T.C. SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/771 Esas - 2022/333
T.C.
SAMSUN
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2020/771
KARAR NO: 2022/333
HAKİM :
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/10/2020
KARAR TARİHİ: 22/03/2022
KARARIN YAZ. TARİH: 07/04/2022
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İddia ve savunmaların özeti:
Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesini özetle; davacının ... isimli, hayvan yemleri satışı ve market işletmeciliği şeklinde ticari işletmesi bulunduğunu, ticari işletmesi için vadeli mal alımı durumunda kullanılmak üzere üzere Denizbank Tekkeköy Şubesinden çek koçanı aldığını, çek koçanındaki çek yapraklarını ticari işletmesi için vadeli mal alımı yaptığı kişilere verdiğini, vadeli almış olduğu mallara karşılık vermiş olduğu tüm çekleri gününde ödediğini, davacının vadeli mal aldığı kişilere vermiş olduğu çek yapraklarının hepsini ödemesine rağmen çek koçanını kontrol ettiğinde bir adet çek yaprağının eksik olduğunu, çek yaprağını kime, ne tür mal karşılığında verdiğini hatırlamadığını, vermiş olduğu tüm çek yaprakları için tutmuş olduğu notlarını kontrol ettiğini, davaya konu edilen çekin tüm bankalardan yapılan sorgulamalardan davalının elinde olduğunun tespit edildiğini, çek üzerindeki harf, yazı, rakam ve imzanın hiçbirinin davacıya ait olmadığını, davaya konu çekin davalı tarafça yolsuz ve hukuka aykırı olarak ele geçirildiğini beyanla ... seri numaralı muhatabın Denizbank Tekkeköy Şubesi olan 18.01.2020 ibraz tarihli 50.000 TL bedelli yolsuz ve hukuka aykırı şekilde davalı tarafça elinde bulundurulan çekin üzerindeki hiçbir yazı, rakam, harf ve keşideci imzasının davacıya ait olmadığından ötürü davacının davalıya borçlu olmadığına ve iş bu çekin davacının iradesi dışında elinden çıkmasından ötürü çekin istirdatına, yargılama sonucunda kötü niyetli davalının %20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmesine rağmen davaya cevap vermemiş, yargılamaya katılmamıştır.
Toplanan deliller;
Dava dilekçesi ekinde, arabuluculuk son tutanağı, Samsun 1.Asliye Ceza Mahkemesinin ... E, 2021/1087 K. sayılı dosyası.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava, kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamından; davacının Denizbank Tekkeköy Şubesi'ne ait 18/01/2020 tarihli ... nolu 50.000,00 TL bedelli çek üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığından bahisle davalının elinde bulunan çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ve çekin istirdatı talebi ile iş bu davayı açtığı anlaşılmıştır.
Davalı ise davaya cevap vermemek suretiyle davayı inkar etmiş sayılmıştır.
Samsun 1.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 19.07.2021 tarihli ... E. 2021/1087 K. Sayılı dosyanın incelenmesinde; müştekinin ..., sanığın ... olduğu, suçun bedelsiz senedi kullanma olduğu, sanığın müştekiye yönelik bedelsiz senedi kullanma suçunu işlediği anlaşıldığından eylemine uyan 5237 sayılı TCK'nın 156/1 maddesi uyarınca suçun işleniş biçimi, suç konusunun önem ve değeri dikkate alınarak cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve kararın 13.09.2021 tarihinde kesinleştiği bu dosyanın ve dosyada belirtilen senedin eldeki dava ile ilgisinin olmadığı anlaşılmıştır.
Dava icra takibinden önce açılan menfi tespit istemine ilişkin olmakla mahkememizce çekin davacının elinden ne suretle çıktığı ve çekin davalıda olduğu hususunda ne şekilde bilgi sahibi olunduğunun tespitine dair beyanı ve imza örneğinin alınması için davacıya isticvap davetiye çıkartılmıştır.
Davacı 11/01/2022 tarihli celsedeki isticvap beyanında, kendisine gösterilen çek üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını, çekin davalı elinde olduğunu bankanın kendilerini araması sureti ile öğrendiklerini, kendisinin çek tanzim etmediğini belirtmiştir.
Davaya konu çek Denizbank Tekkeköy Şubesine ait ... seri numaralı 18.01.2020 tarihli keşide tarihli 50.000 TL bedelli çek görüntüsünün incelenmesinde, çek keşidecesinin ... olduğu, ...'in lehdar olduğu anlaşılmıştır.
