T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
8. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1398
KARAR NO: 2024/92
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/06/2023
NUMARASI: 2023/187 Esas 2023/379 Karar
DAVACI (İstinaf eden): ... (T.C. Kimlik No....)
VEKİLİ: Av. ...-...
DAVALI : ... (T.C. Kimlik No. ...) -...
VEKİLİ: Av. ...-...
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 17/01/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 17/01/2024
Yukarıdaki esas ve karar numarası ayrıntılı olarak belirtilen İlk Derece Mahkeme kararının incelenmesi için istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya içeriğindeki tüm bilgi ve belgeler okunup, tetkik edilip heyetçe yapılan müzakerede, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı incelenerek aynı kanunun 353. maddesi gereğince duruşma yapılmaksızın yapılan inceleme sonunda gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkili ile davalı arasında borç ilişkisi olduğu gerekçesiyle Sakarya 4. İcra Müdürlüğünün 2018/16591 Esas sayılı dosyasından müvekkiline 89/3 haciz ihbarnamesi gönderildiğini, müvekkilinin 89/3 haciz ihbarnamesine itiraz bulunduğunu ancak itirazın hukuka aykırı olarak dikkate alınmadığını, ilgili haciz ihbarnameleri ile Sakarya 4. İcra Müdürlüğü 2018/16591 Esas sayılı dosyasında borçlu Karabulut Günkar Tarım Ür. ...Ltd.Şti'nin müvekkilinde alacağı olduğu gerekçesiyle müvekkiline ait tüm malvarlığına haksız ve usule aykırı olarak haciz bırakıldığını ve müvekkiline ait ... plakalı araç üzerine yakalama şerhi konulduğunu, müvekkilinin belirtilen icra dosyasında Karabulut Günkar Tarım Ür. ...Ltd.Şti'ne hiçbir borcu bulunmadığını, buna rağmen müvekkilinin takip borçlusuna borçlu olduğu iddia edilerek ilgili borcun tamamından sorumlu tutulduğunu ve haksız bir şekilde dosyaya borçlu sıfatıyla eklendiğini, müvekkili ile icra takip borçlusu arasında hiçbir borç ilişkisi bulunmamakla birlikte herhangi bir ticari ilişki içinde de bulunmadığını, Sakarya 4. İcra Müdürlüğünün 2018/16591 Esas sayılı dosyasında müvekkili yönünden takibin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin ... plakalı aracına bırakılan yakalama işleminin hacizler baki kalmak kaydıyla dava konuna kadar tedbiren kaldırılmasını, müvekkilinin Sakarya 4. İcra Müdürlüğünün 2018/16591 Esas sayılı icra takibine konu borçtan borçlu olmadığının tespitini, kötü niyetli davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine dair karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, Davalı taraf, dava dışı alacaklı olduğu kişilere yönelik kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatmış olup alacaklı olduğu kişiden borcu tahsil edemediğini, yalnızca bu nedenle davalı taraf müvekkile usulsüz haciz ihbarnameleri gönderdiğini, ancak takip borçlusunun müvekkilden harhangi bir alacağının bulunmadığını, yerel mahkeme gerekçeli kararında her ne kadar davacının takibe konu borcu ödemediği gerekçesiyle İİK m.89/5 hükmü uygulanamayacağı belirtilmiş ise de bu hususun hukuka aykırı olduğunu, takibe konu borcun cebri icra tehdidi altında tamamen ödendiğini, menfi tespit davası devam ederken borçlunun ödeme yapması durumunda mahkemece ödeme yapıldığı hususunun yargılamanın her aşamasında resen göz önünde bulundurarak davaya istirdat davası olarak devam etmesi gerektiğini beyanla yerel mahkeme kararının kaldırılarak istinaf taleplerinin kabulünü talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SEBEPLER:
Dava İİK'nın 89/3. maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasıdır.
Sakarya 4. İcra Dairesi'nin 2018/16591 esas sayılı, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile başlatılan, 23.400 TL bedelli çek'e dayalı takip dosyasında, davacı üçüncü kişiye gönderilen haciz ihbarnamelerine karşı açılan davada Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/187 esas 2023/379 karar sayılı ilamı ile; davanın reddine karar verildiği, davacı tarafça kararın kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Hukuk mahkemelerinin hangileri olduğu ve bunların kuruluşu 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 4 ve 5 inci maddelerinde düzenlenmiştir. Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre asliye hukuk mahkemeleri, sulh hukuk mahkemelerinin görevleri dışında kalan ve özel hukuk ilişkilerinden doğan her türlü dava ve işler ile kanunların verdiği diğer dava ve işlere bakar. Bu husus 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2 nci maddesiyle de teyit edilmiştir. Anılan maddenin ikinci bendi Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesinin diğer dava ve işler bakımından da görevli olduğunu vurgulamıştır. Asliye Ticaret Mahkemeleri de 5235 sayılı Kanun'un 5. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5 inci maddesinin 1 numaralı bendi uyarınca bu mahkemeler, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, anılan Kanun'un 5. maddesinde asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.
Dava; İcra ve İflas Kanunu'nun 89/3. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup; menfi tespit istemine ilişkindir. İş bu eldeki dava ticari dava değildir. Dava, İİK'nın 89. maddesine dayalı menfi tespit davasıdır. Davacı ile davalı arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmamaktadır. Tarafların tacir olması da davayı ticari kılmamaktadır. Uyuşmazlık takip hukukundan kaynaklanmakta olup görevli mahkeme Asliye hukuk mahkemesidir. Yukarıda izah olunan ticari davalardan hiç bir kategoriye de girmediği, davanın ticari dava olmadığı da değerlendirilmiştir.
Saptanan ve hukuksal durum bu olunca TTK'nın 4 ve 5. maddeleri kapsamında "ticari dava" olarak nitelendirilemeyeceği ve davaya bakmanın Asliye hukuk mahkemelerinin görevi kapsamında olduğu anlaşılmakla Asliye Ticaret Mahkemesince görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile işin esasına girilerek karar verilmesinde usul ve yasaya uyarlık görülmemiştir.
O halde, Asliye Ticaret Mahkemesince işin esası incelenerek yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olduğundan, davacının istinaf başvurusunun resen gözetilen sebeple kabulü ile ilk derece mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3. maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının istinaf başvurusunun re'sen gözetilen sebeplerle kabulü ile, esasa ilişkin diğer yönler incelenmeksizin, HMK'nın 353/1-a/3 maddesi gereğince Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/187 esas 2023/379 karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
3-Kararın kaldırılması sebebine göre istinafa başvuran tarafın istinaf sebeplerinin incelenmesine yer olmadığına,
4-İstinafa gelen tarafça yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine geri verilmesine,
5-İstinafa gelen tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından kurulacak esasa ilişkin hükümde dikkate alınmasına,
6-İstinaf yargılaması sırasında celse açılmadığından vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dair, İİK'nın 363/1, HMK'nın 353/1-a maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.17/01/2024
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır