T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/535
KARAR NO : 2025/1526
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 17/10/2023
NUMARASI : 2023/6 Esas - 2023/942 Karar
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... - ............. İzmit/KOCAELİ
DAVALI : ... - ............... Darıca/KOCAELİ
VEKİLİ : Av. ... - .................... Pendik/İSTANBUL
DAVA : İtirazın İptali (Kasko Poliçesine Dayalı Rücuen Tazminat Talebinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/01/2023
KARAR TARİHİ : 26/09/2025
KR. YAZIM TARİHİ : 26/09/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile dava dışı ................... Vergi Kimlik Numaralı ..... Makina Endüstriyel Krom Kaplama İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında .................. sayılı 24/05/2022 başlangıç, 24/05/2023 bitiş tarihli Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi imzalandığını, akdedilen bu poliçe çerçevesinde sigortalının poliçede belirtilen 41......... plakalı aracının poliçe kapsamında olan risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı zararları teminat altına alındığını, 07/06/2022 tarihinde saat 09:29 sıralarında, davalının işleteni olduğu plakasız Saviem marka iş makinesi, dava dışı sürücü ... sevk ve idaresinde, Kocaeli İli, Darıca İlçesi, ....... Mahallesi, Darıca Küçük Sanayi Sitesi No:.... önünden yola katılırken, aracın sağ ön kısımlarıyla; sürücü ... idaresindeki 41.......... plakalı arasın sol yan kapı kısımlarına çarpması sonucunda, maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Olayla ilgili Darıca Trafik Denetleme Büro Amirliği ekipleri tarafından ..... kaza sıra numaralı maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı düzenlendiğini, 41.......plakalı kasko sigortalı araçtaki hasarın/zararın kasko poliçesi kapsamında giderilmesi için müvekkil şirkete başvurulması üzerine, araç üzerinde ekspertiz çalışması yapılmış ve inceleme sonucunda sigortalı araçta mezkur kaza nedeniyle KDV dahil 24.454,11-TL tutarlı hasar meydana geldiği tespit edildiğini, aracın onarımı neticesinde, sigortalı adına, 17/06/2022 tarihli 24.454,10-TL tutarlı %70 tevkifatlı faturaya istinaden, 2.611,20-TL tevkifat tutarı vergi dairesine ödenmek kaydıyla, bakiye 21.842,91-TL, onarım servisi ....... Vergi Kimlik Numaralı .... Oto Pazarlama ve Ticaret Anonim Şirketi'ne 22/06/2022 günü ödendiğini, 2.611,20-TL tevkifat tutarı ayrıca vergi dairesine müvekkili şirket tarafından ödendiğinden bu tutarın da zararın kapsamında olduğunu, sigortalısına ödeme yapan sigortacının Türk Ticaret Kanunu'nun halefiyet ilkesini düzenleyen 1472. maddesi kapsamında sorumlulara rücu hakkı bulunmakta olup somut olayda rücu talebinin bütün kanuni şartları mevcuttur. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve 1953/18 E., 1954/11 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtildiğini, bu nedenle sigortacının açacağı dava dava dışı sigortalı tarafından davalılara yöneltilebilecek taleplerin hukuki niteliğine göre değerlendirilmesi gerektiğini, Yargıtay 17 Hukuk Dairesi'nin 2016/7960 E., 2016/6460 K., 26/05/2016 tarihli kararında da aynı yönde hüküm tesis edildiğini, kaza tutanağının incelenmesi sonucunda, kazanın oluşumunda Saviem marka iş makinesinin sürücüsü ...'ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 47/1-d); Madde 57/1.b) (7); Madde 84/1-f), h) ve j) bendine göre asli kusurlu olduğu, başka kimsenin herhangi bir kusurunun olmadığı anlaşıldığını, davalı işleten ise 2918 Sayılı KTK. Madde 85/5 hükmüne göre araç sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğundan bu zararı gidermekle yükümlü olduğunu, somut olayda gerçekleşen hasardan sorumlu olmasına rağmen ödeme yapmayan davalı aleyhine Gebze İcra Dairesi’nin 2022/26409 Esas sayılı dosyası ile 10/10/2022 günü icra takibi ikame edildiğini, icra dosyasından gönderilen ödeme emrini 24/10/2022 günü tebliğ alan davalı tarafından 17/10/2022 günü takibe itiraz etmiş olup süresinde itiraz edilmesi üzerine, icra takibi durdurulduğunu, borçlunun itiraz dilekçesi tarafımızca 02/11/2022 günü öğrenilmiş olup itirazın iptali davası açmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulmuş ve fakat Arabuluculuk Daire Başkanlığı'nın 2022/130996 dosyası üzerinden yapılan görüşmede uzlaşmaya varılamadığından, anlaşamama şeklinde son tutanak düzenlendiğini, icra takibine yapılan itirazda borca itiraz edildiğinden yukarıda açıkladığımız hukuki gerekçelerimiz davalının borca itirazlarının haksız olduğunu, müvekkili sigorta şirketi, tazminat bedelini ilgilisine ödediği tarihinden itibaren faiz talep edebileceğini, bu nedenlerle borçlu, itirazında haksız olup kötü niyetli olduğunu, icra takibini uzatmak maksadıyla borca itiraz ettiğini, bu nedenle borçlunun itirazının iptali, takibin devamı ve borçlunun haksız itirazı sonucu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; "... 1-Davanın KABULÜNE, Davalı borçlunun Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2022/26409 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı yanın, davalı şirketin dava konusu plakasız Saviem marka aracın işleteninin davalı şirket olduğuna ilişkin hiçbir delili dosyaya sunmamış olduğu, tamamen soyut ve mesnetsiz iddialarda bulunduğu, davalı şirket mezkur aracın işleteni olmadığından husumet yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, 6297010 dosya numaralı ekspertiz raporunda meydana gelen hasar bedelinin doğru yapılmamış olduğu, fahiş bir miktar olduğunu, mevcut hasar bedelinde davalı şirketin sorumluluğunu kabul anlamına gelmemekle beraber; mezkur aracın onarımda olduğu süre boyunca davacının kendi aracına yapacağı yakıt gibi zorunlu giderlerden kurtulduğunun aşikar olduğunu, zorunlu giderlerin hakkaniyete uygun olarak dava konusu tazminat bedelinden indirilmesi gerektiğini, tehiri icra talebinin kabul edilerek istinaf incelemesi sonuçlanıncaya kadar Mahkeme ilamının icrasının geri bırakılmasını belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; tüm dosya kapsamı itibariyle; somut olaya ilişkin bilgi, belge, kayıt, tutanak, ekspertiz incelemeleri ve fotoğraflar ile tutarlı bilirkişi raporları doğrultusunda davalı araç maliki/işleteninin mezkur trafik kazası sebebiyle %100 oranında 1. dereceden ve asli kusurlu olduğunu, davalıların istinaf başvurusuna konu aksi yöndeki soyut iddialarının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davalı tarafça davacı şirket alacağının tahsilini sürüncemede bırakmak amacıyla istinaf başvurusunda bulunulduğunun açık olduğunu, mezkur dosya kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu ile yapılan tespitlerin son derece yerinde olduğunu; dosyada mübrez hasar dosyası içeriği ile sabit tutanak, kayıt, kazaya ilişkin fotoğraflar ve ekspertiz raporu ile de tutarlı olduğunu belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/10/2023
tarih, 2023/6 Esas - 2023/942 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava kasko poliçesine dayalı rücuen tazminat talebinden kaynaklanan itirazın iptali davasıdır.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır.
İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde; davacıya 24.05.2022-24.05.2023 tarihleri arasında ............. poliçe numaralı “...- Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi” ile sigortalı olan dava dışı .... Makine End. Krom Kap. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait 41..... plakalı araç ile dava dışı ...’ın sürücüsü olduğu plakasız ve tescilsiz Saviem marka iş makinesinin 07.06.2022 tarihinde kaza yaptığı, davacı ... tarafından 41...... plakalı aracın kaza nedeniyle uğradığı 24.454,11 TL zararın giderilerek anılan bedelin davalıdan tahsili için Gebze İcra Dairesinin 2022/26409 esas sayılı icra takip sayılı dosyası ile davalı ve dava dışı ... hakkında ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı üzerine eldeki davanın açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı tarafın istinaf yasa yoluna başvurduğu görülmüştür.
TTK'nun 1472. maddesinden kaynaklanan halefiyet hakkı sigortacıya, zarar sorumlusundan, sigortalısına ödediği sigorta bedeli kadar talep hakkı ve bunun doğal sonucu olarak da zarar sorumlusuna karşı dava hakkını sağlamaktadır.
Halefiyete dayalı olan rücu davasında, esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. Her tazminat davasında olduğu gibi, sigortacının açtığı rücu davasında da davalının kusurunu ve zararı ispat etmek davacı sigortacıya düşer. Halefiyete dayalı sigorta rücu davasında sigortacı halefiyet hukuki ilişkisi sebebiyle ancak selefinin sahip olduğu haklara sahip olur.
6098 sayılı TBK'nun zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50. maddesinde, “Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.” düzenlemesi yapılmıştır.
Somut olayda; kazaya sebep olan plakasız ve tescilsiz iş makinesinin davalı kendisine ait olmadığını, davalının işleten sıfatının bulunmadığını savunmuştur. 2918 sayılı KTK'nun 3. maddesine göre; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.
Dosya kapsamı, dosya içerisine sunulan kaza tespit tutanağı ve davalının yazılı beyan dilekçesi dikkate alındığında; plakasız ve tescilsiz iş makinesinin malikinin davalı olduğu anlaşılmaktadır. Adı geçen davalı tescil belgesi ve plakası olmayan iş makinesinin işleteni olmadığına dair dosyaya herhangi bir delil ve belge de ibraz etmemiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi hükmüne göre, bir motorlu aracın işletilmesinden doğan zarardan o aracın işleteni sorumlu olur hükmü gereği davalı iş makinesi maliki olan davalının işleten sıfatıyla sorumlu tutulması isabetlidir. (benzer yönde Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2011/11138 esas 2012/13938 karar)
Dosyaya sunulan kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamında alınan bilirkişi raporundaki tespitlere göre; davalının maliki olduğu plakasız iş makinesinin sürücüsü ...’ın iş makinesi ile Darıca Sanayi Sitesi No:38 numaralı iş yerinden yola çıkmak isterken davacının sigortalısı olan 41...... plakalı araca 2918 sayılı yasanın 47/d maddesindeki dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek araca sol taraftan çarptığı, sigortalı araç sürücüsünün kusurlu bir eyleminin bulunmadığı anlaşıldığından dava dışı iş makinesi sürücüsünün olayda %100 oranında kusurlu olduğu, malik olan davalının 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesi gereği sorumlu olduğu anlaşılmış, anılan raporun ve kaza tespit tutanağının uyumlu olduğu görüldüğünden hükme esas alınması yerindedir.
Gerek dosyaya sunulan ekspertiz raporu, servis kayıtları ve faturaları, gerek ise de bilirkişi tarafından yapılan tespitlere göre kaza nedeniyle araçta oluşan 24.454,11 TL tutarındaki hasarın rayiç değerlere uygun olduğu anlaşıldığından davalının bu yöndeki istinaf istemi de yerinde değildir.
Gerekçeli karar başlığında; davacı vekilinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davalının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,
3-Alınması gereken 1.749,75-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 438,00-TL'nin mahsubu ile kalan 1.311,75-TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
8-Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.26/09/2025
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
*Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Katip ...
¸e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*