T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/2111
KARAR NO : 2025/507
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :... (...)
ÜYE :... (...)
ÜYE :... (...)
KATİP :... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ :22/06/2023
NUMARASI :2022/1006 Esas - 2023/709 Karar
DAVACI :...
VEKİLİ :Av. ...
DAVALILAR :1-...
:2-...
:3-...
:4-...
VEKİLİ :Av. ...
DAVA :İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :28/12/2022
KARAR TARİHİ :17/03/2025
KR. YAZIM TARİHİ :17/04/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalılar arasında 29/12/2011 tarihinde ..., ... ve ... plakalı araçlar için ayrı ayrı satış sözleşmesi imzalandığını, taraflar arasındaki ... plakalı araca ait satış sözleşmesinde; araç satış bedeli olarak 90 adet cumhuriyet altını olarak belirlenmiş olup davalıların ödeme taahhütlerini yerine getirmediği takdirde satış bedeline %25 cezai şart uygulanacağı, aynı zamanda günlük 50-TL kullanım bedeli ödeneceğinin taraflarca imza altına alındığını, ... plakalı araca ait satış sözleşmesinde; araç satış bedeli olarak 130 adet cumhuriyet altını olarak belirlenmiş olup davalının ödeme taahhütlerini yerine getirmediği takdirde satış bedeline %25 cezai şart uygulanacağı, aynı zamanda günlük 75-TL kullanım bedeli ödeneceğinin taraflarca imza altına alındığını, yine ... plakalı araca ait satış sözleşmesinde ise; araç satış bedeli olarak 180 adet cumhuriyet altını olarak belirlenmiş olup davalının ödeme taahhütleri yerine getirilmediği takdirde %25 oranında cezai şart ve ayrıca günlük 95-TL kullanım para cezası uygulanması yönündeki sözleşmenin taraflarca imza altına alındığını, bu hususun, davacının ve davalıların ticari defter ve belgeleri ile taraflarınca sunulan sözleşmeler incelendiğinde ortaya çıkacağını, söz konusu ticari borca ilişkin ödemelerin vadesinde yapılmamasından dolayı davalılara karşı 11/02/2021 tarihinde Gebze İcra Dairesinin 2021/6651 Esas sayılı dosyası ile ..., ... ve ... araç plakalarına ait sözleşmeye göre satıştan kalan bedel, cezai şart ve günlük kullanım bedeline ilişkin alacak kalemleri doğrultusunda icra takibinin başlatıldığını, davalıların ise haksız ve hukuka aykırı olarak 22/04/2021 tarihinde borca itiraz ettiklerini ve açılan takibin durduğunu, taraflar arasındaki işin miktarı ve bedeli belirlenebilir olduğundan alacağın likit olduğunu, davalı aleyhine İcra İflas Kanununun 67. maddesi uyarınca %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı hükmedilmesi gerektiğini, davalı şirket tarafından icra takibine yapılan itirazın, haksız ve hukuka aykırı olup davacının alacağının tahsiline engel olmak amacıyla kötü niyetle yapılmış bir itiraz olduğunu bu sebeple; Gebze İcra Dairesinin 2021/6651 Esas sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptali ile davalıların, alacak tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının sözleşmelere bağlı edimlerini yerine getirdiklerini ancak davacının hem edimini yerine getirmediğini, hem de kötüniyetli hareket ederek yapılan ödemeleri inkar ettiğini, sözleşmelere konu 2 aracın davalıya rehinli olarak devredildiğini, ... plakalı aracın ise davalıya satılmasına rağmen trafik sicilde davalının adına tescil edilmediğini ve davacı tarafça 3. kişilere satıldığını, takibe dayanak sözleşmelerde belirlenen asıl alacaklar bakımından zamanaşımı ve hak düşürücü süre dolduğundan cezai şart talebinin de zamanaşımına uğradığını, aynı şekilde itirazın iptali davasının da süresinde açılmadığını, ...'nin, sözleşmeyi şirket yetkilisi olarak imzaladığından şahsen sorumlu olmadığını beyanla; davanın reddine, %20'den az olmamak kaydıyla haksız icra tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; "... 1-Davanın REDDİNE,
2-Davacının takip yapmakta kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden, davalıların kötüniyet tazminatı istemlerinin reddine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının tacir olup olmadığı konusundaki belgelerin istenilmesinin ardından gelen belgeler değerlendirilmeden dosyanın aynı duruşmada bilirkişiye tevdine karar verilmesinin hatalı olduğunu, ilk derece mahkemesinin öncelikle; davacının tacir olup olmadığına ilişkin ilgili yerlerden belgelerin gelmesi halinde ve bilirkişi incelemesine esas teşkil edecek yeterli sayıda belge aslının toplanmasının ardından bilirkişi incelemesinin gerektiğine karar verilmesi gerekirken, toplanan deliller değerlendirilmeden aynı duruşmada hem belgelerin toplanması hem de bilirkişi incelemesine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ayrıca bilirkişi ücretinin delil avansı mı yoksa gider avansı mı şeklinde yatırılacağına ilişkin bir hüküm de mevcut olmadığından verilen kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
DELİLLER:Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/06/2023 tarih, 2022/1006 Esas - 2023/709 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; satış sözleşmesinden kaynaklı alacak ve cezai şart nedeniyle başlatılan takibe karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Dosyanın incelenmesinde; davacı Gebze İcra Dairesinin 2021/6651 Esas sayılı dosyası ile ..., ... ve ... araç plakalarına ait sözleşmeye göre satıştan kalan bedel, cezai şart ve günlük kullanım bedeline ilişkin alacak kalemleri doğrultusunda icra takibinin başlatıldığını, davalıların ise 22/04/2021 tarihinde borca itiraz ettiklerini ve açılan takibin durduğunu, Gebze İcra Dairesinin 2021/6651 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemiyle işbu dava açılmış ise de mahkemenin 04/05/2023 tarihli ara kararı gereğince; dosyanın resen seçilecek bir mali müşavir bilirkişi ve borçlar hukuku alanında hesaplama yapabilecek bilirkişiden oluşturulacak heyete tevdii ile; davalı şirkete ait ticari defter ve kayıtlar şirket merkezinde incelenerek ve davalılarca sözleşmeye ilişkin olarak yapılan ödemeler Cumhuriyet Altını fiyatlarına göre güncellenerek davalıların davacıya sözleşmeden kaynaklı borcu bulunup bulunmadığının, varsa miktarının, ayrıca cezai şart koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin, gerçekleşmiş ise davacının talep edebileceği cezai şart miktarının her bir sözleşme miktarı bakımından ayrı ayrı değerlendirilerek belirlenmesi ile rapor alınmasına, bilirkişi ücretini karşılaması için davacı tarafa 2 hafta kesin mehil verilmesine, kesin mehile rağmen bilirkişi gideri yatırılmadığı taktirde bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılarak dosyanın mevcut delil durumuna göre karar verileceğinin davacı vekiline ihtarına karar verildiği, verilen kesin sürede davacı tarafça masrafın yatırılmadığı, mahkemece mevcut delil durumuna göre bilirkişi incelemesi yapılmadan davacı alacağının bulunup bulunmadığının belirlenmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla; ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş, işbu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 27. maddesinde de; “Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini, içerir.” hükmü düzenlenmektedir.
Bu nedenle de hakim tarafından kesin süre verilirken;
1-Kesin süreye konu işlemin gerekli ve tarafların yerine getirebileceği bir işlem olması,
2-Verilen sürenin işlemin yapılması için yeterli ve makul bir süre olması, duruşma gününe kadar kesin süre nedeniyle yapılacak işlem sonrası başka bir işleme gerek yok ise bu sürenin takip eden duruşma gününe kadar verilmesi,
3-Yapılması gereken iş veya işlemler birer birer, varsa masraflarının da miktarıyla birlikte açıkça gösterilmesi,
4-Sürenin kesin olduğu ve sonuçlarının tarafa açıklanması zorunludur.
Diğer yandan, yargılama sırasında delillerin davanın ve ispat kurallarının niteliğine uygun bir sıralamada toplanması gerekir.
Eldeki davanın satış sözleşmesinden kaynaklı alacak ve cezai şart nedeniyle başlatılan takibe karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, mahkemece kurulan 10 nolu ara karar ile; 4,5,6,7,8 ve 9 nolu ara kararlar yerine geldikten sonra dosyanın resen seçilecek bir mali müşavir bilirkişi ve borçlar hukuku alanında hesaplama yapabilecek bilirkişiden oluşturulacak heyete tevdine karar verildiği, mahkemece, bilirkişi incelemesinin yapılan yazışmaların neticesine bağlandığı görülmektedir. Yine ilk derece mahkemesince; satış sözleşmesine konu araçların resmi satış senetlerinin hiç araştırılmadığı, resmi satış sözleşmeleri ve diğer deliller toplanmadan sırası gelmeyen bilirkişi delili için kesin süre verildiği görülmektedir. Bu şekilde yapılan yargılamanın hukuki dinlenilme hakkının ihlali niteliğinde olduğundan kararın kaldırılması gerekmiştir.
Bu durumda ilk derece mahkemesince yapılması gereken iş; öncelikle satış sözleşmesine konu araçların resmi satış senetlerinin getirtilmesi, bilirkişi incelemesinden önce tüm delillerin toplanması, daha sonra gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırılması ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi olmalıdır.
Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6.3 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,
2-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/06/2023 tarih, 2022/1006 Esas ve 2023/709 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,
5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.17/03/2025
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*