T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/2143 - 2025/901
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/2143
KARAR NO : 2025/901
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :... (...)
ÜYE :... (...)
ÜYE :... (...)
KATİP :... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ :29/05/2023
NUMARASI :2021/280 Esas - 2023/559 Karar
DAVACI :KİMPAŞ KİMYEVİ MADDELER PAZARLAMA TİCARET TİCARET VE SANAYİİ A.Ş. - Barbaros Mah. Begonya Sok. Nidakule Ataşehir Kuzey A Kapısı No:37205 Ataşehir/İSTANBUL
VEKİLİ :Av..
DAVALI :PANPLAST SULAMA TARIM SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Dedekorkut Mah. Beyşehir Cad. No:9 Meram/KONYA
VEKİLİ :Av..
DAVA :İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :28/09/2018
KARAR TARİHİ :14/05/2025
KR. YAZIM TARİHİ :20/06/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın davacıdan almış olduğu 5 araç (tır) toplam 112.500 kg LLDPE (Linear Low Density Polyethylene / Lineer Düşük Yoğunluklu Polietilen) malzemeye karşılık gelen 25.200,00-USD kalan bakiye alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığını ancak davalı borçlu haksız ve hukuka aykırı itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiğini, davacının, davalı borçluya toplam 126.000,00-USD tutarında mal satışı yapıldığını, bu satıştan kaynaklanan 25.200,00-USD bakiye alacağının halen ödenmediğini, icra takibinin devamı ile ödeme gününden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte alacağın %20'sinden aşağı olmayacak bir tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; icra dairesinin yetkisiz olduğunu belirterek yetki itirazında bulunmuş olup, esas yönünden ise, davalı şirketin davacı şirketten 5 araç (tır) toplam 112.500 kg LLDPE plastik hammadde aldığını, davacı şirketin hammaddeleri İran ülkesinden ithal ederek her türlü gümrükleme işlemlerini yapmak suretiyle taraflarına teslim sağlayacağını kabul ve taahhüt ettiklerini, anlaşma gereği gümrükleme işlemleri tamamlanan 4 araç (tır) davalı şirkete ait fabrikaya getirildiğini ve ödemelerinin eksiksiz yapıldığını ancak davaya konu olan ve davacı şirketin sorumluluklarını yerine getirmeden 1 araç (tır) hammaddeyi davalı şirket fabrikasına gümrükleme işlemleri yapılmadan getirilerek boşaltıldığını, araç şoförü tarafından davalı şirkete ait fabrikaya mührü kırılmış halde getirilen hammaddeleri davalı şirket çalışanı depo sorumlusu tarafından gümrük işlemlerinin yapılmış olduğu düşünülerek teslim alındığı belirtildiğini, davanın usulden reddine karar verilmesine, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine, iş bu davada haksız ve kötü niyetle olan davacı aleyhine ve davalı şirket lehine %20'den aşağı olmayacak şekilde tazminat takdirine, davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; "... 1-Davanın KISMEN KABULÜNE-KISMEN REDDİNE,
Davalı borçlunun Gebze 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/41597 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 25.200,00.-USD asıl alacak üzerinden iptaline ve takibin asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davalı borçlu itirazında haksız olduğundan takip konusu asıl alacağın(124.488,00.-TL) %20'si oranında 24.897,60.-TL icra inkar tazminatına mahkum edilmesine,
3-Davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili ile katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; alınan kök bilirkişi raporunun istinaf mahkemesi kararı ve yerel mahkeme ara kararına uygun şekilde hazırlanmadığı gibi, dosya kapsamı deliller, cevap ve itirazlar da dikkate alınmadan tanzim edildiğinden davalı tarafından itiraz edildiğini ve her ne kadar mahkemece ek rapor alınmış ise de ek raporda itirazların değerlendirilmediği, açıklama yapılmadığı görülmesine rağmen yeniden rapor alınması taleplerinin reddedilerek, yine eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidildiğini belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Davacı vekili cevap ve katılma yoluyla istinaf dilekçesinde özetle; gerek Yargıtay kararlarında ve gerekse de uygulamada döviz cinsindeki alacak taleplerinin ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden hesaplandığını ve tahsil edildiğini, yerel mahkemece de asıl alacak yönünden yabancı para cinsinden hüküm kurulduğunu ancak icra inkar tazminatı ve davacı lehine hükmedilen vekalet ücreti yönünden karar tarihindeki kur yerine takip tarihindeki kur dikkate alınarak hüküm tesisinin hatalı olduğunu, belirterek; karar tarihindeki döviz kuru üzerinden hüküm tesis edilmesini talep ederek istinaf başvurusunda bulunduklarını, ilk derece mahkemesi tarafından istinaf mahkemesinin bozma ilamı doğrultusunda eksikleri tamamladığını, talimatla keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırıldığını ve davalı tarafın tüm itirazların bilirkişilerce gerek kök raporda gerekse de ek raporda detaylı olarak değerlendirildiğini belirterek; davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/05/2023 tarih, 2021/280 Esas - 2023/559 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; satım sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacak için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı vekili ile katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davacının, beş tır olmak üzere toplam; 112,500 kg malzemeyi davalı tarafa teslim ettiğini, bu sebeple 15.08.2017 tarihli faturanın düzenlendiğini, düzenlenen faturadan 25.200-USD asıl alacağın ödenmediğini iddia ettiği, bu alacağın tahsili için Gebze 4. İcra Dairesinin 2018/41597 E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını ancak davalı borçlunun haksız ve hukuka aykırı itiraz ettiğini ve takibin durmasına sebebiyet verdiğini, davalı borçlunun tüm itirazlarının haksız ve hukuka aykırı olduğundan bahisle işbu itirazın iptali davasının açıldığı, davalı tarafın ise 112,500 ton ürünün satımına ilişkin sözleşme ilişkisini kabul edip, dört araçta bulunan ürünlerin teslim edildiğini, bir araçlık ürünün ise gümrükleme işlemi yapılmaması sebebi ile muhafaza altına alındığını bu sebeple bakiye bedelden sorumluluklarının bulunmadığını belirterek; öncelikle davaya konu edilen icra takibinde yetki itirazlarının bulunduğunu, bu itiraz hakkında mahkemece bir karar verilmesini sonrasında ise davanın esasına ilişkin itirazlarının değerlendirilip sonuca göre davanın reddini talep ettiği, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 09/03/2021 tarih, 2020/730 Esas ve 2021/501 Karar sayılı 09/03/2021 tarihli ilamı ile, "... ilk derece mahkemesince, İİK'nın 50. maddesi uyarınca; öncelikle, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazın, HMK'nın 164. maddesi hükmü uyarınca; ön sorun [hadise] olarak incelenmesi, hâsıl olacak duruma göre de, itiraz hakkında gerekçeli bir karar verilmesi, mahkemece yapılacak inceleme neticesinde davanın esası hakkında bir karar verileceği kanaatine varılması halinde, bu sefer taraflarca bildirilmiş olup ta bu aşamaya kadar dosya arasına alınmayan delillerin dosya arasına alınması, bunun yanı sıra davalıda bulunan ve beşinci tır kamyonu ile getirilen malın halihazırdaki durumu hakkında etraflıca araştırma yapılması ve son olarak da taraflar arasındaki sözleşme gereğince yurt dışından getirilecek olan malların gümrük işlerinden hangi tarafın sorumlu olduğu veya olması gerektiği konularında yeterli derecede araştırmanın yapılması gerekmektedir..." gerekçesiyle kaldırıldığı, Mahkemece yeniden yapılan yargılamada davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Dairemizin kaldırma kararından sonra dosya kendisine iade edilen ilk derece mahkemesince ilk öncelikle icra dairesinin yetkisine yapılan itirazın değerlendirilmesi gerekmiş, taraflar arasında satım sözleşmesi ilişkisinin kurulmuş olduğu sabit olduğundan, para alacağına ilişkin başlatılan takip ve davalarda 6098 sayılı TBK'nın 89. maddesi gereğince alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olacağından ve davacının adresi adli yargı sınırlarımız içerisinde kaldığından icra dairesinin yetkisine yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.
Yine kaldırma ilamı doğrultusunda Konya Gümrük Müdürlüğünden Gürbulak Gümrük Müdürlüğünün, 24/08/2017 gün 27480 sayı yazısı ile işlem görmek üzere Konya Gümrük Müdürlüğüne sevk edilen XN80719091 nolu tır karnesi muhteviyatı eşyayı taşıyan (Panplast Sulama Tarım San. ve Tic. AŞ. firmasına gönderilen lineer polietilen cinsi madde) 19B533-10/19B534-10 plakalı tırın, Gümrük Müdürlüğüne gelip gelmediği, işlemlerinin yapılıp yapılmadığı ve buna dair bütün evrakın gönderilmesi istenilerek, ayrıca, yine aynı gün aynı şirkete sevkıyatı yapılan 4 tır emtiaya ilişkin bütün evrakın gönderilmesi, bu 4 tır emtiaya ilişkin gümrük işlemleri ile vergi ve harçlandırılmasının kim veya kimler tarafından yapıldığı sorulduğunda; Panplast Sulama A.Ş'nin verdiği 28/09/2017 tarihli dilekçede eşya muhteviyatı 4 aracın Müdürlüklerine gelerek vergileri ödenmek suretiyle ithalat işlemlerinin tamamlandığı ve kalan 1 araç 18 palet 22,5 tonluk eşyanın 26/08/2018 tarihinde fabrikaya gelerek depo elemanları tarafından fabrika sahasına boşaltıldığı belirtilmiş ise de diğer beyannameler için ithalat işlemlerinin dilekçe verildikten sonra 10/10/2017, 17/10/2017 ve 19/10/2017 tarihlerinde tescil alınarak devam ettikleri belirtilmiştir.
