T.C. SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No:
T.C.
SAMSUN
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM :
KATİP:
DAVACILAR:
DAVALI:
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:
KARAR TARİHİ:
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ:
Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesini özetle; ... ait ... plakalı araçla ... 21/02/2020 tarihinde meydana gelen kazada araç sürücüsü ... maktul ... ölümüne sebebiyet verdiğini, davacıların maktulün yasal mirasçıları olduğunu, mirasçı ... cezaevinde olduğunu, müteveffanın 69 yaşında ve emekli olduğunu, davalı sigorta şirketinin ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı olduğunu, yapılan başvuru neticesinde ... sigorta şirketi tarafından 24.248,00 TL ödeme yapıldığını, cenaze giderlerinin karşılanması gerektiğini belirterek, davacı eş ... için sonradan artırılmak üzere şimdilik 250,00 TL destekten yoksun kalma, 250,00 TL cenaze giderinin davalı sigorta şirketi açısından poliçe üst limiti ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihinden itibaren ve diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, eş ... için 40.000,00 TL diğer davacılar için ayrı ayrı 20.000,00 TL manevi tazminatın sürücü ve işletenden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; tarafına atfedilecek herhangi bir kusurun bulunmadığını, ... plakalı aracın maliki olduğunu, aracı oğlu ... kullandığını, kazanın meydana gelmesinde araç sürücünün tali kusurlu olduğunun tespit edildiğini, zarardan sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığını ve ibraname düzenlendiğini, ceza davasının derdest olduğunu belirterek maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ... için usul ve esaslara göre tazminat hesap edildiğini ve 24.248,00 TL ödeme yapıldığını, bakiye taleplerinin haksız olduğunu, TRH-2010 tablosu ve 1,8 teknik faiz uygulanmak suretiyle yapılan tazminat hesabının usul ve esaslara uygun olduğunu, ödeme sonrası borçtan ibra edildiğini, yapılacak hesaplamada aynı usul ve esasların kullanılması gerektiğini, müteveffanın çocuklarının kaza tarihi itibariyle reşit olduğunu, kusur ile zarar arasındaki illiyet bağının ispat edilmesi gerektiğini, müteveffanın asli kusurlu olduğunu, gelirin ispatlanması aksi taktirde asgari ücretin esas alınması gerektiğini, elde edilen gelirlerin mahsubunun gerektiğini, müvekkili şirketin temerrüt tarihinin belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; düzenlenen bilirkişi raporunda yaya ... asli tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, ceza davasının derdest olduğunu, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi ekinde, mirasçılık belgesi, sigortalılık tescil ve hizmet kaydı tespiti, sigorta şirketine başvuru ve ibraname, arabuluculuk son tutanağı ibraz edilmiştir.
Mahkememizin 09/01/2021 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.
... ilçe Emniyet Müdürlüğüne yazılan yazıya cevap verilmiş, ekinde davalı ... hakkındaki ESD araştırma tutanağının gönderildiği görülmüştür.
... İl Emniyet Müdürlüğüne yazılan yazıya cevap verilmiş, ekinde davacı ...hakkındaki ESD araştırma tutanağının gönderildiği görülmüştür.
... İlçe Emniyet Müdürlüğüne yazılan yazıya cevap verilmiş, ekinde davacı ... hakkındaki ESD araştırma tutanağının gönderildiği görülmüştür.
... İlçe Emniyet Müdürlüğüne yazılan yazıya cevap verilmiş, ekinde davacı ... hakkındaki ESD araştırma tutanağının gönderildiği görülmüştür.
Samsun 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/561 esas sayılı dosyası uyap sistemi üzerinden celb edilmiştir.
OMÜ'ye yazılan yazıya cevap verilmiş, müteveffaya ait tedavi evraklarının gönderildiği görülmüştür.
Davacılar vekili tarafından davalılar ... ve ... taşınır ve taşınmaz malları ile bankalardaki ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulması talepli dilekçe sunmuş, Mahkememizin 18/02/2021 tarihli ara kararı ile talebin kabulüne karar verilmiştir.
