T.C. SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/188 Esas - 2021/632
T.C.
SAMSUN
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/188
KARAR NO: 2021/632
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE:...
KATİP: ...
DAVACILAR : ...
VEKİLİ:...
DAVALI:...
DAVALI...
VEKİLİ: ...
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ: ...
MAHKEMEMİZİN BİRLEŞEN 2014/76 ESAS SAYILI DOSYASININ TARAFLARI
DAVACILAR: ...
VEKİLİ: ...
DAVALI: ...
VEKİLİ: ...
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ: ...
MAHKEMEMİZİN BİRLEŞEN 2012/506 ESAS SAYILI DOSYASININ TARAFLARI
DAVACILAR : ...
VEKİLİ: ...
DAVALILAR : ...
VEKİLİ:...
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ: ...
MAHKEMEMİZİN BİRLEŞEN 2014/194 ESAS SAYILI DOSYASININ TARAFLARI
DAVACI: ...
VEKİLİ: ...
DAVALI: ...
VEKİLİ: ...
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: ...
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ: ...
KAR. YAZIM TARİHİ: ...
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İddia ve savunmaların özeti;
Davacılar vekili Samsun 2.Asliye Hukuk Mahkemesine sunduğu 20/09/... havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murislerinin 13/07/... tarihinde Samsun-Ankara karayolunun 24. km'sinde meydana gelen kazada hayatlarını kaybettiklerini, vefat eden müvekkil murislerinin kazaya karışan ... plakalı araçta yolcu olarak bulunmakta olup vefat eden bir murisin de araçta sürücü iken onun kusuru olmaksızın kazanın meydana geldiğini, ... plakalı aracın davalılardan ... adına kayıtlı olup kazada vefat eden sürücü ...'ın aşırı hızla seyredip şerit ihlali yapması neticesi kazanın meydana geldiğini, müvekkillerin tamamının yakınlarının kaybı nedeni ile ağır manevi zararlara uğradıklarını belirterek ferdi kaza koltuk sigortasına ilişkin tazminatların kaza tarihinden aksi halde en geç sigortaya müracaat tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş, manevi tazminatlar toplamının araç maliki davalı ...'tan, ... plakalı araç sürücüsü mirasçıları olan davalı ... ve ...'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, talep edilen destekten yoksun kalma tazminatlarının tamamının davalı ... (poliçe limiti ile sınırlı olarak), davalı ... A.Ş'den (poliçe limiti ile sınırlı olarak), davalı ...'dan, davalı ...'dan, davalı ...'tan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen, KZMMS kapsamındaki ... araçta oluşan maddi zararların davalı ... ve ... dışındaki davalılar ... A.Ş, ..., ... ve ...'tan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... 19/10/... tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde kazaya karışan ve vefat eden eşi ... mirasçısı olarak kendisi ve velayeti altında bulunduğu iddia edilen ... ...'ün davalı olarak gösterildiğini, eşinden kendisine miras kalmadığını, söz konusu mirası Samsun 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/1126 esas sayılı dosyasıyla reddettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... A.Ş. vekili 05/11/2012 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; iş bölümü itirazı ile dosyanın Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini,sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, gerçek hasar ve kusur durumunun tespiti için bilirkişi raporu alınması gerektiğini, sorumluluklarının poliçe teminat limiti ile sınırlı tutulmasına karar verilmesini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... A.Ş. vekili 01/11/... havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin müvekkili sigorta şirketinden her bir davacının talep ettiği tazminat miktarını gösterir şekilde düzeltili yeni şekli ile kendilerine tebliği için davacılar vekiline mehil verilmesi gerektiğini, davacılar vekili dava konusu trafik kazasının vukuunun ve davacıların miras bırakanlarının ... plakalı minübüste seyahat ederken vefat ettiklerini gösteren trafik kaza raporlarını, adı geçen kişilerin ölüm raporlarını, yasal mirasçılarını gösteren veraset ilamlarını, tarafları tebliğ ettirdiğinde 8 iş günlük yasla inceleme süresinin sonu itibariyle ve anılan belgelerle talep doğrulandığı takdirde poliçe limitleri çerçevesinde davacılara tazminat ödeyeceklerini, gerekirse ödeme yeri tayin edilmesini karar verilmesini savunmuştur.
