T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/1878
KARAR NO : 2025/290
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :... (...)
ÜYE :... (...)
ÜYE :... (...)
KATİP :... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ :22/06/2023
NUMARASI :2022/694 Esas - 2023/708 Karar
DAVACI :....
VEKİLİ :....
DAVALI :....
:....
VEKİLİ :....
DAVA :İtirazın İptali (Cari Hesap)
DAVA TARİHİ :25/08/2022
KARAR TARİHİ :14/02/2025
KR. YAZIM TARİHİ :10/03/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile dava dışı Soner Temel Müh. İnş. Tic. A.Ş. arasındaki cari hesap ilişkisine istinaden davacı şirketin, dava dışı Soner Temel Müh. İnş. Tic. A.Ş.'den 600.000,00-TL alacağı bulunmakta iken; davalı/borçlu, dava dışı Soner Temel Müh. İnş. Tic. A.Ş'nin söz konusu borcunu üstlendiğini ve taraflar arasında üçlü cari hesap virman anlaşması yapıldığını, davalı/borçlu şirket tarafından kaşe, imza yapılarak kabul edilen cari hesap bakiyesi incelendiğinde de davalı/borçlu şirketin davacı şirkete 600.000,00-TL borcu olduğunun görüleceğini; söz konusu mutabakat formunda, davalı şirketin, davacı şirkete 600.000,00-TL borcu bulunduğunu açık bir şekilde kabul etmiş olmasına rağmen icra takibine itiraz etmiş olmasının açıkça kötü niyetli olduğunun göstergesi olduğunu, davacı şirketin, uzun süre boyunca davalının cari hesap borcunu kapatmasını iyi niyetli olarak beklediğini, sonrasında herhangi bir ödeme yapılmadığı için davalı/borçlu şirkete cari hesap borcunu ödemesi için noter aracılığı ile ihtarname göndererek 5(beş) günlük süre de verdiğini, davalı/borçlu şirket tarafından söz konusu borcun anılan süre içerisinde ödenmediği gibi davacı şirket tarafından gönderilen ihtarnameye herhangi bir cevap da verilmediğini beyanla; davalı/borçlunun haksız ve mesnetsiz itirazının iptaliyle, takibin devamına karar verilmesine, işleyecek faizleri ve ferileri ile birlikte takibe konu alacağın davalıdan tahsiline, davalı/borçlunun itirazı kötü niyetli ve davacı şirketin alacağını sürüncemede bırakmak amaçlı yapıldığından davalı/borçlu aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, borcun kaynağına ve uyuşmazlığın nasıl meydana geldiğine dair herhangi bir izahat yapmadığını, davacının, dava dışı Soner Temel Mühendislik İnşaat Ticaret A.Ş.'ye marinada kullanılmak üzere ''power-pack'' ve ''water stop-endler'' isimli iki hidrolik ve mekanik ekipman makine siparişi verdiğini, bu talep üzerine dava dışı şirketin, davalı şirket ile iletişime geçerek eser sözleşmesi akdettiğini, taahhüt edilen makinelerin imalatı ve teslimi konusunda tarafların anlaştıklarını, dava dışı Soner Temel Mühendislik İnşaat Ticaret A.Ş. tarafından eser sözleşmesi gereğince, davalı şirkete makinelerin üretimi için talimat verildiğini ve bu doğrultuda 21.01.2017 - 17.11.2016 - 17.11.2016 - 17.11.2016 - 21.01.2017 tarihlerinde 600.000,00-TL tutarında avans ödemesi yapıldığını, dava dışı şirkette aracı şirket konumunda bulunan davalı şirket ile anlaştığını ve bir eser sözleşmesi akdedildiğini, bu sebeple de davalı şirketin, dava dışı Soner Temel Mühendislik İnşaat Ticaret A.Ş.'ye makine üretim ve tesliminin avans ödemesine dayanan 600.000,00-TL tutarında borcu bulunduğunu, bu alacağın, taraflar arasında düzenlenen 30.12.2016 tarihli cari hesap virman işlemi neticesinde davacıya virman edildiğini, avans ödemelerinin yapılmasının akabinde davalı şirket tarafından sözleşme ve teklifte belirtilen malların imalatına başlandığını, işin devamında, makinelerin imalatının bitmesine az bir süre kala karşı taraf Soner Temel Mühendislik tarafından sözleşmenin iptal edildiğini ve avans ödemesinin müvekkili davalı şirket üzerinde kaldığını, ancak sözleşmenin iptal edildiği sürece kadar teklif konusu birçok imalatın tamamlandığını ve bu doğrultuda masraflar yapılarak ödenen avanstan karşılandığını, davacı şirketin, taraflar arasındaki hukuki ilişkiden ve eser sözleşmesinden hiç bahsetmeksizin mutabakat formuna istinaden davalı şirketin kendilerine 600.000,00-TL borcu olduğunu iddia etmesinin kötü niyetinin açık bir tezahürü olduğunu beyanla; davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddi ile Gebze İcra Dairesi'nin 2021/16348 Esas sayılı icra takibinin iptaline, davacı aleyhine, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisini ve davalının edimini yerine getirdiğini bilmesine rağmen başlatmış olduğu icra takibinin kötü niyetli olduğunun tespiti ile dava konusu alacak miktarının %20'si oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; "... 1-Davanın KABULÜNE, Davalı borçlunun Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2021/16348 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 600.000,00.-TL asıl alacak yönünden iptaline ve takibin bu miktar üzerinden devamına, takip konusu edilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine,