Davalı ... tarafından 22/02/2021 havale tarihli ve davalı ... vekili tarafından ihtiyati haczin kaldırılması talepli dilekçe sunulmuş, Mahkememizin 24/09/2021 tarihli ara kararı ile taleplerin Reddine karar verilmiştir.
Samsun SGK'na yazılan yazıya cevap verilmiştir.
Ankara ATK'dan 27/10/2021 tarihli rapor aldırılmıştır.
...'ne yazılan yazıya cevap verilmiş, ekinde hasar dosyası, poliçe ve ödemeye ilişkin belgelerin gönderildiği görülmüştür.
Samsun Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığına yazılan yazıya cevap verilmiştir.
Aktüerya uzmanı bilirkişiden 02/02/2022 tarihli rapor aldırılmıştır.
Davacı vekili tarafından harçlandırılmış bedel artırım dilekçesi sunulmuştur.
Bafra Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/2593 Esas sayılı dosyasından gerekçeli karar ve kesinleşme şerhi uyap sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, haksız fiile dayanan maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamından; 21/02/2020 tarihinde davalı sürücü ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile seyir halinde iken kavşağa geldiği esnada kavşak içerisinde yaya geçidi üzerinden karşıdan karşıya geçmekte olan müteveffa yaya ... sol şerit içerisinde otomobilinin sağ ön yan kısımlarıyla çarpması neticesi ölümlü trafik kazası meydana geldiği, bu nedenle davacılar tarafından maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin iş bu davanın açıldığı, 28/12/2022 tarihinde bedel artırım dilekçesi ile maddi tazminat miktarının 37.251,98 TL'ye artırıldığı anlaşılmaktadır.
Davalılar .... ve ... tarafından sunulan cevap dilekçelerinde davacılara ödeme yapılarak davalıların borçtan ibra edildiği ileri sürülmüştür. Bilindiği üzere 2918 sayılı KTK'nın 111. maddesine göre; "Bu kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Tazminat miktarlarına dair olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir." Somut olayda ibranamenin 13/09/2020 tarihli olduğu, davanın 30/12/2020 tarihinde açıldığı görülmekle iki yıllık sürenin dolmadığı anlaşılmış, söz konusu itirazlara itibar edilmemiştir.
Dosyaya gelen 80658318 nolu poliçenin incelenmesinde; ... plakalı aracın 20/09/2019-2020 tarihleri arasında davalı Sompo sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında kişi başına ölüm ve sakatlanma 390.000,00 TL (kaza tarihinde 410.000,00 TL) limit ile teminat altına alındığı, kazanın poliçe teminat tarihleri arasında meydana geldiği anlaşılmıştır.
Maddi tazminat talebine yönelik değerlendirme;
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında, Samsun 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/561 Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış, incelenmesinde ceza yargılamasında alınan 30/06/2020 tarihli Adli Tıp Kurumu raporu ve 17/06/2020 tarihli bilirkişi raporunda davalı ...'na tali düzeyde, müteveffa ... asli düzeyde kusur izafe edildiği, ancak kusura ilişkin oransal değerlendirme yapılmadığı görülmüş, dosya oransal kusur tespiti hususunda yeniden Ankara ATK'ya gönderilmiş, alınan 27/10/2021 tarihli kusur raporunda özetle; müteveffa ... %75 oranında, davalı ...'nun %25 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır. Alınan heyet raporunun dosya kapsamı ve olayın meydana geliş şekli, kaza tespit tutanağındaki ve ceza dosyasındaki anlatımlar ile uyumlu olduğu, hükme esas alınabileceği değerlendirilmiş, davacılar vekilinin itirazlarına itibar edilmemiştir.
