T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/453 - 2025/1483
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/453
KARAR NO : 2025/1483
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :... (...)
ÜYE :... (...)
ÜYE :... (...)
KATİP :... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KOCAELİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 19/12/2023
NUMARASI : 2022/130 Esas - 2023/672 Karar
DAVACI : ... VİNÇ AĞIR NAKLİYE OTEL İNŞAAT VE ÖZEL EĞİTİM SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ .... İzmit/KOCAELİ
VEKİLİ : Av. .....
DAVALILAR : 1- .... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ ...... Kadıköy / İSTANBUL
VEKİLLERİ : Av. ...... Şişli/İSTANBUL
: 2- .... DENİZCİLİK NAKLİYAT GÜMRÜKLEME İTHALAT İHRACAT SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. ...... Dilovası/ KOCAELİ
VEKİLİ : Av. ....Kartal/İSTANBUL
DAVA : Tazminat (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/02/2022
KARAR TARİHİ : 24/09/2025
KR. YAZIM TARİHİ : 01/10/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil firma ile davalı ... Denizcilik firması, 26.05.2021 tarihinde Derince Limanına getirilecek olan .... seri numaralı konteynır ve içerisindeki müvekkil firmanın finansal kiralama kiracısı olarak işleteni olduğu 26 metre manliftin davalı ... Denizcilik tarafından limandan alınarak müvekkil firmaya ait ... Mah. .... .... Sok. No:1 İzmit/KOCAELİ adresindeki garaja getirilmesi hususunda tarafların anlaştığını, taraflar arasındaki anlaşma gereği .... seri numaralı konteynır ve içerisindeki 26 metre manliftin davalı firmanın sözleşme konusu taşıma işini gerçekleştireceği çekici tır üzerindeki dorseye liman yetkililerince bırakıldıktan sonra ... firması tarafından konteynırın dorseye sabitlenerek taşıma işinin güvenli ve ayıpsız bir şekilde gerçekleştirilmesi için gerekli tüm önlemlerin alınacağı kararlaştırıldığını, Kuveyt ülkesinden gemiye yüklenen ve 26.05.2021 tarihinde Derince Limanı'na gelen ... seri numaralı konteynır ve içerisindeki müvekkilin finansal kiralama kiracısı olarak işleteni olduğu 26 metre manlift Türkiye gümrüğüne geldikten sonra Derince Limanı’nda ... Denizcilik firmasına ait 41... çekici tır ve 34... plakalı dorseye liman yetkililerince bırakıldıktan sonra davalı firma tarafından ilgili konteynır dorseye yerleştirilerek sürücü ... sevk ve idaresinde müvekkil firmaya ait İzmit Kocaeli'deki garaja getirilip teslim edilmek üzere yola çıkarıldığını, dava konusu konteynır davalı firmaya ait dorseye liman yetkililerince bırakıldıktan sonra taraflar arasındaki anlaşma gereği ... firması tarafından konteynırın hareket etmemesi ve taşıma içinin güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesi için konteynırın 4 köşesinde yer alan kancalardan dorseye sabitlenmesi gerektiğini, ancak ... denizlik firması bu dört kısımdan konteynırı dorseye sabitlemediğini, kancalar boş bırakılarak güvenliksiz bir şekilde yola çıkıldığını, sürücü ... sevk idaresindeki ... Denizcilik firmasına ait 41.... çekici tır ve 34....plakalı dorse araç İzmit Otobanı Bakirpaşa Viyadüğü kesiminde sürücünün viyadüğe girerken yavaşlamaması ve viyadükte uyulması gereken trafik kurallarına riayet etmemesi ve hakimiyetini kaybetmesi sonucu çekici tır devrildiğini, meydana gelen kaza sonucu hem müvekkilin işletmekte olduğu 26 metre manlift zarar görerek kullanılamaz hale geldiğini hem de ... seri numaralı konteynır ağır hasar aldığını, meydana gelen dava konusu kaza sebebi ile müvekkilin uğradığı zarar kalemlerinin müvekkilin finansal kiralama kiracısı olarak işleteni olduğu 26 metre manliftin hasar onarım bedeli 310.285,72 TL, müvekkil firma manlifti