T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1168 - 2025/1446
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1168
KARAR NO: 2025/1446
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:...(...)
ÜYE:...(...)
ÜYE:...(...)
KATİP:...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 30/05/2025 ek karar
NUMARASI: 2025/170 D.İş - 2025/170 Karar
İHT. HACİZ TALEP
EDEN: AGRO NOVA TARIM ÜRÜNLERİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ -...
VEKİLİ: Av. ...
İHT. HACZE İTİRAZ
EDEN/KARŞI TARAF: PRODİS EVCİL HAYVAN VE BAHÇE MALZEMELERİ OTOMOTİV TURİZM TAŞIMACILIK SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ...
KARŞI TARAF: TROPİKAL BAHÇE VE EVCİL HAYVAN ÜRÜNLERİ TİCARET VE SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ ...
KARŞI TARAF:...
TALEP: İhtiyati Haciz
İHT. HACZE İTİRAZ T.: 06/05/2025
KARAR TARİHİ: 10/09/2025
KR. YAZIM TARİHİ: 15/09/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili talep dilekçesinde özetle; bahse konu çeklerin ödenmediğini, çekin karşılığının çıkmadığını, borçluların mal kaçırma ihtimalleri bulunduğundan borçluların menkul ve gayrimenkul mallarıyla üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
06/05/2025 tarihli karar ile; "... İhtiyati haciz talebi yerinde görülmekle KABULÜNE, yukarıda ismi yazılı borçlular Prodis Evcil Hayvan Ve Bahçe Malzemeleri Otomotiv Turizm Taşımacılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi [VKN:...], Tropikal Bahçe Ve Evcil Hayvan Ürünleri Ticaret Ve Sanayi Anonim Şirketi [VKN:...], ... [TKCN:...] taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının 1.564.000,00-TL borca yetecek tutarda alacaklı lehine İHTİYATEN HACZİNE,
-İhtiyati haciz isteyen tarafından alacağın %15 oranında takdir olunan 234.600,00-TL (nakit yada banka teminat mektubu) teminat yatırıldığında kararın infazına..., karar verilmiştir.
Borçlu Prodis vekili itiraz dilekçesinde özetle; Çekte tek imza olup keşideci borçlunun çift imza ile temsil ve ilzam olunan tüzel kişi olması sebebiyle iki imza bulunması gerekmekte olduğunu, borçlandırma şartlarını taşımaması sebebiyle borca ve bu eksik hususa itiraz ettiklerini, imza sirküleri vekaletnamemizin ekinde de bulunmakta olduğunu, çek diğer borçlu Tropikal Bahçe muhasebesinde imza tamamlanmak üzere beklerken, şirket ürünlerimizi teslim etmediği gibi bedelsiz ve imzası ürün teslim edildiğinde tamamlanacak olan-sirkülere göre imzaları tamamlanmamış evrakı borcuna karşılık verdiğini, borçlunun ilzam edecek imzalar olmadığından ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ 30/05/2025 TARİHLİ EK KARAR ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... İhtiyati hacze itiraz eden vekilince yapılan ihtiyati hacze itirazın kabul ile, Mahkememizce daha önce konulan 06/06/2025 tarihli ihtiyati haciz kararının tüm neticeleri ile birlikte kaldırılmasına... " karar verilmiştir.
Bu karara karşı haciz talep eden/davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
İhtiyati haciz talep eden/davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ara karar ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilme gerekçesi olarak borçlu şirket tarafından yapılan imza itirazının yerinde olduğu, çift yetkili kişice imzalanması gereken çek yapraklarının tek yetkili kişice imzalandığı ve de bunun hukuka aykırı olduğu gerekçesine dayanılmış, iş bu itiraz ve itiraza dayanak olarak gösterilen nedenler haksız ve de mesnetsiz olup itriazın kabulune dair verilen kararın ortadan kaldırılması gerektiğini, olaya özgü olarak doktrin ve Yüksek Mahkeme kararlarına bakıldığında da savunmalarını destekler yönde içtihat ve doktrin görüşü olduğu görüleceğini; örneğin doktrin görüşü “çekle işleyen hesabın birden fazla sahibinin bulunabileceğini, dolayısıyla bu olasılıkta çekin üzerinde de düzenleyen sıfatıyla birden fazla imzanın yer almasının mümkün olduğunu, ancak çekle işleyen hesap, üzerinde müştereken tasarruf edilebilecek bir hesap olsa, hatta her iki hesap sahibinin adı çekte gösterilmiş bulunsa bile, çekin geçerliliği açısından tek imzanın varlığı yeterlidir” görüşü hakim (Abuzer KENDİGELEN – Kıymetli Evrak Hukuku ) olduğunu, yine takasa konu 8 adet çek nedeniyle vadelerinde ödenmeyen çekler hakkında da karşılıksız kaydı vurulmadığını, dolayısıyla davacı/borçlu firmaca aleyhine açılan icra takiplerini akamate uğratmak adına yapılan yetki değişiklikleri ve iş bu yetki değişikliğine dayanılarak yapılan itirazların mahiyeti TCK anlamında dolandırıcılık hükümlerini zorlamakta, burada davacı/borçlunun bilinçli bir şekilde ve de piyasaya sürmüş olduğu çek karşılıklarını ödememek adına hareket ettiği ve de hileli işlemlerde bulunduğu açık bir şekilde ortada olup bu konuda yasal olarak şikayet hakkını saklı tuttuklarını, tüm hususlar açıkça ve net bir şekilde ortaya çıkmasına ve de sübut bulmasına rağmen, Mahkeme tarafından gerekçesi hiç bir şekilde anlaşılamayacak bir şekilde usul yönünden davanın reddine karar vermesi kabul edilebilir bir karar olmadığını beyan ederek, yerel mahkeme ek kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İhtiyati hacze itiraz eden/karşı taraf Prodis Evcil Hayvan Ve Bahçe Malzemeleri Otomotiv Turizm Taşımacılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket, müşterek imza ile temsil edilmekte ancak ihtiyati haciz talep edilen kıymetli evrakta bulunan imza ise tek imza olduğunu, davacı taraf istinaf başvurusunda; çeklerin müvekkil şirket tarafından kendilerine verildiğini, bu işlemden sonra şirket yetkilerinin değiştirildiğini ve bu durumun kötü niyetli olduğunu ileri sürmekte ancak bu iddialar dayanaktan yoksun, soyut ve gerçeğe aykırı bulunduğunu, müvekkil şirket, çeklerin tanzim edildiği tarihten itibaren yalnızca çift imza ile bağlayıcı işlem yapabilen bir tüzel kişiliktir, ilgili çeklerde ise yalnızca tek imza bulunduğu sabit olup bu haliyle, söz konusu çekler müvekkil şirket adına temsil yetkisine uygun olarak düzenlenmemiş ve şirketi borç altına sokacak geçerlilikte bulunmadığını, davacı tarafın kötü niyet iddiası da mesnetsiz ve şirketin temsil yetkisinde yapılan değişiklikler ticaret sicilinde aleniyet kazandığından, bu değişiklikler tüm üçüncü kişiler yönünden bağlayıcıdır ayrıca çeklerin teslim tarihi ile temsil yetkisindeki değişiklik arasında davacının ileri sürdüğü şekilde bir kötü niyet kastı kurmaya yeterli bir bağ da bulunmadığını beyan ederek, yerel mahkeme ek kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/170 D.İş - 2025/170 Karar - 30/05/2025 tarihli ek kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep, ihtiyati haciz kararının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesi 30/05/2025 tarihli ek kararı ile; ... 06/05/2025 tarihli ihtiyati haciz kararının tüm neticeleri ile birlikte kaldırılmasına karar verilmiş karara karşı haciz talep eden tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. Talep eden, itiraz ve istinaf dilekçelerinde, karşı tarafın kötüniyetli olduğunu, talep konusu çekin daha önceden verilen ve o dönemde tek kişi ile temsil edilen şirketin borcunu ödememesi nedeniyle yenilendiğini, bu yenileme işleminin hemen öncesinde kötüniyetli olarak çift kişi ile temsile geçildiğini, bu nedenle bu çekten de sorumluluğunun bulunduğunu iddia etmiştir.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Uyuşmazlık; ihtiyati haciz şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.
2004 sayılı İİK'nın 257-(1) maddesi "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir."
2004 sayılı İİK'nın 257-(2) maddesi "Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:
1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;
2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder."
2004 sayılı İİK'nın 258-(1) maddesi" ...Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur..." hükmü düzenlenmiştir.
İhtiyati haciz kararı, geçici hukuki koruma tedbirlerinden olduğu için durumun gerektirdiği hallerde karşı taraf dinlenmeden (İİK m.258) ve tüm deliller toplanmadan yaklaşık ispat şartı yeterli görülerek de verilebilir. Mahkemece ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi şartı olmayıp, alacağın varlığı hakkında yeterli kanaate sahip olunması için mahkemeye bu konuda delillerin sunulması yeterli kabul edilmelidir.
Geçici hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. Kanunda açıkça öngörülmemişse ya da işin niteliği gerekli kılmıyorsa, bir davada normal bir yargılamada yaklaşık ispat değil, tam ispat aranır. Çünkü; hakim, mevcut ispat ve delil kuralları çerçevesinde, tarafların iddia ettiği bir vakıa konusunda tam bir kanaate varmadan o vakıayı doğru kabul edemez.
Ancak; kanun koyucu bazen ya doğrudan kendisi düzenleme yaparak ya da işin niteliği ve olayın özelliği gereği hakime, bu durumu belirterek, ispat olgusunu düşürme imkanı vermiştir. Bu düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde; tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir. Doktrinde bu yön karar verilmesi için tam ispat ölçüsü yerine yaklaşık ispat ölçüsü olarak ifade edilmektedir. Ancak; yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez.
Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir.
Tam ispatın arandığı durumlarda bu ölçü tereddütsüz ortaya konmalıdır. Yaklaşık ispat durumunda ise hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu göz ardı etmez. Bu sebepledir ki; genelde geçici hukuki korumalara, özel de ihtiyati tedbire ve ihtiyati hacze karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür.
Geçici hukuki korumalarda; bazen karşı tarafın dinlenmemesi, tüm delillerin ayrıntılı bir biçimde incelenmesine yeterli zamanın olmaması gibi sebeplerle yaklaşık ispat yeterli görülmüştür; bu çerçevede, aslında ispat ölçüsü bakımından HMK'da bir yenilik getirilmemekle birlikte; “yaklaşık ispat” kavramı kullanılarak doktrinde kabul gören ifade tasarıya alınmış; ayrıca, burada hem tam ispatın aranmadığı belirtilmiş hem de basit bir iddianın yeterli olmadığı vurgulanmak istenmiştir.
İİK.'nun 265. maddesinde; ihtiyati haciz kararına itirazın süresi ve koşulları açıkça hükme bağlanmış olup, anılan maddede, borçlunun kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata itiraz edebileceği düzenlenmiştir. Bu itiraz sebepleri sınırlı ve şekli nitelikte olup, bunun dışındaki nedenlere dayanarak, ihtiyati haciz kararına bir itirazda bulunulamaz ise de; dava konusu olayda olduğu gibi çekin tek imzalı olması nedeniyle; şirketi bağlamayacağı yönündeki itirazının ihtiyati haczin dayandığı sebepler kapsamında bir itiraz olduğu nazara alınarak; mahkemece itiraz aşamasında sunulan imza sirküleri doğrultusunda aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen şirketin itirazının değerlendirilmesi gerekir. Somut uyuşmazlıkta; lehdar ciranta şirketin tek imza ile borç altına sokulmasının kural olarak mümkün bulunmaması; cirosunda tek imza bulunması; bu halde de TTK.'nın 678. maddesi gereğince; sadece imza edenin sorumlu olması ve bu durumun ihtiyati haczin dayandığı sebepler kapsamında ileri sürülebilecek hususlardan olması nedeniyle; mahkemece itirazın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. (benzer nitelikte Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 18/10/2016 tarihli 2016/11681 - 8209 sayılı ve 10/03/2008 tarihli 2008/2289 - 2938 sayılı ilamları).
İhtiyati Hacizin geçici bir hukuki koruma yolu olması, sebeplerinin ve itiraz nedenlerinin sınırlı sayılması, bu sebeplerin şekli olarak incelenmesi, talep edenin iddiaları ve itirazlarının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle talep edenin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
Kamu Düzeni Yönünden Yapılan İncelemede; Talep edenin talep dilekçesi incelendiğinde, talep edenin sadece kendi yönünden ihtiyati hacizin kaldırılmasını talep etmesine rağmen ilk derece mahkemesince hüküm fıkrasında ihtiyati haczin sadece itiraz eden borçlu yönünden tüm neticeleri ile kaldırıldığını açıklamadan ve "ihtiyati haczin tüm neticeleri ile birlikte kaldırılmasına" şeklindeki ifade nedeniyle ihtiyati haczin diğer borçlular yönünden de kaldırıldığı anlamına gelebilecek şekilde karar verilmesi, bu suretle infazda tereddüte sebep verilmesi nedeniyle kararın kamu düzeni gereğince kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılmasını gerektiren bir husus bulunmadığından dairemizce esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
Gerekçeli karar başlığında; davacı vekilinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir
Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kısmen kabulüne, yerel mahkemenin kararının HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzeni gereğince kaldırılmasına dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere ;
1-İhtiyati haciz talep eden/Davacının ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle ESASTAN REDDİNE, SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 30/05/2025 tarih, 2025/170 D.İş ve 2025/170 Karar sayılı EK KARARININ HMK'nın 355. ve 353/1-b.2 maddesi uyarınca kamu düzeni gereğince, KALDIRILMASINA,
YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,
a-İhtiyati hacze itiraz eden vekilince yapılan ihtiyati hacze itirazın KISMEN KABULÜ ile Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesince daha önce konulan 06/05/2025 tarihli ihtiyati haciz kararının itiraz eden Prodis Evcil Hayvan Ve Bahçe Malzemeleri Oto. Tur. Ltd. Şti. YÖNÜNDEN KALDIRILMASINA,
b-İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına,
c-İtiraz eden Prodis Evcil Hayvan Ve Bahçe Malzemeleri Oto. Tur. Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin ikinci kısım birinci bölümüne göre takdir olunan 9.500,00 TL vekalet ücretinin ihtiyati haciz talep edenden alınarak ihtiyati hacze itiraz edene verilmesine,
ç-Gider avansından arta kalan kısım bulunması halinde ilgilisine iadesine,
2-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;
1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davacıya iadesine,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 10/09/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*