Davalı ... vekili 02/11/2012 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkil güvence hesabının yönetmelik gereği sorumluluğunun bulunmadığını, sigorta şirketinin sorumlu olacağını, bu nedenle davacı tarafın ... plaka sayılı araçta meydana gelen maddi araç hasarı ile ilgili taleplerinin reddi gerektiğini, güvence hesabının sorumluluğu poliçedeki teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu, müteveffa kişilerin kazanç durumlarının tartışmasız belgelerle ispat edilmesi zorunlu olduğunu, kaza tarihinden itibaren faiz istenmesinin yersiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Birleşen 2014/76 Esas sayılı dava dosyasında davacı vekili 20/01/2014 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisinin 13/07/2012 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde hayatını kayıp ettiğini, ... plaları aracın ... adına kayıtlı olduğunu, kazada vefat eden sürücü ... 'ın aşırı hızla seyredip şerit ihlali yapması neticesinde kazanın meydana geldiğini, kaza sonrası yapılan tespitlerde bu aracın ters yöne girdiği ve kaza anında dahi araç kilometre göstergesinin 140 -150 km-sn durduğunun tespit edildiğini, Savcılık dosyasında bu sürücü ...'ın defalarca alkol ve aşırı hız nedeni ile ceza aldığının ve ehliyetine el konulduğunun anlaşıldığını, davacıların vefat eden desteklerinin içinde bulunduğu ... plakalı aracın 08/05/2012 başlangıç 08/05/2013 bitiş tarihli 0001-0210-... poliçe numaralı ile davalı sigorta tarafından Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalandığını, kazaya asıl sebebiyet veren ... plakalı araç sürücüsünün kazada vefat ettiğini, aynı kaza ile ilgili diğer sorumlulara karşı Samsun Ticaret Mahkemesinin 2013/500 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, ceza dosyası ve diğer dosya kapsamında araca ait karayolları taşımacılık sigorta poliçesi bulunduğuna dair belgeye ulaşamadıklarından ,dava açarken davalı Allianz Siorta şirketini davalı olarak gösteremediklerini, bu şirketin vefat eden yolcuların içinde bulunduğu ... plakalı aracın karayolları taşımacılık sigortacısı olduğunu öğrendiklerini, bu nedenle müvekkillerinin davalı gösterilen bu şirketten maddi tazminat talep haklarının olduğunu, kaza ile ilgili olarak Samsun C.Başsavcılğınca 2015/16437 Haz.sayılı soruşturma başlatıldığını, müvekkillerinin kaza nedeniyle yakınlarını kayıp etmeleri nedeniyle uğradıkları maddi zararları (destekten yoksun kalma ve sair ) için tazminat alacaklarının tahsili için alacak kalemleri için ayrı ayrı fazlaya dair hakları saklı olarak davalı sigorta şirketine yapılan müracaatlarının sonuçsuz kaldığını, taleplerinin red edildiğini, müracatları ile ilgili davalı sigorta şirketinde 2012/TS 9/1 sayılı hasar dosyası açıldığını, tüm alacak kalemlerine ayrı ayrı kaza tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasını talep ettiklerini, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile belirtilemeyen sorumlulara, sonradan tespit olunan sorumlulara, sonradan tespit edilecek zarar ve tazminat alacaklarına ilişkin hakları saklı olmak kaydı ile şimdilik ... ... ...maddi ,talep edilen destekten yoksun kalma tazminatlarının tamamının ayrı ayrı davalı sigorta şirketinden (Poliçe limiti ile sınırlı olarak ) ,kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, tüm davacı e alacak kalemlerine ilişkin fazlaya dair haklarının saklı sayılmasına, ön inceleme öncesi dosyanın aktüerya bilirkişisine gönderilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen 2014/76 Esas sayılı dava dosyasında davalı vekili 14/03/2014 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile ... , ...'nin vefatı nedeniyle açılan sırasıyla 2012/ TS6-2-7-5-4 nolu dosyalar yönünden ... plakalı aracın müvekkili şirket nettinde Zorunlu Karayolu Taşımacılık Sigorta Poliçesi ile 08/05/2012/2013 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı sakatlanma ve ölüm halinde kişi başına azami sorumluluk limitlerinin 225.000,00 TL olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranında ve zarar