onarım süresi boyunca da kullanamadığını, ilgili aracın günlük kiralama bedeli 1.000,00 TL olup onarım süresi boyunca doğduğunu ve doğacak mahkemenizce hesap edilecek ticari kazanç kaybı ... seri numaralı konteynırın hasar onarım bedeli olan 906,24 USD, konteynırın onarım sebebiyle serviste kaldığı süre için konteynır maliki dava dışı firmaya ödemiş olduğumuz 960,00 USD demuraj bedeli olduğunu, iş bu zarar kalemlerinin müvekkil firmaya ödenmesi için öncelikle davalılara Kocaeli 6. Noterliğinin ... yevmiye numaralı 20.08.2021 tarihli ihtarnamesi gönderildiğini, iş bu ihtarname davalılara ayrı ayrı tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalılarca müvekkile karşı herhangi bir ödeme gerçekleştirilmediğini, davanın kabulü ile, dava konusu kaza sebebi ile müvekkilin uğradığı zararlar bakımından aşağıda belirtilen alacak kalemlerinin (davalı sigorta şirketi bakımından poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkile verilmesine, müvekkilin finansal kiralama kiracısı olarak işleteni olduğu 26 metre manliftin hasar onarım bedeli 310.285,72 TL'nin kaza tarihi olan 26.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte, ilgili 26 metre manliftin günlük kiralama bedeli 1.000,00 TL olup onarım süresi boyunca doğmuş ve doğacak mahkemenizce hesap edilecek ticari kazanç kaybı bakımından fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 tl ticari kazanç kaybının kaza tarihi olan 26.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte, ... seri numaralı konteynırın hasar onarım bedeli olan 906,24 USD'nin kaza tarihi olan 26.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek 3095 S.K. Uyarınca işleyecek faizi ile birlikte, konteynırın onarım sebebiyle serviste kaldığı süre için konteynır maliki dava dışı firmaya ödemiş oluhah 960,00 USD demuraj bedelinin kaza tarihi olan 26.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek 3095 S.K. uyarınca işleyecek faizi ile birlikte, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Unico Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile davalı ... Denizcilik Nakliyat ve Gümrükleme İthalat ve İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında Yurt İçi Karayolu Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi tanzim edildiğini, müvekkil işbu poliçe şartları kapsamında sigortalıya kendi sorumluluğu altındaki ve kiralık araçlarla yurt içinde taşımasını yapacağı emtia taşımaları neticesinde düşecek mali sorumluluğu teminat altına aldığını, dava konusu olay, 26.05.2021 tarihinde sürücü ...'un sevk ve idaresindeki yarı römork ile seyir halinde iken römork üzerinde bulunan konteyner içerisindeki iş makinesinin sallanması neticesinde direksiyon hakimiyetini kaybetmesi, ardından tırın dorsesinin yan yatması sonucu meydana geldiğini, kaza sonucu konteyner ve içerisindeki davacıya ait manlift hatalı yükleme nedeniyle zarar görmüş olup davacı tarafından manlift ile konteynerın hasar onarım bedeli, kazanç kaybı ve demuraj bedeli talep edildiğini, müvekkil sigorta ise davalı ... firmasıyla arasındaki nakliye poliçesine dayanılarak iş bu davanın tarafı olarak gösterildiğini, söz konusu davanın kabulü tarafımızca mümkün olmayıp reddi gerektiğini, müvekkil sigortacı şirket, poliçe kapsamında sigorta poliçesinde belirtilen azami limitlerle ile sorumlu tutulabileceğini, davalı ... firması ile müvekkil sigorta şirketi arasında tanzim edilen 109528173 numaralı poliçe 09.03.2021-2022 tarihlerini kapsamakta olup müvekkil şirket sorumluluğu kamyon klozu kapsamında 250.000 TL ile sınırlı olduğunu, hasar hatalı yükleme sonucu meydana gelmiş olup davacının talebinin teminat dışı olduğunu, müvekkil şirket ile