T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/2270
KARAR NO : 2026/840
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :... (...)
ÜYE :... (...)
ÜYE :... (...)
KATİP :... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 08/10/2024
NUMARASI : 2023/637 Esas - 2024/550 Karar
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... - ...
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... - ...
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/12/2022
KARAR TARİHİ : 04/05/2026
KR. YAZIM TARİHİ : 04/05/2026
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalının 2016/239533, 2017/278825 ihale kayıt numarası ile üstlenmiş olduğu ihalede personel istihdam ederek işi ifa ettiğini, davacının faydalanmış olduğu asgari ücret destek tutarının davalı tarafça kesildiğini, yasa gereği davalının davacının hakedişlerinden yararlanılan asgari ücret destek teşvikini kesme hakkı olmadığını, kesintinin davacı şirkete iadesi gerektiğini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak şimdilik 10.000,00 TL'nin her bir kesinti tarihinden işleyecek ticari faizi ile tahsilini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı kurumun 233 sayılı KHK hükümlerine tabi olan, İktisadi devlet Teşekkülü olduğunu, tüzel kişiliği bulunduğunu, her iki tarafın tacir olup uyuşmazlığın ticari işletmelerinden kaynaklandığından nispi ticari dava olduğunu, görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olup, yetkili mahkemenin de Ankara Ticaret Mahkemeleri olduğunu, taleplerin zaman aşımına uğradığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; "...Açılan davanın KABULÜ İLE, 57.778,83 TL alacağın 10.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 26.12.2022 tarihinden itibaren, bakiyesinin ıslah tarihi olan 05.07.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dilekçelerde ileri sürdükleri tezlerin dikkate alınmadığını ve irdelenmediğini, Kurumun yasal mevzuat açısından yapması zorunlu bir kesinti yaptığı ve bu kesintinin yapılmamasının kamu zararına sebebiyet vereceğini belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; kanunda; ihale üstlenmek suretiyle personel çalıştıran şirketlerin teşvikten faydalanamayacağına dair bir hükmün bulunmadığını, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. maddesinde yer alan ihtirazi kayıt konulmaması halinde hakediş raporunun olduğu gibi kabul edileceğine dair ibarenin iptali için açılan davada; bu ifadenin hukuka aykırı olduğunun kabul edildiğini, Yargıtay kararları gereğince 5510 sayılı kanundan kaynaklanan davaların niteliğinin "teşvik" olması sebebiyle hakedişlere itiraz edilmemiş olsa dahi davacı talebinin kabulünün gerektiğini, davacı şirketin hakedişlerinden kesilen asgari ücret destek tutarlarının fiyat farkı olmaması, devlet tarafından verilen bir ek katkı olması ve kesinti yapılmış olsa dahi davacı şirkete iade edilmemesini gerektirdiğini, davacı şirketin SGK borcunun olmaması sebebiyle; dava konusu edilen alacağın davacı şirkete ödenmesi gerekmekte olup mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/10/2024 tarih, 2023/637 Esas - 2024/550 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davalının davacı şirketin hak edişlerinden yaptığı asgari ücret devlet desteğine ilişkin kesintilerin davalıdan tahsiline yönelik alacak istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde; davacının 2016/239533 ve 2017/278825 ihale kayıt numaralı işi alarak işi ifa ettiği, 5510 sayılı yasanın geçici 68, geçici 71 ve geçici 78. maddelerine göre asgari ücret destek priminin hazine tarafından karşılanacağının düzenlendiği ancak davalının anılan yasal düzenlemelere rağmen asgari ücret destek primlerini hak edişlerinden kesinti yaptığını, kesintinin anılan yasal düzenlemelere aykırı olduğunu beyan ederek yapılan kesintilerin davacıya ödenmesi talepli eldeki davanın açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı tarafın istinaf yasa yoluna başvurduğu görülmüştür.
5510 sayılı yasanın geçici 68/1. maddesi “(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanan sigortalıları çalıştıran işverenlerce; a) 2015 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde prime esas günlük kazancı 85 TL ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2016 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, b) 2016 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan iş yerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, 2016 yılı Ocak ile Aralık ayları/dönemleri için günlük 3,33 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu tutar Hazinece karşılanır.” Aynı yasanın geçici 71/1.maddesi ile bu destek süresi 2017 yılı için, geçici 75/1.maddesi ile 2018 yılı için uzatılmıştır. Yine 5510 sayılı yasanın geçici 68/8.maddesi, geçici 71/8.maddesi ve geçici 75/8.maddelerinde ise “4734 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için birinci fıkra uyarınca İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanacak tutarlar bu idarelerce işverenlerin hak edişinden kesilir.” hükmündedir.
Somut olayda; dosyaya alınan raporda, davacının 2016/239533 ve 2017/278825 dönemleri için davalı tarafından asgari ücret desteği kesintisi yapıldığı, kesinti miktarının 57.778,83 TL olduğu belirtilmiştir. Mahkemece anılan kesintinin haksız olduğu belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.
5510 sayılı yasanın eldeki olayda uygulanması gereken geçici 68/1. maddesi, geçici 71/1. maddesi ve geçici 75/1. maddelerinde asgari ücret destek priminden faydalanma şartları belirlendikten sonra, geçici 68/8. maddesi, geçici 71/8. maddesi ve geçici 75/8. maddelerinde ise 4734 sayılı Kanunun 2'nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için birinci fıkra uyarınca İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanacak tutarlar bu idarelerce işverenlerin hak edişinden kesileceği düzenlenmiş, bu şekilde anılan fıkralardaki şartların varlığı halinde davalı idarenin kesinti yapacağı düzenlenmiştir. Anılan düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere; davalı tarafından yapılan kesintilerin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 68/8, 71/8 ve 75/8.maddeleri kapsamında yapıldığının anlaşılması halinde hak edişten yapılan kesintilerin anılan kanun hükmüne göre yükleniciye iadesinin mümkün olmadığı (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2024/3478 esas 2025/413 karar sayılı ilamı, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2024/3477 esas 2024/5072 karar sayılı ilamı), anılan düzenlemelere uygun yapılmayan kesintilerin ise iadesinin gerekeceği açıktır.
Buna göre; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği kararlaştırılmış ve fiyat farkı ödemesi yapılan dönem varsa bu dönem için 5510 sayılı yasanın geçici 68/8. maddesi, geçici 71/8. maddesi ve geçici 75/8. maddeleri gereği davacının hak edişinden yapılan kesintilerin anılan kanun hükmüne göre davacıya iadesinin mümkün olmadığı (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2024/3478 esas 2025/413 karar sayılı ilamı, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2024/3477 esas 2024/5072 karar sayılı ilamı), sözleşmede fiyat farkı ödeneceği kararlaştırılmış olmasına rağmen kesintinin fiyat farkı verilmeyen sözleşme dönemi için uygulanması kanunun amacına uygun düşmeyeceği(Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2021/1680 esas 2021/2072 karar sayılı ilamı) göz önüne alınarak bu durumda, idare tarafından sigorta prim desteği kesintisinin yapılmasının kanuna uygun olmadığı ve prime ilişkin davacının kesintilerin iadesini talep edebileceği, fiyat farkı ödeneceği düzenlenmeyen sözleşmelerde de davacının prime ilişkin kesintileri talep edebileceği anlaşılmaktadır.
Dosyada alınan bilirkişi raporunda yukarıdaki paragrafta belirtilen hususlarda bir araştırma ve değerlendirme yapılmadığı görülmektedir. Taraflar arasında anılan sözleşmeler gereği uyuşmazlık konusu edilen dönem için fiyat farkı ödemesi olup olmadığı araştırılmadan da karar verilmesi hatalıdır.
O halde mahkemece yapılacak iş; dosyanın bir emekli sayıştay denetçisi, bir kamu ihaleleri alanında uzman bilirkişi ve bir hesap bilirkişisinden oluşan heyete tevdi edilerek; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde fiyat farkı ödeneceği kararlaştırılmış ve fiyat farkı ödemesi yapılan dönem varsa bu dönem için 5510 sayılı yasanın geçici 68/8. maddesi, geçici 71/8. maddesi ve geçici 75/8. maddeleri gereği davacının hak edişinden yapılan kesintilerin anılan kanun hükmüne göre davacıya iadesinin mümkün olmadığı (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2024/3478 esas 2025/413 karar sayılı ilamı, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2024/3477 esas 2024/5072 karar sayılı ilamı), sözleşmede fiyat farkı ödeneceği kararlaştırılmış olmasına rağmen kesintinin fiyat farkı verilmeyen sözleşme dönemi için uygulanması kanunun amacına uygun düşmeyeceği(Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2021/1680 esas 2021/2072 karar sayılı ilamı) göz önüne alınarak bu durumda, idare tarafından asgari ücret prim desteği kesintisinin yapılmasının kanuna uygun olmadığı ve prime ilişkin davacının kesintilerin iadesini talep edebileceği, fiyat farkı ödeneceği düzenlenmeyen sözleşmelerde de davacının prime ilişkin kesintileri talep edebileceği hususları nazara alınarak bu hususta hesaplama ve değerlendirme yapılmasının istenmesi ve oluşacak sonuca göre davacının hak ediş miktarı hesaplanarak bir karar verilmesinden ibarettir.
Gerekçeli karar başlığında; tarafların ve davalı vekilinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.
Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,
2-Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/10/2024 tarih, 2023/637 Esas ve 2024/550 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,
5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.04/05/2026
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
*Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*