nispetinde olduğunu, sorumluluklarının poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, keza masraf ve vekalet ücreti sorumluluklarının da bu miktara isabet eden oranlarda olacağını, poliçe limitinin maktuen ödenecek rakam olmadığını, hiçbir suretle davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla zorulu trafik sigortasının sorumluluk sigortası olduğunu, bu nedenle bu sigorta ile sigorta ettiren kişinin işleteni olduğu motorlu araçların üçüncü kişilere verdikleri zararların karşılanmasının amaçlandığını, davacıların başvuruları üzerine şirketleri nezdinde açılan iş bu dosyalarda eksik evrak bulunması nedeniyle davacıların talebinin sonuçlandırılamadığını, Karayolları Trafik Kanunun 99.maddesi ve yerleşmiş Yargıtay kararları gereğince sigorta sigortacı yönünden sigorta bedelinin ödeme yükümlülüğü belgelerin ibrazından itibaren (8) iş günü içinde , böyle bir başvuru olmadığı takdirde davanın açıldığı tarihte muaccel hale geldiğini, davacının dava öncesinde müvekkili şirkete 18/09/2012 tarihinde başvurusu bulunduğunu, bu tarihten itibaren 8 iş günü sonrasının temerrüt tarihi olarak dikkate alınması gerektiğini, ...'nın vefatı nedeniyle ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde Zorunlu Karayolu Taşımacılık Sigorta Poliçesi ile 08/05/2012/2013 tarihleri arasında sigortalı olduğunu poliçeden dolayı sakatlanma ve ölüm halinde kişi başına azami sorumluluk limitlerinin 225.000,00 TL olduğunu sigortalı araç sürücüsünün kusur oranında ve zararı nispetinde olduğunu, davacıların iddialarını kabul etmemekle birlikte davacıların desteği müteveffanın kendi kusuru ile neden olduğu trafik kazası neticesinde hayatını kaybettiğini,davacıların yargılamaya konu olan olay sebebiyle doğrudan bedensel bir zarar görmediklerini, davacıların yansıma yolu ile oluşan zararlarının tazminini istemekte iseler de zararı doğuran olayın sürücünün ölümü olduğunu, buna davalı olarak destek zararlarının tazmininin davalı sigortadan istenmesinin mümkün olmadığını , davacının dava öncesinde müvekkili şirkete 18/09/2012 tarihinde başvurusu bulunduğunu, bu tarihten 8 iş günü sonrasının temerrüt tarihi olarak dikkate alınması gerektiğini, aleyhlerine açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Birleşen 2014/194 Esas sayılı dosyada davacı vekili 28/03/2014 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin oğlu ... 13/07/2012 tarihinde Samsun-Ankara karayolunda meydana gelen kazada hayatını kaybettiğini, ... plakalı aracın ... adına kayıtlı olduğunu, kazada vefat eden sürücü ...'ın aşırı hızla şerit ihlali yapması neticesi kaza meydana geldiğini, ... plakalı aracın davalı sigorta şirketince Zorunlu Karayolu Taşımacılık mali mesuliyet sigortası ile sigortalandığını, kaza ile ilgili savcılıkta soruşturma başlatıldığını, Samsun 1.Asl.Tic.Mahkemesinin 2013/500 E.sayılı dosyası ve 2014/76 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesi gerektiğini, müvekkilinin kaza sonucu çocuğunu kaybetmeleri ile uğradıkları maddi zararlarına ilişkin(destekten yoksun kalma ) ayrı ayrı kaza tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, ayrı ayrı 10.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Birleşen 2014/194 Esas sayılı dosyada davalı vekili 30/04/2014 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; sakatlanma ve ölüm halinde kişi başı azami sorumluluklarının 225.000 TL olduğunu, sigortalının kusuru oranında sorumlu olduklarını, müteveffanın kendi kusuru ile neden olduğu trafik kazası neticesinde hayatını kaybettiğini, işletenden istenemeyecek tazminatın sigortacıdan istenmesinin mümkün olmadığını, sürücünün kendi kusurundan kaynaklanan zarardan onun hak sahiplerinin yararlanamsı ve bunu sorumluluk sigortacısından isteyebileceğinin hukuken mümkün olmadığını, destekten yoksun kalma tazminatının sigorta güvencesi altında bulunmadığını, müvekkili şirketin müteveffanın kusursuzluğu oranında sorumlu olduğunu, müvekiklinin temerrüde düşürülmediğini belirterek, haksız açılan davanın reddini savumuştur.
