T.C. SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/932 Esas - 2021/1121
/// TÜRK MİLLETİ ADINA ///
T.C.
SAMSUN
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/932 Esas
KARAR NO: 2021/1121
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACILAR : 1- ...
2- ...
VEKİLİ: ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: ...
DAVALILAR : 3- ...
4- ...
5- ...
6- ...
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)
DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ: ...
GEREKÇELİ KARAR TARİHİ: ...
Mahkememizde görülen Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili DAVA dilekçesi ile özetle: Davalı ...'a ait olup ...'ne ZMMS ile sigortalan ve davalı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın, davalı ...'e ait olup ...ye ZMMS ile sigortalanan ve davalı ...'nun sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı traktörün ve dahi davacı ...'ın sevk ve iadesinde bulunan ... plakalı aracın karıştığı ... tarihli trafik kazasında, ...'ın ve onun sevk idaresindeki araçta yolcu olan davacı ...'in yaralandığını, malul kaldığını ve ayrıca bakıma muhtaç hale geldiğini, kazanın davalı ... ile ...'nun kusuru ile gerçekleştiğini, zararın karşılanması için davadan önce davalı sigorta şirketlerine müracaat edildiğini ancak sonuç alınamadığını, davadan önceki zorunlu arabuluculuk görüşmelerinin de olumsuz sonuçlandığını beyanla, geçici ve sürekli işgöremezlik ile bakıcı gideri zararının tazmini kapsamında talep miktarını artırma hakkı saklı kalmak kaydıyla her bir davacı için şimdilik 3.000-TL geçici ve 15.000-TL sürekli işgöremezlik ile 2.000-TL bakıcı gideri zararı olmak üzere toplam 20.000-TL'nin gerçek kişiler yönünden kaza ve sigorta şirketleri yönünden müracaat tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, ayrıca her bir davacı için 50.000-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı gerçek kişilerden tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili CEVAP dilekçesi ile özetle: ... plakalı aracın müvekkili davalıya ... vade tarihli ZMMS ile sigortalandığını ancak sorumluluğun sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, geçici işgöremezlik ile bakıcı gideri zararının teminat kapsamında bulunmadığını, davacıların müterafik kusurlu olduklarını ve ayrıca hatır taşıması koşullarının oluştuğunu, kusur, maluliyet ve aktüerya yönünden araştırma yapılması gerektiğini beyanla, davanın reddini dilemiştir.
Davalı ... vekili CEVAP dilekçesi ile özetle: ... plakalı aracın müvekkili davalıya ... vade tarihli ZMMS ile sigortalandığını ancak sorumluluğun sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacı ... yönünden davadan önce ödeme yapılmak istendiğini ancak davacının ödemeyi kabul etmediğini, davacı ...yönünden ise 2918 s. KTK'nın 97. maddesine uygun müracaatta bulunulmadığı veçhile ödeme yapılmadığını, buna göre dava şartı yokluğunda davanın reddi gerektiğini, geçici işgöremezlik ile bakıcı gideri zararının teminat kapsamında olmadığını, kusur, maluliyet ve aktüerya yönünden araştırma yapılması gerektiğini beyanla, davanın reddini dilemiştir.
Davalı ... CEVAP dilekçesi ile özetle: ... plakalı aracın kendisine ait olduğunu ancak kazanın ... plakalı araç sürücünün kusuru ile gerçekleştiğini, aksinin kabul edilecek olması durumunda ise kusur, maluliyet ve aktüerya konusunda alınacak rapor ile belirlenecek zararın aracın zorunlu trafik sigortacısı olan ... tarafından tazmin edilmesi gerektiğini, kazadan sonra davacılar ile ilgilenildiğini ve manevi tazminat koşullarının oluşmadığını, ayrıca talep edilen tutarın fahiş olduğunu beyanla, davanın külliyen reddini dilemiştir.
Davalı ... CEVAP dilekçesi ile özetle: Kaza esnasında ... plakalı aracı kullandığını ancak kazanın ... plakalı araç sürücünün kusuru ile gerçekleştiğini, aksinin kabul edilecek olması durumunda ise kusur, maluliyet ve aktüerya konusunda alınacak rapor ile belirlenecek zararın aracın zorunlu trafik sigortacısı olan ... tarafından tazmin edilmesi gerektiğini, kazadan sonra davacılar ile ilgilenildiğini ve manevi tazminat koşullarının oluşmadığını, ayrıca talep edilen tutarın fahiş olduğunu beyanla, davanın külliyen reddini dilemiştir.
Davalı ... ile ... davaya cevap vermemiştir.
Davacılara ait hasta dosyası ile hasar dosyası celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Tarafların sosyo-ekonomik durumları hakkında yapılan araştırma neticesinde düzenlenen tutanaklar dosya arasına alınmıştır.
Davaya konu kaza sebebiyle davacılara rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı SGK'dan sorulmuş olup, ... tarihli cevabi yazılar ile; rücuya tabi ödeme yapılmadığı ve peşin sermaye değerli gelir bağlanmadığı bildirilmiştir.
Davaya konu kazaya ilişkin ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası celp edilmiş olup incelenmesinden; soruşturmanın derdest olduğu ve alınan kusur raporunda ... plakalı traktör sürücüsü (davalı) ...'nun asli ve ... plakalı araç sürücüsü (davalı) ...'ın tali kusurlu olduğunun saptandığı, ... plakalı araç sürücüsü (davacı) ...'ın ise kusurunun bulunmadığı görülmüştür.
Mahkememizce alınan kusur bilirkişi raporunda, özetle: Kazanın, ... plakalı traktör sürücüsü davalı ... ile ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın kusuru ile gerçekleştiği, davacı ...'ın kural ihlalinin bulunmadığı mütala edilmiştir.
Mahkememizce alınan maluliyet bilirkişi raporlarında özetle: Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, toplam engellilik oranının davacı ... yönünden %21 ve davacı ... yönünden %19 olduğu, ayrıca her iki davacı için iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceği mütala edilmiştir.
Mahkememizce alınan aktüerya bilirkişi raporunda özetle: TRH 2010 yaşam tablosuna ve progresif rant hesaplama yöntemine göre, zararın davacı ... yönünden 26.072,86-TL geçici ve 235.156,13-TL sürekli işgöremezlik ile 26.090.86-TL bakıcı gideri zararı olmak üzere toplam 287.319,85-TL, davacı ... yönünden ise 20.609,39-TL geçici ve 112.972,24-TL sürekli işgöremezlik ile 26.090.86-TL bakıcı gideri zararı olmak üzere toplam 159.672,49-TL olduğu mütala edilmiştir.
Davacı vekili bedel artırım dilekçesi ile özetle; Talep miktarını, davacı ... yönünden 287.319,85-TL'ye ve davacı ... yönünden ise 159.672,49-TL'ye artırdıklarını beyan etmiş ve anılan tutarların faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Bilirkişi raporları ve bedel artırım dilekçesi davalılara usulünce tebliğ edilmiştir.
Dava, trafik kazası sebebiyle oluşan maluliyete dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davacılar vekili dava dilekçesi ile, davacıların ... tarihli trafik kazası sebebiyle oluşan geçici ve sürekli işgöremezlik ile bakıcı gideri zararlarının tazminini talep etmiş, talep miktarını bedel artırım dilekçesi ile artırmıştır. Davalılar ise davanın reddini dilemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile, davacı ... yönünden 2918 s. KTK'nın 97. maddesindeki başvuru şartının gerçekleşmediğini, zira davacının maluliyet raporunu ibrazdan kaçındığını ileri sürmüş ise de; davanın ikamesinden evvel ... tarihinde davalı sigorta şirketine müracaat edildiği ancak bir kısım eksiklikler gerekçe gösterilerek ödeme yapılmadığı ve zararın 15 günlük yasal süre içinde de karşılanmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, davacı ...'in geçici ve sürekli işgöremezlik ile bakıcı gideri zararının 287.319,85-TL olduğu tahkikatta alınan rapor ile saptanmış olup, davacının sigorta şirketince teklif edilen 100.000-TL civarındaki ödemeyi kabul etmemesi, kısmi ödemeyi kabul zorunluluğu bulunmadığından olağan görülmüştür. Bu halde, davalı sigorta şirketinin isteminin her iki davacı yönünden hakkın sürüncemede kalmasına yol açacak nitelikte olduğu açıktır ve buradan başvurunun sonuçsuz kaldığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Toplanan delillerden; davaya konu trafik kazasının ... plakalı araç sürücüsü davalı ... ile ... plakalı traktör sürücüsü davalı ...'nun kusuru ile gerçekleştiği ve davacıların kural ihlallerinin bulunmadığı, müteselsil sorumluluk ilkesi uyarınca davalıların zararın tamamından sorumlu olduğu ve kusur oranlarının bir önemi bulunmadığı, davacıların geçici işgöremezlik dönemlerinin 9 ay olarak belirlendiği ve davacı ...'ın %21, ...'in ise %19 oranında malul kaldığı, davacı ...'ın 26.072,86-TL geçici ve 235.156,13-TL sürekli işgöremezlik, ...'in ise 20.609,39-TL geçici ve 112.972,24-TL sürekli işgöremezlik zararı oluştuğu anlaşılmaktadır.
Davalı ... şirketleri vekilleri, geçici iş göremezlik zararının teminat kapsamında bulunmadığını ileri sürmüş ise de, çalışma gücünün azalmasından / yitirilmesinden doğan zararların TBK'nın 54. maddesinde vazolunan bedensel zararlardan olduğu ve tedavi giderleri güvencesi içinde kaldığı kabul edilmektedir (Bkz: Yargıtay 4. HD.nin 31.05.2021 tarih ve 3131/2015 sk. ile Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 16.03.2017 gün ve 19844/2798 sk.). Bu halde, geçici iş göremezlik zararı sigorta şirketlerinin sorumluluğundadır ve davalılar vekillerinin bu yöne ilişkin itirazı yersizdir.
Bakıcı gideri zararının teminat kapsamında olmadığına dair itiraza gelince; sorumluluğu doğuran olayın, zarar görenin vücut bütünlüğünü ihlâl etmesi hali TBK'nın 54. maddesinde özel olarak hükme bağlanmış olup, hüküm gereğince, vücut bütünlüğünün ihlâli halinde mağdurun malvarlığında meydana gelmesi muhtemel olan azalmanın ve dolayısıyla maddî zararın türleri; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar şeklinde düzenlenmiştir. TBK'nın 54. maddesinde belirtilen "ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar" deyimi çok geniş kapsamlıdır. Bu giderlere zarara uğrayanın katlanmak zorunda kaldığı bütün giderler dahildir. Bu bakımdan zarara uğrayanın işlerini görememesi nedeniyle tutmak zorunda kaldığı yardımcı ya da hasta bakıcı için ödemek zorunda kaldığı giderleri de isteyebilir. Olayın niteliği gereği bütün giderlerin belgelendirilmesi olağan hayat tecrübelerine aykırıdır. Bu konuda TBK'nın 54. maddesi yol gösterici nitelikte olup, aynı zamanda zararın gerçek miktarını belirleyecek olan hakime de bir görev yüklemektedir (Bkz: Yargıtay 4. HD.nin 05.07.2021 tarih ve 3387/4119 sk. ile Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 21.02.2019 tarih ve 3866/1899 sk.). Buna göre, bakıcı gideri zararı, zorunlu trafik sigorta poliçesi teminatı kapsamındadır ve sigorta şirketlerince de tazmin edilmesi gereklidir.
Davacıların talep edebilecekleri bakıcı giderine ilişkin tazminat tutarına gelince; mahkememizce alınan maluliyet raporlarında, davacıların iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceği ve halihazır durumlarına göre bakıcı gereksinimleri bulunmadığı belirtilmiştir. Davacıların, bakıcı yardımı gereksinimi olup olmadığı konusunda değerlendirme yapılırken, rapor tarihi itibariyle mevcut durumlarının nazara alındığı, geçici işgöremezlik süresi olan 9 aylık dönem için herhangi bir tespit yapılmadığı görülmektedir. Esasında, davacıların iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği saptandığına göre, bu dönemde %100 oranında malul sayılacakları ve bakıma muhtaç olacakları değerlendirilmeli, bakıcı gideri konusunda ayrı bir rapor alınması yoluna gidilmemelidir. Nitekim, benzer bir olaya ilişkin Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 27.02.2020 tarih ve 2842/2219 sayılı kararında, iyileşme süresi 18 ay olarak belirlenen davacının bu süre zarfında %100 malul olduğu nazara alınıp 18 aylık bakıcı giderinin hesaplanması ve hesaplanan miktar üzerinden hüküm kurulması gerektiği açıkça belirtilmiş, ilk derece mahkemesinin bakıma muhtaçlık konusunda aldığı bilirkişi raporuna istinaden 10 aylık bakıcı giderine hükmetmiş olması yerinde görülmemiştir. Aynı ilke ve esaslar Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 19.11.2020 tarih ve 3709/7329 sayılı kararında da yinelenmiştir. Bu sebeplerle, iyileşme süresi 9 ay olarak belirlenen her iki davacı yönünden bakıcı gideri zararının 26.090,86-TL olduğu değerlendirilmiş ve bu kabul ile sonuca gidilmiştir.
Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş uygulamasına göre, hatır taşımasının söz konusu olduğu durumlarda TBK'nın 51. maddesi uyarınca tazminattan belli ölçüde hakkaniyet indirimi yapılmalıdır. Hatır taşıması indirimi, bizzat hatır için taşınan kişinin ölmesi veya yaralanmasına ilişkin zararlar hakkında uygulanır. Kanun koyucu, indirim imkânını sadece hatır için taşıyan işleten ve sürücüye bahşetmiştir. İki taraflı kazalarda diğer aracın işleteni, tehlike esasına göre zarardan sorumlu olup, hatır ilişkisine yaslanarak mahkemeden tazminattan indirime gidilmesini talep edemez. Eldeki davada; davalı ...'ne, husumet, ... plakalı aracın zorunlu trafik sigortacısı olması sebebiyle tevcih edilmiş olup, davacı ... diğer davacı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araçta yolculuk etmektedir. Buna göre, davacı ...'in taşınması ile ilgisi bulunmayan ... plakalı araç sigortacısı davalı ... lehine indirime gidilmesine olanak yoktur ve davalı vekilinin bu yöne ilişkin def'i yerinde değildir.
6098 s. TBK'nın 52. maddesine göre, zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim, tazminat miktarını hafifletebilir. Eldeki davada, davacıların müterafik kusurlu olduklarına dair bir delil bildirilmemiş ve davacıların müterafik kusur düzeyinde de olsa kusurlu oldukları ne soruşturma dosyasından ne de dosyamız kapsamından anlaşılabilmiştir. Buna göre, davalı ... vekilinin bu yöne ilişkin itirazı yersizdir.
Bu sebeplerle; maddi tazminat davasının kabulüne karar verilmiş, davacı ... için 26.072,86-TL geçici ve 235.156,13-TL sürekli işgöremezlik ile 26.090.86-TL bakıcı gideri zararı olmak üzere toplam 287.319,85-TL'ye, davacı ... için ise 20.609,39-TL geçici ve 112.972,24-TL sürekli işgöremezlik ile 26.090.86-TL bakıcı gideri zararı olmak üzere toplam 159.672,49-TL'ye hükmedilmiştir. Temerrütün, davalı gerçek kişiler yönünden kaza tarihinde, davalı ... yönünden davadan önceki 26.11.2020 tarihli müracaattan 8 iş günü sonrasına tekabül eden 09.12.2020 ve davalı ... yönünden ise 27.11.2020 tarihli müracaattan 8 iş günü sonrasına tekabül eden 10.12.2020 tarihinde gerçekleştiği kabulü ile anılan tarihlerden itibaren yasal faize hükmedilmiştir.
Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli ve tarafların kusur durumu da gözönünde tutularak 6098 sayılı TBK m.56'daki özel haller dikkate alınarak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür. Somut olayda; işaret edilen hususlar dahilinde inceleme yapılmış, davacıların kazada herhangi bir kural ihlallerinin bulunmadığı ve kusurun bütünüyle davalı ... ile ...'na ait olduğu nazara alınmış, davacıların maluliyet durumları ile paranın kaza tarihindeki alım gücü ve tarafların sosyo-ekonomik durumları gibi hususlar hep birlikte değerlendirilmiş, davacı ... yararına 30.000-TL ve ... yararına 27.500-TL manevi tazminata hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-Maddi Tazminat davası hakkında olmak üzere;
1-Davanın KABULÜNE;
i-287.319,85-TL'nin davalı ... yönünden kaza tarihinden (30.11.2019), ... yönünden 09.12.2020 ve ... yönünden 10.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,
ii-159.672,49-TL'nin davalı ... yönünden kaza tarihinden (30.11.2019), ... yönünden 09.12.2020 ve ... yönünden 10.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 30.534,04-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.732,55-TL'nin mahsubu ile bakiye 28.801,49-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacılar tarafından yapılan toplam 5.466,83-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacılar, davayı vekil marifetiyle takip ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen;
i-28.562-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,
ii-19.118-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,
5-Zorunlu Arabulucuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360-TL arabulucuk ücretinin davalı ... ile ...den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
B-Manevi Tazminat davası hakkında olmak üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE;
i-30.000-TL'nin kaza tarihinden (30.11.2019) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
ii-27.500-TL'nin kaza tarihinden (30.11.2019) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı 'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 3.927,82-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 138-TL'nin mahsubu ile bakiye 3.789,82-TL'nin davalı ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacılar tarafından yapılan 138-TL yargılama giderinin davalı ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacılar, davayı vekil marifetiyle takip ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen;
i-5.100-TL vekalet ücretinin davalı ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,
ii-5.100-TL vekalet ücretinin davalı ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,
Dair; davacılar vekili ile davalı ... ve ...'nun yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde, Samsun BAM'da istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi, anlatıldı. ...
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu'nun 5'inci maddesi kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.