sigortalı arasında tanzim edilen Yurt İçi Karayolu Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalıya kendi sorumluluğu altındaki ve kiralık araçlarla yurt içinde taşımasını yapacağı emtia taşımaları neticesinde düşecek mali sorumluluğu meydana gelecek zararlar teminat altına alındığını, dava konusu iş makinesi ... Vinç adresine teslim için ... adına kayıtlı araçla nakledilmek üzere konteynıra yüklendiğini, konteyner içerisindeki iş makinasının sallanması sonucu sürücü direksiyon hakimiyetini kaybettiğini, tır dorsesi bariyerlere çarparak durabildiğini ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, konteynerin kapak kısmına yakın 3 metrelik bölgede yaklaşık 13 ton ağırlık varken öne doğru olan 9 metrelik kısma yayılmış şekilde 2 tondan az bir ağırlık olduğu tespit edildiğini, bu durum seyir halindeki aracın lastiklerinde dengesiz yük dağılımı yarattığını, bu konteynerin kapak kısmının dorse ön tarafına yani çekiciye bağlantı kısmı üstüne konması bomun uzatıldığı dip kısmının ise dorse arka lastikleri üstüne doğru denk getirilmesi böylece taşınan yükün ağırlığının orta bölümde olması ve lastiklere daha fazla yük bindirilerek yola tutunma gücünün artırılması gerektiğini, söz konusu olayda ise tam tersi yükün ağır kısmı arka kısma denk getirildiğini orta kısımdaki lastiklere binen ağırlık yük dağılımında en az olacak şekilde yükleme yapıldığını, demuraj ve kazanç kaybı bedeli teminat kapsamı dışında olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle beraber her ne kadar davacı tarafından söz konusu konteynerın onarım sebebiyle serviste kaldığı süre için dava dışı konteyner maliki firmaya ödediği bedeli talep edilmişse de davalı ... firması ile müvekkil şirket arasında tanzim edilen Yurt İçi Karayolu Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesinde ve Nakliyat Sigortası Genel Şartlarında kazanç kaybı ve demuraj bedeli teminat kapsamına alınmamış olup işbu talebin de reddi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle beraber talep edilen hasar bedeli fahiş olduğunu, eksper raporunda zarar bedeli 189.814,13 TL olarak tespit edildiğini, müvekkilin temerrüde düşmediğini, bu durumda dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, davacının talebinin teminat dışı olduğu gözetilerek davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Denizcilik vekili cevap dilekçesinde özetle; Unico Sigortanın merkezi İstanbul Anadolu Mahkemesinin yetki alanındaki Kadıköy'de müvekkil firmanın merkezi Gebze Adliyesinin yetki alanındaki Dilovası'nda olduğunu, dolayısıyla ilk itirazlarının kabulü ile mahkemenin yetkisizliğine dosyanın yetkili mahkeme olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini talep ettiğini, müvekkil firma davacıya ait manliftin bulunduğu konteynerin 26.05.2021 Tarihinde nakliyesini yaparken dava konusu kazaya karıştığını, söz konusu kazaya ilişkin düzenlenmiş eksper raporunda davacı taraf kazanın sorumlusu olarak tespit edilmiş olup bu tespite ilişkin detaylar ve delillerin raporda mevcut olduğunu, müvekkilin nakliyesini yaptığı konteynerin yüklemesi davacı firma tarafından yurt dışında yapıldığını, müvekkilin konteynerin içerisindeki yükün nasıl istiflendiğini bilmesi dahi mümkün olmadığını, kaza sonrasında konteynerdeki yük incelendiğinde çok ciddi bir istifleme hatası yapıldığının ortaya çıktığını, 15 tonluk manliftin 13 tonluk ağırlığı tırın en arka tarafına gelecek şekilde konteynerin 3 metrelik kısmında, 2 tonluk ağırlığı ise konteynerin kalan 9 metrelik alanında olacak şekilde istifleme yapıldığını, müvekkilin aracı herhangi bir çarpma ve yoldan çıkma olmamasına ve olağan seviyede bir ağırlık taşımasına rağmen aracın sürüş hakimiyetini kaybetmesi bu hatalı istifleme sebebiyle olduğunu, kaza sonrası konteynerde yapılan incelemede manliftin olduğu yere sabitlenmesi için de herhangi bir önlem alınmadığının anlaşıldığını, davacı taraf güvenli bir nakliye işlemi için hiçbir sorumluluğunu yerine getirmediğini, dolayısıyla bu tehlikeli duruma karşın müvekkilin herhangi bir tedbir alması da mümkün olmadığını, müvekkil firmanın şoförünün trafik kurallarını ihlal ettiğine ilişkin ortada herhangi bir delil bulunmadığını, bununla birlikte kancaların takılmadığını iddia eden davacı kaza sonrasında çekilmiş olan fotoğraflarda bunun göründüğünü beyan ettiğini, söz konusu kazada aracın devrildiğini, kaza olduğu esnada kancaların kopmasının, çıkmasının gayet normal olduğunu, fakat bu durum kazanın sebebi değil sonucu olduğunu, iddiaları kabul etmemekle birlikte davacı tarafın zararı karşılanacak olsa bilse tamir ücretinin tamamının karşılanmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, söz konusu manlift uzun süre kullanıldığını ve yıprandığını, manlift kaza sonrasında tamir edince eskisinden daha iyi bir hal aldığını, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, 89.546,052 TL platform hasar bedelinin, konteynır hasar bedeli 6427,32 TL, 960 USD konteynırın kullanılamaması nedeniyle ödenen bedelin, platformun kullanılamayan süredeki kazanç kaybı olan 1.000,00 TL olmak üzere toplam 96.973,372 TL ve , 960 USD’nin davalı ... Denizcilik Nak. Güm. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’den 26.05.2021 tarihinden itibaren USD için bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte, TL için ticari temerrüt faizi ile tahsil edilerek davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin taleben REDDİNE, Davalı Unico Sigorta A.Ş.’ye karşı açılan davanın REDDİNE ... " karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı ve davalı ... Denizcilik Nak. Güm. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Dosya kapsamında alınan 01/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda yapılan tespitler hatalı olduğundan, bu rapora dayanılarak yerel mahkemece kurulan hüküm de hata içerdiği zira; hükme esas alınan bilirkişi raporunda ... denizcilik firmasının kusur durumuyla ilgili yapılan değerlendirme ve müvekkil firmaya %60 oranında kusur atfedilmesi, davalının kusur oranı hatalı olup yargılama konusu kazanın meydana gelmesindeki tek kusur aracın aşırı hız yapması ve konteynerin monte edilmemiş olması olmakla ... denizlik firması dört kısımdan konteynırı dorseye sabitlememiş, kancalar boş bırakılarak güvenliksiz bir şekilde yola çıkıldığını (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 2019/1770 E. 2020/777 K. 08/07/2020 T.), bilirkişi ek raporunda ... firmasına yalnızca %40 oranında kusur atfedilmiş olması ve müvekkil şirkete %60 oranında kusur atfedilmiş olması açıkça hatalı bulunduğunu, bilirkişi raporunda hasar yönünden yapılan inceleme ve yapılan kazanç kaybı hesabı hatalı ve hukuka aykırı bulunduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu iş makinesinin 2. el olarak değerlendirilmesi ve bu nedenle de sigorta poliçesi kapsamına alınmamış olduğu yönündeki tespitlere karşı itirazları bulunduğunu, taşınan mal konteyner olmasına rağmen, konteynerin içindeki aracın ikinci el olmasından sebeple, meydana gelen zararın sigorta poliçesi kapsamında olmadığı yönünde bir yorum yapılması hatalı olduğu itirazlarını sunmalarına rağmen bu itirazları yerel mahkemece göz ardı edildiğini beyan ile yerel mahkeme kararının kaldırılması, davanın tümden kabulüne karar verilmesi talebi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; söz konusu