T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1143 - 2025/1935
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1143
KARAR NO: 2025/1935
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:...(...)
ÜYE:...(...)
ÜYE:...(...)
KATİP:...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/05/2025
NUMARASI: 2024/117 Esas - 2025/441 Karar
DAVACI : CALDİNİ KİMYA SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -...
VEKİLİ: Av. ...
FERİ MÜDAHİLLER: 1- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 2- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 3- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 4- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 5- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 6- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 7- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 8- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 9- ...
: 10-...
VEKİLİ: Av. ...
: 11- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 12-...
VEKİLİ: Av. ...
: 13- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 14- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 15- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 16- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 17- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 18- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 19- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 20- ...
VEKİLİ: Av.....
: 21-...
VEKİLİ: Av. ...
: 22- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 23- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 24- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 25- ...
VEKİLİ: Av....
: 26-...
VEKİLİ: Av. ...
: 27- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 28- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 29- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 30- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 31- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 32- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 33- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 34- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 35- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 36- ...
VEKİLİ: Av....
: 37- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 38- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 39- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 40- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 41- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 42- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 43- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 44- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 45- ...
VEKİLİ: Av. ....
: 46- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 47- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 48- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 49- ...
: 50- ...
DAVA: Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))
KARAR TARİHİ : 14/11/2025
KR. YAZIM TARİHİ : 14/11/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ...'ın, bir diğer müvekkil Caldini’nin %100 sermayedarı olduğunu, müvekkilinin, şirketinin finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla kullanılan kredilere şahsi kefaletini koyduğunu, şirketin 03.02.2024 tarihinde yaşadığı elim yangın felaketi sonrasında ve ekonomik sorunlardan kaynaklanan finansal darboğazdan ötürü, ödeme aczi ile karşı karşıya kaldığını, uzun yıllardır varlık yapısı oldukça güçlü olan şirketini, yaşanan elim yangın faciası sonrasında kaybetme riski ile karşı karşı karşıya kaldığını, müvekkilinin borçlarının tamamına yakını, bir diğer müvekkil Caldini Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin borçlarını ödemesiyle ortadan kalkacağını, buna rağmen müvekkilinin, tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla, şahsi kefaletini koyduğunu ve bu borçlarını ödeme niyetinde olduğunu, yüzde yüz yerli sermaye ile kurulan şirketin, 03.02.2024 tarihinde elim bir olay yaşadığını, 3 Şubat 2024 tarihinde, müvekkili şirketin üretim tesisinin yandığını, basına da yansıyan ve söndürülmesi dahi çok uzun uğraşlarla olan bu yangında, hiçbir can kaybı yaşanmasa da, müvekkili şirketin üretim tesisinin kullanılamaz hale geldiğini, bu yangın sonrasında, itfaiye raporunda da görüleceği üzere, müvekkili şirkete ait iş yerinin tamamen