T.C. SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2018/827 Esas - 2022/50
/// TÜRK MİLLETİ ADINA ///
T.C.
SAMSUN
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/827 Esas
KARAR NO: 2022/50
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
DAVALI :
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 26/05/2014
KARAR TARİHİ:
GEREKÇELİ KARAR TARİHİ:
Mahkememizde görülen Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili DAVA dilekçesi ile özetle: Müvekkilinin 1991 yılından itibaren davalı şirketin acentesi olarak çalıştığını, ancak davalının bölge müdürünün değişmesinden sonra müvekkilinin hesapları üzerinde oynama yapılmaya başlandığını ve sözleşmenin davalı tarafından feshedildiğini, ardından davalının müvekkili hakkında icra takibi başlattığını ileri sürerek, müvekkili hakkındaki icra takibi nedeniyle 73.167,24-TL borçlu olmadığının tespitini, 15.000-TL alacak ile 20.000-TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili CEVAP dilekçesi ile özetle: Sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini ve müvekkilinin ticari defter kayıtlarına göre davacının halen borçlu olduğunu, diğer taleplerin de haklı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkememizin ikinci bozmadan sonraki 19.02.2016 tarihli kararında davanın kısmen kabul-reddine karar verilmiş, ancak karar ...sayılı kararı ile bozulmuştur.
Bozma ilamına uyulmuş ve farklı bankalara müzekkere yazılmış, cevabi yazılar dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizce alınan 08.07.2020 havale tarihli heyet raporunda özetle: Mübrez mail order formları üzerinde .. logosu ile form seri numarasının, poliçe numarasının, müşteri kredi kartı numarası ve güvenlik numarası ile son kullanma tarihinin, ayrıca müşteri imzasının bulunduğu; mail order formunun, keşide edilecek poliçenin priminin ne şekilde tahsil edileceğini gösterir belge mahiyetinde olduğu, ... davacıya vermiş olduğu komisyon tutarlarını gösterir listedeki bilgiler ile mail order formlarındaki bilgilerin birbiriyle örtüştüğü ve buradan mail order formlarına konu poliçelerin keşide edildiği ve davalı ...bu formlara konu poliçe prim tahsilatlarını yapıp davacıya poliçe başına komisyon ödediği sonucuna ulaşıldığı, bozmadan sonra bankalardan celp edilen belgelerden bir sonuca varılamadığı mütala edilmiştir.
Davalı ... ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmak istenmiş ve adresi yer mahkemesine talimat yazılmış ise de, defterler, belgelerin zamanaşımı sebebiyle imha edildiği gerekçe gösterilerek ibraz edilmemiş, bu yöne ilişkin rapor alınamamıştır.
Dava, acentelik sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit, alacak ve tazminat istemlerine ilişkindir.
Yargılamanın bulunduğu aşamaya göre uyuşmazlık kredi kartı ödeme formu ile mail order formlarının mahiyetinin ne olduğu ve bu belgelerin ödemenin ispatında yeterli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Bilirkişi heyeti raporlarında da belirtildiği üzere; hakkında sigorta poliçesi düzenlenmesini talep eden tüketici, primin kredi kartından veya mail order yolu ile tahsil edilmesini istemesi halinde kredi kartı bilgileri sigortacı tarafından alınıp bir form düzenlenmekte ve akabinde poliçe keşide edilip prim tahsilatı yapılmaktadır. Poliçenin acente tarafından keşide edilmiş olması halinde, prim sigorta şirketi tarafından tahsil edilmekte ve sigorta şirketi primi tahsil edilen her poliçe için acentesine komisyon ödemektedir. Kredi kartı veya mail order formunun düzenlenmiş olması, kuşkusuz poliçenin düzenlenip primin tahsil edildiğine karine değildir; ancak bu olgunun sigorta şirketi tarafından acentesine komisyon ödenip ödenmediği vakıası ile birlikte değerlendirilmesi gereklidir. Zira, kredi kartı veya mail order formu düzenlenen bir poliçe için sigorta şirketi tarafından acentesine komisyon ödenmiş ise, o poliçenin düzenlenmiş ve primin sigorta şirketi tarafından tahsil edilmiş olduğu karine olarak kabul edilir. Bu durumda, ispat yükü artık aksini ileri süren tarafa aittir.
