T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1564 - 2025/110
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/1564
KARAR NO : 2025/110
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 05/05/2023
NUMARASI : 2022/552 Esas - 2023/430 Karar
DAVACI : OPTİMA İMALAT SİSTEMLERİ VE MÜHENDİSLİK HİZMETLERİ SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - Piri Reis Mah. Barbaros Cad. A Blok Apt. No:25 A/16 Darıca/KOCAELİ
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : SAĞLAM METAL SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - Cumhuriyet Mah. İnönü Cad. No:42 Şekerpınar Çayırova/KOCAELİ
VEKİLİ : Av. ...
DAVA TÜRÜ : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/07/2022
KARAR TARİHİ : 20/01/2025
KR. YAZIM TARİHİ : 06/02/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı şirketle ile davalı şirket arasında 2021 Nisan ayında ticari bir ilişkinin başladığını, davacının, davalı şirketin bakır, alüminyum bronz ve Çelik metal malzemelerinin fason işlerini yaptığını, faturalara konu işlenmiş malzemeyi işlemden geçtikten sonra davalıya teslim ettiğini ve buna dair fatura düzenlediğini, ancak fatura bedelinin ödenmediğini, bu nedenle alacağın tahsili amacıyla icra takibine başvurulduğunu, icra takibine haksız yere itiraz edildiğini, faturalara konu sevk irsaliyesinin dilekçe içinde sunulduğunu, davalı şirketin faturalara itiraz etmediğini ve ödemesinide yapmadığını, açıklanan nedenlerle davanın kabulüne, icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile alacağın faizi ile birlikte tahsili amacıyla takibin devamına, haksız ve kötü niyetli yapılan itiraz nedeniyle davalı aleyhine alacağın en az %20'si oranında, icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davalı Sağlam Metalin her türlü metal ve alaşımlarından üretilen malzemelerin, alım/satımı, ithalatı, ihracatı ve Yurtiçi pazarlamasını yapan, sektöründe öncü bir firma olduğunu ve çok sayıda şirkete fason işler yaptırdığını, davacının davalı ile olan ticari ilişkisindeki ilk aylarında düşük hacimli işler yaptırırken, devam eden süreçte çalışma hacmini arttırdığını, davacı şirket yetkililerinin denetledikleri kayıtlarında, yaptıkları inceleme sonucunda Nisan/2021'den bu yana çok sayıda işlenmiş malzemenin tonlarca metal talaşının eksik teslim edildiğini, yahut hiç teslim edilmediğini tespit ettiklerini, bu hususların tamamının davacı şirketinde defter ve kayıtlarında sabit olduğunu, Nisan/ 2021'den bu yana Optima şirketine teslim edilen mallara ilişkin e-irsaliyelerin cevap dilekçesi ekinde yer aldığını, davacı şirket tarafından davalıya 3 adet fatura düzenlendiğini, 02.09.2021 tarihli ... nolu 25. 091,17 TL tutarlı davalı şirkete teslim edilmeyen/eksik teslim edilen malzemeden kaynaklı fatura, 02.09.2021 tarih ... nolu 409.468,87 TL ve 31.08.2021 tarih ... nolu 3.942,195 TL tutarlı faturalar düzenlediğini, davacı şirketin davalıya Gebze 7.Noterliğinin 06.09.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide ederek haksız ve kötü niyetli olarak faturaları iade ettiğini, söz konusu ihtarnameye karşılık davacıya Büyükçekmece 20. Noterliğinin 15.09.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarname keşide edildiğini, ayrıca yukarıda yazılı ilk 2 adet faturadan kaynaklı alacağın tahsili amacıyla, davacı şirket adına Gebze İcra Müdürlüğünün 2021/24553 Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edildiğini, takibin durdurulduğunu, buna karşılık huzurdaki davanın davacısı olan Optima şirketine karşı yine aynı mahkemenin 2021/881 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, bu nedenle davaların taraflarının aynı olduğundan HMK 'nun 166 maddesi gereğince davalar arasındaki bağlantı nedeniyle, birleştirme kararı verilmesini talep ettikli ve aynı zamanda karşılıklı borç/alacak ilişkisinin takas /mahsup edilmesini talep ettiklerini, davacı şirketinin herhangi bir alacağının olmadığını, açıklanan nedenlerle dosyaların birleştirilmesi talebi haksız ve kötü niyetli davanın reddini, karşılıklı alacak borç ilişkisinin takas mahsup edilmesini ve davacının en az %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, Davalı borçlunun Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2022/1784 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline ve takibin 29.246,84 TL yönünden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davalı borçlu itirazında haksız olduğundan takip konusu asıl alacağın %20'si olan 5.849,37 TL icra inkar tazminatına mahkum edilmesine ... " karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararın gerekçesinde itiraz ve beyanlarının neden haksız olduğuna dair hiç bir değerlendirme yapmadığını, bunun yanı sıra bilirkişi raporunda açıkça icra takibine konu faturaların bedelinin ödendiği belirtilmiş bu yüzden icra takibinin konusuz kaldığı tespit edilmiş olmasına rağmen yerel mahkeme gerekçeli kararında bu tespite yer dahi vermemiş bilirkişi raporunun uyuşmazlıkla alakalı olmayan bir kısmını kopyalarak davanın kısmen kabulüne hatalı bir şekilde karar verdiğini, davacı yalnızca belirli üç adet faturaya dayanarak takip başlatmışken akabinde görülen itirazın iptali davasında alınan bilirkişi raporunda faturaların bedelinin ödendiği icra takibinin konusuz kaldığı açıkça belirtilmişken yerel mahkemenin her hangi bir saik olmadan, davanın konusu bile olmayan cari hesaptan kaynaklı tutara dayanarak davanın kısmen kabulüne karar vermesinin hukuken korunabilir hiç bir yanı olmadığını, davanın kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte kabulü halinde dahi icra ve inkar tazminatına hükmedilmesinin koşulları oluşmadığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.
DELİLLER: Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/05/2023 Tarih - 2022/552 Esas - 2023/430 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
DAVA; faturadan kaynaklanan alacak için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davacının, faturadan kaynaklanan alacağının tahsili için Gebze İcra Dairesi'nin 2022/1784 Esas sayılı ilamsız icra takibi başlattığı, davalının ödeme emrine süresinde itiraz etmesi üzerine eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
Dosya arasına alınan Gebze İcra Dairesi 2022/1784 E. Sayılı İcra Dosyasının incelenmesinde; Davacı Optima İmalat Sistemleri ve Mühendislik Hiz. San ve Tic. Ltd.Şti. tarafından, davalı aleyhine 04.02.2022 tarihinde 3 adet fason işçilik faturasından (13.511--17.346-4-1.720,44) alacaklı olarak, Gebze İcra Dairesinin 2022/1784 Esas sayılı dosyasında 29.383,19 TL.- asıl alacak ve 984,34 TL.- işlemiş temerrüt faiziyle toplam 30.367,53 TL.- üzerinden icra takibi başlatmış olduğu, yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, verilen karar sonrası eldeki davanın süresi içeresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dosya arasına alınan 29/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı ile davalı arasındaki ticari ilişkide, davacı Optima şirketinin 2020 yılında, davalıdan 103.463,29 TL.- alacaklı olduğu, 2020 yılında davalının da davacı Optima şirketine 103.463,29 TL.- borçlu olduğu, 2020 yılı için taraf defterlerinin 103.463,29 TL.- yönünden birbirini teyit ettiği, davacının 2021 yılında , davalıya 193.061,00 TL.- borçlu olduğu, davalının ise davacıya 29.246,84 TL.- borçlu olduğu, davalının kayıtlarında davacıya borçlu görülen toplam 222.307,58 TL.- lik fatura bedellerinin, davacı tarafından tahsil edildiği, kasa tahsil belgesi olmadığından , davacının yasal defterlerinde de bu tutarın kayıt edilmesi halinde 2021 yılı sonunda davalıdan 29.246,84 TL.- alacaklı hale geleceği, 2021 yılı için taraf defterlerinin 29.246,84 TL.-lik borç/alacak konusunda birbirini teyit ettiği, davacı Optima şirketinin, davalı aleyhine 04.02.2022 tarihinde 3 adet fason işçilik faturasından alacaklı olarak ,Gebze İcra Dairesinin 2022/1784 Esas sayılı dosyasında 29.383,19 TL.- asıl alacak ve 984,34 TL.- işlemiş temerrüt faiziyle toplam 30.367,53 TL.- üzerinden icra takibi başlattığı, TTK 1530 maddesine uygun olarak işlemiş faizin rapor içinde açıklandığı, Davacının davaya konu ettiği 3 adet 20.08.2021 tarihli 13.511,00 ve 17.346,00 ile 15.09.2021 tarihli 1.720,44 TL.- tutarlı faturaların davalının yasal defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının yasal defterlerinde kasadan tahsil edilmiş olarak kayıtlı olduğu, bu nedenle İcra takibinin konusuz kaldığı ancak faturaların ödeme belgesine rastlanmadığı, Davalının, davacı aleyhine Gebze İcra Müdürlüğünün 2021/24553 Esas sayılı dosyasında, 28.09.2021 tarihinde 434.560,04 TL.- 2 adet satış faturası ve 869,12 TL.- işlemiş avans faizi ki toplam 435.429,16 TL.- üzerinden icra takibi başlattığı, faturaların davacının kayıtlarında yer almadığı, faturaya konu malın davacı Optima şirketine teslim edilip edilmediğinin bilinmediği, taraflar arasında karşılıklı dava ve icra takipleri olduğu, dava dosyasında açılan davaların birleştirilmesi talebi görüldüğü şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
İcra Takibine İtiraz etmek isteyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur (2004 sayılı kanun 62.madde). Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir (2004 sayılı kanun 67.madde).
İtirazın iptali davası, itirazın hükümden düşürülmesi ana başlığı altında düzenlenmekle takip hukuku içinde ve takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı ele alınması gereken, sonucuyla takibin devamına etkili bir dava türü olarak karşımıza çıkmaktadır ve takip talepnamesinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılık asıldır. Öyle ki, genel hükümlere göre harca tabi olan itirazın iptali davasında alacaklı taraf isterse takip talebinde bulunurken yatırmış olduğu binde beş harcı geri alabilir ve itirazın iptali davası harcına mahsubunu isteyebilir (492 sayılı Harçlar Kanunu m. 28/a, 29/I, III).
Bu davada, ispat yükü kural olarak davayı açan alacaklıda olup, alacaklı alacağını ispatla yükümlüdür. Genel hükümler dairesinde her türlü delille ispat edilecek alacak da yine takip talebine konu olan ve borçlu tarafça itiraza uğrayan alacaktır. Zira aynı maddede itirazın haksızlığı borçlu açısından, takibin haksız ve kötü niyetli yapılması da alacaklı açısından tazminat müeyyidesine bağlanmıştır (HGK 2017/(19)11-1309 Esas. 2021/377 Karar).
İtirazın iptali davaları takip hukuku kaynaklı, icra takibine sıkı sıkıya bağlı ve alacağın varlığını maddi hukuk kuralları çerçevesinde belirlemeye yarayan kendine özgü davalardır. Dava ile takip arasındaki bu sıkı ilişki nedeniyle dava konusu, ancak takip talepnamesinde yazılı alacak dayanağı, tutar ve benzeri talepler olabilir ve kural olarak ispat vasıtaları da bu çerçevede değerlendirilir.
Öte yandan; itirazın iptali davası açıldıktan sonra yargılama devam ederken takip dosyasındaki kapak hesabını da kapsayacak şekilde (icra harç,faiz,masraf,icra vekalet ücreti)borcun ödenmesi durumunda dava konusuz kalır. Bu nedenle "esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına"şeklinde hüküm kurulur. Davadan sonra borcun kısmen ödenmesi durumunda ise bu tutar hükme bağlanan miktardan düşülmeksizin "icra müdürlüğünce infaz aşamasında gözetilmesine" şeklinde ibare düşülür. Yani dava açıldıktan sonra yapılan kısmi ödemelerin icra müdürlüğünce infaz sırasında gözetilmesi yönünde bir hüküm kurulur. Bu ödemeler alacaktan mahsup yapılmaz.
Yine, icra takip konusu borç davadan önce, takibe itirazdan sonra alacaklıya ödenmesi halinde; alacaklının hukuki koruma ihtiyacı ortadan kalkacağından itirazın iptali davası açmasında da hukuksal yararı olmayacaktır. Bunun gibi, takibe konu borcun kısmen ödendiği durumlarda da ödenen alacak kısmı için itirazın iptalinin istenilmesinde hukuki yararın mevcut olmayacağı açıktır. Takibe itirazdan sonra ve itirazın iptali davası açılmadan önce borcun kısmen ödendiği hallerde, alacaklının ödenen kısım yönünden dava açmakta hukuki yararı olamayacağından, ödenen miktar gözönüne alınmaksızın, borca itirazın tümüyle iptali istemiyle açılan dava ödenen miktar yönünden reddedileceği için, bu kısım için de yine icra inkâr tazminatına hükmedilemeyecektir. Nitekim açıklanan bu görüş, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun oybirliğiyle verdiği 30.03.2005 gün, E:2005/19-200 ve K:2005/210 sayılı kararı ile benimsenmiştir.
Eldeki davada, ilk derece mahkemesince her ne kadar ;incelenen tüm dosya kapsamı, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, icra dosyası ve bilirkişi raporu birlikte değerlendiğinde; 29/03/2023 tarihli bilirkişi raporuna yapılan tespitlerde davalı defterlerine göre de davacının davalıdan alacağının bulunduğunun tespit edildiği ve belirlendiği, kabul edilen miktar yönünden taraf defterlerinin birbirlerinin teyit ettiği anlaşıldığından davacının davasının asıl alacak yönünden kısmen kabulüne..." şeklinde karar verilmişse de verilen kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı yanılgılı kanaatle verildiği , yukarı da belirtildiği gibi yargısal uygulama ve hukuksal durum bu olunca da, mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış ve kararın kaldırılması gerektiği anlaşılmıştır.
O halde gelinen bu aşamada mahkemece yapılması gereken iş, dosya arasına alınan 29/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda da "... davacı Optima şirketinin 2020 yılında, davalıdan 103.463,29 TL.- alacaklı olduğu, 2020 yılında davalının da davacı Optima şirketine 103.463,29 TL. borçlu olduğu, 2020 yılı için taraf defterlerinin 103.463,29 TL.- yönünden birbirini teyit ettiği, davacının 2021 yılında , davalıya 193.061,00 TL.- borçlu olduğu, davalının ise davacıya 29.246,84 TL. borçlu olduğu, davalının kayıtlarında davacıya borçlu görülen toplam 222.307,58 TL'lik fatura bedellerinin, davacı tarafından tahsil edildiği, kasa tahsil belgesi olmadığından davacının yasal defterlerinde de bu tutarın kayıt edilmesi halinde 2021 yılı sonunda davalıdan 29.246,84 TL. alacaklı hale geleceği, 2021 yılı için taraf defterlerinin 29.246,84 TL.-lik borç/alacak konusunda birbirini teyit ettiği, davacı Optima şirketinin, davalı aleyhine 04.02.2022 tarihinde 3 adet fason işçilik faturasından alacaklı olarak Gebze İcra Dairesinin 2022/1784 Esas sayılı dosyasında 29.383,19 TL. asıl alacak ve 984,34 TL. işlemiş temerrüt faiziyle toplam 30.367,53 TL.- üzerinden icra takibi başlattığı, TTK 1530 maddesine uygun olarak işlemiş faizin rapor içinde açıklandığı, davacının davaya konu ettiği 3 adet 20.08.2021 tarihli 13.511,00 ve 17.346,00 ile 15.09.2021 tarihli 1.720,44 TL. tutarlı faturaların davalının yasal defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının yasal defterlerinde kasadan tahsil edilmiş olarak kayıtlı olduğu, bu nedenle İcra takibinin konusuz kaldığı ancak faturaların ödeme belgesine rastlanmadığı..." şeklindeki görüş doğrultusunda davacı tarafından yasal defterlerinde tahsil edilmiş olarak kayıtlı bulunan ve davacı tarafından eldeki davaya konu edilen Gebze İcra Dairesi 2022/1784 E. Sayılı takip dosyasına dayanak faturaların tahsil fişlerinin araştırılması, araştırma sonrası ilgili tahsilat fişlerinin temin edilmesi halinde davacı tarafından yapılan tahsilatların başlatılan icra takibinden sonra dava açılmadan önce ya da dava açıldıktan sonra mı yapıldığının açıklığa kavuşturulması sonrasında tüm dosya kapsamı deliller gözetilerek ve yukarıda icra takibinin başlaması ve buna bağlı olarak açılan itirazın iptali davası öncesi veya sonrası yapılan ödemeler sonrası verilmesi gereken kararlar başlığı altında yapılan açıklamalar çerçevesinde somut dava hakkında bir karar vermek olmalıdır.
Gerekçeli karar başlığında; tarafların ve vekillerinin adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince ESASTAN KABULÜNE,
a-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/05/2023 Tarih - 2022/552 Esas - 2023/430 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
b-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
2-İstinaf Karar Harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,
3-İstinaf eden tarafından yapılan İstinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,
4-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-İİK'nın 36-(5) maddesi gereğince Gebze İcra Dairesi'nin 2022/1784 Esas sayılı dosyasına sunulan teminatın (nakit/teminat mektubu) yatırana iadesine,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362-(1)-g) maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
20/01/2025
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Katip ...
¸e-imzalıdır.
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*