kazada aracın devrildiğini, kaza olduğu esnada kancaların kopmasının, çıkmasının gayet normal olduğunu, fakat bu durum kazanın sebebi değil sonucu olduğunu, iddiaları kabul etmemekle birlikte davacı tarafın zararı karşılanacak olsa bilse tamir ücretinin tamamının karşılanmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, davada tarafların kusur oranlarının belirlenebilmesi için yerel mahkemece dosya bilirkişiye atanmış, ilgili rapor birçok açıdan hakkaniyete aykırı ve gerçeklikten uzak bulunduğunu, bilirkişi heyeti 13.03.2023 tarihli kök raporda davacı şirkete değil kusur atfetmek kusur incelemesi dahi yapmadığını, Ekspertiz raporunda %100 kusurlu bulunmuş olan davacının neden kusursuz olduğu en azından ekspertiz raporundaki gerekçeler bakımından incelenmesi gerektiğini, itiraz üzerine yapılan ek incelemed kusur yer değiştirmesine rağmen kusur oranında hiçbir değişiklik yapılmamış olması uzmanlık gerektirmeyecek şekilde yanlış bir hesaplama yapıldığını gösterdiğini beyan ile yerel mahkeme kararının kaldırılması, davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalının iddiaları haksız ve hukuka aykırı olup davalının istinaf dilekçesine esas aldığı bilirkişi raporunda hasar yönünden yapılan inceleme ve kazanç kaybı hesabı hatalı olmakla dava konusu iş makinesinin 2. el olarak değerlendirilmesi ve bu nedenle de sigorta poliçesi kapsamına alınmamış olduğu yönündeki hükme esas bilirkişi tespitine karşı itirazları bulunduğunu beyan ile istinaf eden davalının talepleri hukuka aykırı bulunmakla reddine, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı .... Sigorta A.Ş. vekili davacının istinafına cevap dilekçesinde özetle; davacının iddiaları haksız ve hukuka aykırı olup yerel mahkeme tarafından esas alınan hem kök bilirkişi raporu hem de ek bilirkişi raporuyla sabit olduğu üzere dava konusu araç ikinci el olup poliçe teminatı kapsamında bulunmadığını, davacının talepleri poliçe teminatında olmayıp haksız davanın reddi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle beraber talep edilen hasar bedeli fahiş bulunduğunu beyanla davacı yanın istinaf taleplerinin reddini talep etmiştir.
DELİLLER: Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 19/12/2023 Tarih - 2022/130 Esas - 2023/672 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; taraflar arasındaki uyuşmazlığın; 26.05.2021 tarihindeki kaza sebebiyle davacının taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat hakkının bulunup bulunmadığı, tazminat hakkı bulunmuşsa miktarları yönünden ayrıca kusur durumunun tespiti istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş karara karşı davacı ve davalı ... Denizcilik Nak. Güm. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Davacı ile davalı ... Denizcilik... Ltd.Şti., 26.05.2021 tarihinde Derince Limanına getirilecek olan ... seri numaralı konteynır ve içerisindeki davacının işleteni olduğu 26 metre manliftin davalı ... Denizcilik tarafından limandan alınarak davacıya ait Sanayi Mah. Gelin Çiçeği Sok. No:1 İzmit/KOCAELİ adresindeki garaja getirilmesi hususunda anlaştıkları, liman yetkililerince dorseye bırakılan emtianın davalı ... firması tarafından taşınması sırasında davalı ... Denizcilik... Ltd.Şti. ne ait 41... çekici tır ve 34.... plakalı araç sürücü ... sevk ve idaresinde iken İzmit Otobanı Bakirpaşa Viyadüğü kesiminde çekici tırın devrildiği, meydana gelen kaza sonucu 26 metre manlift ve ... seri numaralı konteynerin hasarlandığı, bu hasarın tazmini için eldeki davanın açıldığı, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı davacı ile davalı ... Denizcilik... Ltd.Şti.'nin istinaf yasa yoluna başvurduğu görülmektedir.