2-Davalı borçlu itirazında haksız olduğundan takip konusu edilen ve hüküm altına alınan asıl alacağın %20'si olan 120.000,00.-TL icra inkar tazminatına mahkum edilmesine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın kabulüne dayanak olarak eser sözleşmesinin varlığına ilişkin herhangi bir delil ibraz edilememiş olduğunun belirtildiğini ancak sözleşme serbestisi ilkesi doğrultusunda taraflar bir sözleşmenin kurulması için yazılı olması gerektiğini, öneri ve kabul ile dahi bir sözleşme kurulabilirken, davalı tarafından dosyaya sunulan yazılı sözleşme ve sözleşmenin varlığına yönelik emareler göz ardı edilerek sözleşme ilişkisinin varlığının kabul edilmemesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, davalı şirketin, hiçbir sözleşme ilişkisine dayanmaksızın masrafları tamamen kendisi üstlenerek davacı şirketin faaliyet konusu ürünler imal etmesinin mümkün olmadığın, davacı şirketin, imal edilen ve teslime hazır ürünleri almamak adına aradaki eser sözleşmesini reddettiğini ancak somut durum ve elde edilen veriler, eser sözleşmesinin varlığını açıkça ortaya koyduğunu, sözleşmenin varlığını ortaya koyan donelere rağmen yerel mahkeme tarafından somut delil ibraz edilemediği gerekçesi ile sözleşme ilişkisinin olmadığı yönünde değerlendirme yapılarak davanın kabulüne karar verilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının, davacı şirkete borçlu olduğunun dosyada mübrez tüm delillerle sabit hale gelmiş olduğundan yerel mahkeme tarafından usul ve yasaya uygun olarak davanın kabulüne karar verildiğini belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/06/2023 tarih, 2022/694 Esas - 2023/708 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; cari hesap sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde; davacı vekilince müvekkili şirket ile dava dışı Soner Temel Müh. İnş. Tic. A.Ş. arasındaki cari hesap ilişkisine istinaden müvekkili şirketin, dava dışı Soner Temel Müh. İnş. Tic. A.Ş.'den 600.000,00.-TL alacağı bulunmakta iken; davalı/borçlu, dava dışı Soner Temel Müh. İnş. Tic. A.Ş'nin söz konusu borcunu üstlendiğini ve taraflar arasında üçlü cari hesap virman anlaşması yapıldığını, davalı/borçlu şirket tarafından kaşe, imza yapılarak kabul edilen cari hesap bakiyesi incelendiğinde de davalı/borçlu şirketin müvekkili şirkete 600.000,00-TL borcu olduğunun görüleceğini, bu nedenle davalı/borçlunun haksız ve mesnetsiz itirazının iptaliyle, takibin devamına karar verilmesine, davalı/borçlu aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, davalı tarafça davacının dava dışı Soner Temel Mühendislik'ten 'power-pack' ve 'water stop-endler' isimli iki hidrolik ve mekanik ekipman makine siparişi verdiğini, bunun üzerine dava dışı Soner Temel Mühendislik ile aralarında eser sözleşmesi yapılarak taahhüt edelen makinelerin imalatı ve teslimi konusunda anlaşılmış olduğunu, söz konusu sözleşmeye istinaden Soner Temel Mühendislik firmasının davalı şirkete göndermiş olduğu 600.000 TL avanstan dolayı 600.000-TL alacaklı olduğunu, sonrasında söz konusu alacağın 30/12/2016 tarihli virman işlemiyle davacı şirkete virman edildiğini, makinaların imalatının bitmesine az bir süre kala Soner Temel'in sözleşmeyi iptal ettiğini avans ödemesinin kendisinde kaldığını, sonrasında da 03.03.2016 tarihinde davacı şirket ile eser sözleşmesi imzalandığını, söz konusu sözleşme kapsamında makineleri ürettiğini ve teslimat için davacı şirkete yazılı bildirim yapılmış olduğunu, ancak makinelerin teslim alınmadığından davanın reddini talep etmiş, Mahkemece; davacının takip ve dava konusu ettiği asıl alacak olan 600.000,00-TL tutarında alacaklı olduğu, netice olarak davacı davasını ispat ettiği gerekçesiyle 600.000,00-TL asıl alacak üzerinden davanın kabulüne %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmetmiş, işbu karara karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Uyuşmazlık, davalının dava dışı şirketin borcunu mu üstlendiği, yoksa davacı ile davalı arasında eser sözleşmesi mi kurulduğu, buna göre tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği ve davacının alacaklı olup olmadığı noktasındadır.
