T.C. SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/156 Esas - 2022/75
T.C.
SAMSUN
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2020/156 Esas
KARAR NO: 2022/75
HAKİM : ...
KATİP: ...
DAVACI:...
VEKİLİ: ...
DAVALI: ...
DAVA: İtirazın İptali ( TTK m. 732 Sebepsiz Zenginleşmeye Dayalı)
DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ: ...
KARARIN YAZ. TARİH: ...
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ:
Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesini özetle; müvekili bankanın ... A.Ş Samsun Organize Sanayi Şubesindeki hesabından keşide ettiği ... keşide tarihli 75.000TL bedelli ve ... seri nolu çekin yetkili hamili olduğunu, söz konusu çekin süresinde bankaya ibraz edildiğini ancak karşılığı bulunmadığından ödenmediğini, müvekkili bankanın iş bu çekten doğan alacağının tahsili için takip borçluları aleyhine Samsun İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalının icra müdürlüğüne yapmış olduğu itirazında müvekkili bankaya hiçbir borcu bulunmadığını ve takibe konu alacağının zamanaşımına uğradığını iddia etiğini, davalının da itirazında haksız olduğunu, zira takibe konu çek bedelinin ödenmediğinin sabit olduğunu, müvekkili bankanın takibe konu çekten kaynaklanan alacağının da zamanaşımına uğramadığını belirterek, davalının haksız itirazı ile duran takibe devam edebilmek ve müvekkili banka alacağını tahsil edebilmek için davalının itirazının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından aleyhine ... A.Ş Samsun Organize Sanayi Şubesine ait ... numaralı ... tarihli 75.000TL bedelli çeke dayanılarak Samsun İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası nezdinde ilamsız icra takibine girişildiğini, iddia olunan alacağın zaman aşımına uğramış olması nedeniyle davanın reddi gerektiğini, çekin kayıtsız şartsız bir borç ikrarı içermediğini, bir çekin teminat olarak verildiğinin kabulü için o çek üzerinde teminat ibaresinin bulunması zorunluluğu olmadığını, ... .... Ltd. Şti ile banka arasında yapılan protokoller gereği de kredi borçları ödendiği teminat olarak verilen çekin bu yönden de tahsil amacı kalmadığını, asıl alacağa takip öncesi faiz işletilmişse de zaman aşımına uğramış çekin kambiyo vasfını yitirmiş olduğu, ilamsız takibe konu edildiğini, ancak alacaklı görünen tarafça takipten önce temerrüde düşürülmediğinin de göz önüne alındığında ... tarihinde başlayarak takip öncesi faiz işletilmesi ve 98.875,82TL üzerinden takibe girişilmesinin hukuken mümkün olmadığını belirterek, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine, haksız ve kötü niyetli davacının takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi ekinde arabuluculuk son tutanağı sureti sunulmuştur.
Samsun İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası uyap sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı tarafından 07/07/2020 tarihli delil listesi sunulmuştur.
Halk Bankası Ostim Ankara Şubesine yazılan yazılara 14/10/2020 ve 06/11/2020 tarihli yazı ile cevap verilmiştir.
Mali müşavir bilirkişiden ... havale tarihli rapor aldırılmıştır.
Davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı beyanlarını içerir 07/10/2021 tarihli dilekçe sunulmuştur.
Davalı tarafından bilirkişi raporuna karşı itirazlarını içerir 01/11/2021 tarihli dilekçe sunulmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK m.732 uyarınca başlatılan takibe ilişkin itirazın iptali davasıdır.
6102 sayılı TTK'nın 732. maddesine göre sebepsiz zenginleşme davası poliçe hükümleri arasında düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 818/1-m madde düzenlemesi sebebiyle aynı hüküm çekler hakkında da uygulanacaktır. Düzenlemeye göre dava, poliçeyi düzenleyene veya ödeyecek olana karşı, poliçenin zamanaşımına uğradığını takip eden 1 yıl içinde açılmalıdır ve bu davada ispat yükü sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene aittir. Diğer bir deyişle keşideci çek sebebiyle sebepsiz zenginleşmediği ispatla yüklüdür.
Davacı, zamanında bankaya ibraz edilmemesi nedeniyle adi senet niteliğine dönüşen 75.000 TL bedelli çekin ödenmesi için davalı aleyhine Samsun İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyası ile icra takibi başlatmış, davalının itirazı üzerine eldeki davayı açmıştır.
