T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/1872
KARAR NO : 2025/282
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :... (...)
ÜYE :... (...)
ÜYE :... (...)
KATİP :... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ :10/05/2023
NUMARASI :2023/84 Esas - 2023/450 Karar
DAVACI :... - ...
VEKİLİ :Av. ...
DAVALI :...
VEKİLİ :Av. ...
DAVA :Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :31/01/2023
KARAR TARİHİ :14/02/2025
KR. YAZIM TARİHİ :10/03/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; HP-Chemie Pelzer GmbH İle Pimsa Poliüretan İmalat San. ve Tic. A.Ş. 31.01.2000 tarihinde bir araya gelerek, Türkiye'de kuracakları anonim şirketin temelini oluşturan ortak Girişim Sözleşmesi'ni akdettiklerini, işbu anlaşma üzerine, 18.05.2000 tarihinde, HP Pelker Pimsa Otomotiv A.Ş. (HP Pelzer Pimsa) ortaklık yapısı ile kurulduğunu, Ortak Girişim Sözleşmesinin imzalandığı tarihten bu yana HP-Chemie Pelzer GmbH'in ticari unvanının ... (Adler Pelzer / APG), Pimsa Poliüretan İmalat San. ve Tic. A.Ş.'nin ticari unvanının Pimsa Otomotiv A.Ş. (Pimsa) şeklinde değiştiğini, Ortak Girişim Sözleşmesinin Giriş bölümüne göre; “İşbu belgenin tarafları hem yerel hem de uluslararası piyasalara yönelik olarak otomotiv endüstrisi için iç döşeme ve akustik yalıtım oto parçalarını Türkiye'de imal etmek amacıyla her iki tarafında ilgili tecrübeleri ve uzmanlığını kullanacak olan Şirketi Türkiye'de HP Pelzer-Pimsa Automotive A.Ş. şirketi adına işbirliği içerisinde işletmek” konusunda anlaştıklarını, bu itibarla davacının, ortak girişim şirketi HP Pelzer Pimsa ile üretim uygulamalarını, güncel teknolojiyi, teknik bilgilerini, ticari sırlarını, ticari marka, patent ve lisanslarını, know-how'ini, müşteri portföyünü, stratejilerini paylaşarak ve şirkete ihrakat piyasalarını açarak, bugün dünya otomotiv sanayi için nitelikli parçalar üretebilir olmasını sağladığını, davalı Pimsanın ise poliüretan imalatı işi ile iştigal ettiğini, tarafların ayrıca ortak stratejileri gereği Pimsa Adler Otomotiv A.Ş. (Pimhsa Adler) ticari unvanı adı altında bir başka ortak girişim daha kurduklarını, tarafların, %100 hissedarının HP Pelzer Pimsa olduğu bir diğer şirketleri olan Pimsa Otomotiv Tekstilleri San. ve Tic. A.Ş.'nin (POTE) ise 26.05.2006 tarihinde kurulduğunu, HP Pelzer Pimsa, Pimsa Adler ve POTE şirketleri ortaklığı tarafların, iki ülke arasındaki hukuki, ticari, ekonomik ve sosyokültürel farklılıkları göz önünde bulundurarak, olası farklılıkların kurulacak şirketin sevk ve idaresinde yaşatabileceği sorunların en aza indirgenmesi, mümkünse tamamen ortadan kaldırılması hedefiyle bir Ortak Girişim Sözleşmesi akdederek, kurulacak şirketin ortaklık yapısını, yönetim organizasyonunu, rekabet hükümlerini, diğer ticari ve hukuki ilişkileri düzenlemeyi hedeflediklerini, davanın tarafları arasında imzalanan Ortak Girişim Sözleşmesinde; Adler Pelzer'in sektördeki birikimi, tecrübe, know-how, müşteri portföyü, uluslararası piyasadaki bilinirliği ve engin bilgi yönetim hakkına sahip güvenilirliğine zarar gelmemesi adına şirketin belirli alanlarında olduğu hususunda anlaşıldığını, ortak girişim sözleşmesinde rekabete ilişkin hükümlere yer verildiğini, sözleşmede düzenlenen maddeler uyarınca tarafların; davalı ... şirketinin Adler Pelzer ile rekabet etmeyeceğini, Türkiye'de kurulan ortak girişim şirketinin Adler Pelzer ile rekabet etmeyeceğini, rekabetin söz konusu olduğu hallerde davacı ...'in yazılı onayının alınması gerektiği hususlarında açıkça anlaştıklarını ancak işbu anlaşmaya rağmen davalı ... tarafından, davacı ...'in imal ettiği ve uluslararası piyasada hakim olduğu, tarafların ortaklığının bulunduğu ortak girişim şirket ile paylaşılan know-how'a konu NVH-ses izolasyonu parçasının imalatı için Adler Pelzer'in Avrupa'daki müşterisine teklif verildiğinin öğrenildiğini, haksız rekabete konu NVH-ses