Sakarya ilinde hazır beton sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin hazır beton satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi ihlal ettikleri iddiası - Karar Sayı 12-42/1321-434

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2010-2-320 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 12-42/1321-434
Karar Tarihi : 28.08.2012
A.TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Ekrem SOLMAZ, Hatice YAVUZ, Necla SÜMER
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.

D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR:
- Oyak Beton San. ve Tic. A.Ş.
İstanbul Yolu Türk Kuşu karşısı No:120 Etimesgut/Ankara
Temsilcileri: Ali ILICAK ve Bulut GİRGİN, Belit POLAT, Bahadır BALKI
Çamlıca Köşkü Francalacı Sok. No:28 Arnavutköy Beşiktaş/İstanbul
- İnciler İnşaat Kum Ocağı İşletmeciliği Tic. ve San. A.Ş.
Adnan Menderes Caddesi No:158 Adapazarı/Sakarya
Temsilcisi: Av. Ayla SONGÖR
Hoşdere Cad. No:202/7 Çankaya/Ankara
- Belpaş Sakarya Büyükşehir Belediyesi İhtiyaç Maddeleri Paz. Tic.
ve San. A.Ş.
Bankalar Cad. Yeni Belediye İş Hanı Kat:1 Halk Bankası Yanı
Adapazarı/Sakarya
Temsilcisi: Av. Nurullah SAYAR
Semerciler Mah. İtfaiye Cad. Modahan Apt. A Giriş No:11/4
Adapazarı/Sakarya
- Arıdil Konut ve Otomotiv Pazarlama San. ve Tic. A.Ş.
E-5 Karayolu üzeri Tank Palet Fab. karşısı Hanlı Mevkii
Adapazarı/Sakarya
- Çimsa Çimento San. ve Tic. A.Ş.
Kısıklı Cad. No:4 Sarkuysan - Ak İş Merkezi S Blok
Altunizade/İstanbul
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK ve Av. Ahmet Buğra AYDIN
Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş 34349 İstanbul
- Nuh Beton A.Ş.
Büyükbakkalköy Mah. Samandıra Cad. 34857 Maltepe/İstanbul
Temsilcisi: Prof. Dr. Arif ESİN
Maçka Caddesi Narmanlı Palas No:24/21 Teşvikiye 34365 İstanbul
- Akyazı Hazır Beton Nalburiye İnş. Nakliye Petrol Ürünleri San. ve
Tic. Ltd. Şti.
Kızılcıkorman Köyü No:129/A Akyazı/Sakarya

12-42/1321-434

2/46
(1) E. DOSYA KONUSU: Sakarya ilinde hazır beton sektöründe faaliyet gösteren
teşebbüslerin hazır beton satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi ihlal ettikleri iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 23.12.2010 tarih ve 9580 sayı ile
giren, gizlilik kayıtlı şikayette özetle;
 Sakarya ilinde faaliyet gösteren bütün hazır beton santrallerinin pazarlama birimlerinin
C25 türü hazır beton için aynı fiyatı vermelerinin dikkat çektiği,
 Yapılan araştırma neticesinde, beton santrallerinin aralarında anlaştıkları ve bu anlaşma
çerçevesinde aynı fiyattan mal sattıklarının herhangi bir belgeye dayanmaksızın
öğrenildiği ve bu durumun rekabete aykırı olduğu
iddia edilmekte ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)
kapsamında gereğinin yapılması talep edilmektedir.
(3) Dosya kapsamında, şikayet konusu iddialara ilişkin daha ayrıntılı bilgi alabilmek amacıyla
şikayet sahibi ile görüşülmüş ve kendisinden bilgi talep edilmiştir. Kurum kayıtlarına
21.01.2011 tarih ve 628 sayı ile giren e-postada, altı ay öncesinde Sakarya ilindeki hazır
beton tesislerinin fiyatları arasında 1-15 TL arasında değişen farklar bulunurken, şikayetin
yapıldığı sıralarda hepsinin aynı fiyattan hazır beton satışı yaptığı iddia edilmektedir. Ayrıca,
yapılan görüşmede şikayet sahibi tarafından, iddialara konu teşebbüslerin Belpaş Sakarya
Büyükşehir Belediyesi İhtiyaç Maddeleri Paz. Tic. ve San. A.Ş. (BELPAŞ BETON), İnciler
İnşaat Kum Ocağı İşletmeciliği Ticaret ve Sanayi A.Ş. (İNCİ BETON), Oyak Beton San. ve
Tic. A.Ş. (OYAK BETON) ve Arıdil Konut ve Otomotiv Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. (ARIDİL
BETON) olduğu, KDV ve nakliye dahil hazır beton m³ fiyatlarının 2-3 ay öncesinde 80 TL
iken şikayetin yapıldığı dönemde 92 TL’ye çıktığı ifade edilmiştir.
(4) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 23.12.2010 tarih ve 9580 sayı ile giren
gizlilik kayıtlı şikâyet üzerine düzenlenen 24.01.2011 tarih ve 2010-2-320/İİ-11-373.ESO
sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun 03.02.2011 tarih ve 11-07/138-M sayılı
toplantısında görüşülerek Sakarya ilinde hazır beton sektöründe faaliyet gösteren
teşebbüsler hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(5) Yapılan önaraştırma sonunda hazırlanan 10.05.2011 tarih ve 2010-2-320/ÖA-11-373.ESO
sayılı Önaraştırma Raporu, Rekabet Kurulunun 17.05.2010 tarih ve 11-31/626-M sayılı
toplantısında görüşülmüş ve İNCİ BETON, OYAK BETON, ARIDİL BETON, BELPAŞ
BETON, Nuh Beton A.Ş. (NUH BETON), Çimsa Çimento San. ve Tic. A.Ş. (ÇİMSA BETON)
ve Akyazı Hazır Beton Nalburiye İnş. Nakliye Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (AKYAZI
BETON) hakkında, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti
amacıyla soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
(6) 4054 sayılı Kanun’un 43/2. maddesi uyarınca soruşturma kararı ve teşebbüsler ile ilgili
olarak ileri sürülen iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgi, 31.05.2011 tarih ve 3322,
3323, 3324, 3325, 3326, 3327, 3328 sayılı yazılar ile hakkında soruşturma yürütülen
teşebbüslere tebliğ edilerek 30 gün içinde ilk yazılı savunmalarını yapmaları talep edilmiştir.
İNCİ BETON, ÇİMSA BETON, NUH BETON, OYAK BETON, BELPAŞ BETON, ARIDİL
BETON ve AKYAZI BETON’un ilk yazılı savunmaları Kurum kayıtlarına sırasıyla 28.06.2011
tarih, 4758 sayı; 29.06.2011 tarih, 4772 sayı; 30.06.2011 tarih, 4800 sayı; 30.06.2011 tarih,
4818 sayı; 05.07.2011 tarih, 4920 sayı; 08.07.2011 tarih, 5052 sayı ve 13.07.2011 tarih,
5162 sayı ile intikal etmiştir.
12-42/1321-434

3/46
(7) 27.06.2011 tarih ve 2010-2-320/BN-11-373.ESO sayılı Bilgi Notu Rekabet Kurulunun
06.07.2011 tarihli toplantısında görüşülerek, 11-41/887-M sayı ile soruşturma açılmasına
ilişkin kararda adı “İnci Hazır Beton Tic. A.Ş.” şeklinde geçen teşebbüsün unvanının “İnciler
İnşaat Kum Ocağı İşlt. Ticaret ve Sanayi A.Ş.” (İNCİ BETON) olarak değiştirilmesine karar
verilmiştir.
(8) ÇİMSA BETON tarafından 16.06.2011 ve 4512 sayı ile yapılan başvuruda; 2010/3 sayılı
Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ
kapsamında dosyaya giriş hakkı talep edilmiştir. Söz konusu talepler üzerine düzenlenen
04.07.2011 tarih ve 2010-2-320/BN-11-373.ESO sayılı Bilgi Notu, Rekabet Kurulunun
14.07.2011 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 11-43/935-M sayılı karar ile açılan
soruşturma kapsamında söz konusu teşebbüs ile ilgili olan tüm bilgi ve belgelerin birer
kopyaları ile önaraştırma raporunun bir kopyasının verilmesine ilişkin talepler reddedilmiştir.
Söz konusu karara karşı teşebbüsün Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna yapmış olduğu
başvuru anılan Kurulun 23.11.2011 tarih ve 8018 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
(9) ARIDİL BETON tarafından, ilk yazılı savunmalarına ek olarak gönderilen bilgi ve talepler,
Kurum kayıtlarına 05.08.2011 tarih ve 5691 sayı ile intikal etmiştir.
(10) Soruşturma heyetinin 27.10.2011 tarih ve 2010-2-320/BN-11-373.ESO sayılı Bilgi Notu
üzerine, Rekabet Kurulunun 02.11.2011 tarih ve 11-55/1443-M sayılı kararı ile soruşturma
süresinin 3 ay uzatılmasına karar verilmiştir. Söz konusu karar hakkında soruşturma
yürütülen teşebbüslere 14.02.2012 tarih ve 150 sayı, 01.12.2011 tarih ve 6576 sayı ile
16.11.2011 tarih ve 6368, 6369, 6370, 6371,6372, 6373 sayılı yazılar ile bildirilmiştir.
(11) Yürütülen soruşturma sonunda hazırlanan ve Soruşturma Heyeti’nin görüş ve tespitlerini
içeren 17.02.2012 tarih ve 2010-2-320/SR sayılı Soruşturma Raporu, aynı Kanun’un 45.
maddesi uyarınca tüm Kurul üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ edilmiş ve 30 günlük savunma
süre uzatım talebi bulunan taraflara ek süre tanınmıştır. Gönderilen bildirime cevaben
tarafların ikinci yazılı savunmaları 23.03.2012-24.04.2012 tarihleri arasında Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir. İkinci yazılı savunmalara ilişkin Soruşturma Heyeti görüşlerini
içeren Ek Görüş, aynı Kanun’un 45. maddesi uyarınca Kurul üyeleri ile hakkında soruşturma
yürütülen taraflara 10.05.2012 tarihinde tebliğ edilmiştir. Üçüncü yazılı savunmalara ilişkin
savunma süre uzatım talebinde bulunan taraflara 30 günlük ek süre verilmiştir. Hakkında
soruşturma yürütülen tarafların üçüncü yazılı savunmaları 30.05.2012-04.06.2012 tarihleri
arasında Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. 28.08.2012 tarihinde taraf temsilcilerinin
katılımıyla sözlü savunma toplantısı yapılmış ve 28.08.2012 tarihli Kurul toplantısında nihai
karar verilmiştir. Karar 11.09.2012 tarihinde tefhim edilmiştir.

(12) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
 ARIDİL BETON, BELPAŞ BETON, NUH BETON, ÇİMSA BETON ve AKYAZI BETON’un
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine dair yeterli delile ulaşılamadığı,
 İNCİLER BETON ve OYAK BETON’un 4. maddesini ihlal eder nitelikte eylemlerde
bulundukları gerekçesiyle, anılan teşebbüslere aynı Kanun’un 16. maddesi çerçevesinde
idari para ceza verilmesi gerektiği
ifade edilmiştir.
12-42/1321-434

4/46
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüsler
I.1.1. İNCİ BETON
(13) 2000 yılında Adapazarı tesisi ile faaliyete başlayan İNCİ BETON’un Adapazarı’nda 120
m³/saat ve 60 m³/saat, Karasu’da 120 m³/saat, Hendek’te 120 m³/saat ve Taraklı’da ise 60
m³/saat üretim kapasitesine sahip hazır beton tesisleri bulunmaktadır.
I.1.2. OYAK BETON
(14) 2004 tarihinde kurulan ve Oyak Grubu şirketlerinden olan OYAK BETON, Marmara, İç
Anadolu, Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinde ve İstanbul, İzmit, Adapazarı, Bolu, Adana,
Mersin, Niğde, Kahramanmaraş, Osmaniye, Hatay, Ankara, Samsun, Trabzon, Rize illerinde
faaliyet göstermektedir. OYAK BETON’un, toplam kapasitesi 7.500.000 m³ olan 45 adet
hazır beton tesisi bulunmaktadır. Teşebbüsün, hazır betonun ana hammaddelerinden biri
olan agrega ihtiyacını karşılamak üzere İstanbul, Bolu, Gebze, Ankara'da faaliyet gösteren 5
adet agrega ocağı bulunmaktadır. Sadece yüksek miktarda alım yapan müşterilere
doğrudan satış yapan OYAK BETON Adapazarı ilinde 7 adet bayi aracılığıyla satış
yapmaktadır.
I.1.3. ARIDİL BETON
(15) Arıdil Grup bünyesinde faaliyet gösteren ARIDİL BETON 1999 yılında Adapazarı’nda
kurulmuştur. Hazır beton üretim hacminin 160 m³/saat olduğu belirtilen şirket, Adapazarı ve
yakın ilçelerde hizmet vermektedir. ARIDİL BETON’un Adapazarı, Kaynarca, Söğütlü,
Avanos, Nevşehir, Turgutlu, Pınarbaşı ve Kandıra olmak üzere sekiz adet hazır beton tesisi
bulunmaktadır.
I.1.4. BELPAŞ BETON
(16) Adapazarı Belediyesi İktisadi İşletmeler Müdürlüğü’ne bağlı olarak 1986 yılında faaliyet
göstermeye başlayan ve Sakarya ili merkezinde 120 m³/saat’lik üretim kapasitesine sahip
bir tesisi bulunan BELPAŞ BETON’un Beton Santrali Birimi’nin 30.04.2011 tarihinden
itibaren tasfiye sürecine girilmesine karar verilmiş olup, şube kapanışı 27.07.2011 tarihli
Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilmiştir.
I.1.5. NUH BETON
(17) Nuh Çimento Sanayi A.Ş.’nin ayrı bir faaliyet kolu olarak 1987 yılında Bostancı tesisinde
üretime başlayan NUH BETON, Hereke, Büyükbakkalköy, İkitelli Büyükçekmece, İzmit,
Yalova, Tuzla, Adapazarı, Yenikapı, Adapazarı-Çamyolu, Düzce, Gölcük, Gebze, Gemlik,
Altınova, Olimpiyat, Gaziosmanpaşa, Göztepe, Silivri, Bahçeşehir, Maltepe ve Ayazağa
tesislerinde faaliyet göstermektedir. Söz konusu tesislerden Adapazarı ve Çamyolu
tesislerinin Sakarya ilinde faaliyette bulunduğu belirtilmiştir.
I.1.6. ÇİMSA BETON
(18) 1988 yılında Adana'da, Zeytinli Hazır Beton Tesisi ile üretime başladığı belirtilen ÇİMSA
BETON’un Adana, Mersin, Kayseri, Antalya, Osmaniye, Kahramanmaraş, Nevşehir,
Aksaray, Karaman, Konya, Bursa, Bilecik, Eskişehir ve Kütahya illerinde faaliyet gösteren
toplam 46 adet hazır beton tesisi bulunmaktadır. Hazır beton üretimi yapan tesislerin toplam
yıllık kapasitesi ise 3.500.000 m³’tür. Şirket, Sakarya ilinde Adapazarı ve Pamukova tesisleri
ile faaliyet göstermektedir.
12-42/1321-434

5/46
I.1.7. AKYAZI BETON
(19) 2005 yılında üretime başlayan AKYAZI BETON Sakarya ilinde Merkez, Batakköy, Taşkesti
ve Adapazarı’nda bulunan şubeleri ile Sakarya ve çevresinde faaliyet göstermektedir.
I.2. Yapılan İnceleme ve Tespitler
I.2.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler
(20) Hazır beton, yapı güvenliği açısından belirli standartlarda üretilip kullanılması önemli olan ve
belirli bir süre içinde tüketilmesi gereken homojen bir üründür. Adapazarı’nda hazır beton
sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin 2010 yılı ve 2011 yılı Ocak-Eylül dönemine ait
satışları dikkate alınarak hesaplanan aylık pazar payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır:
Tablo 1: Ocak 2010- Eylül 2011 Dönemi Aylık Pazar Payları (%)1
Aylar Çimsa Akyazı Arıdil2 Belpaş Nuh İnci Oyak Toplam
Oca.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Şub.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Mar.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Nis.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
May.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Haz.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Tem.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Ağu.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Eyl.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Eki.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Kas.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Ara.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Oca.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Şub.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Mar.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Nis.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
May.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Haz.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Tem.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Ağu.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Eyl.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Ocak 2010- Eylül 2011 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
(21) Yukarıdaki tablodan, ilgili dönemde Adapazarı ve yakınındaki ilçelere yapılan toplam satışlar
dikkate alındığında ARIDİL BETON, NUH BETON ve İNCİ BETON’un sırasıyla en büyük
pazar payına sahip ilk üç teşebbüs olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra söz konusu
sıralamanın, aylık bazda satış miktarları dikkate alındığında değişebildiği görülmektedir.


1 Dosya kapsamında teşebbüslerden elde edilen bilgilerin değerlendirilmesinde teşebbüslerin Sakarya ili
Adapazarı ilçesine olan satışlarının yanı sıra Adapazarı’na yakın olan Erenler (3 km), Serdivan (4 km), Arifiye
(3 km) ve Sapanca (13 km) ilçelerine yönelik satışları da dikkate alınmıştır. Bu doğrultuda, pazar payları
hesaplanırken de söz konusu teşebbüslerin bahse konu ilçelere yaptıkları satışlar değerlendirmeye alınmış ve
böylelikle söz konusu teşebbüslere ait satışların kendi aralarındaki ağırlıkları karşılaştırılmıştır.
2 Arıdil tarafından önaraştırma aşamasında verilen ve 2010 yılına ilişkin olan satış verilerinde satışın yapıldığı
ilçe ayrımı yapılmamıştır. Dolayısıyla, teşebbüsün söz konusu dönemde Sakarya ilinin tamamına yaptığı
satışlar dikkate alınmıştır. Bunun bir sonucu olarak, tablodan da anlaşılacağı üzere teşebbüsün ilgili
dönemdeki aylık pazar payları devam eden dönemlerdeki pazar paylarından daha yüksek çıkmıştır.
12-42/1321-434

6/46
I.2.2. İlgili Pazar
I.2.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(22) Hazır beton, belirli oranlarda çimento, doğal veya yapay agrega, su ve belli katkı
malzemelerinin mikserle karıştırılması yöntemiyle üretilen ve üreticiye taze beton olarak
sunulan bir inşaat malzemesidir. Hazır beton ürünleri, kullanım amaçları bakımından C14,
C16, C18, C20, C25 ve C 25+ gibi alt kategorilere ayrılabilmekle birlikte, türler arasında
yüksek arz ikamesi bulunmaktadır. Dosya bakımından ilgili ürün pazarı, “hazır beton pazarı”
olarak belirlenmiştir.
I.2.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(23) Hazır beton kısa süre içinde kullanılma zorunluluğu olan, stoklanamayan, yüksek taşıma
maliyetleri olan ve belirli bir sürenin geçmesi halinde kullanılabilmesi için gerekli özellikleri
kaybeden, uzun mesafeli taşınması hem teknik hem de ekonomik açıdan mümkün olmayan
bir üründür. Söz edilen bu özellikleri ve yüksek taşıma maliyetleri nedeniyle, hazır beton,
üretildiği santralden yaklaşık 50 km uzaklığa kadar taşınabilmektedir. Öte yandan, 50 km’lik
mesafe kriteri her durumda geçerli değildir. Bu mesafe, yol, iklim ve doğal koşullara göre
artabilmekte veya azalabilmektedir. Bu noktada, betonun tesiste transmiksere yüklenmesi,
tesisten transmikser ile inşaat alanına ulaştırılması, müşteri tarafından teslim alınması ve
pompa aracılığıyla kalıba yerleştirilmesinde geçen sürenin hazır betondaki kıvam ve
işlenebilirlik kayıplarının önlenebilmesinde kritik eşik olan iki saatlik sürenin altında olması
gerektiği de belirtilmelidir.
(24) Dolayısıyla ilgili coğrafi pazarın belirlenmesinde esas alınacak kriter temel olarak, hazır
betonun en fazla 2 saat içinde tüketilme zorunluluğu ve yaklaşık 50 km mesafeye kadar
taşınabiliyor olma özellikleridir. Dosya kapsamında Adapazarı ve çevresinde faaliyet
gösteren teşebbüsler hakkında soruşturma yapılmış olmakla birlikte, iddiaların
değerlendirilmesini etkilemeyecek olması sebebiyle kesin bir ilgili coğrafi pazar tanımının
yapılmasına gerek görülmemiştir.
I.2.3. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler
(25) Dosya kapsamında Adapazarı’nda 12.04.2011 tarihinde BELPAŞ BETON, İNCİ BETON,
OYAK BETON, ARIDİL BETON, ÇİMSA BETON ve NUH BETON’un tesislerinde;
27.04.2011 tarihinde AKYAZI BETON ve Hendek Hazır Beton Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin
(HENDEK BETON) tesislerinde; 28.04.2011 tarihinde Ekşiler İnş. Ltd. Şti. (EKŞİLER
BETON) ve Karasu Hazır Beton Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. (KARASU BETON) tesislerinde;
27.10.2011 tarihinde ÇİMSA BETON, ARIDİL BETON, AKYAZI BETON ve NUH BETON’un
tesislerinde; 28.10.2011 tarihinde OYAK BETON ve İNCİ BETON’un tesislerinde;
03.11.2011 tarihinde ÇİMSA BETON Genel Merkezi, NUH BETON Doğu Marmara Bölge
Müdürlüğü ile NUH BETON Genel Müdürlüğü’nde yerinde inceleme yapılmıştır.
I.2.3.1. OYAK BETON’da Elde Edilen Belgeler
(26) Belge 1: OYAK BETON’da yapılan yerinde incelemede Adapazarı Tesis Şefi Hakan
ÇUHADAR’ın not defterinde yer alan notları arasında bulunan belgede aşağıdaki ifadeler
yer almaktadır:



