T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/2060
KARAR NO : 2026/871
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 17/09/2024
NUMARASI : 2023/747 Esas - 2024/477 Karar
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ...
İHBAR OLUNAN : T.C. ...
DAVA TÜRÜ : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/12/2023
KARAR TARİHİ : 04/05/2026
KR. YAZIM TARİHİ : 04/06/2026
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ... Sakarya Et Kombinası Müdürlüğü'nün 2017/578753 ihale kayıt numarası ile üstlenmiş olduğu ihalede hakedişleriden kesilen asgari ücret destek tutarlarının fazlaya ilişkin talep, dava ve ıslah haklarını saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00TL Asgari Ücret Destek Tutarlarının her bir kesinti tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davalı kurumun dava konusu uyuşmazlığa esas asgari ücret destek tutarları yönünden yasal mevzuat ve düzenleyici işlemlere uygunluk arz edecek şekilde işlem tesis edildiği, asgari ücret tutarlarının yüklenicinin hak edişinden kesilerek Türkiye İş Kurumuna yatırılmasının gerektiği, açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, mevzuata aykırı kesinti yapılmadığını, davaya konu kesintiler hakkında idari işlemin iptali için davacı tarafça İdare Mahkemesinde dava açılmadığını, ileri sürülen talebin zamanaşımına uğramış olduğunu, davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Açılan davanın KABULÜ İLE, 30.942,36 TL alacağın 10.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 27.12.2023 tarihinden itibaren, bakiyesinin ıslah tarihi olan 11.06.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine ... " karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı kurumun yasal mevzuat açısından yapması zorunlu bir kesinti yaptığını ve bu öyle bir zorunluluktur ki bu kesintinin yapılmaması kamu zararına sebebiyet vereceğini diye kesinleşmiş Sayıştay kararlarının da sunulduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin hakedişlerinden kesilen asgari ücret destek tutarlarının fiyat farkı olmaması, devlet tarafından verilen bir ek katkı olması ve kesinti yapılmış olsa dahi davacı şirkete iade edilmemesini gerektireceğini, davacı şirketin SGK borcunun olmaması sebebiyle; dava konusu edilen alacağın davacı şirkete ödenmesi gerekmekte olup yerel mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olduğunu beyan ile; davalı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.
DELİLLER: Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/09/2024 Tarih - 2023/747 Esas - 2024/477 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; alacak istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, davalı ...ne bağlı Sakarya Et Kombinası Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen 2017/578753 ihale kayıt numaralı iş kapsamında düzenlenen hak edişlerden "asgari ücret destek tutarı" adı altında kesintiler yapıldığını, ancak bu kesintilerin mevzuata aykırı ve fazla olduğunu ileri sürerek, dava ve ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin her bir kesinti tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği , davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde ise; dava konusu edilen kesintilerin ilgili yasal mevzuat ve düzenleyici işlemlere uygun olarak yapıldığını, söz konusu tutarların Türkiye İş Kurumu na aktarılması gereken asgari ücret destekleri kapsamında bulunduğunu, bu nedenle davacının talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, verilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılımştır.
5510 sayılı yasanın geçici 68/1. maddesi “(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanan sigortalıları çalıştıran işverenlerce; a) 2015 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde prime esas günlük kazancı 85 TL ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2016 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, b) 2016 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan iş yerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, 2016 yılı Ocak ile Aralık ayları/dönemleri için günlük 3,33 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu tutar Hazinece karşılanır.” Aynı yasanın geçici 71/1. maddesi ile bu destek süresi 2017 yılı için, geçici 75/1. maddesi ile 2018 yılı için uzatılmıştır. Yine 5510 sayılı yasanın geçici 68/8.maddesi, geçici 71/8. maddesi ve geçici 75/8. maddelerinde ise “4734 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için birinci fıkra uyarınca İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanacak tutarlar bu idarelerce işverenlerin hak edişinden kesilir.” hükmündedir.
Somut olayda; dosyaya alınan raporda, davacının 2017/578753 ihale dönemleri için davalı tarafından asgari ücret desteği kesintisi yapıldığı, kesinti miktarının 30.942,36 TL olduğu belirtilmiştir. Mahkemece anılan kesintinin haksız olduğu belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.
5510 sayılı yasanın eldeki olayda uygulanması gereken geçici 68/1. maddesi, geçici 71/1. maddesi ve geçici 75/1. maddelerinde asgari ücret destek priminden faydalanma şartları belirlendikten sonra, geçici 68/8. maddesi, geçici 71/8. maddesi ve geçici 75/8. maddelerinde ise 4734 sayılı Kanunun 2'nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için birinci fıkra uyarınca İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanacak tutarlar bu idarelerce işverenlerin hak edişinden kesileceği düzenlenmiş, bu şekilde anılan fıkralardaki şartların varlığı halinde davalı idarenin kesinti yapacağı düzenlenmiştir. Anılan düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere; davalı tarafından yapılan kesintilerin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 68/8, 71/8 ve 75/8.maddeleri kapsamında yapıldığının anlaşılması halinde hak edişten yapılan kesintilerin anılan kanun hükmüne göre yükleniciye iadesinin mümkün olmadığı (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2024/3478 esas 2025/413 karar sayılı ilamı, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2024/3477 esas 2024/5072 karar sayılı ilamı), anılan düzenlemelere uygun yapılmayan kesintilerin ise iadesinin gerekeceği açıktır.
Buna göre; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği kararlaştırılmış ve fiyat farkı ödemesi yapılan dönem varsa bu dönem için 5510 sayılı yasanın geçici 68/8. maddesi, geçici 71/8. maddesi ve geçici 75/8. maddeleri gereği davacının hak edişinden yapılan kesintilerin anılan kanun hükmüne göre davacıya iadesinin mümkün olmadığı (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2024/3478 esas 2025/413 karar sayılı ilamı, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2024/3477 esas 2024/5072 karar sayılı ilamı), sözleşmede fiyat farkı ödeneceği kararlaştırılmış olmasına rağmen kesintinin fiyat farkı verilmeyen sözleşme dönemi için uygulanması kanunun amacına uygun düşmeyeceği(Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2021/1680 esas 2021/2072 karar sayılı ilamı) göz önüne alınarak bu durumda, idare tarafından sigorta prim desteği kesintisinin yapılmasının kanuna uygun olmadığı ve prime ilişkin davacının kesintilerin iadesini talep edebileceği, fiyat farkı ödeneceği düzenlenmeyen sözleşmelerde de davacının prime ilişkin kesintileri talep edebileceği anlaşılmaktadır.
Dosyada alınan bilirkişi raporunda yukarıdaki paragrafta belirtilen hususlarda bir araştırma ve değerlendirme yapılmadığı görülmektedir. Taraflar arasında anılan sözleşmeler gereği uyuşmazlık konusu edilen dönem için fiyat farkı ödemesi olup olmadığı araştırılmadan da karar verilmesi hatalıdır.
O halde mahkemece yapılacak iş; dosyanın bir emekli sayıştay denetçisi, bir kamu ihaleleri alanında uzman bilirkişi ve bir hesap bilirkişisinden oluşan heyete tevdi edilerek; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde fiyat farkı ödeneceği kararlaştırılmış ve fiyat farkı ödemesi yapılan dönem varsa bu dönem için 5510 sayılı yasanın geçici 68/8. maddesi, geçici 71/8. maddesi ve geçici 75/8. maddeleri gereği davacının hak edişinden yapılan kesintilerin anılan kanun hükmüne göre davacıya iadesinin mümkün olmadığı (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2024/3478 esas 2025/413 karar sayılı ilamı, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2024/3477 esas 2024/5072 karar sayılı ilamı), sözleşmede fiyat farkı ödeneceği kararlaştırılmış olmasına rağmen kesintinin fiyat farkı verilmeyen sözleşme dönemi için uygulanması kanunun amacına uygun düşmeyeceği (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2021/1680 esas 2021/2072 karar sayılı ilamı) göz önüne alınarak bu durumda, idare tarafından asgari ücret prim desteği kesintisinin yapılmasının kanuna uygun olmadığı ve prime ilişkin davacının kesintilerin iadesini talep edebileceği, fiyat farkı ödeneceği düzenlenmeyen sözleşmelerde de davacının prime ilişkin kesintileri talep edebileceği hususları nazara alınarak bu hususta hesaplama ve değerlendirme yapılmasının istenmesi ve oluşacak sonuca göre davacının hak ediş miktarı hesaplanarak bir karar verilmesinden ibarettir.
Gerekçeli karar başlığında; tarafların ve davalı vekilinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince ESASTAN KABULÜNE,
a-Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/09/2024 Tarih - 2023/747 Esas - 2024/477 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
b-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
2-İstinaf Karar Harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,
3-İstinaf eden tarafından yapılan İstinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,
4-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362-(1)-g) maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
04/05/2026
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
*Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Katip ...
¸e-imzalıdır.
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*