Mahkemece alınan 19/04/2023 tarihli bilirkişi raporu ile; incelenen Davacı Yeditepe Marin, Davalı ... makine ve dava dışı Soner Temel Mühendislik firmalarının ticari defterlerinin delil niteliğine sahip olduğu, dava dışı Soner Temel Mühendislik firmasının, Z Makine'den alacağı olan 600.000,00-TL'yi Yeditepe Marin firmasına virman ettiği ve davalı ve davacı ile ilgili herhangi bir borç veya alacağının bulunmadığı, davacı firmanın ticari defterlerine göre; davalıdan 600.000,00-TL alacaklı olduğu, davalı firmanın ticari defterlerine göre; davalıya 600.000,00-TL borçlu olduğu tespit edilmiştir.
Karşılıklı edimleri içeren eser sözleşmelerinde yüklenicinin görevi eseri, sözleşmeye, amacına ve tekniğine uygun olarak tamamlayarak teslim etmek; iş sahibinin görevi ise, sözleşmede kararlaştırılan yükümlülükler varsa bunların yerine getirilmesiyle eserin bedelini ödemekten ibarettir. Kural olarak, eser sözleşmesi ilişkisinin kurulması herhangi bir şekil şartına tâbi olmayıp, tarafların "icap" ve "kabul" iradelerinin birleşmesiyle sözleşme ilişkisi kurulur. Şekil şartı, sözleşmenin geçerlilik şartı olmayıp, ispat şartıdır.
4721 sayılı TMK’nın “İspat yükü” başlıklı 6. maddesi “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” hükmüne amir olup, davacı taraf akdî ilişkiyi inkâr ettiğinden, akdî ilişkinin kurulduğunu ispat külfeti davalı iş sahibi üzerinde kalmaktadır.(Yargıtay 6. HD'nin 2024/2366 Esas ve 2024/2884 Karar sayılı ilamı).
Somut olayda; davalının dava dosyasına sunmuş olduğu dava dışı Soner Temel ile olan teklif formunun 23.05.2016 tarihli olduğu, ancak davacı şirket ile imzaladığı eser sözleşmesinin 03.03.2016 tarihinde imzalandığı iddia edilmesine rağmen işbu sözleşmede tarafların imzasının bulunmadığı gibi cari virman mutabakatının 30/12/2016 tarihinde düzenlendiği, cevap dilekçenin ekinde sunduğu 29/01/2019 tarihli Universal Bağımsız Denetim A.Ş'ye bildirdiği yazı ile 600.000,00-TL cari hesabın olduğu görülmektedir.
Diğer yandan, davalı kendisine para gönderildiğini inkar etmeyip paranın eser sözleşmesi kapsamında avans ödemesi olduğunu ileri sürmüştür. Davalının vasıflı ikrar (gerekçeli inkar) niteliğindeki ikrarı nedeni ile ispat yükü davalı üzerindedir.
İspat yükü kendisinde olan davalı, davaya cevap dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanmış olup, mahkemece davalı tarafa yemin delili hatırlatılmadan hüküm tesis edilmesi hatalı olmuştur.
Bu durumda ilk derece mahkemesince yapılacak iş; davalıya yemin delilinin hatırlatılması, davalı yemin deliline başvurur ve davacı da yeminden kaçınırsa, bu kez eser sözleşmesinin varlığı kabul edilerek oluşacak sonuca göre, davalı yemin deliline başvurmaz yahut davacı eser sözleşmesi kurulmadığına dair yemin ederse mevcut delil duruma göre bir değerlendirme yapılarak oluşa sonuca göre bir karar verilmesi olmalıdır.
Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,
2-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/06/2023 tarih, 2022/694 Esas ve 2023/708 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,
5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
8-İİK'nın 36/5 maddesi gereğince Gebze İcra Dairesi'nin 2021/16348 Esas sayılı dosyasına sunulan teminatın yatırana iadesine,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.14/02/2025
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*