T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/2177 - 2026/785
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/2177
KARAR NO : 2026/785
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :... (...)
ÜYE :... (...)
ÜYE :... (...)
KATİP :... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ :06/06/2024
NUMARASI :2023/233 Esas - 2024/346 Karar
ASIL DAVA
DAVACI :AK SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ :Av. ...
DAVALILAR :1-ALLİANZ SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ :Av. ...
:2-...
VEKİLİ :Av. ...
DAVA :İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ :09/05/2023
BİRLEŞEN DAVA :Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/309 Esas sayılı dosyası
DAVACI :AK SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ :Av. ...
DAVALI :1-HDI SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ :Av. ...
DAVA :Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ :21/06/2023
KARAR TARİHİ :24/04/2026
KR. YAZIM TARİHİ :21/05/2026
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile dava dışı Enpay Endüstriyel Pazarlama ve Yatırım Anonim Şirketi arasında ... sayılı 08/10/2021 başlangıç, 08/10/2022 bitiş tarihli Endüstriyel Paket Sigorta Poliçesi imzalandığını, 03/02/2022 tarihinde davalıların işleteni (maliki) ve trafik (ZMMS) sigortacısı olduğu 33 ... plakalı çekiciye bağlı 33 ... dorse plakalı tır, sigortalı iş yerinde geri manevra yaptığı esnada, sahada istifli olan rulo halindeki silisli trafo saclardan net ağırlığı 3.910 Kg olan rulo saç malzemenin paletlerine çarparak hasarlanmasına neden olduğunu, zararın poliçe kapsamında giderilmesi için davacı şirkete başvurulması üzerine eksper tayin edildiğini ve inceleme sonucunda, zarar gören sac rulosunun hasar miktarının zarar ve taleple uyumlu olduğu ve zararın teminat kapsamında olduğunun görüldüğünü, hasar gören emtianın sovtaj (hurda) bedelinin 1.827,98-Euro olduğunu, toplam hasar bedelinden (8.603,56-Euro) sovtaj bedeli düşülünce nihai olarak 6.775,58-Euro tutarında sigortalının zararının oluştuğunu, müşterek sigorta gereği davacı şirketin 3.387,79-Euro tutarında sigorta tazminatı ödemesi gerektiğinin anlaşıldığını, poliçe limiti dahilinde sigortalıya 22.03.2022 günü 3.387,79-Euro sigorta tazminatı ödendiğini, TTK'nın halefiyet ilkesini düzenleyen 1472. maddesi kapsamında sigortalısına ödeme yapan davacı sigorta şirketinin sorumlulara başvurma hakkı bulunduğunu, sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanuni halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve 1953/18 E., 1954/11 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtildiğini, bunun yanında kanuni halefiyet yönünden aksi bir tespit yapılsa dahi sigortalı tarafından düzenlenen temlikname ile yukarıda bahsi geçen hasar/zarar nedeniyle sigortalının üçüncü kişilere karşı haiz olan her türlü dava ve talep hakkının davacı şirkete temlik edildiğini, eksper raporunun ve eklerinin incelenmesi sonucunda, 33 ... çekiciyi sevk ve idare eden ve davacı tarafından tespit edilemeyen sürücünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğunu, bu nedenle doğan zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğunu, davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, somut olayda gerçekleşen hasardan sorumlu olmasına rağmen ödeme yapmayan davalılar aleyhine Kocaeli İcra Dairesinin 2022/127217 Esas sayılı dosyası ile 28.12.2022 günü döviz üzerinden ilamsız icra takibi ikame edildiğini, davalılar tarafından süresinde itiraz edilmesi üzerine icra takibinin durdurulduğunu, borçlunun itirazında haksız olup kötü niyetli olduğunu, açıklanan nedenlerle borçlunun itirazının iptali ile takibin devamına ve haksız itirazı sonucu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl davada davalı Allianz Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karıştığı iddia edilen 33 ... plakalı aracın davalı şirket tarafından 23/03/2021-2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ...-...-... no.lu Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, işbu dava ile istenen tazminatının talep hakkının zamanaşımına uğradığını, sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığını, bu hususun dosyada mübrez evraklar ile sabit olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydı ile; yapılacak yargılama ile tarafların kusur durumlarının tespit edilmesi gerektiğini, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası, meblağ sigortası olmadığından, davalı şirketin oluşan zararlardan ancak sigortaladığı araç işletenin sorumluluğu nispetinde ve poliçe limiti ile sorumlu tutulabileceğini, bunun için öncelikle kazadaki kusur durumunun tespiti gerektiğini, diğer yandan davacı yanın maddi tazminat taleplerinin açıklatılmasını talep ettiklerini, kusur yönünden itirazları saklı kalmak üzere, talep edilen zararların ZMM poliçe teminatları yönünden de incelenmesi gerektiğini, zira Trafik Sigortası Genel Şartları gereği dolaylı zararların (örneğin işletme zararı ve kazanç kayıpları) poliçe teminatı dışında olduğunu, bu nedenle davacı yan tarafından talep edilen tutarın açıklatılmasına karar verilmesini, teminat durumunun değerlendirilerek teminat dışı talepler yönünden de davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, davalı şirketin Enpay Endüstriyel Paz. ve Yatırım A.Ş.'ye ait Endüstriyel Paket Sigorta Poliçesinin teminatına göre ...-...-... numaralı poliçe gereği %40 oranında sorumlu olduğunu, ilk etapta bu poliçeden ödeme alınıp alınmadığı tespit edilmesi gerektiğini, ayrıca davacı tarafın kaza tarihindeki davalı tarafın işleteni aracın Kasko Sigortası bulunan sigortadan ödeme alıp almadığı ve kaza kapsamında zararının işbu poliçe kapsamında karşılanıp karşılanmadığının da netleştirilmesi gerektiğini, davacı yan tarafından talep edilen bedelin, doğrudan hasar gören parçaların tutarı ve işçilik bedeli olduğunu ancak hasarlanan parçaların "sovtaj" bedelinin dikkate alınmadığını, davacının ödemeyi neye istinaden yaptığının açık olmadığını, eksper raporunu kabul etmediklerini, maddi hasar tutarının fahiş olduğunu, davayı kabul etmemekle birlikte davacı sigorta şirketinin rücuen ödeme belgelerinin dosyaya sunulmadığını, iddiasını ispatlayamadığından davanın reddini talep ettiklerini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, Yargıtay içtihatları ve ilgili mevzuat uyarınca sigorta şirketinin temerrüdü, talep edilen tazminat için hasarın teminat kapsamına girip girmediğini incelemeye yeterli belgelerle ihbar tarihinden itibaren 8 gün sonra başlayacağını, bunun yanı sıra yapılacak ödeme miktarının belirlenebilmesi için kusur durumu ve somut zarar hesabının da belirlenmesi gerekeceğinden, temerrüt tarihinin sözü geçen bilirkişi raporlarından başlaması gerektiğini, bu nedenle kaza tarihinden itibaren faiz talep edilmesinin mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere, ticari faiz talebinin reddine karar verilmesini, her ne kadar davacı yan tarafından davalı şirketin tacir olduğundan bahisle ticari faize hükmedilmesi talep edilmişse de KTK'nın 91. ve 85. maddeleri gereği davalı şirketin sigortalı (araç işleteninin) haklarına halef olduğunu, davacı yan işletenden talep edebileceği tutardan fazlasını davalı şirketten talep edemeyeceğini, ayrıca icra inkar tazminatı talebine itiraz ettiklerini, alacak likit olmamakla birlikte takibe konu taleplerin kusur ve poliçe teminatı bakımından yargılamayı gerektirdiğini belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu davanın görevli mahkemede açılmadığını, yine davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davalının yerleşim yeri Tarsus olup yetkili mahkemenin Tarsus Mahkemeleri olduğunu, kabul manasına gelmemek kaydıyla, alacağın zamanaşımına uğradığını, her ne kadar davacı tarafça dava dilekçesinde davalının kullandığı tırın saçlara çarpmasından kaynaklı bir mağduriyet olduğundan bahsetmiş ise