Kambiyo senedindeki imzanın borçluya ait olduğunu ispat yükü HGK'nun 30.05.2018 tarih ve 12-708/1152 sk. ile Yargıtay 19. HD.nin 05.12.2016 tarih ve 4086/15449 sk.nda da belirtildiği üzere alacaklı konumundaki davalıdadır. Yani, davalı, imzanın borçluya ait olduğunu ispat etmeli, bunun için de elinde bulundurduğu senet aslını imza incelemesi yapılması için mahkemeye ibraz etmeli akabinde imzanın aidiyeti konusunda alınacak rapor için gerekli masrafı delil avansı olarak mahkeme veznesine yatırmalıdır.
6100 sayılı HMK'nın 94. maddesi uyarınca kesin sürenin hukuki sonuç doğurabilmesi için, buna ilişkin ara kararın hiçbir duraksamaya yer vermeyecek biçimde açık olması, taraflara yüklenen yükümlülüklerin, yapılması gereken işlerin neler olduğunun ve her iş için yatırılacak ücretin hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde açıklanması, miktarının net olarak belirlenmesi gerekir. Ayrıca verilen sürenin amaca uygun, yeterli ve elverişli olması, kesin süreye uymamanın doğuracağı hukuki sonuçların açık olarak anlatılması ve tutanağa geçirilmesi, bunlara uyulmaması durumunda mevcut kanıtlara göre karar verilip, gerektiğinde davanın reddedileceğinin açıkça bildirilmesi suretiyle ilgili tarafın uyarılması gerektiği her türlü duraksamadan uzaktır.
Davalıya senedin hamili olup olmadığı, senedin kendisinde bulunup bulunmadığı konusunda beyanı alınması için mahkememizce isticvap davetiyesi çıkartılmış ancak davalı davete icabet etmemiştir.
Yine senet aslı kendisinde bulunan davalıya davetiye çıkartılarak çek aslını mahkememize iki haftalık kesin süre içinde ibraz etmesi, aksi halde HMK'nun 220/3. Maddesi uyarınca belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul etmiş sayılacağı ihtar edilmiş davalı tarafça senet aslı sunulmamıştır.
Toplanan kanıtlara ve dosyadan oluşan kanaate göre, davanın icra takibinden önce açılan sahtelik iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkin olduğu, davacının senet üzerindeki imzayı inkar ettiği, davalının çekin lehtarı olduğu, kesin süre içinde mahkememizce verilen ara karar gereği yerine getirilmediğinden ve isticvap davetiyesine icabet edilmediğinden HMK'nun 220/3. Maddesi gereği çek aslının davalıda olduğunun kabulünün gerektiği, çek aslının mahkememizce verilen kesin süreli ara karara rağmen ibraz edilmediği, çek alacaklısının davalı olup imzanın davacıya ait olduğunun davalı tarafında ispat edilmesi gerektiği ve davalının ispat külfetini yerine getirmediği göz önüne alınarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davacı yararına kötüniyet tazminatına hükmedilmesi için senedin konu edildiği takibin haksız ve kötüniyetli olması gerektiği, çekin icra takibine konulmadığı dikkate alınarak davacının tazminat talebi yerinde görülmemiştir.
Yargılama giderleri davalıya tahmil edilmiş, ancak ticari nitelikteki menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabuluculuğa müracaatın zorunlu olmadığı ve arabulucuya gidilmiş olmasının dava şartı olarak kabul edilmediği veçhile (Bkz: Yargıtay 19. HD.nin 13.02.2020 tarih ve 85/454 sk.), zorunlu arabuluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının Denizbank Tekkeköy Şubesi'ne ait ... seri numaralı keşide yeri Tekkeköy olan 18/01/2020 tarihli 50.000,00 TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine ve çekin İstirdatına,
2-Davacının tazminat talebinin reddine,
3-Alınması gereken 3.415,50 TL harçtan peşin alınan 853,88 TL harcın mahsubu ile bakiye; 2.561,62 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan 54,40 TL başvuru harcı ve 853,88 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan 149,50 TL tebligat ve posta ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 7.300 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine.
7-Zorunlu Arabulucuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan1.320,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Kararın talep halinde Yazı İşleri Müdürü tarafından taraflara tebliğine.
9-Kullanılmayan gider avansın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine.
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer emsal mahkemeye verilecek bir dilekçe ile Samsun BAM'da istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı
22/03/2022
Katip...
¸e-imza
Hakim
¸e-imza