Konya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak; davalının "..." adresinde bulunan şirket merkezinde belirlenen gün ve saatte, bir taşımacılık alanında uzman, bir gümrük ve dış ticaret alanında uzman, bir metalurji mühendisi bilirkişilerinden oluşacak heyet eşliğinde keşif yapılarak, tüm dosya kapsamı ve Dairemizin kaldırma ilamının dikkate alınarak, takibe konu alacağın mevcut olup olmadığı, taraflar arasındaki sözleşme de dikkate alınarak gümrükleme işlemi ve vergilerinin ödenmesinden kimin sorumlu olduğu, gümrükleme işlemi yapılmayan 5. tırla getirilen mallar üzerinde inceleme yapılarak talep edilen bedelin uygun olup olmadığının belirlenmesinin istenildiği, alınan 15/08/2022 tarihli bilirkişi heyet raporuna göre “Kimpaş Kimyevi Mad. Paz. Tic. ve San. A.Ş.” firmasının İran’dan aldığı CPT Konya teslim şekli LLDPE malzemeyi “Panplast Sulama Tarım San. ve Tic. A.Ş.” firmasına yurt içinde fatura etmek suretiyle sattığı, İran firması da CPT Konya teslim şekli ile ilgili malzemeyi getirmekte olduğu, CPT Konya teslim şeklinin, satıcı tarafından Konya’daki teslime kadarki ülkesindeki ihracatı yerine getirerek, taşıma masraflarını üstlendiği taşıma şekli olduğu, ülkemizdeki ithalat ve buna ait vergi ve tüm masrafları alıcının karşılamakta olduğu, alıcının eşyaları teslim yerinde karşılayarak gümrük işlemlerini yerine getirmek zorunda olduğu, davalı “Panplast Sulama” firmasının 4 aracın (tırın) gümrükleme işlemlerini yaparak teslim almış olup, 5. aracın (tırın) ise gümrükleme işlemlerini kontrol etmeden hammaddeyi teslim aldığının tespit edildiği, ayrıca LLDPE malzemenin halen “Panplast Sulama” firmasında olduğunun yerinde tespitle belirlendiği, söz konusu malzemeden dolayı takip tarihi itibariyle davalı Panplast Sulama Tarım San. ve Tic. A.Ş.’nin, davacı Kimpaş Kimyevi Mad. Paz. Tic. ve San. A.Ş.’ ye 25.200,00 $ (USD) borcu bulunduğu yönünde görüş bildirmişlerdir.
İtiraz üzerine alınan 31/01/2023 havale tarihli ek raporda da bilirkişi heyeti aynı görüşü sunmuşlardır.
Eksiklikler giderilerek alanında uzman bilirkişilerden alınan heyet raporu ile sabit olduğu üzere davacı Kimpaş Kimyevi Mad. Paz. Tic. ve San. A.Ş. firmasının İran’dan aldığı CPT KONYA teslim şekli LLDPE malzemeyi davalı Panplast Sulama Tarım San. ve Tic. A.Ş. firmasına yurt içinde fatura etmek suretiyle sattığı, İran firması da CPT KONYA teslim şekli ile ilgili malzemeyi getirdiği, CPT KONYA teslim şekli, satıcı tarafından Konya’daki teslime kadar ki ülkesindeki ihracatı yerine getirerek, taşıma masraflarını üstlendiği taşıma şekli olduğu, Ülkemizdeki ithalat ve buna ait vergi ve tüm masrafları da alıcının karşılamakta olduğu, alıcının eşyaları teslim yerinde karşılayarak gümrük işlemlerini yerine getirmek zorunda olduğu, davalı Panplast Sulama firmasının 4 aracın (tırın) gümrükleme işlemlerini yaparak teslim almış olup 5. aracın (tırın) ise gümrükleme işlemlerini kontrol etmeden hammaddeyi teslim aldığı, ayrıca LLDPE malzemenin halen “Panplast Sulama” firmasında olduğu, söz konusu malzemeden dolayı takip tarihi itibariyle davalı Panplast Sulama Tarım San. ve Tic. A.Ş.’nin, Davacı Kimpaş Kimyevi Mad. Paz. Tic. ve San. A.Ş.’ne 25.200,00 $ (USD) borcu bulunduğundan davalı vekilinin istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin katılma yoluyla istinaf dilekçesinin süresinde sunulmaması nedeniyle istinaf dilekçesinin reddine, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının katılma yoluyla istinaf başvurusunun, HMK'nın 345, 346/1, 348/2 ve 352/1-c maddeleri gereğince yasal süre içinde olmadığından süre yönünden REDDİNE,
2-HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; davalının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca Alınması gerekli 1.683,10-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 8.503,77-TL İstinaf Karar Harcından, istinafa gelirken peşin alınan 2.126,00-TL'nin mahsubu ile bakiye 6.377,77-TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
5-Davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,
6-İstinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların, istinaf edenler üzerinde bırakılmasına,
7-İstinaf edenler tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,
8-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
9-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin kararın temyize tabi bulunması nedeniyle Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,
İlişkin; Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.14/05/2025
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*