Dava itirazın iptali davası olup, takibin çekin zamanaşımına uğradığı tarihi takip eden bir yıl içinde açıldığı, ödeme emrinin davalıya 30/10/2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalının ... tarihinde borca ve fer'ilere itiraz ettiği, davacının eldeki davayı da yasal bir yıllık süre içerisinde açtığı anlaşılmıştır.
Davada uyuşmazlık, adi senet niteliğinde dönüşen çek nedeniyle davacının davalı taraftan alacağının bulunup bulunmadığı, başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali şartlarının oluşup oluşmadığı, tarafların tazminat isteminin yerinde olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.
İspat yükü üzerinde bulunan davalının ticari defter inceleme talebi kabul edilmiş olup, mahkememizce ... tarihli rapor aldırılmış olup, raporda özetle; davalının serbest meslek kazanç defteri tuttuğu, davalının borç ve alacak durumunun davalının defterlerinden belirlenmesinin mümkün olmadığı tespit edilmiştir. Davalı çeki hatır çeki olarak verdiğine ilişkin iddiasını yazılı delil ile ortaya koyamamıştır. Davalı yanın ispat hususunda yemin deliline de dayanmadığı anlaşılmış, bu nedenle yemin delili hatırlatılamamıştır.
Davalı yanca rapor çerçevesinde davacı bankanın kredi alacağının belirlenmesi istenilmiş ise de, eldeki dava kambiyo senedindeki miktar kadar sebepsiz zenginleşildiği iddiasına dayalı itirazın iptali davası olup, banka kredi alacağı eldeki davanın konusunu oluşturmamaktadır.
Toplanan tüm deliller bir arada değerlendirildiğinde; davacının süresi içerisinde davalı aleyhine adi yazılı senede dönüşmüş olan çekten dolayı icra takibi başlattığı, bu nedenle davalı tarafın zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı, Türk Ticart Kanunu'nun 732. maddesi gereğince davalının sebepsiz zenginleşmediğini ispat etmesi gerektiği, tüm deliller bir arada değerlendirildiğinde davacının sebepsiz zenginleşmediğini ispat edemediği, davacının çek emrine düzenlenen hamil olmayıp çeki ciro ile devraldığı anlaşılmakla davanın kabulüne, itirazın iptaline, davalının icra takibinden önce temerrüde düşürülmediği, bu nedenle de, davacının davalı aleyhine yaptığı icra takibinde, takip tarihine kadar faiz talep etme hakkının bulunmadığı nazara alınarak asıl alacağa takip tarihinden itibaren faiz işletilmesine, İİK.nun 67/2. maddesi uyarınca davalının itirazının haksız olduğu anlaşıldığından, alacağın likit olduğu da gözetilerek %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
6325 sayılı kanunun 18/A-11 maddesi gereği dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması dava şartı olduğundan davacı banka tarafından arabuluculuk başvurusu yapılmış davalının arabuluculuk görüşmelerine katıldığı anlaşılmış olmakla tespit edilen arabuluculuk ücretinin de yargılama gideri olarak kabul/ret oranına göre taraflardan tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalı borçlunun Samsun İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takibine yaptığı itirazının KISMEN İPTALİNE, takibin 73.800,00 TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte DEVAMINA, işlemiş faiz yönünden talebin reddine,
2-İİK.nun 67/2. maddesi uyarınca davalının asıl alacağa ilişkin itirazı haksız olduğu anlaşıldığından, alacağın likit olduğu da gözetilerek takibe konu asıl alacak miktarı üzerinden %20 oranında hesaplanan 14.760,00 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 5.041,28 TL karar ilam harcından peşin alınan 1.194,18 TL'nin mahsubu ile bakiye karar ilam harcı olan 3.847,10 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı ile peşin karar ilam harcı olarak yatırılan 1.194,18 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından ödenen 88,00 TL tebligat ve posta gideri, 600 TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 688,00 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 513,52 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazla kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 10.394,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Zorunlu Arabulucuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320-TL arabulucuk ücretinin 334,75-TL'sinin davacıdan ve 985,25-TL'sinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
8-Kararın talep halinde Yazı İşleri Müdürü tarafından taraflara tebliğine,
9-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde, müracaat etmeleri halinde kalemde, müracaat etmemeleri halinde dosyaya hesap numarası bildirmiş ise hesaba aktarmak sureti ile, hesap numarası da bildirilmemiş ise masrafı gider avansından karşılanmak sureti ile PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı asilin yüzüne karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Samsun Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usülen anlatıldı....
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır.