T.C. SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2019/195 Esas - 2021/485
T.C.
SAMSUN
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/195 Esas
KARAR NO: 2021/485
HAKİM :...
KATİP: ...
DAVACILAR : ...
VEKİLLERİ: ...
DAVACI : ...
DAVALILAR :...
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2019/364 ESAS SAYILI DOSYASI
DAVACILAR :...
VEKİLLERİ: ...
DAVALI:...
VEKİLLERİ: ...
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2019/699 ESAS SAYILI DOSYASI
DAVACILAR : ...
VEKİLLERİ: ...
DAVALI: ...
VEKİLLERİ:...
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2018/822 ESAS SAYILI DOSYASI
DAVACILAR : ...
VEKİLLERİ:...
DAVALI: ...
VEKİLLERİ: ...
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ: ...
GER. KAR.YAZ. TARİH : ...
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İddia ve savunmaların özeti;
Asıl dava .../... Esas sayılı dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket ile müvekkili ..., ..., ... ... ... arasında ... tarihinde imzalanan sözleşme gereğince davalı müvekkil adi ortaklığa 2.400,00 TL metreküp hazır beton satacak, müvekkili ise 2.400,00 metreküp hazır betona karşılık 150.000,00 TL nakit ve ...,00 TL meblağlı ... adet sıralı çek olmak üzere toplamda 384.000,00 TL ödeyeceğini, müvekkilinin sözleşmeye uyarak nakit olarak anlaşılan kısmı davalı şirketin hesabına yatırdığını, söz konusu çeklerden 5 tanesinin ödendiğini ancak davalının 710,5 metreküp hazır beton teslim ettiğini, geriye kalan 1689,5 metreküplük kısmını teslim etmediğini, sözleşme hükümlerinin ihlal edildiğini, davalının ayrıca elde kalan çekler yönünden de takip başlattığını bu nedenle de iş bu davayı açtıklarını beyanla davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen .../... Esas sayılı dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket ile müvekkili ... arasında ... tarihinde imzalanan sözleşme gereğince davalı müvekkil adi ortaklığa 2.400,00 TL metreküp hazır beton satacak, müvekkili ise 2.400,00 metreküp hazır betona karşılık 150.000,00 TL nakit ve ...,00 TL meblağlı ... adet sıralı çek olmak üzere toplamda 384.000,00 TL ödeyeceğini, müvekkilinin sözleşmeye uyarak nakit olarak anlaşılan kısmı davalı şirketin hesabına yatırdığını, söz konusu çeklerden 5 tanesinin ödendiğini ancak davalının 710,5 metreküp hazır beton teslim ettiğini, geriye kalan 1689,5 metreküplük kısmını teslim etmediğini, sözleşme hükümlerinin ihlal edildiğini, davalının ayrıca elde kalan çekler yönünden de takip başlattığını bu nedenle de iş bu davayı açtıkları, Ziraat Bankasına ait ve hamiline olarak düzenlenen ve keşidecisi,... adına ... olan ... seri numaralı ...,00 TL mablağlı çekin bedelsiz olduğunun ve müvekkillerinin iş bu çeke ilişkin borçlu olmadıklarının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen .../... Esas sayılı dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket ile müvekkili ... arasında ... tarihinde imzalanan sözleşme gereğince davalı müvekkil ... 2.400,00 TL metreküp hazır beton satacak, müvekkili ise 2.400,00 metreküp hazır betona karşılık 150.000,00 TL nakit ve ...,00 TL meblağlı ... adet sıralı çek olmak üzere toplamda 384.000,00 TL ödeyeceğini, müvekkilinin sözleşmeye uyarak nakit olarak anlaşılan kısmı davalı şirketin hesabına yatırdığını, söz konusu çeklerden 5 tanesinin ödendiğini ancak davalının 710,5 metreküp hazır beton teslim ettiğini, geriye kalan 1689,5 metreküplük kısmını teslim etmediğini, sözleşme hükümlerinin ihlal edildiğini, davalının ayrıca elde kalan çekler yönünden de takip başlattığını bu nedenle de iş bu davayı açtıkları, .. Bankasına ait ve hamiline olarak düzenlenen ve keşidecisi, ... adına ... olan ... seri numaralı ... vade tarihli, ... TL mablağlı çekin bedelsiz olduğunun ve müvekkillerinin iş bu çeke ilişkin borçlu olmadıklarının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen .../... Esas sayılı dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkilinin ... arasında ... tarihinde imzalanan sözleşme gereğince davalı