T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/614 - 2025/1662
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/614
KARAR NO : 2025/1662
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :... (...)
ÜYE :... (...)
ÜYE :... (...)
KATİP :... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 01/11/2023
NUMARASI : 2022/410 Esas - 2023/1011 Karar
DAVACI : MAPFRE SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- SMA METROSTAR İTHALAT İHRACAT İHTİYAÇ VE GIDA MADDELERİ PAZARLAMA SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ : Av. ...
: 2-...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA İHBAR OLUNAN : SOMPO SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ : 24/12/2021
KARAR TARİHİ : 10/10/2025
KR. YAZIM TARİHİ : 10/10/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı Penti Giyim Tic. A.Ş.'nin 09/01/2020 - 31/12/2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere müvekkili şirket tarafından ... poliçe numaralı Ticari Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, Darıca Park AVM içerisinde faaliyet göstermekte olan, davalılardan SMA Metrostar İthalat İhracat İhtiyaç ve Gıda Maddeleri Pazarlama San. ve Tic. A.Ş.'nin maliki/kiraya vereni ve davalılardan ...'ın işletmecisi/kiracısı olduğu JOYLAND isimli iş yerinde çıkan yangının, aynı AVM içinde bulunan dava dışı müvekkili sigorta şirketinin sigortalısı olan Penti Giyim Tic. A.Ş.'ye sirayet etmesi neticesinde sigortalı iş yerinde hasar meydana geldiğini, müvekkilli şirket tarafından müvekkil şirket sigortalısının zararının karşılandığını, müvekkili sigorta şirketince ödenen meblağının davalılardan rücuen tahsili amacıyla Ankara 25. İcra Müdürlüğü'nün 2020/11748 Esas Sayılı dosyası ile yasal takibe geçilmiş olduğunu, davalının haksız ve mesnetsiz itirazı neticesinde takibin durdurulmasın karar verildiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulünü, dava dışı sigortalıya ödenen 19.872,19-TL nin 23/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkili sigorta şirketine ödenmesini, talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde ileri sürülen hususların tamamının maddi gerçeklere aykırı ve hukuki mesnetten yoksun olduğunu, öncelikle yetki itirazında bulduklarını, davaya konu olayın Kocaeli ili Gebze İlçesinde meydana geldiğini, müvekkilinin adresinin ise ''Darıca'' ilçesi olup yargı yeri olarak Gebze'ye bağlı olduğunu, ayrıca davacı sigorta şirketininde merkezinin İstanbul olduğunu, davada yetkili mahkemenin Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, yangına ilişkin olarak Gebze 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/4 D. İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, alınan bilirkişi raporunda sorumluluğun SMA Metrostar A.Ş. ya atfedilebileceğini yani müvekkilinin kusurunun olmadığının raporda açıkça belli olduğunu, davanın reddi gerektiğini talep etmiştir.
Davalı SMA Metrostar İth. İhr. İhtiyaç ve Gıda Mad. Paz. San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin sahibi diğer davalının kiracı olduğu "Darıca Park AVM " olası yangınlara karşı "..." nolu sigorta poliçesi ile 29/12/2019 ve 29/12/2020 tarihleri arası için SOMPO SİGORTA A.Ş tarafından sigortalandığını, bu davanın sonuçlarından sigorta şirketi de etkilenebileceğinden huzurdaki davanın HMK m. 61 uyarınca Sompo Sigorta Anonim Şirketine ihbar edilmesi gerektiğini, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda Sulh Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğunu, yangının olduğu yerin Gebze Adliyesi yargı çevresinde olduğunu, yetkili ve görevli mahkemenin Gebze Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin ortaya çıkan yangında herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davanın öncelikle görevsizlik ve yetkisizlik nedeniyle usulden reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; "...1-Davanın davalı ... yönünden HMK 114/1-d maddesi uyarınca husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-Davanın davalı SMA Metrostar İthalat İhracat İhtiyaç ve Gıda Maddeleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden KABULÜNE,
19.872,19.-TL tazminatın ödeme tarihi olan 23/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda ticari avans faizi ile birlikte davalı SMA Metrostar İthalat İhracat İhtiyaç ve Gıda Maddeleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden tahsili ile davacıya ödenmesine,..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı Sma Metrostar İth. İhr. İhtiyaç ve Gıda Maddeleri Paz. San. ve Tic. A.Ş., ve davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı Sma Metrostar İth. İhr. İhtiyaç ve Gıda Maddeleri Paz. San. ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu uyuşmazlığın kira sözleşmesine dayandığını, bu yüzden görevli mahkemenin de Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davalının ortaya çıkan yangında herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davalının alması gereken tüm tedbirleri almış olduğunu, üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirdiğini, davacının avans faizi talebi ve ödeme tarihi itibariyle faiz işletilmesinin kabul edilemeyeceğini, bu talebe uygun şekilde karar verilmesinin hatalı olduğunu, temerrütün gerçekleşmemiş olduğunu faiz talebinin de hukuka aykırı olduğunu, davalı ... yönünden verilen kararın kaldırılarak bu davalı yönünden kusur durumu değerlendirilmek üzere dosyanın esas mahkemesine gönderilmesini belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Davacı vekili katılma yolu ile istinaf dilekçesinde özetle; istinafa cevap: davaya konu uyuşmazlığın tarafların yani davalıların ve dava dışı sigortalının ticari işletmesini ilgilendirdiğinden uyuşmazlığın ticari nitelikte olduğu görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacı şirketçe yapılan ödemenin rasyonel olduğu, hasar ile uyumlu olduğu, davalı bina maliki olarak kurtuluş kanıtı getirmesinin mümkün olmaksızın kusursuz sorumlu olduğunu, davada işletilebilecek faiz türünün avans faizi olduğu, başlangıç tarihinin zararın doğduğu yani sigortalıya ödeme yapıldığı tarih olduğunu belirtmiştir. İstinaf itirazları olarak; davalıların gerçekleşen yangın hadisesi nedeniyle müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, meydana gelen bu hasar dolayısıyla davalıların sorumlu olduğu hususu her türlü izahtan vareste olduğunu, ... açısından davanın husumetten reddedilmesinin kabulünün mümkün olmadığını, raporlar ile bilirkişi raporu arasındaki çelişki giderilmeden kurulan hükmün bozulması gerektiğini, mahkemenin, gerekçe kısmında davalı ... yerine ... isimli kişi için gerekçelendirme yaptığını, bu hususun ilgili davalı açısından yapılan incelemenin doğruluğuna ve yeterliliğine ilişkin şüphe doğurduğunu belirterek; davalının haksız istinaf başvurusunun reddine davacının istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
DELİLLER:Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/11/2023 tarih, 2022/410 Esas - 2023/1011 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davacı tarafından iş yeri sigortalısına yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminat alacağının tahsili istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın davalı ... yönünden HMK 114/1-d maddesi uyarınca husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE, davalı SMA Metrostar İthalat İhracat İhtiyaç ve Gıda Maddeleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden KABULÜNE, karar verilmiş karara karşı davalı Sma Metrostar İth. İhr. İhtiyaç ve Gıda Maddeleri Paz. San. ve Tic. A.Ş., ve davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde; davacı sigorta şirketi, dava dilekçesi ile, dava dışı Penti Giyim Tic. A.Ş.'nin, ... numaralı Ticari Paket Sigorta Poliçesi ile 09/01/2020-31/12/2020 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçenin reasürans poliçe olarak düzenlendiğini, davacı şirketin gerçekleşen rizikodan sorumluluk oranının %28 olduğunu, Darıca Park AVM içerisinde çıkan yangının sigortalı iş yerine sıçraması nedeniyle iş yerinde hasar meydana geldiğini, bu nedenle sigortalıya poliçe kapsamında ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin davalılardan tahsilini talep etiği, davalı ...; yangına ilişkin olarak Gebze 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/4 D. İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, alınan bilirkişi raporunda sorumluluğun SMA Metrostar A.Ş.'ye atfedilebileceğini yani müvekkilinin kusurunun olmadığının raporda açıkça belli olduğunu, davanın reddini talep ettiği, davalı SMA Metrostar İth. İhr. İhtiyaç ve Gıda Mad. Paz. San. ve Tic. A.Ş. kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda Sulh Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğunu, yangının olduğu yerin Gebze Adliyesi yargı çevresinde olduğunu, yetkili ve görevli mahkemenin Gebze Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin ortaya çıkan yangında herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davanın öncelikle görevsizlik ve yetkisizlik nedeniyle usulden reddini talep ettiği, Mahkemece bina malikinin kusursuz sorumluluğu nedeniyle bina maliki olan SMA Metrostar A.Ş yönünden davayı kabul ettiği, diğer davalı Joyland/BAm Bam Poligon iş yeri işletmecisi ...'ın kusuru bulunduğu ispat edilemediğinden ve bu davalıya husumet yöneltilemeyeceğinden davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği, işbu karara karşı davacı vekili ve davalı SMA Metrostar A.Ş vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Davalı SMA Metrostar İthalat İhracat İhtiyaç ve Gıda Maddeleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, yargın olayının meydana geldiği Darıca İlçesi, Kazım Karabekir Mahallesi, İstasyon Cad. No: 523 adresinde bulunan Darıca Park AVM'nin maliki konumundadır.
Davalı ..., 01/11/2019 tarihli kira sözleşmesine göre, Darıca Park AVM içerisindeki 25 numaralı bağımsız bölümünde "Joyland/Bam Bam Poligon" adlı iş yerini işleten kiracı konumundadır.
Görevle ilgili düzenlemeler; kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesinde; sigortacının, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği; sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal edeceği, sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa; sigortacının, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca; sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebileceği, hüküm altına alınmıştır.
Dava; sigorta şirketi tarafından sigortalısının halefi olarak açıldığına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22/03/1944 tarihli 37 Esas ve 9 Karar sayılı kararında; bu husus “sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur” şeklinde vurgulanmaktadır.
Dava tarihi itibari ile yürürlükte bulunan; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 4. maddesinde ise, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın kiralanan taşınmazların, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göre; ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinin görevinde olduğu düzenlenmiştir.
Somut olayda; 20/01/2020 tarihinde, Darıca Park Avm isimli alışveriş merkezinde çıkan yangın sonucunda, davacı sigorta şirketi nezdinde ticari paket sigorta poliçesi ile sigortalı iş yerinde oluşan yangın hasarı sebebiyle meydana gelen zarar sigortacı tarafından sigortalıya ödenmiş olup ödenen tazminatın alışveriş merkezinin bina maliki davalı SMA Metrostar A.Ş. ile diğer davalının zarardan sorumlu oldukları ileri sürülerek tahsili talep edilmiştir. Davalılardan bina maliki SMA Metrostar A.Ş. ile davacı sigorta şirketine sigortalı iş yerini işleten şirket arasında kira sözleşmesi olduğunu iddia ettiği, eğer kira sözleşmesi var ise bu sözleşme uyarınca; davacıya sigortalı şirket kiracı, davalı SMA Metrostar A.Ş. ise kiralayan durumunda olacaktır. Bu nedenle, dava dışı sigortalı şirket ile davalı arasındaki temel hukuki ilişki kira sözleşmesine dayanacaktır. Dava dışı sigortalı şirket ile davalı SMA Metrostar A.Ş. arasında uyuşmazlık, kira ilişkisinden doğmuş ise; davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesinin olacaktır. Bu nedenle, sigortacı tarafından halefiyet yoluyla açılan davanın da Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerekecektir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/7875 Esas, 2019/6367 Karar, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/6483 Esas, 2019/7301 Karar).
Mahkemece yapılacak iş; davalılardan bina maliki SMA Metrostar A.Ş. ile davacı sigorta şirketine sigortalı iş yerini işleten şirket arasında kira sözleşmesi olup olmadığını araştırarak, kira sözleşmesi var ise uyuşmazlığın Sulh Hukuk Mahkemesinin görevine girdiği nazara alınarak, HMK.'nın 4. ve 114-(1)-c) maddeleri gereğince; Mahkemenin görevli olmaması nedeniyle dava şartı yoluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi aksi takdirde davanın esası hakkında karar verilmesi gerekir.
Açıklanan tüm bu gerekçelerle; taraf vekillerinin istinaf başvurularının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kamu düzeni yönünden kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.3 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Tarafların istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
2-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/11/2023 tarih, 2022/410 Esas - 2023/1011 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-3) ve 355. maddesi uyarınca kamu düzeni gereğince KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf edenler tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edenlere iadesine,
5-İstinaf edenler tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.10/10/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*