T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/2260 - 2026/842
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/2260
KARAR NO : 2026/842
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :... (...)
ÜYE :... (...)
ÜYE :... (...)
KATİP :... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 18/10/2024
NUMARASI : 2024/131 Esas - 2024/586 Karar
DAVACI : TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. - ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : YAMANLAR TURİZM MADENCİLİK ENERJİ İTHALAT İHRACAT VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 27/02/2024
KARAR TARİHİ : 04/05/2026
KR. YAZIM TARİHİ : 04/05/2026
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü'ne bağlı, Adapazarı 5.Bölge Müdürlüğü ile davalı firma arasında hizmet alımına dair imzalanan sözleşme ile Trafo Merkezi İşletme işinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında davalı firmaya verildiğini, davalı Şirket personelleri olan ...'a 9.719,93-TL, ...'e 12.704,35-TL, ...'e 12.704,36-TL, ...'ya 7.953,61-TL ve ...'e 19.982,83-TL muhtelif tarihlerde emekliye ayrılmaları nedeniyle kendilerine üst işveren olarak toplam 63.065,08-TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, ilgili personellerin 07.12.2018 - 06.12.2019 tarihleri arasında davalı şirket bünyesinde çalıştıklarını belirterek müvekkil kuruluşça ödenen toplam 63.065,08-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsilini dava ve talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; "...1-Davacının davasının KABULÜ İLE, 63.065,08.-TL'nin davalı şirketten temerrüt tarihi olan dava tarihinden önce yürütülen arabuluculuk süreci sonucunda anlaşma yapılamadığına dair düzenlenen son tutanak (02/10/2023) tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte alınıp davacıya verilmesine, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; söz konusu davanın, dava dışı işçilerin kıdem tazminatlarının ödenmemesi nedeniyle akdi sorumluluğu bulunan davalı şirkete rücu davası olduğunu, alacağın ödeme tarihlerinden itibaren ticari avans faiziyle tahsiline karar verilmesi gerektiğini, kaldı ki davacıca 17.03.2023, 16.05.2023, 05.09.2022, tarihlerinde davalı şirkete söz konusu kıdem tazminatlarının ödeneceği ve rücu edileceği ile ilgili yazı yazıldığını, söz konusu yazının dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Davalı tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.
DELİLLER:Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 18/10/2024
tarih, 2024/131 Esas - 2024/586 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; tazminat (Rücuen Tazminat) istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davacı tarafından, Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü'ne bağlı, Adapazarı 5.Bölge Müdürlüğü ile davalı firma arasında hizmet alımına dair imzalanan sözleşme ile Trafo Merkezi İşletme işinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında davalı firmaya verildiği, davalı Şirket personelleri olan ...'a 9.719,93-TL, ...'e 12.704,35-TL, ...'e 12.704,36-TL, ...'ya 7.953,61-TL ve ...'e 19.982,83-TL muhtelif tarihlerde emekliye ayrılmaları nedeniyle kendilerine üst işveren olarak toplam 63.065,08-TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı, ilgili personellerin 07.12.2018 - 06.12.2019 tarihleri arasında davalı şirket bünyesinde çalıştıklarını belirterek müvekkil kuruluşça ödenen toplam 63.065,08-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsilini talep ettiği, davalının davaya cevap vermediği, Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği, kararın faiz başlangıç tarihi yönünden, davacı tarafından istinaf edildiği görülmektedir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, "Bir işverenden, iş yerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerin sadece bu iş yerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin, 21/12/2021 tarihli, 2021/1763 Esas, 2021/2455 Karar; 06/12/2021 tarihli 2021/2215 Esas, 2021/1999 Karar sayılı kararları ile benzer uyuşmazlıklara ilişkin aynı yöndeki kararlarında da belirtildiği üzere;
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş, yüklenicinin işçisi tarafından yerine getirilmektedir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde asıl işverenin, alt işveren yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Asıl işveren ile alt işverenin (yüklenicinin), İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmalarına rağmen, rücu ilişkisinde, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerinin uygulanması gerektiği, sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin, alt işverenin (yüklenicinin) işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması nedeniyle, asıl işveren ve alt işveren arasındaki sözleşmede, "asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına" dair bir hüküm bulunmaması durumunda, asıl işverenin bu sıfatla işçiye ödemek zorunda kaldığı işçilik alacaklarının ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işverenlerden (yüklenicilerden) rücuen talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gereklidir. Gerçekten de Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen "...veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça" şeklindeki ifadeden de açıkça anlaşılacağı üzere, (müteselsil borçlular) asıl ve alt işverenler arasındaki hukuki ilişkinin niteliği de bu sonucu gerektirmektedir.
Sözleşmede rücu ve sorumluluk oranları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığı takdirde işçilik alacak ve tazminatlarının tamamından yükleniciler sorumludur (Yargıtay 23.HD 2017/732 E, 2020/2372 K; 2019/952 E, 2020/2536 K; 2019/1417 E, 2020/2515 K; 2019/782 E, 2020/1037 K).