Somut olayda, kredi kartı ödeme formları ile mail order formları davacı acente tarafından düzenlenmiş, her prim tahsilatında davacıya yapılan ödemeleri gösterir komisyon listesi ise davalı sigorta şirketince oluşturulmuştur. Davacının müşterilerine ait kredi kartı ödeme formları yani mail order formları ile davacının kendisine ait kredi kartı ödeme formlarındaki bilgilerin, komisyon listesindeki bilgiler ile örtüştüğü anlaşılmaktadır. Davalı sigorta şirketi, davacı ile aralarındaki acentelik sözleşmesinden kaynaklı komisyon ödemelerini, poliçeleri düzenleyip primlerini tahsil ettikten sonra gerçekleştirmiş olup, komisyonu ödenen poliçe bilgileri ile mail order listesindeki bilgilerin birbiriyle örtüştüğü bilirkişi heyetinden alınan raporlar ile ortadadır. Davalı sigorta şirketi, komisyon bedellerini acentesi davacıya ödediğine göre, prim tahsilatlarını da yapmıştır. Bu halde, kredi kartı ödeme formları ile mail order formlarına konu poliçelerin düzenlenip primin tahsil edildiğinin kabulü gerekir; aksi, davalı tarafından ispat edilmelidir. Davalı ise aksini ispat edememiştir.
Bu sebeplerle, davacının... Esas sayılı takip dosyasında davalıya 50.582,79-TL tutarında borçlu olmadığı kabulü ile sonuca gidilmiş, fazlaya ilişkin istem reddedilmiştir. Davalı yanın tazminat talebi, koşulları oluşmadığından reddedilmiştir.
Davacının; ek komisyon, cari hesap ve poliçe iptal bedeli alacağına yönelik talepleri ile manevi tazminat talebi konusundaki mahkememizin 26.04.2013 tarihli ret kararı, davacı yanın tüm temyiz itirazlarının reddedildiği ikinci bozma ile kesinleştiğinden, bu istemlerle ilgili olarak yeniden ret yönünde hüküm kurulmuştur.
Mahkememizin 19.02.2016 tarihli kararında davacı aleyhine takdir edilen vekalet ücreti, davalı yararına oluşan usuli müktesep hak nazara alınarak aynen tekrar edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE;
a) Menfi tespit talebinin kısmen kabulü ile, davacının ...Esas sayılı takip dosyasında davalıya 50.582,79-TL borcu olmadığının tespitine, bakiye kısma yönelik talebin reddine,
Davalı tarafın aşan kısım açısından inkar tazminat talebinin reddine,
b) Ek komisyon, cari hesap ve poliçe iptal bedeli alacağına yönelik taleplerinin ayrı ayrı reddine,
c)Davacının manevi tazminat talebinin reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 3.455,31-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.460,30-TL'nin mahsubu ile bakiye 1.995,01-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bozmadan önce alınmış harç var ise mahsubuna,
3-Davacı, davayı vekil marifetiyle takip ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 7.375,76-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı, davayı vekil marifetiyle takip ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 5.647,67-TL vekalet ücretinin ve ayrıca manevi tazminat davası ile ilgili olarak belirlenen 1.800-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 5.298,30-TL yargılama giderinden davanın kabul-ret oranına göre belirlenen 3.039,70-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan toplam 2.438,20-TL yargılama giderinden davanın kabul-ret oranına göre belirlenen 1.039,37-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 15 gün içinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer emsal mahkemeye verilecek bir dilekçe ile Yargıtay'da temyiz yasa yolu açık olmak üzere karar verildi, anlatıldı.17/01/2022
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu'nun 5'inci maddesi kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.