yandığını ve üretim faaliyetini yürüttüğü fabrikanın yanması sonrasında ekonomik koşullarında değişiklik ve zamana ihtiyaç duyduğunu, yangın öncesinde güçlü bir aktif yapısı bulunan şirketin, bu yaşanan elim olaydan sonra hem kendisini hem de alacaklılarını korumak amacıyla işbu müracaatı yapma zorunluluğu yaşadığını, konkordatoya özgü tedbirler sayesinde müvekkilinin, çözülmesi halinde yüksek teknoloji ve yüksek kaliteye sahip ürünlerin üretimini ilk etapta fason anlaşmalarla devam ettireceğini ve akabinde tüm alacaklılara borçlarının %100’ünü ödeyebileceğini, şirketin geçmiş yıllar performansı dikkate alındığında ve konkordatoya giriş süreci de göz önünde bulundurularak önemli tedbirlerin müvekkili tarafından uygulamaya alınacağını, 03.02.2024 tarihinde yaşanan yangın afeti sebebi ile ön projede detaylı bilgileri verilen çözüm ortaklarının somut desteği ile işletme faaliyetlerinin sürekliliği sağlanarak ön projede gösterilen hedef tutarlara ulaşılacağını bu sebeple; öncelikle müvekkillerinin faaliyetine devam edebilmesi ve malvarlığının korunabilmesi için İcra ve İflas Kanunu'nun 287, 288., 294, ve 295. maddeleri gereğince her iki müvekkil yönünden; İİK.'nın 206/1 sırasındaki haklar hariç olmak üzere, 6183 sayılı kanundan doğan vergi ve her türlü harç, ceza ile SGK alacakları (Prim, İdari Para Cezalan Dahil) ile ilgili takipler dahil olmak üzere, hangi sebebe dayanırsa dayansın müvekkiller aleyhine yeni takip yapılmaması, haciz, ihtiyati haciz, E-haciz, ihtiyati tedbir, satış, muhafaza işlemleri uygulanmaması, evvelce yapılmış olan tüm takiplerin durdurulmasına, müvekkilleri hakkında rehnin paraya çevrilmesi yoluyla yapılmış veya yapılacak tüm icra takiplerinde satışlarının durdurulmasına, rehinli menkullerin muhafazasının durdurulmasına, müvekkillerinin tüm kurumlar ve şirketler nezdinde ki hak ve alacaklarının 3. kişilerce haciz, muhafaza ve tahsil edilmesinin önlenmesi ve evvelce yapılmış takiplerden üzerine haciz konulan hak ve alacaklar da dahil olmak üzere tüm hak ve alacaklarının müvekkillerine ödenmesine, müvekkillerinin muhafaza altına alınmış ve alınacak emtia, taşıt, cihaz, leasing kapsamındaki makine ve diğer hak ve alacakların müvekkil şirkete iadesine, müvekkillerinin takip borçlusu olduğu takiplerde kendisi aleyhine veya 3. şahıs konumunda oldukları takiplerde kendisine yönelik 89/1 haciz ihbarnameleri gönderilmesinin tedbiren önlenmesine, müvekkillerinin bankalar nezdinde ki teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin tedbiren durdurulması, zamanında yargılama neticesine kadar tensiben ihtiyati tedbir kararı verilmesine ve şirkete komiser tayinine, müvekkillerinin konkordato talebinin kabulü ile, öncelikle İcra ve İflas Kanunu'nun 287. maddesi gereğince 3 aylık geçici mühlet verilmesine ve gerekli görülmesi halinde işbu müddetin 2 ay daha uzatılmasına, geçici İİK. 285. maddesi çerçevesinde geçici mühlet neticesinde İcra ve İflas Kanununun 289. maddesi gereğince bir yıllık kesin mühlet kararı verilmesine ve gerekli görülmesi halinde bu mühlet kararının 6 ay daha uzatılmasına, yargılama neticesinde İİK. 305. ve diğer maddeleri gereğince konkordatonun tasdikine, tasdik kararının ilanına, müvekkillerinin mevcut nakit sıkıntısı çekmesi nedeniyle daha fazla ekonomik sıkıntıya sokulmaması için usul ekonomisinin gereği olarak ve sürecin tek komiser ile daha hızlı ve sağlıklı yürütülebileceği gerçeği gözetilerek tek komiser atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; "...1-Davacı şirketin konkordato talebinin adi alacaklar yönünden KABULÜNE; İİK'nın 305, 306. maddeleri gereğince konkordato tasdik koşulları oluştuğundan, Gebze Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... nolu sicilinde kayıtlı davacı CALDİNİ KİMYA SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ (... Vergi No:...)'nin konkordato teklifinin; alacaklıların talebi, komiserlerin görüşü nazara alınarak ADİ ALACAKLAR yönünden tasdiki ile; davacının konkordato kapsamındaki tüm borçlarının ilk taksidi 2025 yılının Haziran ayının son gününden başlayarak 2025 yılı için 3 aylık taksitler halinde, devam eden yıllarda her yılın Mart, Haziran, Eylül, Aralık aylarının son gününde ödenecek şekilde toplam 15 taksit halinde ödenmesine,
2-Davacının rehinli alacaklar yönünden konkordato talebinin REDDİNE,
3-Konkordato projesine alacaklılar teminat koşulu aranmaksızın katılmış olduğundan teminat alınmasına yer olmadığına,
4-İİK'nın 306/2 maddesi gereğince mahkemece tayin edilen komiser heyetinin; konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için gerekli gözetim tedbirlerini almakla görevli denetim kayyımı olarak atanmalarına,
Kayyımların; borçluların işletmelerinin durumu ve proje uyarınca borçlarını ödeme kabiliyetini muhafaza edip etmediği konusunda iki ayda bir mahkemeye rapor sunmaları, sunulacak raporların UYAP'a taranarak alacaklıların ve borçlunun incelemesine hazır tutulmalarına,
5-Konkordato denetçisi kayyımların yapacağı iş, emek ve mesaileri nazara alınarak aylık 25.000,00'er TL ücret takdiri olmak üzere toplam 75.000,00.-TL davacıların takdir edilen bu ücretin ilk üç ayı olan 225.000,00.-TL'yi dosyaya 2 hafta içinde yatırmasına,
6-Çekişmeli alacak sahiplerine İİK'nın 308/b maddesi gereğince kararın ilan tarihinden itibaren 1 ay içinde dava açmaları için süre verilmesine, bu süre içinde dava açmayanların konkordatoyu feshettirme haklarının düşeceğinin ihtarına (ihtaratın ilan ile yapılmasına)
7-İİK'nın 306/3 maddesi yollamasıyla İİK'nun 288. Madde uyarınca tasdik kararının ilanına ve geçici mühlet kararında bildirim yapılan ilgili yerlere müzekkere ile bildirilmesine, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı müdahil Fereks Deri ve Plastik Mamulleri San. ve Tic. Ltd. Şti., T. Halkbankası A.Ş., ING Bank A.Ş.,Vakıf Katılım Bankası A.Ş.,Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Müdahil Fereks Deri ve Plastik Mamulleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
vekili istinaf dilekçesinde özetle; faiz oranı belirlenmeden uzun vadeli konkordato tasdik kararı verilmesinin alacaklıları zarara uğratığını, davacı şirketin malvarlığı göz önüne alınarak daha kısa vadeli ve daha yüksek faizli bir ödeme planı oluşturulmasının mümkün olduğunu, konkordato süreci tamamlanmadan davacı borçlu firmanın iflası halinde alacakların, yapılacak ödemelerin ve miktarlara dair rapor hazırlanmasını gerektiğini belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Müdahil T. Halkbankası A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; konkordato tasdik kararının çok uzun vadeli olarak verilmesi ve faiz oranının belirlenmemesinin, alacaklıları zarara uğrattığını, bu kararın taraflar arası eşitsizliğe sebep olduğu ve konkordatonun amacını aştığını, mahkeme aksi kanaatte ise; davacı firmanın mal varlığı ile orantılı olacak şekilde daha az vadeli ve daha yüksek faizli bir ödeme planı oluşturulması gerektiğini, alacaklıların alacağını 4 yıl mühlet süreleri ve 4 yıl ödeme vadesi ile faizsiz tahsil etme ihtimalinin hakkaniyete ve hukuka açıkça aykırı olduğunu, konkordato sürecinde, firmanın iflasının açılması halinde alacakların eline geçecek tutarın detaylı bir rapor ile ortaya konması gerektiğini, davacının konkordato talebinin usule aykırı olduğunu, kanunda sayılan bilgi ve belgelerin eksik olduğunu, bu şekilde konkordatonun tasdikinin de hukuka aykırı olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Müdahil ING Bank A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; başta banka olmak üzere diğer bir kısım alacaklıların alacaklarının çekişmeli hale geldiğini, mahkemeye sunulan konkordato projesi ile alacaklıların alacaklarını tam anlamıyla tahsil edemeyeceğinin açık olduğunu, bu durumun alacaklıların önemli bir mağduriyet yaşamasına sebep olacağını, davacı şirket davanın açıldığı 2024 Şubat ayından 2028 yılı Aralık ayı sonuna kadar olmak üzere 4 yıl 10 ay gibi bir süre konkordato müessesinin sağladığı tedbirler başta olmak üzere kabul edilen faizsiz ödeme planı ile borçlarını uzun vadede ödeyerek avantajlı duruma geçtiğini belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Müdahil Vakıf Katılım Bankası A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; bankanın, davacı/borçludan alacak miktarının, nisaba dahil edilen meblağdan çok daha fazla olmasına rağmen gerçek alacağının büyük kısmının nisaba dahil edilmediğini; konkordatonun, bankalardan ucuza kredi kullanma yolu olmadığını, alacaklıların menfaatleri göz önüne alınarak davacıların borca batıklıklarının daha da artmaması, daha fazla borçlanmalarına engel olunması ve ödeme güçlerinin daha fazla azalmaması adına mahkemece verilmiş konkordato taleplerinin kabulüne ilişkin kararın yasaya ve usule aykırı olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirketin konkordato ilanını gerektirecek koşulları taşıyıp taşımadığı konusunda eksik inceleme yapıldığını; davacı yanın kuruma olan borçlarının kurumun, öncelikli alacaklı olduğu gözetilmeksizin ödeme planları oluşturulduğunu, bu nedenle yapılan ödeme planlarının taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, konkordato projesinin onaylanması halinde kurum alacaklarının 6183 sayılı kanunun 206. maddesindeki sıra gözetilerek ve tam ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, konkordato müessesinde, dengelenmesi gereken hususun iflasa göre masanın dağıtacağı tutar ile konkordatonun tasdiki halinde ödenecek miktar arasındaki farkın olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından hazırlanan konkordato projesinin borçlular arasında eşitlik ilkesi gözetilerek hazırlandığı ve her alacaklıya aynı zamanda ve eşit taksitlerle ödeme öngördüğü, zira yasa ve yerleşik içtihatlara da uygun şekilde alacaklılar arasında hiçbir ayrım gözetilmeksizin her birinin eşit şartlara tabii tutulduğunu, davacı şirketin adi alacaklar açısından faiz ödemeksizin makul vade planı çerçevesinde borçlarını ödemek üzere bir proje oluşturmasının gerçekten de alacaklıların alacaklarına eşit şekilde ve vakitlice kavuşmalarını sağlayacak en akılcı ve gerçekçi yol olduğunu belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/05/2025 tarih, 2024/117 Esas - 2025/441Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava konkordato istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı feri müdahiller Türkiye Halk Bankası A.Ş., Sosyal Güvenlik Kurumu, Vakıf Katılım Bankası A.Ş., Ing Bank A.Ş. ve Fereks Deri ve Plastik Mamülleri San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde; davacı şirketin, Gebze Ticaret Sicili'nin ... sırasına kayıtlı olduğu, konkordato ön projesinde vade konkordatosu talep edilmiş olup, adi alacaklılara önerilen konkordato teklifi 2025 yılı haziran ayından itibaren başlanmak üzere 3 ayda bir eşit taksitler halinde 15 taksitte ödenmesi şeklinde olduğu, Şirket tarafından hazırlanan 31.12.2023 tarihli rayiç değer bilançosuna göre şirket varlıklarının toplamı 604.884.052,38 TL ve borçlarının toplamı 521.730.895,33 TL olup, 83.153.157,05 TL öz varlık bildirildiği, güvence raporunun da dosyaya sunulduğu, davacı vekili 07.05.2024 tarihinde revize projesini sunulduğu, revize projeye göre talep vade konkordatosuna ilişkin olup, konkordatonun tasdiki durumunda konkordatoya tabi borçların anaparasının eşit taksitler halinde, 2025 yılı haziran ayından itibaren başlanmak üzere 3 ayda bir eşit taksitler halinde 15 taksitte ödeme yapılacağı taahhüt edildiği, ilk derece mahkemesince; 14.02.2024 tarihinden itibaren (3) aylık geçici mühlet, 14.05.2024 tarihinden itibaren (1) yıl kesin mühlet verildiği ve 12.05.2025 tarihinde davacı şirket yönünden tasdik kararı verildiği, karara karşı feri müdahiller Türkiye Halk Bankası A.Ş., Sosyal Güvenlik Kurumu, Vakıf Katılım Bankası A.Ş., Ing Bank A.Ş. ve Fereks Deri ve Plastik Mamülleri San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurduğu görülmüştür.
1-Müdahil T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'nın istinaf isteminin incelenmesinde;
İİK'nın 308-(c) maddesinde; "Konkordato, tasdik kararıyla bağlayıcı hale gelir. Tasdik edilen konkordato projesinde konkordatonun, tasdik kararının kesinleşmesiyle bağlayıcı hale geleceği de kararlaştırılabilir; bu takdirde mühletin etkileri, kanunda öngörülen istisnalar saklı kalmak kaydıyla konkordatonun bağlayıcı hale geldiği tarihe kadar devam eder.
Bağlayıcı hale gelen konkordato, konkordato talebinden önce veya komiserin izni olmaksızın mühlet içinde doğan bütün alacaklar için mecburidir.
206'ncı maddenin birinci sırasında yazılı imtiyazlı alacaklar, rehinli alacaklıların rehinin kıymetini karşılayan miktardaki alacakları ve 6183 sayılı Kanun kapsamındaki amme alacakları hakkında bu maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanmaz.
Kredi kurumları tarafından verilen krediler de dahil olmak üzere, mühlet içinde komiserin izniyle akdedilmiş borçlar, adi konkordatoda konkordato şartlarına tabi değildir; mal varlığının terki suretiyle konkordatoda yahut sonraki bir iflasta masa borcu sayılır. Aynı kural karşı edimin ifasını komiserin izniyle kabul eden borçlunun taraf olduğu sürekli borç ilişkilerindeki karşı edimler için de geçerlidir" hükmü bulunmaktadır.
Bu yasa hükmü uyarınca; T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'nın alacakları İcra ve İflas Kanunu'na göre değil 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre takip ve tahsil edilmektedir. Bu Kanuna tâbi alacaklar konkordato hükmünün dışında kaldığından T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'nın alacaklarının konkordatodan etkilenmediği sonucuna varılmaktadır.
Konkordatodan etkilenmeyen alacakların itirazlarının dikkate alınması gerekmediği gibi bunların alacaklılarının toplantıya çağrılmasına da gerek bulunmamaktadır. Diğer bir ifade ile ve konkordato tedbirlerinin hükümle birlikte kaldırılmasına karar verilmesi de dikkate alınarak T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'nın konkordatonun tasdikine ilişkin olarak istinaf yasa yoluna başvurmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Hukuki yarar dava şartı olduğu gibi istinaf yasa yoluna başvurulması için de aranan bir şarttır.
Açıklanan nedenlerle müdahil T.C. SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunda bulunmakta hukuki yararı bulunmadığından istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.
2-Müdahil Fereks Deri ve Plastik Mamülleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin istinaf istemlerinin incelenmesinde; İcra ve İflas Kanunu’nun 304 üncü maddesinin gerekçesi de “Mevcut Kanunun 296 ncı maddesinin ikinci fıkrası hükmü, güncellenerek metne alınmaktadır. Buna göre, mahkemenin komiseri dinledikten sonra kararını her halde kesin mühlet içinde vermesi emredilmektedir. Duruşma günü 288 inci maddesi uyarınca ilan edilecektir. Yine mevcut düzenlemeden farklı olarak, itiraz edenlerin duruşmada hazır bulunabilmelerinin şartı, itiraz sebeplerini, mahkemeye, duruşma gününden en az üç gün önce ve yazılı olarak bildirmiş olmalarıdır. Aksi halde duruşmada hazır bulunarak itirazlarını dermeyan etmeleri mümkün olmayacaktır. Böyle bir sınırlama getirilmesinin nedeni, her alacaklının duruşmada hazır bulunarak itirazlarını ileri sürmesinin yargılamayı çok aksatabileceği endişesidir,…” şeklinde olup tüm alacaklıların duruşmada hazır bulunarak itirazları ileri sürmesinin konkordato sürecini aksatabileceği düşüncesiyle duruşmada hazır olabilmek için itirazların tasdik duruşmasından en az üç gün önce yazılı olarak bildirilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Bununla birlikte konkordatonun yapısı tamamen şeklî olduğundan tasdik işlemlerinin bir an önce tamamlanması gerekmekte olup, konkordatoya ilişkin kanunda yer alan düzenlemelere bakıldığında borçlu lehine verilen birçok kararda kanun yolunun tamamen kapatıldığı ve sürecin bir an evvel sonuçlandırılmasının istendiği anlaşılmaktadır. Örneğin İlk Derece Mahkemesince verilecek geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamayacağı (2004 sayılı Kanun md. 287/son), kesin mühlet talebinin kabulü ile mühletin kaldırılması talebinin reddine ilişkin kararlara karşı kanun yolunun kapalı olduğu (2004 sayılı Kanun md. 293/1) görülmektedir.
Komiserlerin tasdik talebine ilişkin nihai raporu ve dosyayı mahkemeye sunmasına kadar geçen süreçte alacaklının öncesinde, teklif edilen konkordato projesine ret oyu kullanması, herhangi bir hususta komisere ya da doğrudan mahkemeye dilekçe vermesi, tasdik talebini inceleyen mahkeme bakımından hiçbir anlam ifade etmemektedir. Alacaklının, ancak tasdik talebine ilişkin nihai raporun ve dosyanın mahkemeye sunulmasından sonra tasdik raporuna karşı duruşma gününden üç gün öncesine kadar itirazlarını bildirmesi hâlinde mahkemece dikkate alınacaktır. Henüz tasdik talebine ilişkin komiser raporunun sunulmadığı aşamada verilen dilekçeler, mahkemece verilecek tasdik kararına karşı yasa yollarına başvuru imkânı tanımayacaktır.
Bu yasal düzenlemelerden hareketle, 2004 sayılı Kanun'un 308/a maddesinde kanun yoluna başvuru hakkı tanınan “itiraz eden alacaklı” deyiminden, “tasdik duruşmasından önce itirazlarını bildiren alacaklı” olduğunun kabul edilmesi gerekmektedir.
Ramazan Arslan, Ejder Yılmaz, Sema Taşpınar Ayvaz ve Emel Hanağası’nın İcra ve İflas Kanunu ve İlgili Mevzuat (8.b., Ankara 2022, md. 308/a, s. 291) adlı eserinde, kanun yollarına ilişkin 308/a maddesinde itiraz eden ibaresinin yanına 304/1 inci maddesine atıf yapıldığını gösterecek şekilde bu maddenin numarası yazılarak 2004 sayılı Kanun'un 308/a maddesindeki itirazın, 2004 sayılı Kanun'un 304/1 inci maddesinde düzenlenen itiraz olduğuna işaret etmişlerdir.
İcra İflas Kanunu’nun 304 üncü maddesinin gerekçesine bakıldığında, duruşmaya gelecek olanları “yargılamanın uzayacağı” endişesi ile sınırlayan yasa koyucunun aynı yasanın 308 inci maddesinde temyiz yoluna gelecek olanları sınırlamadığını kabul etmek konkordatonun sistemine de aykırıdır.
Kanunun öngörmediği bir yasa yolu ve yasa yoluna başvuru hakkı yorum yoluyla da olsa kabul edilemez. 2004 sayılı Kanun'un 308/a maddesindeki düzenleme de 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın (Anayasa) kabul ettiği anlamda temel hak niteliğindeki hak arama özgürlüğünü kullanmayı "itiraz" şartına bağlamıştır ve bu durum da Anayasa’ya uygun bir sınırlama yöntemi olup, “itiraz eden alacaklı” deyiminden 2004 sayılı Kanun'un 304 üncü maddesinde belirtilen alacaklıları kabul etmek, hak arama özgürlüğünün ihlâli olarak değerlendirilemez.
Nitekim Hukuk Genel Kurulunun 10.03.2022 tarihli ve 2021/(15)6-966 Esas, 2022/283 Karar; 10.03.2022 tarihli ve 2022/(15)6-71 Esas, 2022/284 Karar; 19.10.2022 tarihli ve 2022/6-628 Esas, 2022/1339 Karar; 19.10.2022 tarihli ve 2022/6-661 Esas, 2022/1319 Karar; 09.11.2022 tarihli ve 2022/6-855 Esas, 2022/1471 Karar; 08.12.2022 tarihli ve 2022/6-1089 Esas, 2022/1707 Karar, 08.03.2023 tarihli ve 2023/6-149 Esas, 2023/170 Karar sayılı ilamı ile 24.01.2024 tarihli 2023/6-1161 esas 2024/5 karar sayılı kararlarında da aynı ilkeler benimsenmiştir.
Somut olayda; adı geçen alacaklı Fereks Deri ve Plastik Mamülleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin, konkordato komiseri tarafından belirlenen alacaklılar listesinde isminin bulunmadığı, konkordato projesinde alacaklı olarak gösterilmediği, alacaklılar toplantısına katılmadığı, iltihak oylamasında oy kullanmadığı gibi tasdik duruşmasından (3) gün önce nihai rapora karşı yazılı itiraz dilekçesi de vermediği anlaşılmıştır. Alacaklıların verdiği itiraz dilekçelerinin mahkemenin 07.11.2024 tarihli çekişmeli alacaklara ilişkin ara karara itiraza ilişkin olduğu, nihai rapora bir itirazlarının bulunmadığı görülmüştür.
Yukarıda detayları açıklandığı üzere; İİK'nın 308-(a) maddesinde kanun yoluna başvuru hakkı; "Konkordato hakkında verilen karara karşı borçlu veya konkordato talep eden alacaklı, kararın tebliğinden; itiraz eden diğer alacaklılar ise tasdik kararının ilânından itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi kararına karşı iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir. İstinaf ve temyiz incelemeleri, Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre yapılır." şeklinde düzenlenmiştir. Yukarıda geçen kararlarda da anlaşıldığı üzere; "Bu yasal düzenlemelerden hareketle, İİK’nın 308-(a) maddesinde kanun yoluna başvuru hakkı tanınan “itiraz eden alacaklı” deyiminden, “tasdik duruşmasından önce itirazlarını bildiren alacaklı” olduğunun kabul edilmesi gerekmektedir." şeklindeki kararı ile anılan hükümdeki itiraz eden alacaklıdan kimin anlaşması gerektiğini açıklamıştır. Bu içtihat uyarınca tasdik duruşmasından en az 3 gün önce (İİK. M. 304) mahkemeye itiraz dilekçesi sunmayan alacaklıların kanun yoluna başvurma hakkı bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Adı geçen alacaklıların da tasdik duruşmasından önce itirazlarını bildirmediği anlaşıldığından istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
3-Alacaklılar Vakıf Katılım Bankası A.Ş., Ing Bank A.Ş. ile Türkiye Halk Bankası A.Ş.’nin istinaf istemelerinin incelenmesinde; İcra ve İflas Kanununun 285. maddesi ve devamında, borçlarını, vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflâstan kurtulmak için konkordato talep edebileceği hükmü yer almıştır. Bu hüküm doğrultusunda amaç, borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklılara borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır. Ancak bu hüküm kaleme alınırken kanun koyucu bilinçli olarak konkordatonun tasdikini bazı şartlara bağlamış ve mahkemeye bu şartların varlığını re'sen değerlendirme görevi yüklemiştir.
Konkordato projesinin tasdiki için evvela projenin kanunun aradığı nisapla alacaklılar tarafından kabul edilmiş olması gerekmektedir. Bunun yanı sıra davacı borçlu tarafından teklif edilen tutarın kaynaklarıyla orantılı olması ve olası bir iflas halinde alacaklıların eline geçecek tutarın konkordato projesinde vaat edilen tutardan az olması yani konkordatonun alacaklılar için iflasa nazaran daha avantajlı olması gerekir. Bu şartlarla birlikte tasdik harcının yatırılması, imtiyazlı alacakların ve mühlet içi borçların da ödenmesi veya teminata bağlanması diğer şartlar olarak karşımıza çıkmaktadır.
İİK'nın 305. maddesinde aranan konkordatonun tasdiki şartları kamu düzenine ilişkin olup, mahkeme bunların varlığını re'sen araştırır. Gerekli koşulların bulunmadığını tespit ederse, talebin reddine karar verir. Kararın gerekçesinde, şartlardan hangisinin ya da hangilerinin mevcut olmadığını dayanaklarıyla açıklaması gerekir. Konkordatonun feshi sebeplerinden birinin tasdik aşamasında tespit edilmesi durumunda da tasdik talebi reddedilir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2023/1319 esas 2023/1351 karar sayılı ilamı)
2004 sayılı yasanın "Konkordatonun mahkemede incelenmesi" başlıklı 304.maddesine göre; Komiserin gerekçeli raporunu ve dosyayı tevdi alan mahkeme, konkordato hakkında karar vermek üzere yargılamaya başlar. Mahkeme, komiseri dinledikten sonra kısa bir zamanda ve her hâlde kesin mühlet içinde kararını vermek zorundadır. Karar vermek için tayin olunan duruşma günü, 288 inci madde uyarınca ilân edilir. İtiraz edenlerin, itiraz sebeplerini duruşma gününden en az üç gün önce yazılı olarak bildirmek kaydıyla duruşmada hazır bulunabilecekleri de ilâna yazılır.
Konkordatonun tasdikinin şartları, yasanın 305.maddesinde sayılmış olup bu şartlar; Adi konkordatoda teklif edilen tutarın, borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olacağının anlaşılması; mal varlığının terki suretiyle konkordatoda paraya çevirme hâlinde elde edilen hasılat veya üçüncü kişi tarafından teklif edilen tutarın iflâs yoluyla tasfiye hâlinde elde edilebilecek bedelden fazla olacağının anlaşılması, teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması (bu kapsamda mahkeme, borçlunun beklenen haklarının dikkate alınıp alınmayacağını ve alınacaksa ne oranda dikkate alınacağını da takdir eder), konkordato projesinin 302 nci maddede öngörülen çoğunlukla kabul edilmiş bulunması, 206 ncı maddenin birinci sırasındaki imtiyazlı alacaklıların alacaklarının tam olarak ödenmesinin ve mühlet içinde komiserin izniyle akdedilmiş borçların ifasının, alacaklı bundan açıkça vazgeçmedikçe yeterli teminata bağlanmış olması (302 nci maddenin altıncı fıkrası kıyasen uygulanır), konkordatonun tasdikinin gerektirdiği yargılama giderleri ile konkordatonun tasdiki durumunda alacaklılara ödenmesi kararlaştırılan para üzerinden alınması gereken harcın, tasdik kararından önce, borçlu tarafından mahkeme veznesine depo edilmiş olmasıdır.
Somut olayda; davacı şirketin, Gebze Ticaret Sicili'nin ... sırasına kayıtlı olduğu, konkordato ön projesinde vade konkordatosu talep edilmiş olup, adi alacaklılara önerilen konkordato teklifi 2025 yılı haziran ayından itibaren başlanmak üzere 3 ayda bir eşit taksitler halinde 15 taksitte ödenmesi şeklinde olduğu, şirket tarafından hazırlanan 31.12.2023 tarihli rayiç değer bilançosuna göre şirket varlıklarının toplamı 604.884.052,38 TL ve borçlarının toplamı 521.730.895,33 TL olup, 83.153.157,05 TL öz varlık bildirildiği, davacı vekili 07.05.2024 tarihinde revize projesini sunulduğu, revize projeye göre talep vade konkordatosuna ilişkin olup, konkordatonun tasdiki durumunda konkordatoya tabi borçların anaparasının eşit taksitler halinde, 2025 yılı haziran ayından itibaren başlanmak üzere 3 ayda bir eşit taksitler halinde 15 taksitte ödeme yapılacağı taahhüt edildiği, alacaklılar toplantısının 18.04.2025 tarihinde yapıldığı, 30.04.2025 tarihli hükme esas alınan nihai komiser raporunda:
Davacı borçlu şirketin; 18.04.2025 tarihinde yapılan alacaklılar toplantısı ve toplantı sonrası iltihak süresi içerisinde katılan alacaklıların kabulü ile davacı şirketin adi alacakları için 345.671.150,27 TL tutarındaki 516 alacaklıdan 240.645.047,96 TL tutarındaki 144 alacaklının kabulü ile konkordatonun tasdiki için İİK 305. maddesinde öngörülen çoğunluk koşulunun oluştuğu, projenin talep eden şirketin kaynaklarıyla uyumlu olduğu, davacı borçlu şirketin 31.12.2024 tarihli rayiç değer bilançosuna göre varlıklarının borçları karşılar durumda olduğu ve konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun belirtildiği anlaşılmış, mahkemece anılan rapor hükme esas alınarak konkordatonun tasdikine karar verilmiştir.
Ancak; yukarıda açıklandığı üzere; 2004 sayılı yasanın 305/1-a maddesine göre konkordatonun tasdiki şartlarından birinin de adi konkordatoda teklif edilen tutarın, borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olacağının anlaşılmasıdır. Dosyaya sunulan komiser raporlarında bu yönde bir araştırma ve tespit bulunmadığı gibi, mahkemece de bu yönde bir değerlendirme ve inceleme yapılmamıştır. Dolayısıyla konkordatonun tasdik şartlarından olan adi konkordatoda teklif edilen tutarın, borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olacağının anlaşılması koşulunun araştırılmadan konkordatonun tasdikine karar verilmesi hatalıdır. Bu nedenlerle istinaf edenler vekillerinin bu yöndeki istinaf istemleri yerinde görülmüştür.
O halde mahkemece yapılacak iş; 2004 sayılı yasanın 305/1-a maddesine göre konkordatonun tasdiki şartlarından birinin de adi konkordatoda teklif edilen tutarın, borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olacağının anlaşılması olduğu göz önüne alınarak bu hususta komiserlerden bir değerlendirme de alınarak bu şartın gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespitinden sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesidir.
Gerekçeli karar başlığında; bir kısım feri müdahil ve vekillerinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir
Kaldırma nedenine göre diğer istinaf istemleri bu aşamada incelenmemiştir.
Bu nedenlerle; alacaklı T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'nın istinaf isteminin (1) nolu bentte, alacaklı Fereks Deri ve Plastik Mamülleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin istinaf istemlerinin (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle usulden reddine, alacaklılar Türkiye Halk Bankası A.Ş., Vakıf Katılım Bankası A.Ş. ile Ing Bank A.Ş.’nin istinaf istemelerinin (3) numaralı bentte yazan nedenlerle kabulüne ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince kaldırılmasına, diğer istinaf istemlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Alacaklılar T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ile Fereks Deri ve Plastik Mamülleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin istinaf başvurusunun USULDEN REDDİNE,
2-Alacaklılar Türkiye Halk Bankası A.Ş., Vakıf Katılım Bankası A.Ş. ile Ing Bank A.Ş.’nin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE, diğer istinaf istemlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
3-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/05/2025 tarih, 2024/117 Esas - 2025/441 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
4-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
5-İstinaf eden alacaklılar Türkiye Halk Bankası A.Ş., Vakıf Katılım Bankası A.Ş. ile Ing Bank A.Ş. tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edenlere iadesine,
6-İstinaf eden alacaklılar Türkiye Halk Bankası A.Ş., Vakıf Katılım Bankası A.Ş. ile Ing Bank A.Ş. tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
7-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,
8-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ile Fereks Deri ve Plastik Mamülleri San. ve Tic. Ltd. Şti üzerinde bırakılmasına,
9-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
10-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.14/11/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*