Mahkemece hükme esas alınan 01.11.2023 tarihli bilirkişi ek raporuna göre taşınan konteyner içinde 26 metre Dizel Eklemli Platform (Seri No:... Motor No: ...) taşındığının üzerinde yazdığı, “Kuveyt'ten geçici gönderilen vincin geri gelmesi” olarak not düşüldüğü, davalının vinci nasıl taşınacağını bilmesi ve buna göre aksiyon alması gerektiği, bu tip iş makinalarının taşınmasında sürücülerin uyması gereken hız limitlerini önceden belirlemesi gerektiği, ve bu hız limitlerinin aşılmamasını sağlaması gerektiği, görevlendirmiş olduğu personel olan sürücüyü eğitmesi ve takip etmesi gerektiği, taşıma işini yapan aracı GPS sistemiyle kontrol ederek gereken önlemleri alması ve sürücünün hız limitlerini aşmamasının kontrolünü de sıkı bir şekilde yapması gerekirken bu hususlara riayet edilmediği anlaşıldığından, ayrıca bu tip iş Makinalarının taşınması için lowbed tarzı dorselerin kullanılmasının kaza riskini azaltacağı söz konusu olduğundan, fakat davalı ... Denizciliğin sıradan bir dorseye konteyneri yükleme yaptığından, meydana gelen kazada 2. Derecede %40 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Konteynerin Kuveyt'te yüklendiği ve mühürlendiği, yüklemenin sadece araç freni ile tekerleklerin sabitlenerek yapıldığı, tekerlek önüne ve arkasına herhangi bir takoz konulmadığı, manliftin konteynera sabitlenmesi ve düşey yönde ivmelenme kuvvetlerinin önlenmesi için spanzet vb. halat yardımıyla sabitlenmediği, bu yükleme işlemlerini .... Vinç .... San. ve Tic. Ltd.'nin Kuveyt'te yaptığının dosyadan anlaşıldığı, 18 ton ağırlığındaki bir iş makinasının düşey yöndeki ivmelenme sonucu oluşan ivmelenme kuvvetlerinin de çok yüksek olduğu ve çekici ile taşınan manliftin bu ivmelenme sonucu çekici ve buna bağlı konteynerin üzerinde olduğu dorsenin stabilitesini bozarak devrilmesine sebep olduğu, kazanın meydana gelmesinde, yolda bulunan çukur yada çatlak sebebiyle oluşan düşey yönlü ivmelenmeden kaynaklandığı, manlift konteynere rijit ve oynamaz bir şekilde yerleştirilmiş olsa kazanın olma riskinin çok daha düşük olduğu, bu durumda davacı Saral Vinç .... San.ve Tic. Ltd.nin manlifti iş güvenliği kurallarına ve fenne uygun bir şekilde konteynere tespit etmediği, ağırlık merkezini konteynerin ön kısmına denk getirmesi gerekirken arka kısma denk getirdiği, yüklemenin de hatalı yapıldığı, bunun sonucu yolda bulunan engel sebebiyle araç dorsesinin düşey yönlü ivmelenmesi sonucu, ağırlık merkezinin de arkada olması sebebiyle, ön kısımların havalandığı, kazanın meydana gelmesinde .... Vinç .... San.ve Tic. Ltd.'nin iş makinasının yüklenmesinde gerekli sabitleme tedbirlerini almadığı anlaşıldığından 1. Derecede %60 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Dava, 6102 sayılı TTK.'nun 850 vd. maddelerinde düzenlenen, taşıma işlerinden kaynaklanmaktadır. TTK.'nun 863. maddesinde; sözleşmeden durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça gönderenin eşyayı taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorunda olduğu; taşıyıcının da ayrıca, yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. TTK.'da gönderenin kusursuz sorumluluğu halleri (m. 864), taşıyanın sorumluluğu (m. 875) ile tazminatın hesaplama yöntemi (m. 880), sorumluluk sınırları (m. 882), sorumluluğunun sınırlama hakkının kaydı (m. 886) halleri, açıkça düzenlenmiştir.