Mahkememizce aktüer bilirkişiden rapor aldırılmış, düzenlenen 02/02/2022 tarihli raporda özetle; müteveffa ... geride eşi ve 4 çocuğu kalarak vefat ettiği, davacı çocukların yaşlarının büyük olması nedeni ile destek alacaklısı olmadıkları, müteveffanın asgari ücret üzerinde gelir elde ettiğine ilişkin belge bulunmadığı, anne-babasının kendisinden önce vefat ettiği, davacı ... 10/11/2020 tarihinde 24.248,00 TL ödeme yapıldığı, ödeme tarihinde zararın karşılanmadığından bahisle yapılan hesaplamada bakiye 37.251,98 TL destekten yoksun kalma tazminatı olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Yargılama sırasında davacı ...'in 02/04/2021 tarihinde vefat ettiği, aktüer raporunda bu hususun dikkate alınmadığı anlaşılmış, ölüm tarihi itibariyle oranlamanın mahkememizce yapılabileceği ve usul ekonomisi gereği ek raporun gerekmediği değerlendirilmiş, davacı ...'in fiili ödeme tarihinde, kendi ölüm tarihi ve müteveffanın kusur oranı çerçevesinde yapılan hesaplamada 3.690,34 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği, davalı şirket tarafından yapılan ödeme ile zararın fazlası ile karşılandığı anlaşılmış olmakla maddi tazminata ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
2918 sayılı KTK'nın 92/1. maddesinin (g) bendinde, ilgililerin sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat taleplerinin ZMMS kapsamı dışında kaldığı vazedilmiş, ZMMS Genel Şartları A.6. maddesinin (d) bendinde de destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber desteğin kusuruna denk gelen destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin teminat kapsamı dışında olduğu belirtilmiştir. Eldeki davada, kazada %75 kusurlu olduğu saptanan desteğin kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin sigortacının sorumluluğu dışında kaldığı değerlendirilmiştir.
Yargıtay’ın yerleşik uygulamaları gereği davalılar, davacının meydana gelen trafik kazası sonucu oluşan gerçek defin gideri zararlarını tazmin ile sorumlu olup, davacının kendi milli değerlerine göre yaptığı özel giderlerden sorumlu değildir. Bu bağlamda; taziye teşekkür giderleri, yemek giderleri, mevlit gideri vb. zorunlu olmayan cenaze merasimi giderleri konusunda davalıların bir sorumluluğu bulunmamaktadır (Bkz: Yargıtay 17. HD.nin 20.12.2018 tarih ve 2501/12581 sayılı kararı). Mahkememizce cenazenin defnedilmesi için yapılması zorunlu masrafları içeren bedelin tespiti için yazılan müzekkereye verilen ... Belediye Başkanlığı'nın 26/01/2022 tarihli yazı cevabında; davacılardan cenaze nakli ve defnine ilişkin herhangi bir ücret alınmadığının bildirildiği, davacının cenazenin taşınması, mezar yeri gibi masraflar yaptığını ispatlayamadığı, taşıma ücreti ödenmediği anlaşılmış cenaze gideri talebinin de reddi gerekmiştir.
Manevi tazminat talebine yönelik değerlendirme;
TBK 56/2 maddesi gereği ölüm halinde ölenin yakınlarına manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir. Davacılar ölenin eşi ve çocukları olup, madde kapsamında tazminat hakları bulunmaktadır. Manevi tazminata karar verilirken hakimin özel halleri gözönüne alarak tespit edilecek miktar adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek tazminat zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekletirecek tazminata benzer bir ceza fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. Buna göre tazminatın sınırı amacına göre belirlenebilir. Takdir edilecek miktar mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
22/06/1966 tarih 7/7 sayılı Yargıtay İçtihatı Birleştirme Kararının gerekçesinden takdir olunacak manevi tazminat tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden bu konudaki takdir hakkı kullanılırken ona etkili olan nedenler kararda objektif ölçülere göre isabetli olarak gösterilmelidir. Manevi tazminat miktarının tespitinde takdir hakkı kullanılırken ülkenin ekonomik sosyal koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olay tarihindeki paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olay tarihi, ölen ile davacıların yakınlıkları, beşeri ilişkileri gibi özellikler gözönünde tutulmalıdır.