izolasyonu parçası uzun yıllardır davacı ...'in ürün portföyünde olan “honeycomb part” ürünü olduğunu, işbu NVH ürünü davacı tarafından yıllardır Kia, Hyundai, Volvo, Ford, Mazda, Sono ve daha birçok müşteri için üretilmiş olup halen üretilmeye devam edildiğini, davacının uzun yıllardır müşteri portföyünde bulunan Teksas merkezli bir Amerikan şirketi olan TESLA şirketinin yeni projesi olan Model Y projesi kapsamında, 4 NVH parçasından oluşan ve içinde dava konusu ve yukarıda izah olunduğu üzere davacının yıllardır ürün portföyünde bulunan honeycomb parçasını da barındıran bağaj iç döşeme ve ses yalıtımının yapılması işi ile ilgili davacı tarafından müşterisine teklif sunulmuşsa da, davacının bu teklifi 3 NVH parçası için kabul edildiğini, 1 NVH parçası için yani honeycomb parçası için ise reddedildiğini, TESLA tarafından üretimi davacıya verilen NVH parçaları, ilgili honeycomb parçasını çevrelemekte olup dava konusu parçanın tam ortasında kaldığını, davacının bu NVH parçaları için teklifi kabul edilmişken, ortasında yer alan dava konusu NVH parçası için teklifinin neden kabul edilmediğini araştırdığında, davalı ortağı tarafından da aynı ürün için teklif verildiğini ve bu teklifinin şartları kapsamında müşterisi TESLA tarafından kabul edildiğini öğrendiklerini, davalının esasen poliüretan imalatı işiyle iştigal ettiğini, NVH-ses izolasyonu işini davacının ortağı bulunduğu ortak girişim şirketlerine sağladığı teknoloji, donanımlar ve bilgiler ışığında öğrendiğini, davacının yıllarca AR-GE yapmak suretiyle oluşturduğu bilgi ve birikimlerinin davalı şirket ortağı tarafından haksız ve izinsiz olarak edinilerek, davacı şirkete karşı ve de açık rekabet yasağı anlaşmasına rağmen uluslararası piyasada kullanılmasının kabul edilemeyeceğini, davacının söz konusu anlaşmalara güvenerek ticari sırlarını ve birikimini, teknolojisini ortak girişim şirketleri ile paylaşmış ortağı tarafından teknolojisinin alınarak kendisi ile rekabet edileceğini bilseydi know-ho hiçbir surette paylaşmayacağının izahtan vareste olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile, haksız rekabetin tespiti ile menine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın, davaya dayanak yaptığı taraflar arasındaki 31.01.2000 tarihli Ortak Girişim Sözleşmesi'ni (“OGS” veya “Sözleşme”) dava dosyasına eklerken, İngilizce olan orijinal metinde 20, 21 (21.1. ve 21.2.) ve 22. maddeleri çıkardığını; bu sözleşmenin Türkçe çevirisinde ise 21.2. ve 22. maddeleri çıkardığını, davacının özel nitelikli belgede yaptığı bu tahrifat nedeniyle davalının mağduriyet yaşaması ihtimali nedeniyle, davacı şirket lehine suç duyurusunda bulunma ve diğer her türlü haklarını saklı tuttuklarını, ilgili sözleşmenin aslı ve Türkçe çevirisinin taraflarında da bulunduğunu, davacının buradaki amacının mahkemeyi yanıltmak olduğunu, davacının gözden kaçırmaya çalıştığı 21.2. maddenin; “İhtilafların Halli Bu Anlaşmadan kaynaklanan veya onunla veya ihlaliyle ilgili herhangi bir anlaşmazlık veya ihtilaf, ilk önce taraflar arasında dostane görüşmeler yoluyla halledilmeye çalışılacağını, ancak taraflar söz konusu ihtilafı, hak talebini veya ihlali dostane bir şekilde çözüme kavuşturamazlarsa, mağdur taraf, aşağıda belirtildiği gibi tahkim yolunu seçebileceğini, taraflar arasında, herhangi bir zamanda bu anlaşmadan kaynaklanan veya onunla ilgili herhangi bir ihtilaf veya anlaşmazlık çıkması durumunda, konu Paris Uluslararası Ticaret Odasının uzlaşma ve tahkimle ilgili genel kuralları çerçevesine ve söz konusu kurallara göre tayin edilmiş bir tahkim hakemi tarafından çözüme kavuşturulacağını, böyle bir tahkim, Zürih, İsviçre’de düzenlenecek ve İsviçre tahkim yasalarına tabi olacağını, bütün tahkim işlemlerinin İngilizce olarak yürütüleceğini, bu maddede yer alan hükümler, bu anlaşmanın feshinden ve/veya süresinin sona ermesinden sonra da geçerliliklerini koruyacaklardır.” şeklinde olduğunu, tarafların sözleşmeden doğacak uyuşmazlıkların çözümünde açıkça tahkim yolunu öngördüklerini ve tahkim merkezi olarak da Zürih/İsviçre’yi belirlediklerini, tarafların bu yolu seçerken başkaca alternatif bir yargı yeri seçmediklerinin de ortada olduğunu, tahkim şartı sebebiyle Türk Mahkemelerinin huzurdaki davayı çözmeye yetkisi bulunmadığını, uyuşmazlığın yetkili hakemler aracılığıyla, yetkili kılınan tahkim yerinde çözümlenmesi gerektiğini, bu nedenle davanın öncelikle usulden reddedilmesini talep ettiklerini, davacı yanın, gerçeği yansıtmayan ve hukuki dayanağı olmayan bir haksız rekabetin tespiti ve engellenmesi talebi ile bu davayı öne sürdüğünü, davacı ve davalı arasında bir rekabetten bahsedilmesinin mümkün olmayacağını, açıklanan nedenlerle öncelikle ilk itirazları kapsamında, geçerli bir tahkim şartının varlığı ve Türk Mahkemelerinin yargı yetkisinin bulunmaması dikkate alınarak davanın usulden reddine; aksi halde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; "... Tahkim ilk itirazının kabulü ile; 6100 Sayılı HMK'nın 413/1. Maddesi gereğince DAVANIN USULDEN REDDİNE ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yargıtay yerleşmiş içtihatları ile geçerli bir tahkim anlaşması için taraflar arasında yapılan tahkim anlaşmasının tereddüte yer bırakmayacak şekilde açık olması ve en önemlisi tarafların tahkime gitme yolundaki iradelerinin uyuşmasını aradığını, bir an için sözleşmedeki tahkim şartının tüm unsurları taşıdığı düşünülse dahi 2010 yılında meydana gelen ortaklık yapısındaki değişiklik sebebiyle tahkim anlaşmasının yeni pay sahibini bağlamayacağını, nitekim işbu tahkim şartı kurucu ortağın iradesi ile imzalanmış olup şirketin esas sözleşmesinde yer almadığından yeni pay sahibinin şirkete ortak olmakla söz konusu iradesinin varlığından ve açıkça tahkim anlaşmasını kabul ettiğinden söz edilemeyeceğini, aksi halde tahkim şartının üçüncü kişi mahiyetinde olan yeni ortağa teşmil edeceği sonucu çıkacağını ki bu durumun tahkim anlaşmasının gerek yazılılık gerekse irade beyanı şartlarına açıkça aykırı olacağını, ortak girişim sözleşmesine tahkime ilişkin maddenin incelenmesinde uyuşmazlığın tanımlanmadığı ve belirsiz olduğunun görüldüğünü, işbu dava konusu haksız rekabetin tespiti ve menine ilişkin davanın tahkimde çözümleneceğine ilişkin hiçbir açık hüküm bulunmadığı görülmekle birlikte devamı niteliğinde olacak zararın tazmini davasının da davanın konusu itibariyle tahkime elverişli olmadığını, davanın Türk Mahkemeleri ile daha sıkı ilişkili olduğu, Türk Mahkemelerince delillere kolay erişim imkanının bulunduğu dikkate alındığında, huzurdaki davanın milletlerarası tahkime gidilmesi halinde forum non conveniens doktrini kapsamında reddedilebileceğinin de görüldüğünü, ayrıca daha evvel Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2021/615 E. sayılı dosyası ile davalı şirket yetkililerine karşı davacı şirket tarafından ortak girişim sözleşmesi kapsamında açılan davada davalı tarafça tahkim itirazının ileri sürülmediğini, Yargıtay’ın görüşünün, işbu durumda eldeki davada görev itirazında bulunulmasının iyiniyet kuralları ile bağdaşmayacağından tahkim itirazının reddi ile işin esasının incelenmesi yönünde olduğunun da görüldüğünü belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
DELİLLER:Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/05/2023 tarih, 2023/84 Esas - 2023/450 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İlk derece Mahkemesi tarafından, "...taraflar arasında düzenlenen 31/01/2000 tarihli Ortak Girişim Anlaşması yatmakta olup, mezkur anlaşmanın tahkim şartına göre taraflar mezkur sözleşmeden kaynaklı bir davada tahkim yoluna başvurmak durumunda olduklarından ve somut olayda davalı tahkim ilk itirazında bulunmuş olduğundan tahkim şartı yokluğundan davanın usulden reddine" karar verilmiştir.
Davacı .... (Sözleşmede HP-Chemie Pelzer GmbH) ile oavalı ... (Şözleşmede PİMSA Poliüretan İmalat Sanayi ve Tic. A.Ş.) arasında 31/01/200 tarihli 'Ortak Girişim Anlaşması' imzalandığı, davacının işbu dava ile davalının davacıya karşı haksız hareketlerde bulunması nedeniyle haksız rekabetin tespiti isteminde bulunduğu; taraflar arasındaki Ortak Girişim Anlaşması'nın "Hakim Hukuk" başlığı altındaki 21.1.maddesinin, "Bu anlaşma Türkiye Yasalarına ve Alman Yasalarına uygun şekilde yürütülecek ve yorumlanacaktır. Türkiye Yasaları, Almanya Yasaları üzerende hüküm ifade edecektir." şeklinde olduğu; Anlaşmanın "ihtilafların halli" başlığı altındaki 21.1.maddesinde ise, " "Bu Anlaşmadan kaynaklanan veya onunla veya ihlaliyle ilgili herhangi bir anlaşmazlık veya ihtilaf, ilk önce taraflar arasında dostane görüşmeler yoluyla halledilmeye çalışılacaktır. Ancak Taraflar söz konusu ihtilafı, hak talebini veya ihlali dostane bir şekilde çözüme kavuşturamazlarsa, mağdur taraf, aşağıda belirtildiği gibi tahkim yolunu seçebilir. Taraflar arasında, herhangi bir zamanda bu Anlaşmadan kaynaklanan veya onunla ilgili herhangi bir ihtilaf veya anlaşmazlık çıkması durumunda, konu Paris Uluslararası Ticaret Odasının uzlaşma ve tahkimle ilgili genel kuralları çerçevesine ve söz konusu kurallara göre tayin edilmiş bir tahkim hakemi tarafından çözüme kavuşturulacaktır. Böyle bir tahkim, Zürih, İsviçre’de düzenlenecek ve İsviçre tahkim yasalarına tabi olacaktır. Bütün tahkim işlemleri İngilizce olarak yürütülecektir. Bu Maddede yer alan hükümler, bu Anlaşmanın feshinden ve/veya süresinin sona ermesinden sonra da geçerliliklerini koruyacaklardır" denildiği, yine taraflar arasında imza edilmiş olan 30.11.2009 tarihli "31 Ocak 2000 Tarihli Ortak Girişim Anlaşmasında Değişiklik" başlıklı tadil sözleşmesinin incelenmesinde ise bu hükmün değiştirilmesine ilişkin bir hükmün bulunmadığı görülmüştür.
Buna göre, taraflar arasındaki Ortak Girişim Anlaşması'nda tahkim şartının bulunduğu ve tahkim şartının uygulanabilir olması nedeniyle geçerli olduğu, taraflar arasındaki tahkim şartının sadece anlaşma ile sınırlı olmayıp taraflar arasındaki ilişkiden doğacak uyuşmazlıkları da kapsadığı, davalının süresi içinde tahkim itirazında bulunması nedeniyle mahkemece tahkim şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesinin isabetli olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf istemi yerinde görülmemiştir.
Mahkemece; gerekçe kısmında asıl ve birleşen dosyada açılan davalarda tahkim ilk itirazının kabulü ile davanın usulden reddine karar verilmiş ise de birleşen dava bulunmamasına rağmen hükmün gerekçesinde birleşen davadan bahsedilmesinin maddi hataya dayalı olduğu, gerekçeli karar başlığında; davacı vekili ile davalının adreslerinin yazılmamış olmasının, 6100 sayılı HMK'nın 297/1-b maddesine aykırı olmakla birlikte sonuca etkili olmadığı anlaşılmakla kaldırma nedeni yapılmamış ve bu husus eleştirilmekle yetinilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; davacının istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,
3-Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 269,85-TL'nin mahsubu ile kalan 345,55-TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın Dairemizce taraflara tebliğine,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ilamın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.14/02/2025
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*