müvekkili adi ortaklığa 2.400 m³ hazır beton satacağını, müvekkilinin ise 2.400 m³ hazır betona karşılık 150.000,00 TL nakit ve ... TL meblağlı ... adet sıralı çek olmak üzere toplamda; 384.000,00 TL ödeyeceğini, söz konusu sözleşmenin imzalanmasının hemen akabinde müvekkili sözleşmede yazdığı şekilde nakit olarak anlaşılan kısmi davalı şirketin hesabına yatırdığını, müvekkili tarafından söz konusu çeklerden 5 tanesinin ödendiğini ancak davalı şirketin müvekkilinin adi ortaklığı 710,5 m³ hazır beton teslim edebildiğini, geriye kalan 1.689,5 m³ lük kısmı teslim edemediğini, davalı şirket yetkilileri ile haricen görüşmeler yapıldığını ancak davalı şirket tarafından sözleşme hükümlerinin yerine getirilmediğini, bu durumun müvekkilinin adi ortaklığın işlerinin sekteye uğramasına sebebiyet verdiğini, davalı tarafın edimini yerine getirmediği gibi mal kaçırma suretiyle mağdur edilme ihtimalinin de bulunmadığını, bu nedenlerle; Ziraat Bankasına ait hamiline olarak düzenlenen ve keşidecisi ... adına ... olan ... no lu ... TL meblağlı,... tarihli celse ilişkin olarak davalı veya 3. Şahıslar tarafından bankaya ibrazı halinde ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, akabinde ise yapılacak yargılama sonucunda ise Bankasına ait hamiline olarak düzenlenen keşidecisi ... adına ... olan ... no lu ... TL meblağlı, ... tarihli çekin bedelsiz olduğunun ve müvekkillerinin iş bu çeke ilişin borçlu olmadıklarını tespitine, karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dava ve birleşen davalarda davalıların cevap dilekçelerini dosyaya sunmadıkları görüldü.
Toplanan deliller;
Asıl dava da ve birleşen diğer davalarda davacılar vekili dava dilekçesi ekinde, ... tarihli Satım Sözleşmesini, davacı tarafından davalı şirkete yapılan ödemeleri gösterir banka dekontlarıni, davacı tarafından davalı şirkete teslim edilen çek fotokopilerini, davalı şirket tarafından davacıya teslim edilen hazır betona ilişkin fatura asıllarını dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.
Dosyanın ... tarihinde mahkememiz .../... Esas sayılı dosyasıyla açıldığı, ... tarihli duruşmada davanın Aktif husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verildiği, ancak kararın istinaf edilmesi üzerine mahkememiz kararının kaldırıldığı ve dosyanın mahkememiz iş bu esasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
Ziraat Bankası .. şubesine yazılan yazıya 15/11/2019 tarihinde cevap verildiği ilgili çek fotokopilerinin gönderildiği anlaşılmıştır.
QNB Finansbank Aş vekili 25/11/2019 tarihli müdahale talepli dilekçesini dosyaya ibraz etmiştir.
Mahkememiz ... tarihli kararı ile... tarihli, keşidecisi ... adına ... olan Ziraat Bankasına ait ... nolu ... keşide tarihli ... TL bedelli çeke ödemeden men kararı mahiyetinde ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması hususunda ihtiyati tedbir konulduğu anlaşılmıştır.
Tarafların defter incelemesine ilişkin mali müşavir bilirkişiden ... tarihli bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Kuveyt Türk Samsun şubesine yazılan müzekkereye cevap verildiği, eft dekontlarının gönderildiği anlaşılmıştır.
DenizBank Aş ye yazılan müzekkereye cevap verildiği anlaşılmıştır.
Halk Bankası Aş ye yazılan müzekkereye cevap verildiği, Denizbank Aş ye ait ... seri nolu çek ... tarafından Canik/SAMSUN şubesine teslim edildiği, ... tarihinde çekin ait olduğu bankaya elektronik ortamda ibraz edilmiş olup, çek bedeli müşteri hesabına ödendiği çek fotokopisinin gönderildiği anlaşılmıştır.
Samsun İcra Müdürlüğünün .../... sayılı icra dosyasının uyap üzerinden mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
Çarşamba İcra Müdürlüğünün .../... Sayılı icra dosyasının uyap üzerinden mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
Ankara 3. İcra Müdürlüğünün .../... sayılı icra dosyasının uyap üzerinden mahkememiz dosyası arasına alındığı anlaşılmıştır.
Samsun İcra Müdürlüğünün .../... sayılı icra dosyasının uyap üzerinden mahkememiz dosyası arasına alındığı anlaşılmıştır.
Davaya konu çeklerin ... adına keşide edilen çekler olduğu her üç şahıs arasında ... ortaklık hükümlerinin geçerli olduğu sabittir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dava; davacının dava konusu çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.
Davacılar vekili; asıl .../... Esas sayılı dosyada ... seri numaralı ... TL bedelli çek yönünden borçlu olmadığının tespitini, birleşen .../... Esas sayılı dosyada ... seri numaralı ... TL bedelli çek yönünden borçlu olmadığının tespitini, birleşen .../... Esas sayılı dosyada ... seri numaralı ... TL bedelli çek yönünden borçlu olmadığının tespitini, birleşen .../... Esas sayılı dosyada ... seri numaralı ... TL bedelli çek yönünden borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce icra takibinden önce açılan menfi tespit davaları nedeni ile her ne kadar tedbir kararları verilmiş ise de davaya konu çeklerin üçüncü kişilere ciro edilmiş olması, tedbir kararının iyiniyetli üçüncü kişilere uygulanamayacağı gereğince yargılama sırasında davaya konu çeklerle ilgili olarak Samsun İcra Dairesinin .../... Esas sayılı takip dosyası ile ... seri numaralı çek ile ilgili, Ankara .... İcra Dairesinin .../... Esas sayılı takip dosyası ile ... seri numaralı çek ile ilgili, Samsun İcra Dairesinin .../... Esas sayılı takip dosyası ile ... seri numaralı çek ile ilgili, Çarşamba İcra Dairesinin .../... Esas sayılı takip dosyası ile ... seri numaralı çek ile ilgili takip başlatıldığı anlaşılmış, davacılar vekilinin çek bedellerinin ödendiğinden bahisle menfi tespit davasını çek bedellerinin iadesine ilişkin istirdat davası olacak şekilde ıslah ettiği görülmüştür.
Tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılması hususunda ara karar kurulmuş, davacı defterleri incelenmiş bilirkişiden ... tarihli rapor aldırılmıştır. Raporun incelenmesinde; davalı şirketin kesin süre verilmesine rağmen ticari defterlerini sunmadığı ve yerini bildirmediği, davacının ...-... defterlerinin sunulduğu, davacı defterlerinin açılış kapanış tasdiklerinin usulüne uygun şekilde yaptırıldığı, taraflar arasındaki ilişkinin ... yılı ile sınırlı olduğunun tespit edildiği, defter kayıtlarına göre davacının ... adet fatura ile 136.119,30 TL tutarında beton aldığı, ... tarihi itibariyle borcun kapatıldığı, dava dosyasındaki faturalar ile yasal defterlere işlenen faturaların birbiri ile örtüşmediği, davacı defter kayıtlarında davalıya yapılan ödemelere ve verilen çeklere ilişkin kaydın bulunmadığı, bu nedenle taraflar arasındaki borç alacak durumunun kesin olarak tespitine imkan bulunmadığı, ancak dosya içerisinde yer alan 4 adet banka dekontu incelendiğinde davalı şirkete 155.000,00 TL ödendiğinin görüldüğü, yine 5 adet toplam 132.250,00 TL tutarlı çeklerin ilk cirantasının davalı olması nedeni ile bu çeklerin de kesin olarak davalı şirkete verildiğinin kabul edilmesi gerektiği kanaati bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; davalı tarafın cevap delikçesi sunmadığı dolayısıyla tüm vakaları inkar etmiş sayıldığının anlaşılması karşısında davacı önce taraflar arasındaki akdi ilişkiyi, akabinde de sözleşmeye konu malı teslim almadığını yazılı delille ispat etmelidir. Dosya içerisinde yer alan ... tarihli hazır beton sözleşmesi, banka dekontları, çek örnekleri ve ticari defter kayıtları dikkate alındığında taraflar arasında beton alımına ilişkin bir ticari ilişki olduğu sabittir. Taraflar arasında imzalanan sözleşme incelendiğinde alınacak beton karşılığında 155.000,00 nakit ve ... TL meblağlı ... adet çek olmak üzere toplam 389.000,00 TL üzerinden anlaşma sağlandığı anlaşılmış, bilirkişi raporunda ise 12 adet fatura ile 136.119,30 TL tutarında beton alındığı tespit edilmiştir. Davacı tarafça sunulan yazılı delillere karşın davalı şirketin malları teslim ettiğine ilişkin delil sunamamış olması dikkate alındığında davalının malları eksik teslim ettiğinin kabulü gerekmektedir. Davacının davalı şirkete banka aracılığı ile 155.000,00 TL ödeme yaptığı da dikkate alındığında davacının dosya içerisinde yer alan ... tarihli sözleşme uyarınca avans olarak verdiği ... seri numaralı ... TL bedelli, ... seri numaralı ... TL bedelli, ... seri numaralı ... TL bedelli ve ... seri numaralı ... TL bedelli çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığı anlaşılmıştır.
Yargılama sırasında asıl ve birleşen davalara konu çekler ile ilgili olarak başlatılan Samsun İcra Dairesinin .../... Esas, Ankara 3. İcra Dairesinin .../... Esas, Samsun İcra Dairesinin .../... Esas ve Çarşamba İcra Dairesinin .../... Esas sayılı takip dosyası dosyamız arasına alınmıştır. Samsun İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı vekillerinin ... tarihli haricen tahsil bildiriminde bulundukları, takip konusu çekin davacı ... teslimini talep ettikleri, Çarşamba İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı vekilinin ... tarihli haricen tahsil bildiriminde bulunduğu, takip konusu çek aslının davacı ... teslimini talep ettikleri, Samsun İcra Dairesinin .../... Esas dosyasının incelenmesinde; alacaklı vekilinin ...tarihli haricen tahsil bildiriminde bulunduğu, takip konusu çek aslının davacı ... teslimini talep ettikleri, Ankara 3. İcra Dairesinin .../... Esas dosyasının incelenmesinde; alacaklı vekilinin ... tarihli talep ile dosya borcunu haricen davacılardan tahsil ettiklerine ilişkin bildiriminde bulunduğu, tüm takip dosyalarının haricen tahsil nedeni ile kapatılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. TBK m.104 uyarınca borç senedinin borçluya geri verilmesinin borcun ödendiğine karine teşkil etmesi hususu da dikkate alındığında, çek bedellerinin davacılar tarafından ödendiği kabul edilmelidir.
Davacının yazılı deliller ile ödeme yaptığını ispat etmesi, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca anlaşılan malların tamamının davalı tarafça teslim edilmediğinin ortaya konulması, davacının vermiş olduğu avans çekleri nedeni ile davalıya borçlu olmadığının tespitine ve ödenen çek bedellerinin davalıdan istirdatına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının .../... E. Sayılı dava dosyasındaki davasının KABULÜNE,
Davacının ... tarih ... TL bedelli ... numaralı çekten dolayı ödemiş olduğu ... TL nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
a-Alınması gerekli 1.998,07 harçtan peşin alınan 499,52 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.498,55TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
b-Davacı tarafından yapılan posta gideri 111,30 TL, tebligat gideri 227,00 TL, 499,52 peşin harç ve bilirkişi ücreti 500,00 TL olmak üzere toplam 1.337,82 TL masrafın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 4.387,50 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine
d-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
e-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
2-Davacının ... E. Sayılı dava dosyasındaki davasının KABULÜNE,
Davacının 29.09.2019 tarih ... TL bedelli ... numaralı çekten dolayı ödemiş olduğu ... TL nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
a-Alınması gerekli 1.998,07 harçtan peşin alınan 499,52 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.498,55TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
b-Davacı tarafından dosyada yapılan Posta gideri 29,70 TL, tebligat gideri 56,00 TL ve 499,52 peşin harç olmak üzere toplam 585,22 TL masrafın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 4.387,50 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine
d-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
e-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
3-Davacının .../... E. Sayılı dava dosyasındaki davasının KABULÜNE,
Davacının ... tarih ... TL bedelli ... numaralı çekten dolayı ödemiş olduğu ... TL nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
a-Alınması gerekli 1.998,07 harçtan peşin alınan 499,52 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.498,55TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
b-Davacı tarafından dosyada yapılan Posta gideri 30,70 TL, tebligat gideri 94,00 TL ve 499,52 peşin harç olmak üzere toplam 624,22 TL masrafın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 4.387,50 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine
d-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
e-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
4-Davacının .../... E. Sayılı dava dosyasındaki davasının KABULÜNE,
Davacının ... tarih ... TL bedelli ... numaralı çekten dolayı ödemiş olduğu ... TL nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
a-Alınması gerekli 1.998,07 harçtan peşin alınan 499,52 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.498,55TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
b-Davacı tarafından dosyada yapılan 42,00 TL tebligat masrafı ve 499,52 peşin harç olmak üzere toplam 541,52 TL masrafın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 4.387,50 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine
d-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
e-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
5-Kararın talep halinde yazı işleri müdürü tarafından taraflara tebliğine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Samsun Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usülen anlatıldı....
Katip ...
¸
Hakim ...
¸