12-42/1321-434

7/46
“ Toplantı: 20/10/10
((…..))
(Genel Müdür)

* 70 73 78 (+5 TL Pompa Ücreti) + KDV
C-20 C-25 C-30

* 65.151 (19/10/10 Sonu itb.) C-35→85
* 60.524 (Eylül Sonu) C-40→95

* Gro-250→69, Brüt Farkı→5+KDV
* 20 m³ ve altında 150+KDV pompa parası
* +5 TL fiyatı yüksek ver.”
Belge 2:
(27) OYAK BETON Adapazarı Tesis Şefi (…..)’a, OYAK BETON Genel Müdür Teknik Asistanı
olduğu anlaşılan (…..) tarafından 21.10.2010 tarihinde gönderilen “Adapazarı, Düzce, Bolu
ve İzmit İllerinde Uygulanacak Yeni Beton Fiyatları” konulu e-postada yeni olduğu belirtilen
fiyatlar aşağıdaki şekilde duyurulmuştur:
“Değerli Arkadaşlar,
Genel Müdürümüz (…..)in talimatıyla, Adapazarı, Düzce ve Bolu Tesislerinde derhal
uygulanmak üzere yeni beton fiyatları aşağıdaki gibi olmuştur:
 C 20/25 …. 70 TL/m³,
 C 25/30 …. 73 TL/m³,
 C 30/37 …. 78 TL/m³,
 C 35/45 …. 85 TL/m³,
 C 40/50 …. 95 TL/m³,
Diğer beton fiyatları bu birim fiyatlar doğrultusunda korelasyon yapılarak belirlenecektir.
Birim fiyatlar, mikserli olup pompalama ücreti olarak; 5,00 TL/m³ talep edilecektir. Ödeme
vadesi maksimum 60 gün olacaktır. Titizlikle uyulması rica olunur.
İyi çalışmalar.”
(28) Belge 3: OYAK BETON tarafından Adapazarı’nda okul inşaatı için hazır beton talep eden
bir inşaat firmasına verilen 19.10.2010 tarihli fiyat teklifi, iki gün sonra 21.10.2010 tarihinde
değiştirilmiştir. Yeni fiyat teklifinde tüm hazır beton türleri bazında fiyatlar 12 TL ile 13,5 TL
arasında değişen miktarlarda artırılmıştır. Yeni fiyat teklifinde, mikserli fiyatlar C16 için 69,50
TL, C20 için 72 TL ve C25 için 75 TL olarak belirlenmiştir.
I.2.3.2. İNCİ BETON’da Elde Edilen Belgeler
(29) Belge 4: İNCİ BETON’da yapılan yerinde incelemede Satış ve Tahsilat Sorumlusu olduğu
belirtilen (…..)’nın not defterinin 21 Ekim Perşembe gününe ait sayfada yer alan notları
arasında bulunan belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:


12-42/1321-434

8/46
“ Mix
C-14- 69+KDV 5 Pompa + KDV
C-20- 70+5+KDV 80
C-25- 73+5+KDV 82
C-30- 78+5+KDV 87
C-35- 85+5+KDV
C-40- 90+5+KDV
20 m³ altına 150+KDV Kısmi yük- 30,00+KDV”
(30) Belge 5: Ayrıca, İNCİ BETON Teknik Koordinatörü olduğu belirtilen (…..)’nın not defterinin
15 Ekim Cuma günü tarihli sayfasında yer alan notları arasında bulunan belgede: “Çarş.
14:00 Toplantı” ifadesi yer almaktadır.
(31) Belge 6: Beş numaralı belgenin elde edildiği, İNCİ BETON Teknik Koordinatörü olduğu
belirtilen (…..)’nın not defterinin 20 Ekim Çarşamba günü tarihli sayfasında yer alan notlar
arasında ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“ Betoncular toplantı 14:00
Gro2 → 69+KDV
C20 → 70+5+KDV
C25 → 73+5+KDV
C30 → 78+5+KDV
C35 → 85+5+KDV
C40 → 95+5+KDV
Brüt=+5
20 m³(32) Belge 7: İNCİ BETON’un Satış Müdürü olduğu belirtilen (…..)’nin not defterinin 20 Ekim
Çarşamba gününe ait sayfasında yer alan notlarında:
“C-14 – 69+5
C 20 – 70+5
C 25 – 73+5 + KDV
C 30 – 78+5 60 gün
C 35 – 85+ 5
C40 – 90+5 Brüt – 5 TL
P. ücreti – 20 m³ 150+KDV”
ifadeleri yer almaktadır.
(33) Belge 8: İNCİ BETON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen 22.10.2010 tarihli İNCİ
BETON “Adapazarı Tesisi Beton Satış Fiyat Listesi” başlıklı belgede aşağıdaki fiyatlar yer
almaktadır:

12-42/1321-434

9/46
“ İNCİ BETON ADAPAZARI TESİSİ
BETON SATIŞ FİYAT LİSTESİ
22 EKİM 2010
BETON CİNSİ MİKSERLİ BİRİM FİYAT
(TL/M^3)
POMPALI BİRİM FİYAT
(TL/M^3)
C 8/12 67,00 ----------
C 12/15 68,00 73,00
C 16/20 69,00 74,00
C 20/25 70,00 75,00
C 25/30 73,00 78,00
C 30/37 78,00 83,00
C 35/45 85,00 90,00
Fiyatlar + KDV dir
Brüt beton farkı 5,00 YTL/M^3 tür
20 m3 den az pompalanacak betonlar veya özel döküm şartlarında ayrıca 150,00 TL/
pompa kirası alınır.
Geciken ödemelerde her ay için % 4 vade farkı uygulanır.”
I.2.3.3. BELPAŞ BETON’da Elde Edilen Belgeler
(34) Belge 9: BELPAŞ BETON’un hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemede 16.10.2010
tarihinde katılımcıları (…..)” şeklinde belirtilen “Durum Değerlendirme Toplantı Gündemi”
başlıklı toplantıya ilişkin tutanakta: “Çarşamba 14. betoncular toplantısı3” ifadesi yer
almaktadır.
(35) Belge 10: BELPAŞ BETON’da yapılan yerinde inceleme elde edilen ve “Revizyon Tarihi”
01.10.2010 olan belgede aşağıdaki fiyatlar yer almaktadır:

BETON SINIFI MİKSERLİ
C 12/15 69,00 TL
C 16/20 69,00 TL
C 20/25 70,00 TL
C 25/30 73,00 TL
C 30/37 78,00 TL
C 35/40 85,00 TL
C 40/45 95,00 TL
(36) Belge 11: BELPAŞ BETON’da elde edilen ve “Revizyon Tarihi” 25.10.2010 olan belgede ise
C 20/25 77,00 TL, C 25/30 80,00 TL ve C 30/37 85,00 TL şeklinde beton türü bazında fiyat
bilgilerine yer verilmiştir.
(37) Belge 12: BELPAŞ BETON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen bir belgede
aşağıdaki tablo yer almaktadır.

3 16.10.2010 tarihi sonrasındaki Çarşamba günü 20.10.2010 tarihidir.
12-42/1321-434

10/46
FİRMALAR POMPA
SAYISI
TRANSMİKSER
SAYISI
PERSONEL
SAYISI
SANTRAL
SAYISI
2010 YILI
BETON
DÖKÜM
MİKTARI
M3
MERKEZ
SANTRAL
1 İNCİ BETON 7 24 31 3 230.000 110.000
2 AKYAZI BETON 4 20 3 180.000
3 ARIDİL BETON 6 20 3 160.000 105.000
4 NUH BETON 3 13 40 2 125.000
5 ÇİMSA BETON 4 16 2 140.000
6 BELPAŞ BETON 2 10 24 1 100.000
7 OYAK BETON 3 12 27 1 80.000
8 PAMUKOVA
BETON 2 11 1 80.000
9 KARASU BETON 2 5 1 70.000
10 EKŞİOĞLU BETON 1 5 1 60.000
11 GEYVE BETON 1 4 1 30.000
12 SİVİŞĞLU BETON 1 5 1 30.000
13 BALKANCI BETON 1 5 1 20.000
TOPLAM 37 150 21 1.305.000
I.2.3.4. NUH BETON’da Elde Edilen Belgeler
(38) Belge 13: NUH BETON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen bir belgede ise
aşağıdaki tablo bulunmaktadır:
ADAPAZARI
FİRMA SANTRAL
SAYISI
TRANSMİKSER
SAYISI
POMPA
SAYISI
2010
ÜRETİM
MİKTARI
ORAN
1 NUH BETON
A.Ş. 2 13 3 139.602 %10,6
2 ÇimSA 2 16 4 140.000 %10,6
3 İnci 3 24 7 230.000 %17,40
4 Arıdil 3 20 6 160.000 %12,1
5 Oyak 1 12 3 80.000 %6,1
6 Belpaş 1 10 2 100.000 %7,6
7 Akyazı 3 20 4 180.000 %13,6
8 Pamukova 1 11 2 80.000 %6,1
9 Geyve 1 4 1 30.000 %2,3
10 Karasu 1 5 2 70.000 %5,3
11 Sivişoğlu 1 5 1 30.000 %2,3
12 Ekşioğlu 1 5 1 60.000 %4,5
13 Balkancı 1 5 10 20.000 %1,5
TOPLAM 21 150 37 1.319.602 %100
(39) Belge 14: NUH BETON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen belgede aşağıdaki
fiyatlar ve notlar yer almaktadır:


12-42/1321-434

11/46
“ 1.11.2010
01.11.2010 TARİHİNDEN İTİBAREN GEÇERLİ OLMAK ÜZERE
ADAPAZARI BÖLGESİ BAYİ BETON ALIŞ FİYAT LİSTESİ
BETON SINIFI POMPALI FİYATI (TL/m³)
C 40 95,00
C 35 85,00
C 30 80,00
C 25 75,00
C 20 72,00
C 16 71,50
GRO II 71,00
GRO I 69,00
2- Mikserli alımlarda 2,00.-TL/m³ + KDV İNDİRİM UYGULANACAKTIR.
3- ÖZEL (BRÜT) BETON FİYAT FARKI 5,00-TL/m³ + KDV OLARAK UYGULANACAKTIR.
5- 20 m³’TEN AZ TALEPLERDE 150,00.-TL + KDV POMPA KİRASI TALEP EDİLECEKTİR.
6- GECİKEN ÖDEMELERDE AYLIK %4 VADE FARKI ALINACAKTIR.”
I.2.3.5. ARIDİL BETON’da Elde Edilen Belgeler
(40) Belge 15: ARIDİL BETON’da 27.10.2011 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen
ARIDİL BETON Satış Pazarlama Şefi (…..) tarafından (…..)’e 21.10.2010 tarihinde
gönderilen “beton fiyatları hakkında” konulu e-postada aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:
“Sayın (…..) bey
Size bugün gelen bir müştari hakkında bilgi vermek istiyorum.
Temeli 2 sene önce dökülmüş bir inşatın blokaj betonunu 28.09 da yaptığım sözleşmeyle
11m3 C 25 olarak döktüm. Kolon betonları için bugün kalfasıyla beraber geldiklerinde
yenı fiyatları verdim. Bu inşaatın tablıye betonu 40 m3 ustasına aitte temelı hazır 150 m3
betonu mevcuttu.
Ustasının telefon gorüşmesi yaparak aldığı fiyatı sizinle paylaşmak istedim.
Adapazarından bir yerı arayarak C 25 için 82.00 tl (kdv dahıl) aldı ve aradığı kişi hemen
parayı verın yada ben geleyım
Bugün eski fiyatlardan İNCİ BETONdan bağlantı yapacağını belirtmiştir.
Saygılarımla
(…..)”
(41) Belge 16: ARIDİL BETON’da 12.04.2011 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen
belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“ Adapazarı Firmalar Görüşmeler Piyasa Koşulları
20 75
25 78
30 83 ”
(42) Belge 17: ARIDİL BETON’da 12.04.2011 tarihinde yapılan yerinde incelemede, Tesis
Müdürü (…..)’ın bilgisayarında 25.03.2011 tarihinde oluşturulmuş word belgesi formatında
12-42/1321-434

12/46
01.04.2010 ve 20.10.2010 tarihli iki farklı fiyat listesine ulaşılmıştır. (…..) tarafından yapılan
açıklamada söz konusu listelerin uygulamada kullanılmadığı ve ARIDİL BETON’un çalıştığı
bir firmanın isteği üzerine düzenlendiği ifade edilmiştir.
“ ARIDİL BETON 01.04.2010 TARİHLİ FİYAT LİSTESİDİR
BETON SINIFI POMPALI
C12/15 55,00 TL
C16/20 56,00 TL
C20/25 59,00 TL
C 25/30 65,00 TL
C 30/37 70,00 TL
C35/45 82,00 TL
ŞAP300 82,00 TL
ŞAP400 88,00 TL ”

“ ARIDİL BETON 20.10.2010 TARİHLİ FİYAT LİSTESİDİR
BETON SINIFI POMPALI
C12/15 72,00 TL
C16/20 73,00 TL
C20/25 75,00 TL
C 25/30 82,00 TL
C 30/37 87,00 TL
C35/45 93,00 TL
ŞAP300 96,00 TL
ŞAP400 100,00 TL ”
I.2.3.6. AKYAZI BETON’da Elde Edilen Belge
(43) Belge 18: AKYAZI BETON’da 27.10.2011 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen
belgede aşağıdaki fiyatlar yer almaktadır:
AKYAZI HAZIR BETON PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ
23-10-2010 TARİHİNDEN İTİBAREN GEÇERLİ OLACAKTIR
S.NO BETON CİNSİ MİKSERLİ POMPALI
1 C-16/20 69.00TL+KDV 74.00TL+KDV
2 C-20/25 70.00TL+KDV 75.00TL+KDV
3 C-25/30 73.00TL+KDV 78.00TL+KDV
C-30/37 78.00TL+KDV 83.00TL+KDV
5 C-35/45 85.00TL+KDV 90.00TL+KDV
6 ŞAP-300 dz 95.00TL+KDV 100.00TL+KDV
I.2.4. Teşebbüslerin Fiyat ve Maliyet Hareketleri ile Talebin Yapısı
(44) Soruşturma kapsamında değerlendirmelerde kullanmak üzere teşebbüslerden talep edilen
ve Kurumumuza muhtelif tarihlerde intikal eden bilgilerden yararlanılarak hazırlanan tablo ve
grafiklere aşağıda yer verilmiştir.
I.2.4.1. Fiyat Hareketleri
(45) Adapazarı’nda faaliyet gösteren hazır beton firmalarının, ürün fiyatlarına birlikte zam
yaptıkları iddiasının değerlendirilebilmesi bakımından söz konusu teşebbüslerin satışlarının
12-42/1321-434

13/46
büyük bir kısmını oluşturan C25 ve C30 hazır beton türlerine4 ait Ocak 2010- Eylül 2011
dönemine ilişkin aylık ortalama satış fiyatlarını gösteren tablo ve grafikler, dosya mevcudu
satış verileri dikkate alınarak aşağıda sunulmaktadır5:
Tablo 2: Ocak 2010-Eylül 2011 Dönemi Aylık Ortalama C25 Fiyatları (TL/m³)
Aylar Akyazı İnci Oyak Nuh6 Çimsa Belpaş7 Arıdil
Oca.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

4 Sektördeki yaygın kullanım C20 beton türü için C20/25, C25 beton türü için C25/30, C30 beton türü için
C30/37 ve C35 beton türü için C35/45 şeklindedir.
5 Teşebbüslerden alınan veriler incelendiğinde NUH BETON, BELPAŞ BETON ve İNCİ BETON’un fiyatlarını
pompalı ve mikserli şeklinde ayırt ederek uyguladıkları; diğer teşebbüslerin ise pompa veya mikser ayrımına
girmeden fiyatlama yaptıkları tespit edilmiştir. Söz konusu tablo ve grafikler oluşturulurken, satışlarını pompalı
veya mikserli şeklinde ayırabilen teşebbüslerin pompa bedeli dahil olmayan fiyatları dikkate alınmıştır.
Böylelikle, pompa bedelinin ortalama satış fiyatları üzerinde yaratabileceği yanıltıcı etkinin asgariye indirilmesi
hedeflenmiştir.
6 Teşebbüsün ürettiği hızlandırıcılı, geciktiricili veya mineral katkılı beton çeşitlerinin maliyetleri arasında kayda
değer farklar bulunmaması nedeniyle, yapılan fiyat analizlerinde de söz konusu beton cinsleri arasında bir
ayrıma gidilmemiştir. Bu durum C 25 hazır beton türünün yanı sıra C 30 türü hazır beton için de geçerlidir.
7 BELPAŞ BETON’un 27.07.2011 tarihi itibariyle faaliyetlerine son verilmiştir.
12-42/1321-434

14/46


Tablo 3: Ocak 2010-Eylül Dönemi Aylık Ortalama C30 Fiyatları (TL/m³)
Aylar Akyazı İnci Oyak Nuh Çimsa Belpaş Arıdil
Oca.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

(46) C25 ve C30 hazır beton türlerine ilişkin yukarıda verilen fiyatlardaki değişimleri aşağıdaki
grafikler yardımıyla daha açık şekilde göstermek mümkündür:
Grafik 1: Ocak 2010 - Eylül 2011 Dönemi Aylık Ortalama C 25 Türü Hazır Beton Fiyatları (TL/m³)


(TİCARİ SIR)


Grafik 2: Ocak 2010 - Eylül 2011 Dönemi Aylık Ortalama C 30 Türü Hazır Beton Fiyatları (TL/m³)


(TİCARİ SIR)


(47) Aşağıdaki tabloda, ilgili teşebbüslerin 2010 yılı Ekim ayı ortalama fiyatları 20.10.2010 tarihi
baz alınarak 1-20 Ekim ve 20-31 Ekim olmak üzere iki ayrı dönemde incelenmiştir:
12-42/1321-434

15/46
Tablo 4: 20.10.2010 Tarihi Öncesi ve Sonrasındaki Ortalama C 25 ve C 30 Ekim Ayı Fiyatları (TL/m³)
Beton
Türü Dönem Akyazı İnci Oyak Nuh Çimsa Belpaş Arıdil
C 25
1-20 Ekim (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
21-31 Ekim (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
% Değişim (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
C 30
1-20 Ekim (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
21-31 Ekim (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
% Değişim (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
I.2.4.2. Maliyet Hareketleri
(48) Teşebbüslerin ortalama fiyatlarında gözlemlenen değişimlerin, söz konusu dönemde
teşebbüslerin hazır beton üretim maliyetlerindeki değişimlerden kaynaklanıp
kaynaklanmadığının değerlendirilebilmesi amacıyla teşebbüslerin ilgili dönemde C25 ve C30
hazır beton türlerine ilişkin maliyetleri incelenmiştir. Her ne kadar teşebbüslerin maliyet
hesaplama yöntemleri arasında farklılık olsa da, dosya kapsamında incelenen fiyatlar
belirlenirken teşebbüslerin dikkate aldıkları maliyetleri görebilmek amacıyla ayrı bir
hesaplama yapılmamıştır. Böylelikle, teşebbüslerin maliyet düzeyinden ziyade söz konusu
maliyetlerdeki aylık değişimlerin gözlemlenmesi hedeflenmiştir. Dosya kapsamında dikkate
alınan ve teşebbüslerin kendi hesaplamaları sonucunda elde ettikleri maliyet verileri
aşağıdaki tablolarda yer almaktadır:
Tablo 5: Ocak 2010 - Eylül 2011 Dönemi Aylık Ortalama C25 Türü Hazır Beton Üretim Maliyetleri (TL/m³)8
Aylar Çimsa
Akyazı9
Belpaş Nuh10 İnci11 Oyak Kızılcıkorman
Tesisi
Göktepe
Tesisi
Batakköy
Tesisi
Oca.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

8 ARIDİL BETON’un hazır beton üretim maliyetlerine ulaşılamamıştır. Aynı durum C30 türü hazır beton için de
geçerlidir.
9 Teşebbüsün 2011 yılında Taşkesti ve Göktepe tesislerinin faaliyete geçmesi nedeniyle 2010 yılında faaliyet
gösteren tesis sayısı ile 2011 yılında faaliyet gösteren tesis sayısı farklılık arz etmektedir. Ayrıca teşebbüs,
2010 yılında maliyetlerini tesis bazında ayırmadan hesaplamış, bunun yanında, yeni açılan tesisler ile birlikte
maliyetlerin tesis bazlı hesaplandığı bir uygulamaya geçmiştir. Dolayısıyla, ilgili tabloda, 2010 yılında tesis
bazlı bir ayrım yapılmamışken, 2011 yılında Kızılcıkorman, Göktepe ve Batakköy tesislerinin maliyetleri ayrı
ayrı ele alınmıştır. Ayrıca, teşebbüsün 2011 Ocak-Mart dönemi hazır beton maliyetlerine ulaşılamamıştır.
10 Fiyat analizleri yapılırken ilgili teşebbüsün ürettiği hızlandırıcılı, geciktiricili veya mineral katkılı beton
çeşitlerinin ayrımına gidilmemiş, ancak maliyetlerin ayrıştırıldığı sınıflara paralel olarak yapılan analizlerde C
25 ve C 30 türü hazır beton maliyetleri dikkate alınmıştır.
11 İlgili teşebbüsün fiyatlarında Adapazarı ve Çamyolu tesisleri dikkate alınmıştır. Bununla birlikte maliyetlerde
en çok satışın yapıldığı Adapazarı tesisi maliyetleri ele alınmıştır.
12-42/1321-434

16/46
Şub.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Tablo 6: Ocak 2010 - Eylül 2011 Dönemi Aylık Ortalama C 30 Türü Hazır Beton Üretim Maliyetleri (TL/m³)
Aylar Çimsa
Akyazı
Belpaş Nuh İnci Oyak Kızılcıkorman
Tesisi
Göktepe
Tesisi
Batakköy
Tesisi
Oca.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(49) Yukarıdaki tablolarda yer verilen aylık ortalama hazır beton maliyetlerinin aşağıdaki
grafiklerde daha açık şekilde gösterilmesi mümkündür:
Grafik 3: Ocak 2010 - Eylül 2011 Dönemi Aylık Ortalama C 25 Türü Hazır Beton Maliyetleri (TL/m³)


(TİCARİ SIR)



12-42/1321-434

17/46
Grafik 4: Ocak 2010 - Eylül 2011 Dönemi Aylık Ortalama C 30 Türü Hazır Beton Maliyetleri (TL/m³)


(TİCARİ SIR)


I.2.4.3. Talebin Yapısı
(50) İncelenen bölgedeki talep yapısının anlaşılabilmesi amacıyla teşebbüslerin Adapazarı ve
çevresine, C25 ve C30 türü hazır beton satışları ile toplam hazır beton satışları
incelenmiştir. Aşağıdaki tablolarda Ocak 2010 - Eylül 2011 döneminde incelenen bölgeye
teşebbüslerce gerçekleştirilen aylık toplam satış miktarları yer almaktadır.
Tablo 7: Ocak 2010 - Eylül 2011 Dönemi Aylık C25 Türü Hazır Beton Satış Miktarları (m³)
Aylar Çimsa Akyazı Arıdil Belpaş Nuh İnci Oyak Toplam
Oca.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Tablo 8: Ocak 2010 - Eylül 2011 Dönemi Aylık C30 Türü Hazır Beton Satış Miktarları (m³)
Aylar Çimsa Akyazı Arıdil Belpaş Nuh İnci Oyak Toplam
Oca.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
12-42/1321-434

18/46
Ağu.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
May.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(51) Hem C25 ve C30 hazır beton türleri, hem de tüm hazır beton türlerine ilişkin toplam
satışlardaki değişim ise aşağıdaki grafikte görülmektedir:
Grafik 5: Ocak 2010 - Eylül 2011 Dönemi Aylık Satış Miktarları (m³)


(TİCARİ SIR)


I.3. Değerlendirme
(52) Bu başlık altında ilk olarak Kuruma ulaşan şikâyet neticesinde yürütülmüş olan önaraştırma
ve akabinde açılan soruşturma kapsamında gerçekleştirilen yerinde incelemelerde elde
edilen belgeler hakkında tespit ve değerlendirmelere yer verilecektir. Ardından elde edilen
belgeler hakkında yapılan inceleme ve değerlendirmeler kapsamında, teşebbüslerden talep
edilen veriler kullanılarak fiyat ve maliyet hareketleri ile talebin özellikleri değerlendirilecektir.
Son olarak teşebbüslerden gelen yazılı savunmalara ve genel değerlendirmeye yer
verilecektir.
I.3.1. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgelere Yönelik Değerlendirme
(53) Bu başlık altında, “Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler” başlıklı I.2.3. bölümünde yer
verilen bilgi ve belgeler değerlendirilecektir.
I.3.1.1. Toplantının Tarihi
(54) BELPAŞ BETON’da elde edilen 16.10.2010 tarihli Belge 9’da “Çarşamba 14. betoncular
toplantısı” ifadesi yer almakta ve 16.10.2010 tarihi sonrasındaki Çarşamba günü,
20.10.2010 tarihine denk gelmektedir. Benzer şekilde, İNCİ BETON’da elde edilen Belge
5’in 15.10.2010 tarihli sayfasında “Çarş. 14:00 Toplantı” ifadesi yer almakta ve 15.10.2010
sonrasındaki Çarşamba günü, 20.10.2010 tarihine denk gelmektedir.
12-42/1321-434

19/46
(55) BELPAŞ BETON ve İNCİ BETON’da yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgeler,
20.10.2010 Çarşamba günü saat 14:00’de “betoncular” arasında bir toplantı yapılmasının
planlandığını ortaya koymaktadır.
I.3.1.2. Toplantı ve Toplantıda Alınan Kararlar
(56) İNCİ BETON’da yapılan yerinde incelemede 20.10.2010 tarihli sayfasında “Betoncular
toplantı 14:00” başlığının yer aldığı belge (Belge 6), İNCİ BETON’un Satış Müdürü olduğu
belirtilen (…..)’nin not defterinin 20 Ekim Çarşamba gününe ait sayfasında yer alan notlar
(Belge 7), İNCİ BETON’un Satış ve Tahsilat Sorumlusu olduğu belirtilen (…..)’nın not
defterinin 21.10.2010 tarihine ait sayfasında yer alan notların bulunduğu belge (Belge 4) ve
OYAK BETON Tesis Müdürü (…..)’ın 20.10.2010 tarihli notlarının yer aldığı Belge 1’e
ulaşılmıştır.
(57) Belgelerde hazır beton türü bazında fiyatlar ve fiyat dışındaki satış koşullarına ilişkin bazı
ifadeler yer almaktadır. Belgelerde yer alan fiyatlar aşağıdaki gibidir:
Tablo 9: İNCİ BETON ve OYAK BETON Toplantı Notlarında Yer Alan Fiyatlar (TL/m³)
Beton Türü OYAK BETON’da
Bulunan
20.10.2010
Tarihli Notlar
(Belge 1)
İNCİ BETON’da
Bulunan
20.10.2010
Tarihli Notlar
(Belge 6)

İNCİ BETON’da
Bulunan
20.10.2010
Tarihli Notlar
(Belge 7)

İNCİ BETON’da
Bulunan
21.10.2010
Tarihli Notlar
(Belge 4)

C 14 - - 69 69
C 20 70 70 70 70
C 25 73 73 73 73
C 30 78 78 78 78
C 35 85 85 85 85
C 40 95 95 90 90
(58) Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere OYAK BETON ve İNCİ BETON yetkililerinin 20.10.2010
tarihli notlarında yer alan ve Adapazarı hazır beton tüketiminin büyük kısmını oluşturan C20,
C25, C30 ve C35 hazır beton türlerine ait fiyatlar birebir aynıdır.
(59) Ayrıca, hem OYAK BETON’da elde edilen Belge 1’de hem de İNCİ BETON’da elde edilen
Belge 6’da 20 m³’den az beton dökümü durumunda ayrıca 150.00 TL pompa kirası
alınacağı ve brüt beton farkının 5 TL olacağı ifadeleri yer almaktadır.
(60) Yukarıda içeriğine yer verilen ve hazır beton türü bazında aynı fiyatların yer aldığı notlar,
Belge 9 ve Belge 5’de 20.10.2010 tarihinde yapılmasının planlandığı anlaşılan toplantının
söz konusu tarihte İNCİ BETON ve OYAK BETON yetkililerinin katılımı ile gerçekleştirildiğini
göstermektedir. Toplantı notlarının içeriğinden, söz konusu toplantıda teşebbüslerin toplantı
sonrasında Adapazarı’nda uygulanacak hazır beton fiyatlarını belirledikleri ve hazır beton
satışlarında fiyat dışındaki koşullara ilişkin yeknesak bir uygulama geliştirmeye çalıştıkları
anlaşılmaktadır.
(61) Bununla birlikte, Belge 1, Belge 6, Belge 7 ve Belge 4’de yer alan notlarda, 20.10.2010
tarihinde yapılan toplantıya İNCİ BETON ve OYAK BETON dışında başka herhangi bir hazır
beton üreticisi teşebbüs yetkilisinin katılıp katılmadığına yönelik herhangi bir ifade veya bilgi
yer almamaktadır.
12-42/1321-434

20/46
I.3.1.3. Toplantıda Alınan Kararların Uygulanması
(62) OYAK BETON’dan elde edilen, OYAK BETON Genel Müdür Asistanı (…..) tarafından (…..) ve
diğer OYAK BETON yetkililerine gönderilen e-postada (Belge 2) yer alan hazır beton türü
bazındaki fiyatlar, Belge 1’de yer alan fiyatlar ile birebir aynıdır. Bu nedenle 21.10.2010
tarihinde gönderilen e-posta (Belge 2), 20.10.2010 tarihli toplantıda belirlenen fiyatların
(Belge 1) bir sonraki gün, 21.10.2010 tarihinden itibaren uygulanmak üzere OYAK BETON
Adapazarı, Düzce ve Bolu tesis yetkililerine bildirildiğini göstermektedir.
(63) OYAK BETON’dan elde edilen Belge 3, bir müşteriye verilen 19.10.2010 tarihli fiyat teklifinin
21.10.2010 tarihinde revize edildiğini göstermektedir. Yeni fiyat teklifinde, mikserli hazır
beton fiyatlarının C16 için 69,50 TL, C20 için 72 TL ve C25 için 75 TL olarak belirlendiği
görülmektedir. Söz konusu fiyatlar ile OYAK BETON’un tesis şefine ait 20.10.2010 tarihli
notlarda (Belge 1) yer alan fiyatlar arasında C16 açından 0,5 TL, C20 ve C25 açısından 2
TL fark bulunmaktadır. Bununla birlikte 19.10.2010 tarihinde yapılan fiyat teklifinin, tekliften
yalnızca iki gün sonra 21.10.2010 tarihinde tüm hazır beton türleri bazında 12 TL ve
üzerinde artırıldığı anlaşılmaktadır. Bu iki husus birlikte dikkate alındığında, söz konusu yeni
fiyat teklifinin, 20.10.2010 tarihinde yapılan toplantı ile ilişkili olabileceği kanaatine
varılmıştır.
(64) İNCİ BETON’a ait 22.10.2010 tarihli fiyat listesinde (Belge 8) yer alan hazır beton türü
bazındaki fiyatlar, 20.10.2010 tarihinde gerçekleştirildiği anlaşılan toplantıda kararlaştırılan
fiyatlar ile birebir aynıdır. Benzer şekilde, toplantı notlarında yer alan 20 m³’den az beton
dökümü durumunda ayrıca 150 TL pompa kirası alınacağı ve brüt beton farkının 5 TL
olacağı ifadeleri, İNCİ BETON tarafından yayınlanan fiyat listesinde yer almaktadır. Bu
nedenle İNCİ BETON tarafından yayınlanan 22.10.2010 tarihli fiyat listesi, 20.10.2010’da
yapılan toplantıda belirlenen fiyatların kısa bir süre içerisinde uygulamaya konulduğunu
göstermektedir.
I.3.1.4. İNCİ BETON ve OYAK BETON Dışındaki Teşebbüslerden Elde Edilen
Belgelerin Değerlendirilmesi
(65) Yukarıda da belirtildiği üzere, dosya kapsamında yapılan incelemelerde İNCİ BETON ve
OYAK BETON dışında ARIDİL BETON, AKYAZI BETON, NUH BETON ve BELPAŞ
BETON’dan da birtakım belgeler elde edilmiştir. Aşağıdaki tabloda OYAK BETON ve İNCİ
BETON çalışanlarına ait 20.10.2010 tarihli notlarda yer alan hazır beton türü bazındaki
fiyatlar, dosya kapsamında elde edilen diğer belgelerde yer alan mikserli hazır beton fiyatları
ile birlikte gösterilmektedir.
12-42/1321-434

21/46
Tablo 10: Belgelerde Yer Alan Hazır Beton Fiyatları (TL/m³)
Beton
Türü
OYAK BETON ve
İNCİ BETON’da
Bulunan
20.10.2010 Tarihli
Notlar
(Belge 1,6,7)
22.10.2010
Tarihli İNCİ
BETON Fiyat
Listesi
(Belge 8)
23.10.2010
Tarihli AKYAZI
BETON Fiyat
Listesi
(Belge 18)
01.11.2010
Tarihli
NUH
BETON
Fiyat
Listesi
(Belge 14)
20.10.2010
Tarihli
ARIDİL
BETON
Fiyat
Listesi
(Belge 17)
21.10.201
0 Tarihli
OYAK
BETON’a
ait e-posta
(Belge 2)
C 20 70 70 70 70 70 70
C 25 73 73 73 73 77 73
C 30 78 78 78 78 82 78
C 35 85 85 85 82 88 85
(66) ARIDİL BETON’da elde edilen Belge 17, OYAK BETON ve İNCİ BETON çalışanlarına ait
toplantı notlarının bulunduğu 20.10.2010 tarihinde ARIDİL BETON tarafından yeni bir fiyat
listesi oluşturulduğunu göstermektedir. 01.04.2010 ve 20.10.2010 tarihli ARIDİL BETON
fiyat listelerinin karşılaştırılması sonucunda 20.10.2010 tarihli fiyat listesi ile fiyatlarda hazır
beton türü bazında 11 TL ile 17 TL arasında değişen miktarlarda artış yapıldığı
görülmektedir. Bununla birlikte ARIDİL BETON’a ait 20.10.2010 tarihli listede yer alan
pompa dahil C20, C25 ve C30 fiyatları sırasıyla 75 TL, 82 TL ve 87 TL olup, söz konusu
fiyatlar OYAK BETON ve İNCİ BETON çalışanlarına ait 20.10.2010 tarihli notlar ile İNCİ
BETON’a ait 22.10.2010 tarihli fiyat listesinde yer alan C20 için 75 TL, C25 için 78 TL ve
C30 için 83 TL olan pompalı hazır beton fiyatlarından farklılık göstermektedir.
(67) Diğer taraftan, ARIDİL BETON’da elde edilen Belge 16’da “Adapazarı Firmalar Görüşmeler
Piyasa Koşulları” şeklinde ifade edilen fiyatların OYAK BETON ve İNCİ BETON’da bulunan
toplantı notlarında yer alan fiyatlar ile aynı olduğu dikkat çekmektedir. Bu nedenle,
“Adapazarı Firmalar Görüşmeler” ifadesi ile belirtilen görüşmelerin hazır beton üreticileri
arasında gerçekleştirildiği şüphesi uyanmaktadır.
(68) ARIDİL BETON’da elde edilen 21.10.2010 tarihli e-postanın (Belge 15) içeriğinden,
21.10.2010 tarihi itibarıyla ARIDİL BETON açısından da “yeni fiyatlar”ın geçerli olduğu ve
daha önce 28.09.2010 tarihinde ARIDİL BETON’dan hazır beton alan bir müşteriye
21.10.2010 tarihinde yeni fiyatların verildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca e-postada, söz konusu
müşterinin 21.10.2010 tarihinde İNCİ BETON ile eski fiyatlar üzerinden anlaştığı bilgisi yer
almaktadır.
(69) AKYAZI BETON’da elde edilen ve 23.10.2010 tarihinden itibaren geçerli olacağı belirtilen
fiyat listesinde (Belge 18) yer alan mikserli C20, C25 ve C30 hazır beton fiyatları, OYAK
BETON ve İNCİ BETON çalışanlarına ait 20.10.2010 tarihli notlarda belirtilen ve İNCİ
BETON’a ait 22.10.2010 tarihli fiyat listesinde yer alan mikserli hazır beton türü bazındaki
fiyatlar ile birebir aynıdır.
(70) Benzer şekilde NUH BETON’da elde edilen ve 01.11.2010 tarihinden itibaren geçerli olacağı
belirtilen fiyat listesinde (Belge 14) yer alan mikserli C20, C25 ve C30 hazır beton fiyatları,
OYAK BETON ve İNCİ BETON çalışanlarına ait 20.10.2010 tarihli notlar ile İNCİ BETON’a
ait 22.10.2010 tarihli fiyat listesinde yer alan mikserli hazır beton türü bazındaki fiyatlar ile
birebir aynıdır.
(71) BELPAŞ BETON’da elde edilen revizyon tarihi 01.10.2010 olan fiyat listesi (Belge 10) ile
revizyon tarihi 25.10.2010 olan fiyat listesi (Belge 11) birlikte değerlendirildiğinde BELPAŞ
12-42/1321-434

22/46
BETON’un 01.10.2010 tarihinde yenilediği fiyat listesini 20.10.2010 tarihi sonrasında
25.10.2010’da tekrar yenilediği ve fiyatlarda artış yaptığı görülmektedir12.
(72) BELPAŞ BETON’da elde edilen Belge 9, 20.10.2010 tarihinde hazır beton üreticileri
arasında bir toplantı yapılacağının BELPAŞ BETON yetkilileri tarafından bilindiğini, Belge 11
ise BELPAŞ BETON’un fiyat listesini 20.10.2010 tarihi sonrasında yenilediğini
göstermektedir. Ayrıca, ARIDİL BETON’da elde edilen Belge 15, Belge 16 ve Belge 17,
20.10.2010 tarihinde yapılan toplantıda belirlenen fiyatlar konusunda ARIDİL BETON
yetkililerinin bilgi sahibi olduklarını göstermektedir. Benzer şekilde, NUH BETON’da elde
edilen Belge 14 ve AKYAZI BETON’da elde edilen Belge 18, NUH BETON ve AKYAZI
BETON’un 20.10.2010 tarihi sonrasında fiyat listelerini yenilediklerini göstermektedir.
(73) Söz konusu belgeler, BELPAŞ BETON, ARIDİL BETON, NUH BETON ve AKYAZI
BETON’un, 20.10.2010 tarihinde İNCİ BETON ve OYAK BETON’un katıldığı toplantıda
belirlenen fiyatlar konusunda bilgi sahibi olduklarının bir göstergesi olarak değerlendirilebilir.
Ancak anılan teşebbüslerde elde edilen belgeler, teşebbüslerin 20.10.2010 tarihli toplantıya
katıldıkları sonucuna ulaştıracak nitelikte değildir. Ayrıca daha önce de belirtildiği üzere,
İNCİ BETON ve OYAK BETON’da elde edilen Belge 1, Belge 6, Belge 7 ve Belge 4’de yer
alan notlarda, 20.10.2010 tarihinde yapılan toplantıya İNCİ BETON ve OYAK BETON
dışında başka herhangi bir hazır beton üreticisi teşebbüs yetkilisinin katıldığını belirten
herhangi bir ifade veya bilgi de yer almamaktadır.

I.3.1.5. Bilgi Değişimine İlişkin Belgeler
(74) BELPAŞ BETON’da elde edilen Belge 12 ile NUH BETON’da elde edilen Belge 13’de yer
alan tablolardaki firma adları, santral, transmikser ve pompa sayılarının aynı olduğu ve ortak
veriler arasındaki tek farkın NUH BETON tarafından hazırlanan tabloda, NUH BETON’a ait
üretim rakamının 139.604 m³, BELPAŞ BETON’da elde edilen tabloda ise 125.000 m³
olduğu görülmektedir.
(75) Teşebbüslere ait santral, transmikser ve pompa sayısı, teşebbüsler arası bir bilgi değişimi
olmadan ulaşılabilir bilgilerdir. Bununla birlikte, iki farklı teşebbüste elde edilen tablolarda yer
alan teşebbüslerin 2010 yılı üretim rakamlarının yukarıda belirtilen fark dışında tamamen
aynı olması, Adapazarı’nda faaliyet gösteren hazır beton üreticilerinin, 2010 yılı hazır beton
satışları konusunda karşılıklı olarak bilgi değişimi gerçekleştirdikleri şüphesini uyandırmıştır.
(76) Dosya kapsamında teşebbüslerden talep edilen veriler kullanılarak hazırlanan 2010 yılı
19.10.2010 tarihi itibariyle ve yıl sonu satış rakamları aşağıdaki tabloda yer almaktadır:

12 01.10.2010 tarihli listede mikserli ve pompalı olmak üzere iki farklı fiyat türü yer almakta, 25.10.2010 tarihli
listede ise mikserli veya pompalı ayrımı yapılmadan sadece fiyatlar yer almaktadır. Bu nedenle 25.10.2010
tarihli liste ile hazır beton türü bazında yapılan artış miktarları somut olarak ortaya konulamamaktadır.
12-42/1321-434

23/46
Tablo 11: Sakarya İl Merkezine Satış Yapan Teşebbüslerin Satış Rakamları
Firma
Satış Miktarı (m³)
19.10.2010 tarihi itibariyle 31.12.2010 tarihi itibariyle
Akyazı (…..) (…..)
Arıdil (…..) (…..)
Belpaş (…..) (…..)
Çimsa (…..) (…..)
İnci (…..) (…..)
Nuh (…..) (…..)
Oyak (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..)
(77) Teşebbüslerin yıl sonu itibariyle gerçekleşen satış rakamları ile NUH BETON ve BELPAŞ
BETON’da elde edilen tablolardaki üretim rakamları karşılaştırıldığında NUH BETON,
ÇİMSA BETON, ARIDİL BETON ve İNCİ BETON’a ilişkin verilerin birbirine yakın olduğu,
veriler arasında en büyük farkların bulunduğu AKYAZI BETON ve BELPAŞ BETON’da ise
yaklaşık olarak sırasıyla (…..) m³ ve (…..) m³ miktarlarında sapma olduğu anlaşılmaktadır.
(78) BELPAŞ BETON tarafından yapılan savunmada, BELPAŞ BETON’da elde edilen tabloda
yer alan verilerin herhangi bir gizliliğinin bulunmadığı, tabloda fiyatlara ilişkin herhangi bir
bilgi yer almadığı, tablonun piyasa araştırması sonucunda oluşturulduğu ve 2010 yılı faaliyet
raporunun hazırlanmasında kullanıldığı belirtilmiştir.
(79) Diğer taraftan, söz konusu tablolar yalnızca NUH BETON ve BELPAŞ BETON’da elde
edilmiş ve tabloların oluşturulmasına yönelik olarak söz konusu iki teşebbüs arasında
iletişim kurulduğu veya bilgi değişimi yapıldığını gösteren herhangi bir belgeye
ulaşılmamıştır. Bu doğrultuda, NUH BETON ve BELPAŞ BETON’da elde edilen tabloların
Adapazarı’nda faaliyet gösteren hazır beton üreticilerinin bilgi değişimi gerçekleştirdikleri
sonucuna ulaşılması için yeterli olmadığı kanaatine varılmıştır.
I.3.2. Fiyat, Maliyet ve Talebe Yönelik Değerlendirme
(80) Teşebbüslerin aralarında anlaşarak Sakarya ilinde hazır beton fiyatlarına zam yaptığı ve
aynı fiyattan mal sattıklarına ilişkin iddiaların değerlendirilmesi bakımından teşebbüslerden
talep edilen bilgiler önem taşımaktadır. Bu bölümde dosya kapsamındaki iddialar
teşebbüslerden gelen bilgiler çerçevesinde değerlendirilecektir.
I.3.2.1. Fiyatlardaki Değişimler
(81) Yukarıda yer verilen belgelerden, 20.10.2010 tarihinde hazır beton fiyatlarının görüşüldüğü
bir toplantının gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Bahse konu toplantıda alınan kararların
uygulamaya geçirilip geçirilmediğinin tespiti amacıyla teşebbüsler tarafından gönderilen
satış verileri dikkate alınarak hesaplanan ve Tablo 2 ve Tablo 3’de yer verilen aylık ağırlıklı
ortalama satış fiyatları incelenmiştir. Bu kapsamda, C25 ve C30 hazır beton türlerinde 2010
yılı Ocak-Eylül döneminde Grafik 1 ve Grafik 2‘de gösterildiği şekilde zamların uygulandığı
gözlenmiştir. Söz konusu tablo ve grafikler incelendiğinde, ilgili dönemde teşebbüslerin
ortalama fiyatlarının değişkenlik arz ettiği ve 2010 yılı Kasım ayı ortalama satış fiyatlarının
ise Ekim ayına göre yükseldiği anlaşılmaktadır.
(82) C25 türü hazır beton Kasım ayı ortalama fiyatlarına bakıldığında bir önceki aya göre,
AKYAZI BETON’un (…..) TL, İNCİ BETON’un (…..) TL, OYAK BETON‘un (…..) TL, NUH
BETON’un (…..) TL, ÇİMSA BETON’un (…..) TL, BELPAŞ BETON’un (…..) ve ARIDİL
BETON’un (…..) TL tutarında artış gerçekleştirdikleri görülmektedir. C30 türü hazır beton
12-42/1321-434

24/46
Kasım ayı ortalama fiyatlarına bakıldığında ise bir önceki aya göre, AKYAZI BETON’un (…..)
TL, İNCİ BETON’un (…..) TL, OYAK BETON ‘un (…..) TL, NUH BETON’un (…..) TL, ÇİMSA
BETON’un (…..) TL, BELPAŞ BETON’un (…..) ve ARIDİL BETON’un (…..) TL tutarında artış
gerçekleştirdikleri görülmektedir.
(83) 2010 yılı Kasım ayında gerçekleştirilen fiyat artışından sonra, teşebbüslerin aylık ortalama
fiyatlarında iniş çıkışların yaşandığı gözlemlenmektedir. Bununla beraber, Kasım ayı
sonrasındaki dönemde, Kasım ayında tüm teşebbüsler tarafından gerçekleştirilen fiyat
artışına benzer belirgin bir fiyat hareketi görülmemektedir. Bu bağlamda, Kasım ayı
sonrasındaki fiyatların genel anlamda yatay bir seyir içerisinde olduğunu söylemek
mümkündür.
(84) Aşağıdaki tabloda teşebbüslerin Ekim 2010-Ocak 2011 döneminde ortalama fiyatlarındaki
aylık artış oranları yer almaktadır.
Tablo 12: Ekim 2010-Ocak 2011 Dönemi Aylık Ortalama Fiyat Artışları (%)
Hazır Beton Türü Aylar Akyazı İnci Oyak Nuh Çimsa Belpaş Arıdil
C 25
Eki.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
C 30
Eki.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(85) Tabloda da görüldüğü gibi 20.10.2010 tarihinde gerçekleştirilen toplantı sonrasında, Kasım
ayında teşebbüs bazında ortalama C25 fiyatlarında %(…..) ile %(…..); C30 fiyatlarında ise
%(…..) ile %(…..) arasında değişen oranlarda artış meydana gelmiştir. Ekim 2010- Ocak
2011’i kapsayan dört aylık süreçte ise ortalama C25 fiyatları %(…..) ile %(…..); C30 fiyatları
ise (AKYAZI BETON fiyatları hariç olmak üzere) %(…..) ile %(…..) arasında değişen
oranlarda yükselmiştir.
(86) Kasım ayında gerçekleştirilen fiyat artışları sonucunda teşebbüslerin ortalama C25
fiyatlarının (…..) TL ile (…..) TL; C30 fiyatlarının ise (…..) TL ile (…..) TL arasındaki tutarlarda
değiştiği görülmektedir. Söz konusu fiyatlar, 20.10.2010 tarihli toplantıda C25 ve C30 hazır
beton türleri için sırasıyla (…..) TL ve (…..) TL olarak belirlenen fiyatlardan farklılık
göstermekle birlikte, teşebbüslerin Ekim 2010 sonrasında ortalama fiyatlarında artış
meydana geldiği Grafik 1 ve Grafik 2’de açık olarak görülmektedir.
(87) OYAK BETON ve İNCİ BETON’un katıldıkları toplantının 20.10.2010 tarihinde
gerçekleştirilmesi sebebiyle teşebbüslerin 2010 yılı Ekim ayı fiyatları bu tarih baz alınarak 1-
20 Ekim ve 21-31 Ekim şeklinde iki ayrı döneme ayrılarak incelenmiştir. Bu kapsamda
hazırlanan Tablo 4’den görüldüğü üzere 20 Ekim tarihinden sonra ÇİMSA BETON dışındaki
tüm teşebbüslerin C25 türü hazır beton fiyatlarının %(…..) ile %(…..) arasında değişen
oranlarda yükseldiği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, C30 fiyatları açısından benzer bir
durumdan bahsetmek mümkün görünmemektedir. OYAK BETON’un C30 fiyatlarında %(…..)
oranında bir artış meydana gelmiş, diğer teşebbüslerin fiyatlarında kayda değer oranda bir
değişim yaşanmamıştır. OYAK BETON ve İNCİ BETON’un katıldığı tespit edilen toplantıda
alınan kararların uygulamaya geçirilme tarihi konusunda bir bilgi mevcut olmamakla birlikte,
12-42/1321-434

25/46
özellikle C25 fiyatlarındaki değişimlerden toplantı tarihi itibariyle fiyatlarda bir kırılma
yaşandığı anlaşılmaktadır.
I.3.2.2. Maliyetlerdeki Değişimler
(88) Teşebbüslerin ortalama fiyatlarında Ekim 2010 sonrasında meydana gelen artışların söz
konusu dönemde teşebbüslerin hazır beton üretim maliyetlerindeki artışlardan kaynaklanıp
kaynaklanmadığının değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Bu kapsamda ilk olarak, Tablo
5 ve Grafik 3’de yer verilen C25 hazır beton maliyetlerine bakıldığında, fiyat artışının
yaşandığı 2010 yılı Kasım ayında ÇİMSA BETON ve BELPAŞ BETON hariç diğer tüm
teşebbüslerin maliyetlerinin düştüğü görülmektedir. C30 hazır beton maliyetleri
incelendiğinde ise Tablo 6 ve Grafik 4’den de görüldüğü üzere, Kasım ayında OYAK
BETON, İNCİ BETON ve AKYAZI BETON’un maliyetlerinin düştüğü diğer teşebbüslerin
maliyetlerinin ise yükseldiği anlaşılmaktadır.
(89) Aşağıdaki tabloda teşebbüslerin Eylül 2010-Ocak 2011 döneminde ortalama maliyetlerdeki
aylık değişim oranları yer almaktadır.
Tablo 13: Eylül 2010-Ocak 2011 Dönemi Aylık Ortalama Maliyet Değişimleri (%)
Hazır Beton Türü Aylar Akyazı İnci Oyak Nuh Çimsa Belpaş
C 25
Eyl.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eylül 10-Ocak 11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
C 30
Eyl.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eylül 10-Ocak 11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(90) Tablodan, 2010 yılı Ekim ayında NUH BETON, ÇİMSA BETON ve BELPAŞ BETON’un
maliyetlerinin düştüğü, İNCİ BETON ve OYAK BETON’un maliyetlerinde ise düşük
oranlarda (sırasıyla %(…..) ve %(…..)) artış yaşandığı gözlenmektedir. Buna karşın AKYAZI
BETON’un maliyetleri %(…..) oranında artmıştır. Benzer bir durum C30 hazır beton türü
maliyetleri için de geçerlidir.
(91) Bu tespitler ışığında, 2010 yılı Kasım ayında incelenen tüm teşebbüslerin aylık ağırlıklı
ortalama fiyatlarındaki artış ile teşebbüslerin maliyetleri arasında tutarlı bir ilişki bulunmadığı
kanaatine varılmıştır. Zira Tablo 12 ve Tablo 13’deki değişim oranları arasında çoğunlukla
bir paralelliğin varlığından bahsedilememesi ve maliyeti düşen teşebbüslerin de söz konusu
dönemde fiyatlarını artırmış olması bu artışlarının temel kaynağının maliyetler
olamayacağına işaret etmektedir.
(92) Diğer taraftan 20.10.2010 tarihinde gerçekleştirilen toplantıya katıldığı anlaşılan
teşebbüslerin maliyet ve fiyat hareketlerinin ayrıca karşılaştırılması analize katkı
sağlayacaktır. Bu kapsamda, aşağıda sırasıyla OYAK BETON ve İNCİ BETON’un C25 hazır
beton türüne ilişkin aylık ortalama fiyat ve maliyet değerleri karşılaştırılacaktır:


12-42/1321-434

26/46
Grafik 6: OYAK BETON’un Aylık Ortalama C25 Türü Hazır Beton Fiyat-Maliyet Değerleri (TL/m³)


(TİCARİ SIR)


Grafik 7: İNCİ BETON’un Aylık Ortalama C 25 Türü Hazır Beton Fiyat-Maliyet Değerleri (TL/m³)


(TİCARİ SIR)


(93) Grafik 6’da görüldüğü üzere, OYAK BETON’un C25 türü hazır beton fiyat ve maliyetleri
arasında her ne kadar 2010 yılı Ekim ayına kadar bir paralellik görülse de, devam eden
dönemde söz konusu değerler arasında herhangi bir paralellikten bahsetmek mümkün
görünmemektedir. Grafik 7 ise İNCİ BETON’un C25 hazır beton fiyat-maliyet değerleri
arasında doğrudan bir ilişki olmadığını ortaya koymaktadır.
I.3.2.3. Talebin Yapısı
(94) Adapazarı ve çevresinde 2010 yılı Eylül ayı sonrasında hazır beton fiyatlarında meydana
gelen artışın, talepte yaşanan değişimlerden kaynaklanıp kaynaklanmadığının da
incelenmesi gerekmektedir.
(95) Tablo 7 ve 8’de görüldüğü gibi hazır beton satışları aylar itibarıyla büyük farklılıklar
göstermektedir. Ürünün kullanım alanı dikkate alındığında, bu farklılığın temel nedeninin
mevsimsellik olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Örneğin, pazarın en büyük oyuncularından
biri olan ARIDİL BETON’un (…..) m³ olan 2010 yılı Ocak ayı C25 hazır beton satışı aynı yıl
Temmuz ayında dört kattan fazla bir artış göstererek (…..) m³’ü aşmıştır. Ancak bu aydan
sonra satış miktarı sürekli bir biçimde azalmış ve yılsonunda (…..) m³ civarında
gerçekleşmiştir. Benzer bir satış trendi C30 türü hazır beton için de gözlemlenebilmektedir.
(96) Aylar itibarıyla satış miktarlarını gösteren Grafik 5 de, hazır beton satışında yaşanan
mevsimselliği daha açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Genel olarak Nisan-Temmuz
dönemi aylık satış miktarlarının diğer aylardan daha yüksek olduğunu ve buna karşın söz
konusu dönem içerisinde de aylık satışlarda nispeten düşük oranlarda dalgalanmaların
yaşandığını söylemek mümkündür.
(97) Bununla birlikte, söz konusu tablolar ve grafikten, aylık ortalama fiyatların bir önceki aya
göre büyük ölçüde arttığı 2010 yılı Kasım ayındaki toplam hazır beton satışlarının bir önceki
ay satışlarına göre düştüğü, C25 satışlarının ise yaklaşık (…..) m³ arttığı görülmektedir. C25
satışlarında görülen düşük miktardaki (%(…..) oranında) artışın ise satış fiyatını etkileyecek
büyüklükte olmadığı anlaşılmaktadır.
12-42/1321-434

27/46
(98) Aşağıdaki tabloda teşebbüslerin Eylül 2010-Ocak 2011 döneminde aylık toplam hazır beton
satışlarındaki değişim miktarları yer almaktadır.
Tablo 14: Eylül 2010-Ocak 2011 Dönemi Aylık Satış Miktarlarındaki Değişim (m³)
Aylar Akyazı İnci Oyak Nuh Çimsa Belpaş Arıdil
Eyl.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(99) Yukarıdaki tablodan 2010 yılı Kasım ayında İNCİ BETON, NUH BETON, BELPAŞ BETON
ve ARIDİL BETON’un satış miktarlarının düştüğü, AKYAZI BETON’un ve düşük miktarlarda
da OYAK BETON ve ÇİMSA BETON’un satışlarında artış yaşandığı görülmektedir. Diğer
taraftan Ekim ayı satış miktarlarında AKYAZI BETON ve OYAK BETON hariç olmak üzere
teşebbüslerin satış miktarlarının arttığı görülmektedir. Ancak söz konusu talep artışının
fiyatlara yansıdığı şeklinde bir sonuç çıkarmak mümkün görünmemektedir. Zira Tablo 12’de
verilen fiyat değişimleri ile Tablo 14’de yer alan satış miktarlarındaki değişim
karşılaştırıldığında, incelenen Ekim 2010-Ocak 2011 dönemi gibi sınırlı bir dönemde dahi
satışlar düşerken fiyatların arttığı veya tam tersi durumun yaşandığına yönelik birçok
örneğin mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Örneğin, OYAK BETON’un aylık ortalama C25 ve
C30 satış fiyatları ilgili dönemde tüm aylarda artmış ancak, teşebbüsün hazır beton satışları
Ekim ve Ocak aylarında düşmüştür. Diğer tüm teşebbüsler bakımından da benzer durumlar
ile karşılaşılmaktadır.
(100) Bu bilgiler ışığında, pazarda faaliyet gösteren tüm teşebbüslerin ortalama fiyatlarında kayda
değer oranlarda artışın yaşandığı Eylül 2010 sonrası dönemdeki aylık hazır beton talebinin
Nisan-Temmuz dönemi ile kıyaslandığında daha düşük olduğu görülmektedir. Bu nedenle
Eylül 2010 sonrasında hazır beton fiyatlarında meydana gelen artışın hazır beton talebinde
yaşanan artıştan kaynaklanmadığı sonucuna varılmıştır.
I.4. Tarafların Savunmaları ve Değerlendirilmesi
(101) Aşağıda teşebbüsler tarafından yapılan savunmaların özetlerine yer verilmiş ve
savunmalarda yer alan iddialara cevap verilirken yalnızca 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal ettiği tespit edilen teşebbüslerin “İnceleme ve Değerlendirmeler” Bölümü’nde
değerlendirilmemiş olan iddiaları dikkate alınmıştır.
I.4.1. İNCİ BETON ve OYAK BETON Tarafından Yapılan Savunmalar
I.4.1.1. Önaraştırmanın Kanun’un 40. maddesinde belirtildiği üzere 30 günde
tamamlanmadığı, 03.02.2011 tarihinde başlatılan önaraştırmanın 10.05.2011 tarihinde
tamamlanarak Kurula teslim edildiği iddiası
(102) 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinde yer alan; “Önaraştırma yapılmasına karar verildiği
takdirde Kurul Başkanı, meslek personeli uzmanlardan bir ya da birkaçını raportör olarak
görevlendirir. Önaraştırma yapmakla görevlendirilen raportör 30 gün içinde elde ettiği
bilgileri, her türlü delilleri ve konu hakkındaki görüşlerini Kurula yazılı olarak bildirir.” hükmü
çerçevesinde, önaraştırma süreci görevlendirme tarihi itibariyle başlamaktadır. Mevcut
durumda Rekabet Kurulunun 03.02.2011 tarih ve 11-07 sayılı toplantısında önaraştırma
yapılmasına ilişkin olarak aldığı karar çerçevesinde Başkanlık Makamı’nın ve Daire
Başkanlığı’nın yazıları uyarınca, önaraştırma yapmak üzere raportörler 11.04.2011
tarihinden itibariyle görevlendirilmiş ve Önaraştırma Raporu öngörülen süre içinde teslim
12-42/1321-434

28/46
edilmiştir.
(103) Ayrıca, söz konusu sürelerin iç uygulamaya yönelik olduğu ve işlemin esasını
sakatlamadığının Danıştay tarafından kabul edildiği belirtilmelidir. Danıştay 10. Dairesi’nin
2001/1632 E. No’lu ve 2003/4243 K. No’lu kararında; “4054 Sayılı Kanunun 40. maddesinde
önaraştırma yapmakla görevlendirilen raportörün 30 gün içinde elde ettiği bilgileri, her türlü
delilleri ve konu hakkındaki görüşlerini Kurula yazılı olarak bildireceği; 41. maddesinde ise,
önaraştırma raporunun Kurula teslimini takip eden 10 gün içinde Kurulun toplanacağı ve
soruşturma açılmasına veya açılmamasına karar vereceği öngörülmüş olmasına karşın,
dava konusu olayda, önaraştırma kararı 16.11.1999 tarihinde alınmış, ancak raportörler
Kurulca 03.12.1999 tarihinde görevlendirilmiş, 30 günlük süre geçirildikten sonra 07.01.2000
tarihinde rapor Kurula teslim edilmiş, anılan rapor 10 günlük süre geçirildikten sonra
03.02.2000 tarihli toplantısında görüşülmüş ise de, dava konusu Rekabet Kurulu Kararına
konu soruşturulan olayın niteliği ve önemi göz önüne alındığında, soruşturma sürecine hız
kazandırmak, Kurulun işleri süratli karara bağlamasını sağlamak amacıyla getirilen ve iç
uygulamaya yönelik bu durum dava konusu Kurul Kararını sakatlayan ve bu haliyle sonuca
etki eden bir husus olarak görülmemiştir.” ifadelerine yer verilerek bu sürelerin amacının
idarenin eylemlerinin hızlandırılmasını sağlamak olduğu belirtilmiş ve Karar’ın iptal
edilmesine yönelik talepler reddedilmiştir.
I.4.1.2. Raportörlerce hazırlanan inceleme ve önaraştırma raporları ile Kurulun
soruşturma açılmasına dair kararı ve varsa karşı oyların dahil edilmemesinin
teşebbüsün savunma hakkını kısıtladığı iddiası
(104) Rekabet Kurulunun 17.05.2011 tarihli kararı ile haklarında soruşturma açılan teşebbüslere,
4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca Önaraştırma Raporu’nda yer alan tespit ve
değerlendirmeler ile teşebbüslerde yapılan yerinde incelemelerde elde edilen ve soruşturma
açılmasına dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin tamamını içeren bildirim, rakiplerin ticari
sırları arındırıldıktan sonra tebliğ edilmiştir. Teşebbüslerin bu iddiası da dayanaksızdır.
I.4.2. İNCİ BETON Tarafından Yapılan Savunmalar
I.4.2.1. Pazarda faaliyet gösteren teşebbüs sayısının az olmadığı, en büyük teşebbüs
olan AKYAZI BETON’un pazar payının %(…..) olduğu ve ARIDİL, ÇİMSA ve NUH
BETON'un pazar paylarının sırasıyla %(…..), %(…..) ve %(…..) olduğu, teşebbüslerin
rakiplerinin ticari hamlelerini takip ettiği ve pazarda rekabeti sınırlayıcı bir anlaşma
zemininin bulunmadığı iddiası
(105) İNCİ BETON ve OYAK BETON’da yapılan yerinde incelemelerde elde edilen 20.10.2010
tarihli notlar ve söz konusu notlarda yer alan hazır beton türü bazındaki fiyatların birebir aynı
olması, BELPAŞ BETON ve İNCİ BETON’da elde edilen söz konusu toplantının
yapılacağına ilişkin bir notun yer aldığı belgelere ulaşılmış olması ile teşebbüslerin Ocak
2010-Mart 2011 dönemi fiyat hareketleri birlikte değerlendirildiğinde, İNCİ BETON ve OYAK
BETON’un 20.10.2010 tarihinde yapılan ve Adapazarı hazır beton fiyatlarının görüşüldüğü
ve belirlendiği bir toplantıya katıldıkları sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla rekabeti sınırlayıcı
bir anlaşmanın bulunmadığı iddiası dayanaktan yoksundur.
(106) Savunmada pazarın şeffaf olduğu ve rakiplerin yakından takip edildiği belirtilse de OYAK
BETON ve İNCİ BETON’da elde edilen ve söz konusu teşebbüslerin çalışanlarına ait
20.10.2010 tarihli notlarda yer alan hazır beton türü bazındaki fiyatların ve fiyat dışındaki
satış koşullarının tamamen aynı olması, teşebbüslerin söz konusu fiyat ve satış koşullarına
ilişkin bilgileri rakiplerin takip edilmesi sonuncunda elde etmediğini, söz konusu bilgilerin
12-42/1321-434

29/46
rakipler arasındaki görüşmeler sonucunda birlikte belirlendiğini göstermektedir.
I.4.2.2. Müvekkil şirketin fiyat listesi üzerinden satış yapmadığı, müşteri tarafından
talep edilmesi üzerine fiyat listelerinin rakiplerin fiyatları incelenerek hazırlanması
nedeniyle fiyat listelerinin aynı olduğu iddiası
(107) Yukarıda yer verilen fiyat listelerine ilişkin tabloda OYAK BETON ve İNCİ BETON’un
çalışanlarına ait 20.10.2010 tarihli beton türleri bazında fiyatların yer aldığı notlar
karşılaştırılmıştır. Yapılan karşılaştırma sonucunda 20.10.2010 tarihli toplantıya ilişkin OYAK
BETON ve İNCİ BETON çalışanlarına ait notlarda yer alan ve Adapazarı hazır beton
tüketiminin büyük kısmını oluşturan C20, C25, C30 ve C35 hazır beton türlerine ait fiyatlar
ile İNCİ BETON’a ait 22.10.2010 tarihli ve NUH BETON’a ait 01.11.2010 tarihli fiyat
listelerinde söz konusu hazır beton türlerinin fiyatlarının birebir aynı olduğu görülmüştür.
(108) 20.10.2010 tarihli toplantı sonrasında İNCİ BETON tarafından 22.10.2010 tarihinde, toplantı
notlarında yer alan hazır beton türü bazındaki fiyatlar ile aynı fiyatları içeren bir fiyat listesi
yayınlanmıştır. Söz konusu fiyat listesinin tarihi ve içeriğinin incelenmesi neticesinde söz
konusu listenin 20.10.2010 tarihli toplantıda alınan kararların İNCİ BETON tarafından
uygulamaya konulduğunun bir göstergesi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
I.4.2.3. Rekabeti sınırlama amacı taşınmadığı, İNCİ BETON ve diğer firmaların ilgili
pazarda rekabet etmeye devam ettikleri, bu anlamda, anlaşmanın uygulamadaki
etkilerinin rekabeti kısıtlaması veya fiyatların birlikte yükseltilmesi gibi bir sonucun
ortaya çıkmadığı iddiası
(109) Teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararlarının 4. madde
kapsamında değerlendirilebilmesi için anlaşma veya uyumlu eylemin ilgili pazarda etki
doğurmuş olması ve bu etkinin gösterilmesi gerekmemekte, anlaşma veya uyumlu eylemin
rekabetin sınırlandırılması amacını taşıması 4. madde kapsamında değerlendirilebilmesi için
yeterli olmaktadır. Bununla birlikte dosya kapsamında Adapazarı hazır beton fiyatları
incelenmiştir. Tablo 12’de görüldüğü üzere İNCİ BETON’un C25 hazır beton türü ortalama
fiyatlarında Eylül 2010-Ocak 2011 döneminde (…..) TL artış meydana gelmiştir.
I.4.2.4. İnciler İnşaat Kum Ocağı İşletmeciliği Tic. ve San. A.Ş. adına açılmış bir
soruşturma bulunmadığı, İnci Hazır Beton Ticaret A.Ş. adına açılan soruşturmanın
müvekkil teşebbüse tebliğ edilmesinin ardından anılan teşebbüsün unvanının İnciler
İnşaat Kum Ocağı İşletmeciliği Tic. ve San. A.Ş. olarak değiştirilerek soruşturmaya
devam edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, unvan değişikliğine ilişkin Kurul
Kararı’nın teşebbüse gönderilmediği iddiası
(110) 27.06.2011 tarih ve 2010-2-320/BN-11-373.ESO sayılı Bilgi Notu Rekabet Kurulunun
06.07.2011 tarihli toplantısında görüşülerek, 11-41/887-M sayı ile soruşturma açılmasına
ilişkin kararda adı “İnci Hazır Beton Tic. A.Ş.” şeklinde geçen teşebbüsün unvanının “İnciler
İnşaat Kum Ocağı İşlt. Ticaret ve Sanayi A.Ş.” olarak değiştirilmesine karar verilmiş ve söz
konusu karara Soruşturma Raporu’nda yer verilmiştir. Bununla birlikte Karar’ın nüshası,
2010/3 sayılı Tebliğ’in 7. maddesi gereği Kurum içi yazışma olarak nitelendirilmesi
nedeniyle, bildirimde ek olarak gönderilmemiştir.
I.4.2.5. Ürünün özellikleri ve pazardaki rekabetten ötürü müşterileri uzun süre
bağlamanın mümkün olmadığı, müşteri bağımlılığının az olduğu iddiası
(111) Hazır betonun homojen bir ürün olması, müşteri bağımlılığı ya da müşterilerin fiyat
hassasiyetini tetiklemesi savı bir ölçüde geçerli olmakla birlikte, bu hususların teşebbüslerin
12-42/1321-434

30/46
rekabeti ihlal edecek davranışlarda bulunmalarını haklı çıkaracak unsurlar olarak kabulü
mümkün değildir. Nitekim müşterilerin fiyatı bir pazarlık unsuru olarak kullanmaları,
teşebbüslerin fiyat bazlı rekabet etmesinin yanı sıra fiyat bazlı rekabetten kaçınmak
amacıyla kartelleşme eğilimi içersine girmelerine de neden olabilecek bir unsurdur. Benzer
şekilde, müşterilerin uzun vadeli olarak bağlanmasının mümkün olmadığı haller rekabeti
tetikleyebileceği gibi, rekabetten kaçınma güdüsünü de tetikleyebilmektedir.
I.4.2.6. İddia edilen anlaşmanın rekabet hukuku açısından bile hiçbir şartı yerine
gelmediği, çeşitli Kurul kararlarında ilgili teşebbüsün kendisini ihlal teşkil eden
anlaşma ile bağlı hissettiği ortaya koyulurken sayılan koşulların hiçbirinin bu
soruşturma çerçevesinde teşebbüs açısından geçerli olmadığı iddiası
(112) Öncelikle belirtilmelidir ki bir pazarda faaliyet gösteren rakip teşebbüslerin bir araya gelerek
fiyat belirlemeleri, belirlenen fiyatların pazarda birebir uygulanıp uygulanmamasından
bağımsız olarak “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak
rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut
doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs
birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmü uyarınca 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesi kapsamında değerlendirilebilir.
(113) İNCİ BETON İLE OYAK BETON’da elde edilen ve yukarıda yer verilen belgeler 20.10.2010
tarihinde hazır beton üreticisi rakip teşebbüsler arasında bir toplantı yapıldığını ve bu
toplantıda Adapazarı hazır beton fiyatlarının belirlendiğini göstermektedir. İNCİ BETON
tarafından 22.10.2010 tarihinde yayınlanan ve toplantı notları ile aynı fiyatları ve fiyat dışı
satış koşullarını içeren fiyat listesi (Belge 8) İNCİ BETON’un toplantıda alınan kararları
uygulamaya koyduğunu göstermektedir. Tablo 12’de belirtildiği gibi 2010 yılı Kasım ayında
İNCİ BETON’un C25 ortalama satış fiyatı bir önceki aya göre %(…..), C30 fiyatı ise %(…..)
yükselmiştir. İNCİ BETON tarafından 20.10.2010 tarihli toplantıda iki gün sonra, toplantı
notlarında yer alan fiyatların ve fiyat dışı satış koşullarının yer aldığı yeni bir fiyat listesi
yayınlanması ve ortalama satış fiyatlarının Kasım 2010’da yükselmesi nedeniyle İNCİ
BETON’un toplantıda alınan kararlar doğrultusunda hareket ettiği sonucuna ulaşılmıştır.
I.4.2.7. İNCİ BETON ile OYAK BETON'da bulunan ve 20.10.2010 tarihine işaret eden
günü gösteren belgenin Belpaş Beton'da da bulunduğu; böyle bir toplantının
yapılmadığı, ancak iddianın kabulü halinde bu toplantıya BELPAŞ BETON'un da
katıldığının kabul edilmesi gerektiği iddiası
(114) BELPAŞ BETON’da elde edilen ve “Çarşamba 14. betoncular toplantısı” ifadesinin yer aldığı
16.10.2010 tarihli Belge 9, 20.10.2010 tarihinde Adapazarı hazır beton üreticileri arasında
bir toplantı yapılacağının BELPAŞ BETON yetkilileri tarafından bilindiğini göstermekle
birlikte, BELPAŞ BETON’un 20.10.2010 tarihli toplantıya katıldığı sonucuna ulaşılması için
yeterli değildir.
(115) İNCİ BETON’da elde edilen Belge 5, Belge 9’a benzer şekilde 20.10.2010 tarihinde toplantı
yapılacağı ifadesini içermektedir. Fakat İNCİ BETON’da elde edilen Belge 4, Belge 6 ve
Belge 7’nin tarih ve içeriği ise yalnızca bir toplantının yapılacağı ifadesinin yer aldığı Belge
9’dan farklı olarak İNCİ BETON yetkililerinin 20.10.2010 tarihli toplantıya katıldıklarını ve
toplantıda belirlenen fiyatları göstermektedir. Bu nedenle 20.10.2010 tarihli toplantıya
katılımı gösterme açısından BELPAŞ BETON’da elde edilen belgelerin, İNCİ BETON’da
elde edilen belgelerden farklı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

12-42/1321-434

31/46
I.4.2.8. Arıdil Beton, Akyazı Beton, Nuh Beton ve Belpaş Beton'dan elde edilen
belgelerde sadece İNCİLER BETON ile OYAK BETON’un değil, diğer firmaların hazır
beton fiyatlarının da aynı olduğunun görüldüğü, Soruşturma Raporunda yapılan
değerlendirmeye göre, Arıdil Beton'un diğer firmalar ile birlikte hareket ettiği ve hatta
varlığı iddia edilen toplantıya katıldığının anlaşıldığı iddiası
(116) ARIDİL BETON’da elde edilen 20.10.2010 tarihli fiyat listesinde yer alan C25 ve C30 fiyatları
OYAK BETON ve İNCİ BETON’da elde edilen toplantı notlarında yer alan fiyatlardan
farklıdır. NUH BETON’da elde edilen 01.11.2010 tarihli fiyat listesi (Belge 14) ve AKYAZI
BETON’da elde edilen 23.10.2010 tarihli fiyat listesinde (Belge 18) yer alan C20, C25, C30
fiyatları OYAK BETON ve İNCİ BETON’da elde edilen toplantı notlarında yer alan fiyatlar ile
aynıdır. Bununla birlikte dosya kapsamında, İNCİ BETON ve OYAK BETON dışındaki
teşebbüslerin 20.10.2010 tarihinde yapılan toplantıya katıldığını ve yukarıda belirtilen fiyat
listelerini toplantıya katılım sonucunda hazırladıklarını gösteren herhangi bir bilgi ya da
belge bulunmamaktadır.
(117) ARIDİL BETON’da elde edilen Belge 16’da aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Adapazarı Firmalar Görüşmeler Piyasa Koşulları
21 75
26 78
31 83 ”
(118) Belge 16’da yer alan fiyatlar OYAK BETON’dan elde edilen Belge 1’deki fiyatlar ile aynı
olmasına rağmen Belge 16’da yalnızca fiyatlar ve “Adapazarı Firmalar Görüşmeler Piyasa
Koşulları” ifadesi yer almaktadır. Fakat Belge 16’da söz konusu notun bir toplantıda
alındığına dair herhangi bir ifade yer almamakta ve ayrıca notta herhangi bir tarih de
bulunmamaktadır. OYAK BETON ve İNCİ BETON’dan elde edilen belgelerden farklı olarak
Belge 16’da fiyat dışındaki satış koşullarına ilişkin herhangi bir ifade de yer almamaktadır.
Belirtilen nedenlerle ARIDİL BETON’dan elde edilen Belge 16, ARIDİL BETON’un
20.10.2010 tarihli toplantıda alınan kararlar konusunda bilgi sahibi olduğunun bir göstergesi
olarak değerlendirilebilecek olsa da, ARIDİL BETON yetkililerinin 20.10.2010 tarihli
toplantıya katıldıkları sonucuna ulaşmak için yeterli bulunmamıştır.
(119) Haklarında, rakipler arasında yapılan ve pazardaki fiyatların belirlendiği bir toplantıya
katıldığını gösteren deliller bulunmayan teşebbüslerin, yalnızca dosya kapsamındaki
delillerden toplantıda belirlendiği anlaşılan fiyatlar ile aynı fiyatları içeren fiyat listesi
yayınlamaları veya ortalama fiyatlarında toplantı tarihinden sonra artış meydana
gelmesinden hareketle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri sonucuna ulaşmak
mümkün olmamıştır.
I.4.2.9. Adapazarı coğrafi pazarında ilgili ürünle ilgili kapasite fazlalığı bulunduğu,
talep azlığı nedeniyle rekabetin yoğun olduğu, diğer şirketlerin katılımı olmadan
rekabetin kısıtlanması ya da bozulmasından bahsedilemeyeceği iddiası
(120) Yukarıda da belirtildiği gibi bir pazarda faaliyet gösteren rakip teşebbüslerin bir araya
gelerek fiyat ve fiyat dışındaki satış koşullarını belirlemeleri, söz konusu teşebbüslerin pazar
payları veya birlikte belirlenen fiyatları uygulayabilme kapasitelerinden bağımsız olarak 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabet ihlali olarak değerlendirilebilir. Ayrıca bir
pazarda kapasite fazlalığının bulunması ve talep azlığı, rakip teşebbüslerin fiyat belirlemek
amacıyla bir araya gelmelerini gerektirmez.
12-42/1321-434

32/46
I.4.2.10. İddia edilen toplantının rakip teşebbüsler arasında değil, şirket bünyesinde
yapılan bir toplantı olduğu iddiası
(121) Yukarıda da belirtildiği gibi dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgeler, İNCİ BETON’da
elde edilen Belge 4, Belge 5 ve Belge 6’nın OYAK BETON ile 20.10.2010 tarihinde yapılan
ve hazır beton fiyatlarının belirlendiği toplantıya ait olduğunu göstermektedir.
I.4.2.11. Anayasanın 38/4. maddesinde ifadesini bulan masumiyet karinesi ile Kurulun
hukukun temel ilkelerinden olan “şüpheden sanık yararlanır” ilkesini benimsediği
geçmiş tarihli kararlarında yer verilen ispat standartları çerçevesinde mevcut dosyada
elde edilmiş olan delillerin bir ihlalin varlığını ispatlamaya yeterli olmadığı iddiası
(122) Mevcut dosyada, yukarıda yer verilen deliller dikkate alınarak İNCİ BETON’un 20.10.2010
tarihli toplantıya katıldığı ve söz konusu toplantıda Adapazarı hazır beton fiyatları ile fiyat
dışı satış koşullarının belirlendiği, bu nedenle İNCİ BETON’un 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır
(123) Rekabet Kurulunun 03.10.2006 tarih ve 06-69/930-267 sayılı kararında yer alan ve Ado
Beton’da elde edilen “20.2.2003 tarihli “Göltaş Çimento ile yeni klinker alım anlaşması
çerçevesinde, Yeni değerlendirmeler” başlıklı belgede, bir teşebbüsün faaliyet gösterdiği
pazarın yapısına ve pazarda faaliyet gösteren rakip teşebbüslere yönelik tespitleri ile
gelecekte Ado Beton ve rakiplerinin pazar ve pazardaki rekabetin değişmesi durumunda
izlemeleri muhtemel stratejilere yer verilmiştir. Belgede, Ado Beton’un rakipleri ile
koordinasyon, işbirliği veya rekabetin engellenmesi amacını taşıyan bir eylem içinde
olduğunu gösteren herhangi bir ifade yer almamaktadır. Aynı değerlendirme, 06-69/930-267
sayılı Kararın Batı Akdeniz çimento pazarına ilişkin bölümünde yer alan diğer belgeler için
de geçerlidir. Nitekim Rekabet Kurulunun 06-69/930-267 sayılı kararı ile Batı Akdeniz
çimento pazarında faaliyet gösteren ve hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine dair yeterli bilgi ve belge bulunmadığından, söz
konusu teşebbüslerin Kanun’un 4. maddesini ihlal etmediği sonucuna varılmıştır.
(124) Mevcut dosyada ise, daha önceki bölümlerde belirtildiği gibi İNCİ BETON ve OYAK
BETON’un bir toplantı gerçekleştirdiğini ve bu toplantıda fiyatların belirlendiğini gösteren
belgelerin olması nedeniyle 06-69/930-267 sayılı karar, mevcut dosya açısından örnek teşkil
etmemektedir.
(125) Rekabet Kurulunun 08.11.2007 tarih ve 07-85/1035-397 sayılı kararında:
“Tarafların Ankara ve İstanbul güzergahlarında uyguladıkları fiyatlar bakımından tam
bir uyum olduğu belirlenememekle birlikte, bir ölçüye kadar benzerlik bulunmaktadır.
Ne var ki bu benzerliğin az sayıda aktörün bulunduğu oligopolistik yapıdaki
pazarlarda ortaya çıkması, piyasa yapısının doğal bir sonucu olarak kabul
edilmektedir. Bu tür pazarlarda aktörler arasındaki koordinasyonun tespit edilemediği
durumlarda fiyat paralelliklerinin rekabet ihlali olarak değerlendirilmesi mümkün
değildir. Soruşturma tarafı teşebbüslerin fiyatlarını ve zaman tarifelerini anlaşarak
veya uyumlu eylem içine girerek belirlediklerine dair yeterli delil bulunamadığından
eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğinin kabul edilmesine olanak
bulunmamaktadır.”
denilmektedir.
(126) Yukarıdaki kararda, teşebbüslerin fiyatları arasında belirli bir benzerlik bulunduğu kabul
edilmekle birlikte, rakipler arasında koordinasyon tespit edilememesi durumunda fiyat
12-42/1321-434

33/46
paralelliklerinin rekabet ihlali olarak değerlendirilemeyeceği belirtilmektedir.
(127) Mevcut dosyada, teşebbüslerin salt fiyat hareketlerinin incelenmesi sonucunda
teşebbüslerin rekabete aykırı eylem içinde oldukları sonucuna ulaşılmış değildir.
Teşebbüslerin rekabete aykırı eylem içerisinde oldukları sonucuna, 20.10.2010 tarihinde
toplantı yapıldığını ve söz konusu toplantı ile fiyatların belirlendiğini gösteren belgeler
dikkate alınarak ulaşılmıştır.
(128) 21.08.2003 tarih ve 03-58/681-308 sayılı kararda ise Rekabet Kurulu tarafından
“… dosya mevcudu bilgi ve belgeler çerçevesinde, rekabetçi bir yapıya sahip olduğu
anlaşılan ilgili pazarda rekabeti kısıtlamaya yönelik faaliyetler bulunduğuna ilişkin
iddiaları doğrular nitelikte yeterli tespit bulunmadığı kanaatine varılmış” ve
“… uluslararası hızlı taşımacılık pazarının rekabetçi bir yapıya sahip olduğu ilgili
pazarda faaliyet gösteren DHL Worldwide Express Taşımacılık ve Ticaret Anonim
Şirketi, TNT International Express Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi ve United Parcel
Service Ünspet Paket Servisi ve Ticaret Anonim Şirketi unvanlı firmaların, aralarında
gizli bir centilmenlik anlaşması yaparak yurtdışı gönderiler için ortak fiyat tespit etmek
suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettikleri iddiasını
ispatlar nitelikte yeterli delil bulunmadığı dikkate alınarak, haklarında önaraştırma
yapılan teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığına …”
karar verilmiştir.
(129) Mevcut dosyada ise BELPAŞ BETON’da elde edilen 16.10.2010 tarihli Belge 9’da
Çarşamba günü (20.10.2010) saat 14.00’te betoncuların toplantı yapacağı ifadesi yer
almaktadır. İNCİ BETON’da elde edilen Belge 5’de 20.10.2010’da toplantı yapılacağı
ifadeleri yer almaktadır. OYAK BETON’da elde edilen ve 20.10.2010 tarihi bulunan
“Toplantı” başlıklı Belge 1’de hazır beton türü bazında fiyatlar ve fiyat dışındaki satış
koşullarına ilişkin ifadeler yer almaktadır. İnci Beton’da elde edilen Belge 4 ve Belge 5 ile
aynı ajandada yer alan Belge 6’da hazır beton türü bazında aynı fiyatlar ve fiyat dışı satış
koşulları yer almaktadır. Belge 4’ün 20.10.2010 tarihli bölümünün başlangıcında “Betoncular
toplantı 14:00” ifadesi yer almaktadır. Ayrıca aynı tarihli notların yer aldığı OYAK BETON’da
elde edilen Belge 1 ile İNCİ BETON’da elde edilen Belge 4 ve Belge 6’da hazır beton türü
bazında aynı fiyatlar ve aynı fiyat dışı satış koşulları yer almaktadır. Belge 9, Belge 5, Belge
1, Belge 4 ve Belge 6 birlikte değerlendirildiğinde 20.10.2010 tarihinde bir toplantı
yapılmasının planlandığı ve planlanan toplantının söz konusu tarihte yapıldığı
anlaşılmaktadır.
(130) Ayrıca teşebbüslerin Ocak 2010 - Eylül 2011 dönemi aylık ağırlıklı ortalama fiyatları analiz
edildiğinde, 2010 yılı Kasım ayında söz konusu teşebbüslerin tamamının fiyatlarının bir
önceki aya göre arttığı tespit edilmiştir ve İNCİ BETON’un 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır.
I.4.3. OYAK BETON Tarafından Yapılan Savunmalar
I.4.3.1. Soruşturma bildiriminde rakip teşebbüslerin fiyat bilgilerinin tablo ve
şekillerden çıkarılmasının bu verilerin ticari sır olmaları sebebiyle gizlenmelerinin çok
daha ötesine geçecek sonuçlar doğurduğu ve teşebbüsün savunma hakkının
kısıtlandığı iddiası
(131) OYAK BETON’a gönderilen bildirimde teşebbüs, kendi fiyat hareketlerini görebilmektedir. Bu
bilgi ise teşebbüsün kendi fiyat hareketleri hakkında yapacağı açıklamalar için yeterli
12-42/1321-434

34/46
görülmektedir. Dolayısıyla OYAK BETON’un, kendi fiyatlaması hakkında yapacağı
savunmaları, diğer teşebbüslerin fiyatlarından bağımsız olarak yapabileceği gerekçesiyle bu
fiyatların verilmesine ihtiyaç duyulmamıştır.
I.4.3.2. OYAK BETON’un 2010 yılında zarar ettiği ve bazı tesisleri kapatma yoluna
gittiği, OYAK BETON Adapazarı tesisinin 2010 yılında yaptığı satışların birim fiyatı
ortalamasının (…..) TL olup, bu rakamın sabit ve değişken maliyetlerin toplamının (…..)
TL altında yer aldığı iddiası
(132) Teşebbüsün zararına satış yapması ile ilgili olarak, maliyet altı fiyatlamanın bir piyasadaki
rakiplerin aralarında anlaşmayacağını göstermede yeterli görülmediği belirtilmelidir. Kaldı ki,
dosya kapsamında incelenen toplantının 2010 yılı Ekim ayının sonunda gerçekleştirildiği
anlaşılmaktadır. Bu bağlamda Ekim ayına ilişkin aylık ortalama fiyatlardaki artış da dikkate
alındığında, 2010 yılında zarar edilmiş olmasının teşebbüslerin aralarında fiyatlar
konusunda anlaşamayacağına yönelik bir gösterge olamayacağı görülmektedir.
(133) I.4.3.3. Adapazarı Tesis Şefi (…..)’a ait olan toplantı notunun 20.10.2010 tarihinde
OYAK BETON Adapazarı tesisinde OYAK BETON Genel Müdürü (…..)’in talimatını
aktarmak üzere Sakarya pazarındaki bayilerinin katılımı ile gerçekleşen bir toplantıya
ilişkin olduğu, bu notların sahibinin OYAK BETON Adapazarı tesis şefi olduğu dikkate
alındığında, notta yer alan satış rakamları ile Rekabet Kurumuna gönderilen satış
rakamlarının aynı olmasının rekabet ihlali olarak değerlendirilmesine anlam
verilemediği iddiası
(134) Teşebbüste yapılan yerinde incelemede elde edilen Belge 1’e ilişkin olarak her ne kadar
tutanakta söz konusu belgenin bir bayi toplantısı ile ilişkili olduğu belirtilmişse de söz konusu
toplantının detayları hakkında bilgi verilmemiştir. Ayrıca, 25.01.2012 tarih ve 490 sayılı yazı
ile teşebbüsten söz konusu toplantının tarihi, nerede düzenlendiği, katılımcıları, toplantıda
alınan kararlar ve benzer toplantıların düzenlenip düzenlenmediği gibi hususlarda bilgi talep
edilmesine rağmen tesis şefi (…..)’ın 30.06.2011 tarihinde görevinden ayrıldığı gerekçesiyle
söz konusu hususlar hakkında bilgi verilmemiştir. Bunun yanı sıra teşebbüs tarafından
gönderilen cevabi yazıda, OYAK BETON’un bayileri ile ilişkilerini ve bayi görüşmelerini tesis
şefleri ve bölge müdürleri düzeyinde yürüttüğü ancak belirli bazı durumlarda genel müdürün
bayilerle “tamamen rastlantı temelli ve ayaküstü” bilgi alışverişinde veya bölge
seyahatlerinde bayi ziyaretinde bulunabildiği ve görüşmelerin bazen “spontane toplantılara”
dönüşebildiği belirtilmiştir. Bununla birlikte, söz konusu toplantının tesis şefi tarafından
“bayileri bilgilendirme amaçlı” olduğu belirtilmiş, ancak ilgili belgede Genel Müdür (…..)’in
adına niçin yer verildiği konusunda herhangi bir açıklama getirilmemiştir. Ayrıca Belge 1’de,
söz konusu toplantının OYAK BETON’un bayileri ile yapıldığını gösteren herhangi bir ifade
ya da bilgi yer almamaktadır.
(135) Savunmada 20.10.2010 tarihli toplantının Genel Müdür (…..)’in talimatlarının Sakarya’daki
bayilere aktarılmasına ilişkin olduğu iddia edilmektedir. Genel Müdürün adına gönderilen ve
yeni fiyatları içeren e- postanın (Belge 2) tarihi 21.10.2010, toplantı notlarında yer alan tarih
ise 20.10.2010’dur. Savunmada iddia edildiği gibi bayiler ile yapılan toplantının Genel
Müdür’ün talimatlarının bildirilmesine ilişkin olması durumunda toplantının 21.10.2010
tarihinde veya sonrasında yapılması beklenirdi.



12-42/1321-434

35/46
I.4.3.4. 2010 yılında tesis şefi olan (…..)’ın OYAK BETON Genel Müdürü (…..) ile yaptığı
bir görüşmeye ilişkin olan ve soruşturma evrakında bulunan “Bölge Müdürlüğünde
Toplantı” başlıklı notları örnek gösterilerek Belge 1’in OYAK BETON’un rakipleri ile
toplantı yaptığı şeklinde yorumlanamayacağı iddiası
(136) Belge 1 ile dosya kapsamındaki diğer belgeler arasındaki ilişkiye dair değerlendirmeler
yukarıda yapılmıştır. Bununla birlikte belirtilmelidir ki “Bölge Müdürlüğünde Toplantı” başlıklı
belgenin içeriğinden, söz konusu toplantıda OYAK Beton’un bayileri ile ilişkileri, rakiplerinin
pazardaki davranışları, OYAK BETON’a yeni bayi bulunması hammadde temini ve
maliyetine ilişkin çalışmalar, il bazında kar-zarar durumu gibi çok sayıda stratejik konunun
görüşüldüğü anlaşılmaktadır. Bu nedenle söz konusu belgenin, yalnızca fiyat ve fiyat dışı
satış koşullarının yer aldığı Belge 1’den farklı olduğu ve Belge 1’in şirket içi görüşmeye dair
olduğu iddiasını desteklemediği sonucuna ulaşılmıştır.
I.4.3.5. Fiyat artışının sadece Adapazarı tesisinde değil, bu pazarla bağlantılı olmayan
Bolu ve Düzce Tesislerinde de aynı şekilde gerçekleştirildiği, "betoncular
toplantısı"na katıldığı iddia edilen teşebbüslerin Bolu ve Düzce pazarlarında
bulunmamasının teşebbüs ile diğer firmaların iddia edilen davranışları arasında bir
bağlantı olduğu iddiasını çürüttüğü iddiası
(137) Bolu ve Düzce illerinde faaliyet gösteren teşebbüslerin rekabeti ihlal edecek nitelikte
herhangi bir faaliyet içerisinde olup olmadıklarının tespiti amacıyla Kurul tarafından resen
önaraştırma açılmıştır. Kurulun 17.11.2011 tarih ve 11-57/1472-529 sayılı kararında ise söz
konusu illerde faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına gerek
olmadığına karar verilmiştir. Bu kapsamda, Bolu ve Düzce illerinin de dosya kapsamında
yapılan yerinde incelemelerde elde edilen birtakım belgelerde yer alması, Sakarya ilinde
rekabetin ihlal edilemeyeceğini göstermek yerine, bu illerde de benzer bir rekabet ihlalinin
gerçekleşip gerçekleşmediği yönünde şüphe uyandırmıştır. Dolayısıyla Sakarya ilinde
faaliyet gösteren tüm teşebbüslerin aynı zamanda Bolu ve Düzce illerinde de faaliyet
göstermemesine karşın OYAK BETON tarafından her üç ilde fiyat artışı yapılmasının,
Sakarya ilinde rekabetin ihlal edilmeyeceğinin bir kanıtı olamayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
I.4.3.6. OYAK BETON hakkındaki bulguların ihlal gerçekleştirmediğine kanaat getirilen
teşebbüslerden daha zayıf olduğu ve OYAK BETON’un iddia konusu toplantıya
katıldığının tüm şüphelerden uzak şekilde ispat edilmediği iddiası
(138) BELPAŞ BETON’da elde edilen ve “Çarşamba 14. betoncular toplantısı” ifadesinin yer aldığı
16.10.2010 tarihli Belge 9, 20.10.2010 tarihinde Adapazarı hazır beton üreticileri arasında
bir toplantı yapılacağının BELPAŞ BETON yetkilileri tarafından bilindiğini göstermekle
birlikte BELPAŞ BETON’un 20.10.2010 tarihli toplantıya katıldığı sonucuna ulaşılması için
yeterli değildir.
(139) Arıdil Konut ve Otomotiv Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. (ARIDİL BETON)’da elde edilen Belge
16’da aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“ Adapazarı Firmalar Görüşmeler Piyasa Koşulları
22 75
27 78
32 83 ”
(140) Belge 16’da yer alan fiyatlar OYAK BETON’dan elde edilen Belge 1’deki fiyatlar ile aynı
12-42/1321-434

36/46
olmasına rağmen Belge 16’da yalnızca fiyatlar ve “Adapazarı Firmalar Görüşmeler Piyasa
Koşulları” ifadesi yer almaktadır. Fakat Belge 16’da söz konusu notun bir toplantıda
alındığına dair herhangi bir ifade yer almamakta ve ayrıca notta herhangi bir tarih de
bulunmamaktadır. OYAK BETON ve İNCİ BETON’dan elde edilen belgelerden farklı olarak
Belge 16’da fiyat dışındaki satış koşullarına ilişkin de her hangi bir ifade de yer
almamaktadır. Belirtilen nedenlerle ARIDİL BETON’dan elde edilen Belge 16, ARIDİL
BETON’un 20.10.2010 tarihli toplantıda alınan kararlar konusunda bilgi sahibi olduğunun bir
göstergesi olarak değerlendirilebilecek olsa da ARIDİL BETON yetkililerinin 20.10.2010
tarihli toplantıya katıldıkları sonucuna ulaşmak için yeterli değildir.
(141) Diğer taraftan OYAK BETON’da elde edilen ve “20.10.2010” tarihi bulunan “Toplantı” başlıklı
Belge 1’de hazır beton türü bazında fiyatlar ve fiyat dışındaki satış koşullarına ilişkin ifadeler
yer almaktadır. İNCİ BETON’da elde edilen Belge 4 ve Belge 6’da da hazır beton türü
bazında aynı fiyatlar ve fiyat dışı satış koşulları yer almaktadır. Belge 6’nın 20.10.2010 tarihli
bölümünün başlangıcında “Betoncular toplantı 14:00” ifadesi yer almaktadır.
(142) Yukarıda da belirtildiği üzere BELPAŞ BETON’da elde edilen 16.10.2010 tarihli Belge 9’da
“Çarşamba 14. betoncular toplantısı” ifadesinin yer alması ve 16.10.2010 tarihi sonrasındaki
Çarşamba gününün, 20.10.2010 tarihine denk gelmesi ve İNCİ BETON’da elde edilen Belge
5’in 15.10.2010 tarihli bölümünde “Çarş. 14:00 Toplantı” ifadesinin yer alması ve 15.10.2010
sonrasındaki Çarşamba gününün, 20.10.2010 tarihine denk gelmesi dikkate alınarak
Adapazarı’nda faaliyet gösteren hazır beton üreticilerinin 20.10.2010 Çarşamba günü saat
14:00’de “betoncular” arasında bir toplantı yapılmasının planlandığı sonucuna ulaşılmıştır.
(143) Ayrıca OYAK BETON’da elde edilen Belge 1 ve İnci Beton’da elde edilen Belge 4 ve Belge
6’nın içeriğinden 20.10.2010 tarihinde yapılması planlanan toplantının 20.10.2010 tarihinde
OYAK BETON ve İNCİ BETON yetkililerinin katılımı ile yapıldığı ve söz konusu toplantıda
OYAK BETON ve İNCİ BETON’un Adapazarı hazır beton fiyatlarını belirledikleri ve fiyat
dışındaki satış koşulları konusunda anlaştıkları sonucuna ulaşılmıştır.
I.4.3.7. Rekabet Kurulunun 31.03.2011 tarih ve 11-20/378-117 sayılı kararında “rakipler
arasında bir toplantı yapılıp yapılmadığının ya da iletişim kurulup kurulmadığının veya
bilgi değişiminin/ileriye dönük fiyat açıklamalarının tespitinin aranacağı”nın
belirtildiği, Belge 1’de ise OYAK BETON’un rakipleri ile bir toplantıya katıldığını veya
rakipler ile iletişim gerçekleştirdiğini gösteren herhangi bir ifade bulunmadığı iddiası
(144) Rekabet Kurulunun 31.03.2011 tarih ve 11-20/378-117 sayılı kararında: “… her ne kadar
Göltaş, As Ado, Konya Çimento ve Denizli Çimento’nun 2009 ve 2010 yılları Antalya ili hazır
beton fiyatlarının belirli oranda birlikte hareket ettiği görülse de belirtilen fiyat hareketlerinin
söz konusu teşebbüsler arasında gerçekleştirilen herhangi bir anlaşma veya uyumlu
eylemden kaynaklandığı değerlendirmesinin yapılabilmesi için gerekli olan herhangi bir
belge ya da bilginin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.” ifadelerine yer verilerek, ilgili
teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığına karar verilmiştir.
(145) Mevcut dosyada ise BELPAŞ BETON’da elde edilen 16.10.2010 tarihli Belge 9’da
Çarşamba günü (20.10.2010) saat 14.00’de betoncuların toplantı yapacağı ifadesi yer
almaktadır. İNCİ BETON’da elde edilen Belge 5’de 20.10.2010’da toplantı yapılacağı
ifadeleri yer almaktadır. OYAK BETON’da elde edilen ve “20.10.2010” tarihi bulunan
“Toplantı” başlıklı Belge 1’de hazır beton türü bazında fiyatlar ve fiyat dışındaki satış
koşullarına ilişkin ifadeler yer almaktadır. İnci Beton’da elde edilen Belge 4 ve Belge 5 ile
aynı ajandada yer alan Belge 6’da hazır beton türü bazında aynı fiyatlar ve fiyat dışı satış
koşulları yer almaktadır. Belge 4’ün 20.10.2010 tarihli bölümünün başlangıcında “Betoncular
12-42/1321-434

37/46
toplantı 14:00” ifadesi yer almaktadır. Ayrıca aynı tarihli notların yer aldığı OYAK BETON’da
elde edilen Belge 1 ile İNCİ BETON’da elde edilen Belge 4 ve Belge 6’da hazır beton türü
bazında aynı fiyatlar ve aynı fiyat dışı satış koşulları yer almaktadır. Belge 9, Belge 5, Belge
1, Belge 4 ve Belge 6 birlikte değerlendirildiğinde 20.10.2010 tarihinde bir toplantı
yapılmasının planlandığı ve planlanan toplantının söz konusu tarihte yapıldığı
anlaşılmaktadır.
I.4.3.8. BELPAŞ BETON13’da elde edilen Belge 10’da yer verilen C20, C25 ve C30
fiyatlarının Belge 1 ile aynı olmasının OYAK BETON’un Belge 1’de yer alan fiyatları
toplantı olmadan da öğrenebileceğini ve Belge 15’de yer alan ifadenin ilgili pazarda
rakiplerin fiyatlarının kolaylıkla öğrenilebileceğini gösterdiği iddiası
(146) 20.10.2010 tarihli Belge 1’de yer alan fiyatlar 01.10.2010 tarihli BELPAŞ BETON fiyat
listesindeki (Belge 10) fiyatlarla aynı olmakla birlikte OYAK BETON’dan elde edilen Belge
2’de OYAK BETON Genel Müdür Teknik Asistanı (…..) tarafından toplantıdan bir gün sonra,
21.10.2010 tarihinde “Adapazarı, Düzce, Bolu ve İzmit İllerinde Uygulanacak Yeni Beton
Fiyatları” konulu bir e-posta gönderildiği görülmektedir. Söz konusu e-postada, yeni olduğu
ve “derhal uygulanacağı” belirtilen fiyatlar, 20.10.2010 tarihli toplantı notlarında yer alan
fiyatlar ile birebir aynıdır. Ayrıca yine OYAK BETON’dan elde edilen Belge 3’den görüleceği
üzere OYAK BETON tarafından Adapazarı’nda okul inşaatı için hazır beton talep eden bir
inşaat firmasına verilen 19.10.2010 tarihli fiyat teklifi, iki gün sonra 21.10.2010 tarihinde
değiştirilmiştir. Yeni fiyat teklifinde tüm hazır beton türleri bazında fiyatlar 12 TL ile 13,5 TL
arasında değişen miktarlarda artırılmıştır. Yeni fiyat teklifinde, mikserli fiyatlar C16 için 69,50
TL, C20 için 72 TL ve C25 için 75 TL olarak belirlenmiştir.
(147) OYAK BETON’un pazar araştırması sonucunda BELPAŞ BETON’un 01.10.2010 tarihli fiyat
listesini öğrenmesi mümkün olmakla birlikte, Belge 2 ve Belge 3, Belge 1’de yer alan
fiyatların OYAK BETON açısından toplantıdan bir gün sonra 21.10.2010 tarihi itibarıyla
geçerli olduğunu göstermektedir.
(148) Birçok pazarda rakiplerin fiyatlarının pazar araştırması ile öğrenilebilmesi mümkündür.
Bununla birlikte Belge 15’de yer alan ifadeler Adapazarı hazır beton pazarında 21.10.2010
günü itibarıyla yeni fiyatların geçerli olduğunu göstermektedir. 20.10.2010 tarihli toplantı
dikkate alındığında, Belge 15, toplantıda alınan kararların ARIDİL BETON ve İNCİ BETON
tarafından bilindiğini göstermektedir. Toplantının tarihi, e-postanın tarih ve saati birlikte
değerlendirildiğinde “yeni fiyatların”, rakiplerin fiyatlarına yönelik pazar araştırması
sonucunda elde edilmediği, İNCİ BETON ve OYAK BETON’un katılımı ile yapılan bir
toplantıda belirlenen fiyatlar olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
I.4.3.9. OYAK BETON’un 2010 yılı Kasım ayı C25 ve C30 hazır beton fiyatlarının
notlarda yer alan rakamlardan düşük olduğu iddiası
(149) Yukarıda yer verilen tablolardan görüleceği üzere OYAK BETON’un ortalama C25 fiyatları
Ekim 2010’da (…..) TL iken Kasım 2010’da bir önceki aya göre (…..) TL’lik (%(…..)) bir artışla
(…..) TL’ye; C 30 fiyatları ise (…..) TL’lik (%(…..)) bir artışla (…..) TL’den (…..) TL’ye
yükselmiştir. Görüldüğü üzere, OYAK BETON’un Kasım 2010 fiyatları 20.10.2010 tarihli
toplantıda belirlenen ve C20 için 70 TL, C30 için 73 TL olan fiyatlardan sırasıyla (…..) TL ve
(…..) TL farklı gerçekleşse de Kasım ayında fiyatlarda önemli oranda artış meydana
gelmiştir.

13 Savunmada sehven söz konusu belgenin Arıdil Beton’dan elde edildiği ifadesi yer almaktadır.
12-42/1321-434

38/46
I.4.3.10. 2010 yılı Ekim ayında OYAK BETON’un maliyetlerinde artış meydana geldiği,
fiyat artışları sonrasında ne OYAK BETON’un ne de pazarın toplam talebinde herhangi
bir azalma olmadığı, OYAK BETON’un fiyat artışlarının rasyonel olduğu iddiası
(150) Öncelikle belirtilmelidir ki savunmada Ekim 2010 sonrasındaki fiyat artışlarının
maliyetlerdeki artışlardan kaynaklandığı öne sürülmekle birlikte, fiyat-maliyet ilişkisine
yönelik spesifik bilgi verilmemiştir. Tablo 12 ve Tablo 13’de görüleceği üzere, OYAK
BETON’un 2010 yılı Ekim ayında bir önceki aya göre ortalama C25 üretim maliyetleri %(…..),
C30 maliyetleri %(…..) yükselirken 2010 yılı Kasım ayında C25 satış fiyatı bir önceki aya
göre ortalama %(…..), C30 fiyatı ise %(…..) oranında artmıştır. Görüldüğü gibi Ekim ayında
maliyetlerde artış meydana gelmiş olsa da fiyatlarda Kasım ayında meydana gelen artışın
maliyet artışlarının çok üzerinde olması sebebiyle fiyat artışlarının savunmada iddia edildiği
gibi maliyetlerde meydana gelen artışlarla açıklanması söz konusu değildir.
(151) Ayrıca OYAK BETON’un 2010 yılı C25 fiyat-maliyet hareketleri incelendiğinde Nisan
2010’da maliyetler %(…..), Mayıs 2010’da %(…..) oranında artarken, fiyatlar Mayıs 2010’da
fiyatlar %(…..), Haziran 2010’da ise %(…..) oranında yükselmiştir. Görüldüğü gibi OYAK
BETON’un maliyetlerinde 2010 yılı Ekim ayı öncesinde de %(…..)’ye yakın veya daha
yüksek oranda artışlar görülse de takip eden aydaki fiyat artışları (%(…..) ve %(…..)) Kasım
2010’daki %(…..)’lik artışın oldukça altındadır. Savunmada OYAK BETON’un bir yıldır
maliyetlerinin altında satış yaptığı ve 2010 yılı Ekim ayında maliyetlerin yükseldiği
belirtilmekte ancak %(…..) gibi oldukça yüksek ve önceki aylarda görülmeyen bir fiyat
artışının OYAK BETON tarafından neden Kasım 2010’da yapıldığı ile teşebbüs ve pazar
açısından Kasım ayının önceki aylara göre farkını ortaya koyacak herhangi bir açıklama
yapılmamıştır.
(152) Savunmada “Kasım ayındaki talep artışı ve teşebbüsün bir yıl boyunca maliyetlerin altında
bir ortalama fiyat ile satış yapması, fiyat artışının gerekçelerini oluşturmaktadır.”
denilmektedir. Talep artışına örnek olarak tüm teşebbüslerin C25 satışlarının 2010 yılı Ekim
ayında (…..) m³ iken Kasım ayında (…..) m³’e yükselmesi örnek gösterilmiştir. Söz konusu
artış %(…..) olarak gerçekleşmiştir. OYAK BETON’un söz konusu dönemdeki C25 satışı ise
(…..) m³’ten (…..) m³’e düşmüştür. Kasım 2010’da toplam talebin yalnızca %(…..) artması ve
OYAK BETON’un satışlarının ise %(…..) azalması nedeniyle OYAK BETON’un C25
fiyatlarında Kasım 2010’da meydana gelen %(…..)’lik artışı açıklamaktan uzaktır.
(153) Savunmada OYAK BETON’un fiyat artışlarının rasyonel olduğuna örnek olarak C25
satışlarının iki ayda (Ekim 2010-Aralık 2010) (…..) m³’ten (…..) m³’e yükselmesi
gösterilmektedir. Aşağıdaki tabloda OYAK BETON’un 2010 yılı Ekim-Aralık ayları C25 satış
miktarı ve ortalama fiyatları ile değişim oranları yer almaktadır:
Tablo 15: OYAK BETON’un Hazır Beton Satış Miktarı ve Ortalama Fiyatları
Aylar Satış Miktarı (m³) Satış Miktarındaki
değişim (%)
Ortalama Fiyat
(m³/TL)
Ortalama Fiyattaki
Değişim (%)
Ekim (…..) (…..) (…..) (…..)
Kasım (…..) (…..) (…..) (…..)
Aralık (…..) (…..) (…..) (…..)
(154) Tablodan görüldüğü üzere OYAK BETON’un satışlarının Kasım ayında %(…..) oranında
azalmasına rağmen aynı dönemde ortalama fiyatları %(…..) yükselmiş, Aralık ayında satış
miktarı %(…..) gibi oldukça yüksek oranda artmasına rağmen ortalama fiyatlar yalnızca
%(…..) oranında yükselmiştir. Kasım ayında satış miktarı düşerken fiyatlarının %(…..) artması
ve Aralık ayında satış miktarındaki yüksek artışa rağmen fiyatların yalnızca %(…..) artması
OYAK BETON’un Ekim 2010 sonrasındaki fiyat hareketlerinin talepteki değişikliklerden
12-42/1321-434

39/46
kaynaklandığı iddiasını desteklememektedir.
I.4.3.11. Diğer firmalar içinde olmadan pazar payı toplamda %(…..) olan iki firmanın
anlaştığı ve fiyatları artırdığı iddiasının iktisat biliminin gerçekleri ile uyuşmadığı ve
teoriye aykırı olarak pazardaki toplam talebin de azalmadığı iddiası
(155) Haklarında soruşturma açılan teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip
etmediklerinin değerlendirilmesinde, söz konusu teşebbüslerin pazardaki konumları ve
pazar paylarından bağımsız olarak soruşturma kapsamında elde edilen deliller ve Rekabet
Kurulunun 18.04.20111 tarih ve 11-24/464-139 sayılı kararı dikkate alınarak, ÇİMSA
BETON, AKYAZI BETON, ARIDİL BETON, NUH BETON ve BELPAŞ BETON’un 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine yönelik yeterli delilin bulunmadığı, İNCİ BETON
ve OYAK BETON’un ise 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır.
(156) Ayrıca belirtilmelidir ki, bir pazarda fiyat artışına rağmen talebin azalmaması, diğer
faktörlerle birlikte talebin fiyat esnekliğine de bağlı olduğu için doğrudan rakiplerin anlaşarak
fiyatları artırmadıklarını göstermez.
I.5. Gerekçe ve Hukuki Dayanak
(157) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine göre “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan
veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu
etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu
eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” Söz
konusu maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde bu durumlara örnek olarak, “Mal veya
hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü
alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” verilmektedir.
(158) İncelenen şikayet kapsamında, Sakarya ilinde hazır beton sektöründe faaliyet gösteren
teşebbüslerin anlaşarak aynı fiyattan mal sattıkları iddiası yer almaktadır. Bu çerçevede,
temel olarak Adapazarı ve çevresinde hazır beton sektöründe faaliyet gösteren
teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal eder nitelikte faaliyetlerde bulunup
bulunmadığının ortaya konulması amacıyla yürütülen soruşturma sonucunda ulaşılan bilgi,
belgeler ve bunlar hakkındaki tespit ve değerlendirmeler ile teşebbüslerin bunlara ilişkin
olarak savunmalarına yukarıda yer verilmiştir. Aşağıda tüm bu unsurların incelenmesi ve
değerlendirilmesi sonucunda ulaşılan sonuçlara yer verilecektir.
(159) Öncelikle, BELPAŞ BETON ve İNCİ BETON’da yapılan yerinde incelemelerde elde edilen
belgeler, 20.10.2010 tarihinde “betoncular” arasında bir toplantı yapılmasının planlandığını
ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, hazır beton türü bazında aynı fiyatların yer aldığı, İNCİ
BETON ve OYAK BETON çalışanlarına ait 20.10.2010 tarihli toplantı notları, 20.10.2010
tarihinde yapılması planlanan toplantının söz konusu tarihte İNCİ BETON ve OYAK BETON
yetkililerinin katılımı ile gerçekleştirildiğini göstermektedir. Toplantı notlarının içeriğinden,
söz konusu toplantıda teşebbüslerin Adapazarı’nda uygulanacak hazır beton fiyatlarını
belirledikleri ve hazır beton satışlarında fiyat dışındaki koşullara ilişkin yeknesak bir
uygulama geliştirmeye çalıştıkları anlaşılmaktadır.
(160) OYAK BETON ve İNCİ BETON yetkililerinin katılımıyla 20.10.2010 tarihinde yapılan
toplantıda Adapazarı’nda uygulanacak hazır beton fiyatlarının belirlenmesi ve hazır beton
satışlarında fiyat dışındaki koşullara ilişkin yeknesak bir uygulama geliştirmeye
çalışılmasının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti bozma amaçlı bir
anlaşma olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
12-42/1321-434

40/46
(161) OYAK BETON ve İNCİ BETON’a ait 20.10.2010 tarihli toplantı notlarında yer alan fiyatların
uygulamaya konulduğu, OYAK BETON’a ait 21.10.2010 tarihli e-posta ve 21.10.2010 tarihli
revize fiyat teklifi ile İNCİ BETON’a ait 22.10.2010 tarihli fiyat listesinden anlaşılmaktadır.
(162) ARIDİL BETON’da ise 20.10.2010 tarihli bir fiyat listesinin yanı sıra, yeni fiyatların
uygulanmaya başlandığı bilgisinin yer aldığı 21.10.2010 tarihli bir e-posta ile İNCİ BETON
ve OYAK BETON’un toplantı notlarında yer alan C20, C25 ve C30 hazır beton türleri
bazındaki fiyatların bulunduğu bir belge elde edilmiştir.
(163) AKYAZI BETON’dan 23.10.2010 tarihli ve NUH BETON’dan ise 01.11.2010 tarihli fiyat
listesi elde edilmiş ve bu listelerdeki fiyatların da İNCİ BETON ve OYAK BETON’un toplantı
notlarındaki fiyatlar ile örtüştüğü gözlenmiştir. Bunların yanı sıra BELPAŞ BETON’dan
01.10.2010 tarihli fiyat listesinin 25.10.2010 tarihinde revize edildiği ve fiyatlarda artış
yapıldığı görülmektedir.
(164) BELPAŞ BETON, ARIDİL BETON, NUH BETON ve AKYAZI BETON’da elde edilen ve
yukarıda aktarılan belgeler, söz konusu teşebbüslerin 20.10.2010 tarihli toplantıya
katıldıkları sonucuna ulaşmak için yeterli görülmemiştir. Ayrıca, İNCİ BETON ve OYAK
BETON’dan elde edilen belgelerde, 20.10.2010 tarihinde yapılan toplantıya başka bir
teşebbüsün katılıp katılmadığına yönelik herhangi bir ifade veya bilgi yer almamaktadır.
(165) Soruşturmaya konu teşebbüslerin Ocak 2010 - Eylül 2011 dönemi aylık ağırlıklı ortalama
fiyatları analiz edildiğinde, 2010 yılı Kasım ayında söz konusu teşebbüslerin tamamının
fiyatlarının bir önceki aya göre arttığı tespit edilmiştir. Öte yandan teşebbüslerin ilgili
dönemdeki hazır beton maliyetleri incelenmiş, fiyat-maliyet hareketleri arasında çoğunlukla
bir paralelliğin varlığından bahsedilememesi ve maliyeti düşen teşebbüslerin de söz konusu
dönemde fiyatlarını artırmış olması nedeniyle, bu fiyat artışlarının temel kaynağının
maliyetler olamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca benzer bir analiz talep için
yapıldığında da, ilgili dönemde satışlar düşerken fiyatların arttığı veya tam tersi durumun
yaşandığına yönelik birçok örneğin mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, hazır
beton talebinde yaşanan değişimlerin de Eylül 2010 sonrasında gerçekleşen hazır beton
fiyat artışlarını açıklayamayacağı kanaatine varılmıştır.
(166) Bununla birlikte, soruşturmaya konu teşebbüslerin piyasadaki konumları dikkate alındığında
toplantıya katıldığı anlaşılan İNCİ BETON ve OYAK BETON’un inceleme konusu alanda
pazarın lideri olmadıkları ve toplam satış miktarına göre bu teşebbüslerin ilgili dönemdeki
aylık pazar payları toplamının, tüm satışların %(…..)’ini aşan bir dönem bulunmadığı tespit
edilmiştir. Bu nedenlerle, anılan iki teşebbüsün bahse konu toplantıda aldıkları kararları
diğer teşebbüslerden bağımsız olarak uygulamaya geçirmelerinin de güç olduğu
görülmektedir. Diğer taraftan, Rekabet Kurulunun 18.04.2011 tarih ve 11-24/464-139 sayılı
otomotiv kararı da dikkate alındığında, toplantıya katılan teşebbüsler ile koordinasyon
içerisinde olduğu gösterilemeyen teşebbüslerin fiyatlarını artırmış olmaları, söz konusu
teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği sonucuna ulaşmak için yeterli görülmemektedir.
(167) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler çerçevesinde, Adapazarı’nda hazır beton sektöründe
faaliyet gösteren ÇİMSA BETON, AKYAZI BETON, ARIDİL BETON, NUH BETON ve
BELPAŞ BETON’un 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine yönelik yeterli delilin
bulunmadığı, İNCİ BETON ve OYAK BETON’un ise 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal
ettiği sonucuna ulaşılmıştır.


12-42/1321-434

41/46
I.6. Ceza Tespitine İlişkin Değerlendirme
(168) Hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerden, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde
yasaklanmış davranışlarda bulunduğu tespit edilen İNCİ BETON ve OYAK BETON’a
Kanun’un 16. maddesi ile “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile
Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”
(Yönetmelik) hükümleri uyarınca idari para cezası verilmesi gerekmektedir.
(169) Yönetmelik’in “Temel Para Cezası”nı düzenleyen 5. maddesine göre teşebbüslerin nihai
karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirlerinin karteller için yüzde
ikisi ile yüzde dördü, diğer ihlaller için binde beşi ile yüzde üçü arasında bir oranın esas
alınması gerekmektedir. Dosya kapsamında temel para cezası belirlenirken yüzde iki oranı
esas alınmıştır. Kararda yer alan tüm tespit ve değerlendirmelerin 2010 yılına ait olması, bu
çerçevede ihlalin süresinin bir yıldan az olduğunun anlaşılması nedeniyle Yönetmelik’in 5.
maddesinin 3. fıkrası uyarınca temel para cezasında artırım yapılmasına gerek
görülmemiştir.
(170) Yönetmelik’in 4. maddesine göre temel para cezasının hesaplanmasının ardından,
ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak arttırma ve/veya indirme
yapılması gerekmektedir. Dosya kapsamında herhangi bir ağırlaştırıcı unsur
bulunmamaktadır.
(171) Dosya kapsamında, İNCİ BETON bakımından herhangi bir hafifletici unsur
bulunmamaktadır. Bununla birlikte, OYAK BETON’a ait Adapazarı hazır beton tesisinin 2010
yılı gelirlerinin OYAK BETON’un toplam gelirleri içindeki payı %(…..)’dir. Bu nedenle dosya
kapsamında OYAK BETON’a verilecek para cezasının tespitinde ihlal konusu faaliyetlerin
teşebbüsün yıllık gelirleri içindeki payının çok düşük olduğu hususu hafifletici unsur olarak
dikkate alınmıştır.
J. SONUÇ
(172) Rekabet Kurulunun 17.05.2011 tarih ve 11-31/626-M sayılı kararı uyarınca yürütülen
soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı
savunmalara, sözlü savunma toplantısında yapılan açıklamalara ve incelenen dosya
kapsamına göre;
1- İnciler İnşaat Kum Ocağı İşletmeciliği Tic. ve San. A.Ş. ve Oyak Beton San. ve Tic.
A.Ş.’nin hazır beton satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal
ettiklerine OYÇOKLUĞU ile,
2- Bu nedenle, Kanun'un 16. maddesi ile "Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve
Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına ilişkin
Yönetmelik"in
a) 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükümleri uyarınca, 2011 mali yılı sonunda
oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren %2'si oranında
olmak üzere İnciler İnşaat Kum Ocağı İşletmeciliği Tic. ve San. A.Ş.’ye 361.518,00 TL
b) 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası hükümleri
uyarınca, 2011 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi
gelirlerinin takdiren %0,8'i oranında olmak üzere Oyak Beton San. ve Tic. A.Ş.’ye
2.442.180,98 TL
idari para cezası verilmesine Kurul Üyesi Reşit GÜRPINAR'ın farklı gerekçesi ve
OYÇOKLUĞU ile;
12-42/1321-434

42/46
3- Arıdil Konut ve Otomotiv Pazarlama San. ve Tic. A.Ş., Belpaş Sakarya Büyükşehir
Belediyesi İhtiyaç Maddeleri Paz. Tic. ve San. A.Ş., Nuh Beton A.Ş., Çimsa Çimento San.
ve Tic. A.Ş. ve Akyazı Hazır Beton Nalburiye İnş. Nakliye Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd.
Şti.’nin söz konusu ihlale katıldıklarına dair yeterli delil bulunmadığından adı geçen
teşebbüslere aynı Kanun’un 16. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanamayacağına
OYÇOKLUĞU ile
Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.

KARŞI OY GEREKÇESİ
(28.08.2012 tarihli ve 12-42-1321-434 sayılı Kurul Kararı)

Alınan Kurul Kararının 1. ve 2. maddelerine;

1- Nispeten kapsamı dar bir coğrafi pazarda faaliyette bulunan çok sayıdaki diğer
teşebbüs için ihlal tespiti yapılıp ceza verilememesi,
2- İnci Beton ve Oyak Betonun anılan dönemdeki aylık pazar payları toplamının
tüm satışların %(…..)’ini geçmemesi,
3- Oyak Betona ait Adapazarı hazır beton tesisinin 2010 yılı gelirlerinin Oyak
Betonun toplam gelirleri içindeki payının %(…..) oranında olması bu hacimdeki
bir pazarda rekabet ihlali anlamına gelecek uygulamaların teşebbüs açısından
irrasyonel olduğu,
4- Oyak Betonun aynı tarihlerde faaliyette bulunduğu Bolu ve Düzce pazarlarında
da aynı şekilde fiyat artışı yapması gibi durumların varlığı ve
5- Ayrıca, genel olarak ilgili sektör ve pazarda rekabet ihlali tespitini haklı kılacak
düzeyde delil, belge ve ispat standardının mevcut raporda bulunmaması
gerekçeleriyle katılamıyorum.


Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Başkan



Rekabet Kurulu’nun 28.08.2012 Tarihli, 12-42/1321-434 Sayılı Kararına

KARŞI OY GEREKÇESİ

28.08.2012 Tarihli, 12-42/1321-434 Sayılı Kararının 3 numaralı başlığı altında yer alan
“Arıdil Konut ve Otomotiv Pazarlama San. ve Tic. AŞ., Belpaş Sakarya Büyükşehir
Belediyesi Ihtiyaç Maddeleri Paz. Tic. ve San. AŞ., Nuh Beton AŞ., Çimsa Çimento San. Ve
Tic. A.Ş. ve Akyazı Hazır Beton Nalburiye ınş. Nakliye Petrol Ürünleri San. ve Tic.
Ltd.Şti.'nin söz konusu ihlale katıldıklarına dair yeterli delil bulunmadığından adı geçen
teşebbüslere aynı Kanun'un 16. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanamayacağı” na
ilişkin çoğunluk görüşüne aşağıda açıklanan nedenlerle katılmam mümkün olmamıştır.

Kararın bu yönde oluşmasına gerekçe olarak 20.10.2010 tarihinde yapılan ve Sakarya’da
uygulanacak hazır beton fiyatlarının belirlenmesine ve fiyat dışındaki koşulların
12-42/1321-434

43/46
yeknesaklaştırılmasına ilişkin toplantıya adı geçen teşebbüslerin katıldığını gösterir yeterli
bilgi ve belge bulunmaması gösterilmiştir.

Öncelikle belirtilmesi gereken husus 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanunun(Kanun) 4.maddesinin ihlalinden söz edebilmek için, teşebbüslerin fiyatların(Dosya
konusu olay bakımından) belirlenmesi amacıyla yapılan toplantı ya da toplantılara fiziki
olarak katıldıklarını ispatlamak zorunluluğunun bulunmadığıdır. Rekabet Kurulu (Kurul)nun
ortaya koyması gereken, fiyat birlikteliği konusundaki irade uyuşmasıdır. Bugünün
dünyasında teşebbüslerin anlaşması, iradelerini uyumlu hale getirmesi için gerçek bir
mekânda, fiziki olarak bir araya gelmeleri zorunlu değildir. Bu Dosya bakımından
teşebbüslerin fiyat birlikteliğini gösteren (ekonomik) delillerin ve söz konusu teşebbüslerin
bu fiyat hareketlerinin gerçekleştiği dönemde aralarındaki konuya ilişkin iletişimi ortaya
koyan delillerin(hukuki) varlığı gerekli ve yeterlidir. Dosya içeriğinde her iki hususu da
gösterir bilgi ve belgeler yeterince bulunmaktadır. Bu bilgi ve belgelerden görüleceği üzere,
söz konusu firmaların tamamı 20.10.2010 tarihinden sonra Sakarya ilinde hazır beton
fiyatlarını birkaç gün arayla yaklaşık aynı oranlarda artırmışlardır. Fiyat artışlarının talep
artışı ile ilgisinin olmadığı(mevsim itibariyle olamayacağı) da yine dosyadaki bilgilerden
anlaşılmaktadır. Diğer bir deyişle, bu teşebbüslerin, bizim de iştirak ettiğimiz üzere, Kurul
çoğunluğunun Kanunu ihlal etiğini belirlediği diğer iki teşebbüsten bu yönüyle hiçbir farkı
bulunmamaktadır. Daha önemlisi, bu teşebbüslerin söz konusu fiyat artışlarını, 20.10.2010
tarihli toplantıda ortaya çıkan fiyat birlikteliğine yönelik irade ile uyuşma(anlaşma) içinde
yaptıklarını gösterir Dosyada çok sayıda (Soruşturma Raporu, Belge:9,11,14,15,16,17 ve
18) belge yer almaktadır.

Özetle söylemek gerekirse, adı geçen teşebbüslerin de diğer iki teşebbüs gibi Kanunun 4.
maddesini ihlal ettikleri, dolayısıyla eylem ve işlemlerine uyan yaptırıma tabi tutulmaları
gerektiği kanaatiyle Kararın ilgili bölümüne katılma imkanı bulunamamıştır.


İsmail Hakkı KARAKELLE
Kurul Üyesi


Rekabet Kurulu’nun 28.08.2012 Tarih ve 12-42/1321-434 Sayılı Kararına

FARKLI GEREKÇE

Kurulumuz mezkur kararıyla, 4054 sayılı Kanun’un 4.maddesine aykırı uygulama iddiaları
nedeniyle, aynı Kanun’un 16. maddesi ile ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem
ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına
İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükümleri uyarınca,
soruşturma tarafı yedi teşebbüsten İnciler İnşaat Kum Ocağı İşletmeciliği Tic. Ve San.
A.Ş’ye 2011 mali yılı sonunda oluşan ve Rekabet Kurulu tarafından belirlenen yıllık gayri
safi gelirinin takdiren % 2 (iki), Oyak Beton San. Ve Tic. A.Ş’ye ise % 0.8 oranında olmak
üzere; idari para cezası verilmesine karar vermiş bulunmaktadır. Anılan bu idari para
cezaları belirlenirken 4054 sayılı yasa ile birlikte, yukarıda belirtilen Rekabeti Sınırlayıcı
Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde
Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in ilgili hükümlerinin uygulanarak verilen ceza
12-42/1321-434

44/46
oranının saptanması ve yine ceza miktarının hesaplanması ile ilgili bölümünü içeren ceza
miktarına sonuç olarak katılmakla birlikte, Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve
Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin
Yönetmelik’in 5.maddesinin uygulanmasına yönelik gerekçelerine katılmıyorum.

4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 16.maddesinin 4.fıkrasında; “Bu
Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek
teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl
sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın
mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin
yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir.” denilmiş, son fıkrasında da; “ Bu maddeye göre
verilecek idarî para cezalarının tespitinde dikkate alınan hususlar, işbirliği halinde para
cezasından bağışıklık veya indirim şartları, işbirliğine ilişkin usul ve esaslar Kurulca
çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.’’ hükmü bulunmaktadır.

Bu hükümleri yorumlarsak; Yasa Koyucu, maddenin 4.fıkrası ile verilecek cezalarda alt sınır
koymayıp, sadece üst sınırı belirleyerek cezaların yüzde ona kadar verileceğini hükme
bağlamış, son fıkrasında ise sadece “cezanın tespitinde dikkate alınan hususlar”
kavramını getirmiş ve Rekabet Kurulu’na sadece cezanın tespitinde dikkate alınacak
hususların belirlenmesine ilişkin yönetmelik çıkarma konusunda sınırlı yetki vermiştir.
Cezanın tespitinde dikkate alınacak hususlar derken yasa koyucu neyi kastetmektedir?
Burada kastedilen hangi fiillere, ne miktarda ceza vereceğini tespit et demek anlamında
değil, 16.madde ile verilen ceza sınırları içerisinde ( % 10 ‘a kadar) ceza takdir ederken
hangi unsurlara göre veya hangi şartların varlığı halinde cezayı ağırlaştıracaksın veya
hafifleteceksin, bir başka deyişle yasada öngörülen sınırlar içerinde ceza tayin ederken,
takdir yetkini kullanma adına hangi unsurları dikkate alarak ceza tesis edeceksin
anlamındadır. Yasa koyucu Rekabet Kurulu’na, Yönetmelik yaparken hangi fiillere ne ceza
verileceğini tespit etme yolunda bir yetki verseydi o zaman yasaya; “bu maddeye göre
verilecek idarî para cezalarının tespiti ve maddeye göre verilecek idarî para cezalarının
tespitinde dikkate alınan hususlar” kavramını birlikte getirirdi.

Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in; “Temel Para Cezası’’
başlığı altındaki 5.maddesinin (1) fıkrasında Temel para cezası hesaplanırken, Kanunun 4
üncü ve 6 ncı maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs
birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin, nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya
bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan
ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin;
a) Karteller için, yüzde ikisi ile yüzde dördü,
b) Diğer ihlaller için, binde beşi ile yüzde üçü,
arasında bir oran esas alınır.
(2) Birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde, ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin
piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın
ağırlığı gibi hususlar dikkate alınır.
(3) Birinci fıkraya göre belirlenen para cezası miktarı;
a) Bir yıldan uzun, beş yıldan kısa süren ihlallerde yarısı oranında,
b) Beş yıldan uzun süren ihlallerde bir katı oranında,
12-42/1321-434

45/46
arttırılır.’’ denilmiş, yine 6.maddesinde Ağırlaştırıcı Unsurlar ve 7.maddesinde de Hafifletici
Unsurlar ayrı ayrı sayılmıştır.

Yukarıda açıkça görüleceği üzere Yasa Koyucu 16.maddeye göre verilecek cezalarda; alt
sınır koymayıp, sadece üst sınırı belirleyerek cezaların yüzde ona kadar verileceğini
hükme bağlamasına ve Rekabet Kurulu’na yukarıda geniş olarak açıkladığımız gibi,
Yönetmelikle düzenlenmesi yetki aşımı nedeniyle mümkün olmayan bir konuda,
Yönetmelikle düzenleme yapılarak belli suçlar için, belirli cezalar getirilmiş, yine
Yönetmelikte, Kanunda olmayan bir kural getirilerek alt sınır ve yasada öngörülmeyen üst
sınır belirlenmiş ve karteller için yüzde iki ile dört arası, diğer ihlaller içinse binde beş ile
yüzde üçü şeklinde ceza verilmesi öngörülmüştür.

Yönetmelikler, Kamu Kuruluşlarının kendi görev alanlarına giren konularda yasa ve tüzük
uygulanmasına yönelik yönetsel anlamdaki hukuk kurallarıdır. Anayasanın 124.maddesine
göre Başbakanlık, Bakanlıklar ve Kamu Kuruluşları görev alanları ile ilgili yasa ve tüzüklerin
uygulanmasını belirleyen yönetmelik çıkarabilir. Anayasa’mızın 11.maddesinin 2.fıkrasına
göre Kanunlar Anayasa’ya aykırı olamayacağı gibi, bu kuraldan hareketle hukukun genel
ilkelerine göre; Yönetmelikler de yasa ve tüzüklere aykırı olamayacağı gibi üst hukuk
kurallarına da aykırı olamaz. Yönetmelikler yasanın açıkça yetki vermediği bir konuda
yeni bir düzenleme yapamayacağı gibi, Yasa ile öngörülen kuralı sınırlayamaz. Yeni bir
hüküm koyamaz.

Olayımızda 4054 sayılı yasanın 16.maddesi ile konulan kural, anılan Yönetmelikle bir
anlamda değiştirilmekte ve Kurulun hareket alanı daraltılmaktadır. Yasa ile getirilmeyen ve
Yönetmelik Koyucuya ceza miktarlarını ve ceza sınırlarını saptama konusunda verilmiş bir
yetki olmamasına rağmen, belirli suçlara verilecek cezaların saptanması, para cezasına alt
sınır konulması ve yeni bir üst sınır konulması 4054 sayılı yasanın 16.maddesine aykırıdır.
Öte yandan 5/1-b bendinde; karteller dışında kalan diğer ihlaller için, binde beşi ile yüzde
üçü, oranında bir ceza öngörülmesi, Yasanın 16/son maddesinde Kurulca çıkarılması için
verilen yönetmelik yetkisini aşmaktadır. Zira yönetmelik ile temel ceza tespiti mümkün
değildir. Bu nedenle yasaya aykırı bulunan Yönetmelik hükümlerine göre ceza
belirlenmesinin olanaklı olmadığı, hukuken sakat olduğu açıktır. Öte yandan bu karşı oy
sahibinin yetkisinde bulunan ceza miktarını tespit etme yolundaki takdir yetkisi, daha önce
görev yapan ve aynı seviyede olan üyelerin çıkardığı bir düzenleme ile ipotek altına
alınmakta, adeta onların düşünce ve kararlarını devam ettirme zorunluluğu gibi hukukla
bağdaşmayacak bir durum ortaya çıkarmaktadır.

Bu görüşe karşı bir sav getirilebilir. “Yönetmelik Danıştay’ca iptal edilmediğine göre hukuken
geçerlidir ve zaten verilen cezada yönetmeliğin 6. ve 7. maddeleri uygulanarak sonuç olarak
cezanın, yasanın öngördüğü alt ve üst sınırlara ulaşmaktadır.’’ Hukukun genel ilkeleri,
hafifletici ve ağırlaştırıcı unsurların bulunmadığı olayda Rekabet Kurulu’nun anılan
yönetmeliğe göre alt ve üst sınır belirleme yönünden bağlı olması karşısında bu savın bir
geçerliliği olamaz.
İdare hukuku kurallarına göre Yönetmelik gibi düzenleyici işlemlere karşı iptal davaları iki
halde açılabilmektedir. Yönetmeliklerin yayımlanması üzerine ilgililer tarafından iptali için
dava açılabileceği gibi, Yönetmeliklerin bir idari işleme dayanak olarak alınıp uygulanması
ile menfaatleri haleldar olan kişiler tarafından da işlemle birlikte, yönetmeliğin ilgili
12-42/1321-434

46/46
hükümlerinin de iptali yolunda dava açılabileceği bilinmektedir. Bu nedenlerle ve yukarıda
açıklamaya çalıştığım gerekçelerle, Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve
Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin
Yönetmelik’in; 4054 sayılı yasaya aykırı bulunan ilgili hükümlerinin iptal davasına konu
olması halinde iptal edilebileceği kanısını taşımaktayım.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, Kurulun anılan Yönetmelik’in yasaya aykırı olan
5.maddesini uygulamaksızın, sadece 4054 Sayılı Yasa’nın 16.maddesine göre ve taraf
teşebbüslerden Oyak Beton San. Ve Tic. A.Ş hakkında anılan Yönetmelik’in 7/1 maddesi
uygulanıp, sonuç olarak aynı idari para cezaları verilmesi gerekirken, cezaya sonuç olarak
katılmakla birlikte, Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim
Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in
5.maddesinin uygulanmasına yönelik gerekçelerine katılmıyorum.


Reşit GÜRPINAR
Kurul Üyesi




Full & Egal Universal Law Academy