Davacıların ve müteveffanın yaşı, olayın oluşu, ölenin ve davalının kusur oranı, davacılarla yakınlığı ile talep miktarı ve paranın özellikle kaza tarihindeki satın alma gücü, davacıların ve davalı gerçek kişinin ekonomik sosyal durumları ve ölen ile davacıların beşeri münasebetleri, yakınlıkları, hükmedilecek tazminatın davalı tarafın mahvına, davacıların ise zenginleşmesine yol açmaması gerektiği, nihayetinde talep miktarı göz önüne alınarak talebin kısmen kabulü ile davacı eş ... için 20.000,00 TL, davacı çocuklar için ayrı ayrı 9.000,00 TL manevi tazminata hükmetmenin hak, nesafet ve adalet kurallarına uygun olacağı kanaatine varılarak davalılar ... ve ...'ndan kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
A-Maddi Tazminat davası hakkında olmak üzere;
1-Davacı ... yönünden talep edilen destekten yoksun kalma ve cenaze gideri taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE,
2-Davalılar ... ile ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesinin 3/2 maddesi gereği hesaplanan 9.200 TL vekalet ücretinin davacı ...'in ilgili veraset ilamında belirtilen mirasçılarından alınarak davalılar ... ile ...'ne ödenmesine,
3-Zorunlu Arabulucuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320-TL arabulucuk ücretinin davacı ...'in ilgili veraset ilamında belirtilen mirasçılarından alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90 TL karar ilam harcından peşin ve ıslahla alınan 469,65 TL'nin mahsubu ile artan karar ilam harcı olan 289,75 TL'nin talep halinde davacı ...'in ilgili veraset ilamında belirtilen mirasçılarına iadesine,
B-Manevi Tazminat davası hakkında olmak üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-20.000-TL'nin kaza tarihi olan 21/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'in ilgili veraset ilamında belirtilen mirasçılarına verilmesine,
2-9.000-TL'nin kaza tarihi olan 21/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,
3-9.000-TL'nin kaza tarihi olan 21/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,
4-9.000-TL'nin kaza tarihi olan 21/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Aysun Önder'e verilmesine,
5-Fazlaya ilişkin taleplerin ayrı ayrı reddine,
6-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.210,57 TL karar ilam harcının davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacılar tarafından ödenen 604,70 TL tebligat ve posta gideri, 1.380,30 TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 1.985,00 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 932,95 TL'sinin davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcının davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine,
9-Davalı ... tarafından ödenen 19,00 TL tebligat ve posta gideri kabul-red oranına göre hesaplanan 10,07 TL'sinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya ödenmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
10-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'in ilgili veraset ilamında belirtilen mirasçılarına verilmesine,
11-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 9.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e ödenmesine,
12-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 9.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e ödenmesine,
13-Davacı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 9.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Aysun Güvenç'e ödenmesine,
14-Davacı ... tarafından davalı ... aleyhine açılan manevi tazminat davasında davalı kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak davalı ...'na ödenmesine,
15-Davacı ... tarafından davalı ... aleyhine açılan manevi tazminat davasında davalı kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 9.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak davalı ...'na ödenmesine,
16-Davacı ... tarafından davalı ... aleyhine açılan manevi tazminat davasında davalı kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 9.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak davalı ...'na ödenmesine,
17-Davacı ...tarafından davalı ... aleyhine açılan manevi tazminat davasında davalı kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 9.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ... alınarak davalı ...'na ödenmesine,
18-Kararın talep halinde Yazı İşleri Müdürü tarafından taraflara tebliğine,
19-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde, müracaat etmeleri halinde kalemde, müracaat etmemeleri halinde dosyaya hesap numarası bildirmiş ise hesaba aktarmak sureti ile, hesap numarası da bildirilmemiş ise masrafı gider avansından karşılanmak sureti ile PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi ve ... vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Samsun Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usülen anlatıldı.
02/02/2023