Sözleşme değerlendirilirken işçinin çalıştığı dönemlere ilişkin sözleşme hükümleri dikkate alınmalıdır. Buna göre, son alt işverenin alacağın tamamından sorumlu tutulamayacağı, tamamından sorumlu olmasının İş Kanunu gereği yalnız işçiye karşı olduğu, işçiyi çalıştırmış olan alt işverenlerin her birinin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemi kapsayan kısmından sınırlı sorumlu olacağı, son alt işverenin iş akdini haklı bir neden olmadan sona erdirerek ihbar tazminatı alacağının doğmasına sebebiyet verdiği için ihbar tazminatı alacağının tamamından sorumlu olacağından bu ücretlerin alt işverenden tahsiline hükmedilmelidir. Ayrıca işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti yönünden de alt işverenlere rücu edilecek işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davacının alt işverenlerden bu alacak kalemi ile ilgili talep edebileceği miktar da açıkça belirlenmelidir. (Y.13. HD. 24/05/2018 T, 2015/38873-2018/6205 ve yine aynı Dairenin 31.5.2018 T, 2016/2779- 2018/6452 sy.k).
Somut uyuşmazlıkta; davacı TEİAŞ'ın rücuen tazminat talebi Mahkemece kabul edilmiş, faizin temerrüt tarihinden itibaren işletilmesine karar verilmiştir. Bu karar davacı tarafından ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğinden istinaf edilmiştir.
Bilindiği üzere rücu hakkı, nihai olarak başkasının ödemesi gereken bir borcu tamamen veya kısmen ifa eden kişinin, yapmış olduğu ifayı asıl borçluya dönerek isteme hakkıdır. Söz konusu hak, başkasına ait bir borcu ifa ettiği için mal varlığında kayba uğrayan kişiye tanınan ve mal varlığındaki bu eksilmeyi gidermeye yönelen, tazminat niteliğinde bir talep hakkıdır. Rucü hakkı, alacaklı ile asıl borçlu arasındaki asıl borç ilişkisinden bağımsız, rücu eden ile edilen arasındaki hukuki ilişkiden doğan tamamen yeni bir haktır. Diğer bir anlatımla asıl alacağı ödeyen kişi, bu alacaktan bağımsız olarak kendi şahsında doğan bir hak elde etmektedir. Bunun sonucu olarak da rücu hakkı bu hakka sahip olan kişinin şahsında doğduğu anda muaccel hâle gelmektedir. Keza ödeyenin mal varlığındaki zarar, ödeme anında doğmaktadır.
Bu durumda, davalıya ait borcu mahkeme ilamı uyarınca ödemek zorunda kalan davacının zararı ödeme tarihinde doğduğundan, açtığı rücu davasında ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilmesi için karşı tarafı ayrıca bir ihtar ile temerrüte düşürmesine gerek olmadığı Hukuk Genel Kurulunca kabul edilmiştir. (HGK., 14/02/2017 T., 2017/3-993 E., 2018/202 K. )
Bu nedenlerle davanın esası hakkında bir istinaf talebi bulunmamasına, dava dışı işçi ...'nun sicil dosyası, dava dosyası içeriğinde bulunmaması nedeniyle hesaplama yapılamamasına rağmen, dava kabul edilmekle beraber aleyhe istinaf talebi bulunmamasına, bu işçi yönünden ödeme tarihinin belirli olmaması nedeniyle, temerrüt tarihinden itibaren hesaplama yapılarak, istinaf talebinin yalnız faiz başlangıç tarihine yönelik olmasına göre, davacının istinaf talebinin kısmen kabulüne ve ödeme tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Gerekçeli karar başlığında; tarafların ve davacı vekilinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.
Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KABULÜNE; Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 18/10/2024 tarih, 2024/131 Esas - 2024/586 Karar Sayılı kararının KALDIRILMASINA, HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
a-Davacının, davasının KABULÜ ile 63.065,08-TL'nin; 19.982,83 TL'sine 22/05/2023 tarihinden itibaren, 12.704,36 TL'sine 15.09.2022 tarihinden itibaren, 22.424,28 TL'sine 16/09/2022 tarihinden itibaren, 7.953,63 TL'sine 02/10/2023 tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
b-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 4.307,98-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.077,00-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.230,98-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
c-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
ç-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 1.077,00-TL Peşin/nisbi Harcı, 3.592,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.096,60TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d-Arabuluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL ücretin davalıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına,
e-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine,
2-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;
a-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irad kaydına,
b-İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,
c-Davacı tarafından yapılan 1.169,40-TL İstinaf Kanun yolu masrafı ile 290,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.459,40-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
ç-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
d-Davacının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davacıya iadesine,
e-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.04/05/2026
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*