Davacı sigortacının taşıma işleminin tarafı olmaması nedeniyle uğradığı zararını taşıma işleminin taraflarından isteme hakkı vardır. Taşıma işleminin tarafları ise gönderen ve taşıyan olup, sorumluluk halleri yukarıda açıklandığı gibidir.
Yükleme işleminin davacı şirket tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır. Bilirkişi raporlarında tesbit edildiği üzere, yükün konteynere gerektiği gibi sabitlenmediği gönderenin anılan hükümdeki "taşıma güvenliğine uygun biçimde araca sabitleyerek yükleme" yükümlülüğünü yerine getirmediğinden kusurlu olduğu anlaşılmaktadır. Taşıyıcı; yükleme ve istiflemeyi denetlemekle veya eşyanın taşıma sırasında zarara uğramasına neden olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir. Ancak, salt yükleme ve istiflemenin aracın manevra kabiliyetine etkisi ile güvenli seyrini bozup bozmayacağını denetlemesi, açık hata varsa, bunu gönderene bildirmesi taşıyanın mesleki ve genel sorumluluğu gereğidir. Taşıyanın bu sorumluluğunun kaynağı da 6102 sayılı TTK.'nun 863. maddesinin 1. fıkrasının; "taşıyıcı, ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür" şeklindeki son cümlesidir. Makinenin kamyona uygun bir şekilde yüklenmediği, taşıyıcının bunun işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamadığı, ayrıca yüke uygun araç seçmediği ve yüke uygun hızda seyretmediğinden kusurlu olduğu kanaatine varılmalıdır. Davalı taşıyıcının taşıma konusu makinenin ağırlığı ve niteliği nazara alındığında taşıma işini lowped nakliyat şeklinde, yani taşıma yapılan aracın ağır yük taşıyıcılığı standardına uygun olması gerekirken bunun yapılmadığı, bu tür yüklerin yol güzergahı ile birlikte yükün ağırlık noktaları ve sevk sırasındaki salınımda gözetilerek özel araçlar ve uzman ekip ile birlikte yapılması gerekirken bu hususların tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmakla davalı taşıyıcının bu nedenlerle de kusurlu oldukları anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle davacı ve davalı taşıyıcının her ikisinin de kusurlu olduğu, kusur oranları yönünden bir isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir. Hasarın belirlenmesinde bilirkişilerce eski ve kaynaklanmış olması nedeniyle vinç sepetinin hesaplanmaması, makinenin yaşı nazara alınarak %25 oranında yenileme tenzilatı yapılması uygun görülmüştür. Bilirkişilerce makinenin tamir süresi sebepleriyle birlikte 10 gün olarak belirtilmiş ve bu sürede tamir edilebileceği malzeme tedarikiyle mümkün olduğu açıklanmıştır ve uygun bulunmuştur. Nakliyesi yapılan asıl emtia iş makinesi olduğuna göre Mahkemenin ikinci el makinenin taşınmasından dolayı davalı sigortanın hasar bedeli teminat kapsamında olmadığına ilişkin kabulünde de bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davacının ve davalının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının ve Davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına,
3-Davacı Yönünden; Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcının, istinafa gelirken peşin alınan 3.770,00-TL'nin mahsubu ve hazineye irat kaydı ile artan 3.154,60-TL'nin davacıya iadesine, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
4-Davalı ... Denizcilik Nak. Güm. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. Yönünden; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 8.530,59 TL İstinaf Karar Harcından, istinafa gelirken peşin alınan 2.133,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 6.397,59 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
5-İstinaf edenler tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerlerinde bırakılmasına,
6-İstinaf edenler tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edenlere iadesine,
7-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
8-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin kararın temyize tabi bulunması nedeniyle Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,
İlişkin; Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 24/09/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*