de; davalının söz konusu alanda yükleme-indirme işleminin yapılmasının zor olacağını ve saçlara zarar verilebileceğini personele söylemiş ise de personelin ısrarları ve bir şey olmayacağını söylemesi üzerine yükleme-indirme işlemi yapıldığını, yükleme-indirme işlemi için uygun bir alanın davalıya ve diğer şoförlere yaratılmadığını, herhangi bir kazaya mahal verecek şekilde (saç ruloların zarar görebileceği bir şekilde) ulu orta bırakılması neticesinde kazanın meydana geldiğini, davalının saç ruloya çarpılabileceğini söylemesine rağmen yükleme ve indirme personelin yönlendirmesi ve ısrarı ile davalının iş bu alanda yükleme yapmaya zorlandığını, iş bu yaşanan kazada davalının kusurunun bulunmadığını, kaldı ki; 07.03.2023 tarihli (Acglobal) eksper raporunda diğer sigortalı beyanının; "03.02.2022 tarihinde tarafınıza göndermiş olduğumuz tır manevrası sonucu sacın devrilmesi tutanağında, tır şoförünün herhangi bir hatası olmayıp, Enpay personelinin yanlış yönlendirmesi ve talimatı ile hasar oluşmuştur. Bu sebeple nakliyeciye hasarın rücu edilmemesini rica ederiz." şeklinde olduğunu, yine aynı raporun 4. sayfasında firma personelleri tarafından davalının kusurunun bulunmadığının açıkça bildirildiğini, sigortalı yetkilileri ve broker yetkilileri ile yapılan görüşmeler ve davalıya iletilen tutanağa istinaden hasarın sigortalı firma personeli olan güvenlik personelinin yanlış yönlendirmesi sebebi ile hasarın meydana geldiğinin, bu sebeple hasarın tır sürücüsü ve/veya nakliyeci firmaya rücu edilmemesi hususunun bildirildiğini, yönlendirmeyi yapan firma personelleri ... ve ...'in SGK işe giriş bildirgeleri temin edilmiş olup yönlendirmeyi yapan kişilerin firma personeli olduğunun görüldüğünü, iş bu sebeple davalının kusurunun bulunmadığını, davalı sigorta şirketi ile davacının ibralaşıp ibralaşılmadığının araştırılması gerektiğini, eğer anlaşma ve ibralaşma var ise davanın reddi gerektiğini, davacının alacak talebi ile faiz ve ferilere ilişkin isteminin hukuka aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere takibe konu talebinin miktarının tespiti inceleme ve araştırmayı gerektirdiğini, öncelikle dosya kapsamında kati bir kusur raporu aldırılması ve neticesinde davacının alacak kalemlerinin haklılığının bilirkişi raporu ile tespit edilmesini talep ettiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile dava dışı Enpay Endüstriyel Pazarlama ve Yatırım Anonim Şirketi arasında ... sayılı 08/10/2021 başlangıç, 08/10/2022 bitiş tarihli Endüstriyel Paket Sigorta Poliçesi imzalandığını, akdedilen bu poliçe çerçevesinde riziko adresinde poliçe kapsamında olan risklerin gerçekleşmesi sonucunda uğranılacak zararların, poliçede yazılı sigorta konularının karşılarında gösterilen teminatlarla sınırlı olmak kaydıyla ve belirtilen sigorta bedelleri ile teminat altına alındığını, sigorta poliçesinin müşterek sigorta (Koasürans) olarak düzenlenmiş olup davacı şirketin payının %50 olarak belirlendiğini, 03/02/2022 tarihinde dava dışı ...'ın işleteni olduğu 33 ... plakalı çekiciye bağlı 33 ... dorse plakalı tırın, sigortalı iş yerinde geri manevra yaptığı esnada, sahada istifli olan rulo halindeki silisli trafo saclardan net ağırlığı 3.910 Kg olan 1 rulo saç malzemenin paletlerine çarparak hasar almasına neden olduğunu, zararın poliçe kapsamında giderilmesi için davacı şirkete başvurulması üzerine eksper tayin edildiğini, yapılan inceleme sonucunda zarar gören sac rulosunun hasar miktarının zarar ve taleple uyumlu olduğu ve zararın teminat kapsamında olduğunu, hasar gören emtianın sovtaj bedelinin 1.827,98-Euro olduğu, toplam hasar bedelinden (8.603,56-Euro) sovtaj bedeli düşülünce nihai olarak 6.775,58-Euro tutarında sigortalının zararının oluştuğunu, müşterek sigorta gereği davacı şirketin 3.387,79-Euro (Müşterek Sigorta Gereği: %50) tutarında sigorta tazminatı ödemesi gerektiği anlaşıldığını belirterek; davanın kabulü ile şimdilik 700,00-Euro tazminatın 22/03/2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesi gereği, Devlet Bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına fiilen ödediği en yüksek faiz oranında işleyecek faizi ile birlikte, "Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçe sorumluluk limiti 50.000,00-TL'nin fiili ödeme anında bakiyeden düşülmesi kaydıyla" davalıdan tahsiline, davanın Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/233 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davalı HDI Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının öncelikle sigortalı aracın zorunlu mali mesuliyet / trafik poliçesinden talepte bulunarak zararın tazminini talep etmesi gerektiğini, davacının öncelikle trafik poliçesinden talepte bulunması gerektiğini, eğer talep trafik poliçe teminatı dışında ise de zaten davalı şirketin de imm teminatına istinaden bir sorumluluğu doğmayacağını, fakat sigortalı araç taşımacılık yapmakta olup trafik sigorta poliçe teminat limitleri iki katı olacak şekilde uygulanması gerektiğini, davalı şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu dolayısı ile dosya kapsamında tarafların kusur durumunu oransal olarak gösteren “resmi nitelikli” herhangi bir rapor bulunmadığı göz önüne alınarak tüm dosyanın ve var ise savcılık evraklarının da eklenerek kusur raporu alınması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; "... A-Asıl dava dosyası olan Mahkememizin 2023/233 Esas sayılı dosya yönünden;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
a-Davalıların Kocaeli İcra Dairesinin 2022/127217 esas sayılı takip dosyasına yapmış oldukları itirazların ayrı ayrı kısmen iptaline, takibin 1.218,74 Euro asıl alacak ve 30,71 Euro takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.249,45 Euro üzerinden devamına, (Davalı Allianz Sigorta Anonim Şirketi yönünden ZMMS poliçe sorumluluk limiti olan 50.000,00-TL sınırını aşmamak şartıyla)
...
B-Birleşen dava dosyası olan Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/309 Esas sayılı dosyası yönünden;
1-Davanın REDDİNE ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece usul ve yasaya aykırı şekilde, tümüyle eksik inceleme ve araştırma neticesinde; hükme elverişsiz ve somut uyuşmazlığı aydınlatmaktan son derece uzak, çelişkili bilirkişi raporlarına dayalı olarak, dosya muhteviyatında yer alan tüm bilgi-belgeler, somut ve hukuki gerçekliği yansıtan deliller yeterli ve kapsamlı araştırma yapılmak suretiyle incelenmeksizin hüküm kurulduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Davalı Allianz Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dosyada kusura ilişkin bilirkişi raporu alınmış olup davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla sigortalı araç sürücüsünün %40 oranında kusurlu bulunduğunu, davalı şirketin sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında olması sebebiyle davanın kısmen reddine karar verilmesinin hukuka uygun olduğunu, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; yaşanan kazada davalının kusurunun bulunmadığını, belirtilen zarar miktarının çok fahiş olduğunu, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/06/2024 tarih, 2023/233 Esas - 2024/346 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava; davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödediği hasar bedeli tazminatının halefiyete dayalı olarak davalılar maliki ve ZMMS'inden rücuen tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkin, birleşen dava ise; yine halefiyete dayalı olarak hasar bedeli tazminatından zorunlu trafik sigortası limitini aşan kısmın ihtiyari mali sorumluluk sigortacısından poliçe limiti kapsamında tahsili istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde; asıl dosyada davacı ödediği hasar bedeli tazminatının rucuen tahsil için 28.12.2022 tarihinde Kocaeli İcra Dairesinin 2022/127217 takip sayılı dosyasından davalı borçlu aleyhine takip başlatmış olup davalı borçlular ... ve Allianz Sigorta A.Ş.'nin vaki itirazları nedeniyle 17.01.2023 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği, itirazın iptali istemiyle eldeki davanın açıldığı, birleşen dosyada zorunlu trafik sigorta poliçe limitinin aşan kısmın tahsili için de ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olan davalı HDI Sigorta A.Ş. aleyhine davanın açıldığı, davalıların davanın reddini talep ettikleri, Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Eldeki davada; 03.02.2022 tarihinde davalı ...'ın işleteni olduğu, davalı Allianz Sigorta A.Ş.'nin trafik (ZMMS) sigortacısı olduğu, davalı HDI Sigorta A.Ş.'nin ise ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olduğu, 33 ... plakalı çekiciye bağlı 33 ... dorse plakalı tır davacı Ak Sigorta A.Ş. tarafından Endüstriyel Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalanan dava dışı sigortalı Enpay Endüstriyel Paz. ve Yatırım A.Ş.'ye ait iş yerinde geri manevra yaptığı esnada sahada istifli olan rulo halindeki silisli trafo saclardan net ağırlığı 3.910 kg olan rulo sac malzemenin paletlerine çarpması neticesinde rulo saç malzemesinde hasar meydana geldiği, davacı sigorta şirketi Endüstriyel Paket Sigorta Poliçesi teminatı kapsamında sigortalısına 22.03.2022 tarihinde 3.387,79-EUR hasar tazminatı ödemesi yaptığı, davacı sigorta şirketi 6102 sayılı TTK'nın 1472. (6762 sayılı TTK'nın 1301.) maddesi uyarınca sigortalısına ödediği bu tazminatı haksız fiil sorumlusu olduğu iddia edilen 33 ... plakalı çekici sahibi davalı ...'tan, ZMMS poliçe sorumluluk limitini aşmamak şartıyla trafik sigortacısı olan davalı Allinaz Sigorta A.Ş.'den ve zorunlu trafik sigorta poliçe limitinin aşan kısmı ise davalı Aksigorta A.Ş.'den rucuen tahsilini talep etmektedir.
Davacı tarafından icra takibi yabancı para üzerinden yapılmıştır. Davacının dava dışı Enpay Endüstriyel Pazarlama ve Yatırım Anonim Şirketi’nin sigortacısı olarak, halefiyet esasına dayalı dava konusu icra takibini açtığı görülmektedir.
Eldeki davada davacı sigorta şirketi, sigortalısının kanuni halefi sıfatıyla eldeki davayı açmıştır. 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesinde; “(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer.Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. (2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur.” şeklinde düzenlenmiştir.
Asıl Dava Dosyası Açısından Yapılan Değerlendirmede;
6098 sayılı TBK’nın 99. maddesi uyarınca yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun aynen veya vade ya da fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödenmesini isteyebilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin istikrar kazanmış uygulanmasına göre de haksız fillerde zarar, yabancı para üzerinden doğmuş ise yabancı para üzerinden tahsil istenilmesi mümkündür (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2014/13970 E-2015/10395K, 2013/5213 E-2014/12333K, 2014/14491 E -2015/76 K sayılı ilamları aynı yöndedir.). Ancak somut olay incelendiğinde davacı sigorta şirketinin rücuen tazminat talebinde bulunduğu, davalı ile davacı arasında borç alacak ilişkisinin yabancı para ile yapılmasına ilişkin bir anlaşmanın da bulunmadığı görülmektedir.
Davacı sigorta şirketi, sigortalısının poliçe teminatı kapsamında olan gerçek zararından sorumludur. Poliçede sigorta bedelinin ve primlerin Euro cinsinden belirlendiği, sigortalı hasar ödemesine dayanak faturaların yabancı para (Euro) üzerinden düzenlendiği, bunların takdir edilen miktar kadar olduğunun eksper raporu ile tespit edildiği görüldüğünden hasar bedelini sigortalısına yabancı para cinsinden ödemesinde bir usulsüzlük yoktur.
Somut olayda da; sigortalı emtiada meydana gelen 3.387,79 EURO hasar bedelini dava dışı alıcıya ödeyerek, 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olan davacı, 6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi uyarınca ödediği 3.387,79 EURO’nun aynen tahsilini talep etmiştir.
Dosyadaki delillerden, dava dışı sigortalı ile dava dışı alıcı arasındaki satış sözleşmesinin Euro ile yapıldığı yine sigorta poliçesinin yabancı para ile yapıldığı anlaşılmaktadır. Hasar Türkiye'deki haksız fiil sonucu meydana gelmiştir. Ortada sözleşme dışı bir sebepten kaynaklanan tazminat talebinin bulunduğu açıktır. Sözleşmeye dayalı olmayan tazminat taleplerinde ise yabancı paraya hükmedileceği konusunda yasalarımızda açık bir hüküm yoktur. Poliçenin yabancı para üzerinden düzenlenmesi ve sigortacının sigortalısına yabancı para ile ödeme yapması da sonuca etki etmeyecektir. Yargıtay 11. HD. 21/03/2011 tarih, 2009/10616 E., 2011/2996 E. Sayılı kararında "Sigorta poliçesinin yabancı para üzerinden düzenlenmesi ve davacı şirketin sigortalısına yabancı para ile ödeme yapmış olması yukarıda yapılan açıklama itibariyle mahkemece tazminatın yabancı para üzerinden hükmedilmesi sonucunu doğurmaz. Taşıyıcının yükü kabul ettiği yerdeki kıymete göre zarar TL cinsinden hesaplanmalıdır." şeklindeki gerekçe ile bu duruma işaret etmiştir.
Bu açıklamalara göre asıl dosyada davacının zararını ancak Türk Lirası olarak isteyebilecekken icra takibinin EURO olarak başlatılması nedeni ile geçerli bir icra takibinin bulunmaması ve geçerli bir icra takibinin itirazın iptali davası için dava şartı olması nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerekirken davanın kısmen kabulüne karar verilmesi hatalı bulunmuştur. Bu nedenle asıl dosya açısından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın açıklanan gerekçelerle usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Asıl dosyada kaldırma nedenine göre davacının esasa yönelik istinaf istemleri incelenmemiştir.
Birleşen Dava Dosyası Açısından Yapılan Değerlendirmede;
6100 sayılı HMK'nın, 6763 sayılı Kanun ile değişik 341/2 maddesi gereğince miktar veya değeri üç bin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. (Ek cümle: 24/11/2016-6763/41 md.) HMK'nın 341/2 maddesi gereğince "Alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü üç bin Türk Lirasını geçmeyen taraf, istinaf yoluna başvuramaz." Buradaki değer, 6763 Sayılı Kanunun 47.maddesi uyarınca yeniden değerleme oranlarına göre arttırıldığında 2024 yılı için 28.253,00-TL olmuştur.
İncelenen dosyada mahkemece reddedilen tazminat miktarı (18.057,34-TL) genel hukuk mahkemeleri bakımından 2024 yılı için kesinlik sınırı olan 28.253,00-TL'nin altında kaldığı anlaşıldığından istinaf edilen karar davacı bakımından kesindir. Bu nedenle davacı vekilinin istinafı kesin bir karara ilişkin olması nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 352. maddesi gereğince usulden reddine karar vermek gerekir.
Bu nedenlerle; birleşen dava dosyası açısından davacı vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine, asıl dava dosyası açısından ise kamu düzeni yönünden yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davacının asıl dava yönünden istinaf başvurusunun incelenmesine yer olmadığına,
2-)Davacının birleşen dava yönünden istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 341-(2) ve 346-(1) maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,
3-)Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/06/2024 tarih, 2023/233 Esas - 2024/346 Karar sayılı kararının sadece Asıl Dava Dosyası olan Mahkeme'nin 2023/233 Esas sayılı dosya yönünden HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince kamu düzeni gereğince KALDIRILMASINA,
YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,
a-Açılan davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,
b-Alınması gerekli 732,00-TL karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 941,39-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 209,39-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,
c-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
ç-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
d-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. uyarınca hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
e-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,
f-6325 sayılı HUAK'ın 18/A-11 maddesi uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.200,00-TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;
a-Asıl dava yönünden, yatırılan istinaf karar harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,
b-Birleşen dava yönünden, bakiye 304,40 TL harcın istinaf edenden alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
c-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harçlarının hazineye gelir kaydına,
ç-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden taraf üzerinde bırakılmasına,
d-İstinaf eden tarafın istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,
e-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
İlişkin; Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince asıl davaya yönelik kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.24/04/2026
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*