Birleşen mahkememizin 2012/506 Esas sayılı dosyasında davacı vekili 03/11/2012 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisinin 13/07/2012 tarihinde Samsun-Ankara karayolunda meydana gelen kaza nedeniyle hayatlarını kaybettiğini, vefaat eden müvekkilinin murisinin kazaya karaşan ... plakalı araçta yolcu olarak bulunduğunu, ... plakalı aracın davalı ... adına kayıtlı olduğunu, kazada vefat eden sürücü ... aşırı hızla, şerit ihlali yapması neticesi kaza meydana geldiğini, savcılık dosyasında ...'ın defalarca alko ve aşırı hız nedeni ile ceza aldığını, ehliyetine el konulduğunu, vefat eden ... plakalı aracın 15/12/2011 başlangıç, 15/12/2012 bitiş tarihli ... poliçe no ile davalı ... Şti tarafından KZMMS sigortası ile sigortalandığını, kazada asıl sebebiyet veren ... plakalı aracın KZMS sigortasının bulunmadığını, kazadan önce 30/06/2012 tarihinde süresin dolduğu anlaşıldığından, ... da, iş bu davada davalı olarak gösterdiklerini, müvekkillerinin tamamının yakınlarını kaybetmesi üzerine ağır manevi zararlara uğradıklarını, sigorta dışındaki davalılardan manevi tazminat talep ve dava etmiştir.
Birleşen mahkememizin 2012/506 Esas sayılı dosyasında davalı vekili 28/01/2013 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın husumet yokluğundan reddine, aksi halde sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Toplanan deliller.
Samsun 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/586-358 Esas Karar sayılı 04/10/2012 tarihli kararıyla görevsizlik kararı verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği görülmüştür.
Mahkememizin 2012/618 Esas 2012/479 Karar sayılı 21/12/2012 tarihli kararıyla karşı görevsizlik kararı verilerek dosya merci tayini için Yargıtay 17.Hukuk Dairesine gönderilmiş, Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2013/4288-11266 Esas Karar sayılı kararıyla görevli mahkeme olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin belirlenmesi üzerine dosya mahkememize gönderilmiş, dava Mahkememizin 2013/500 Esas sırasına kaydedilmiştir.
P-0292901-0 nolu poliçe sureti, ... ve ... plakalı araçların 13/07/2012 tarihi itibariyle trafik kayıtları, ... sosyal ekonomik durum araştırmaları, davacı vekilinin 05/05/2014 tarihli dilekçesi ekinde sunduğu doktriner çalışmaları, davacıların SGK kayıtları Samsun C.Başsavcılığının 2012/16437 Haz.sayılı dosyası, davaya konu kazaya ilişkin hasar dosyası ve poliçe sureti, davacıların nüfus kayıtları, ...'dan alınan 19/08/... tarihli aktüerya rapor, ıslah dilekçesi ve tüm dosya kapsamı.
Delilerin tartışılması, değerlendirilmesi ve gerekçe;
Dava, trafik kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. Tüm dosya kapsamından; davacıların murislerinin trafik kazası nedeniyle ölmeleri nedeniyle açtıkları maddi ve manevi tazminat davasıdır.
Dava Samsun Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış olup, Samsun 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/586 Esas 2012/358 Karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gönderilmiş, mahkememizin 2012/618 Esas 2012/479 Karar sayılı karşı görevsizlik kararı verimiş ise de, iş bu kararın temyizi üzerine Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2013/4288 Esas 2013/11266 Karar sayılı merci tayini kararı ile mahkememiz yargı yolu olarak belirlenmiştir.
Mahkememizin 2013/500 Esas 2015/871 Karar sayılı 18/11/2015 tarihli kararıyla davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş, işbu karar davalı ... vekilinin 30/12/2015 havale tarihli dilekçesiyle Temyiz yasa yoluna başvurulmuş, Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2019/3479 Esas 2020/8663 Karar sayılı 17/12/2020 tarihli kararıyla ''Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle, ölenin yakınlarının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 2918 sayılı KTK.nun 98/1, 99/1. maddeleri ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B.2. maddesi uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir.
Bu durumda ilke olarak; davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir.
Dosya kapsamından davacılar vekili tarafından dosyaya sunulan davalı ... A.Ş.'ye ait ekran görüntüsü bulunduğu ve ihbar tarihi olarak 18.09.2012 tarihinin yazılı olduğu görülmüştür. Sigorta şirketinden başvuruya ilişkin tüm evrakların celbedilerek, davalı sigorta şirketi yönünden faiz başlangıç tarihinin temerrüde düştüğü tarih belirlenmek suretiyle tespit edilmesi gerekirken herhangi bir araştırma yapılmadan hükmedilen tazminatlara olay tarihinden itibaren faiz hükmedilmesi uygun bulunmayıp bozma nedenidir.
Davacı vekilinin davalı ... A.Ş. lehine hükmedilen vekalet ücreti yönünden temyizi; dava ... tarihinde açılmış olup, davalı ... A.Ş. tarafından dava açıldıktan sonra ... tarihinde davacılara poliçe limiti kadar ödeme yapılmıştır. Davacı taraf 28.01.2015 tarihli celsede bu ödemeyi beyan etmiştir.Yargılama sırasında davalı sigorta tarafından davacıya ödeme yapıldığı, aralarında sulh protokolü düzenlendiği ve davacının davalı
sigorta yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşılmaktadır. Davalı sigorta şirketi yararına vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.
Davacılar vekili, dava konusu kaza sonucu davacıların murislerinin ölümünden duyulan üzüntü nedeniyle,mahkemece murislerin eşi,anne-babası ve çocukları olan davacılar için toplam 297.500,00 TL. manevi tazminat manevi tazminata karar verilmiştir.
6098 sayılı TBK'nun 56. (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 47.) maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Davaya konu edilen kazada, davalı tarafa ait araçta yolcu olarak bulunan 5 yolcu ve 1 sürücü daha ölmüştür; zarar görenlerin çokluğu ve davalı tarafın zarar talepleri karşısında içine düşebileceği mali güçlüğün de tazminat miktarlarının belirlenmesi sırasında dikkate alınması gerekir.
O halde mahkemece; meydana gelen trafik kazası sonucu davacıların eşleri-çocukları olan murislerinin ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın meydana geldiği tarih ve olay tarihindeki paranın alım gücü, kazada zarar görenlerin çokluğu ve zarar talepleri nedeniyle davalı yanın içine düşebileceği mali güçlükler, manevi tazminatın yukarıda ifade edilen amacı göz önünde bulundurularak davacılar için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde daha düşük manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, bir miktar yüksek manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiş...'' gerekçesiyle mahkememiz kararı bozularak mahkememize geri gönderilmiş, mahkememizin 2021/188 Esas sırasına kaydı yapılan dava dosyasının yargılamasına devam olunmuş, bozma ilamı doğrultusunda ...'ya yapılan başvurulara ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesi talepli yazılar gönderilmiş, 03/06/2021 ve 18/10/2021 tarihli cevabi yazılar ekinde hasar dosyası ve poliçe örneği gönderildiği ancak yapılan başvurunun ulaşma tarihiyle ilgili bilgi, belge bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda mahkememizce davacılar vekilinin dosyaya sunduğu ekran görüntülerine göre sigorta şirketine yapılan başvurunun ulaşma tarihi tespit edilmiştir. Bu durumda mahkememizin birleşen 2014/76 Esas sayılı dosyada muris ... yönünden başvurunun 17/08/2012 tarihinde, aynı dosyadaki diğer davacılar yönünden başvurunun 17/09/2012 tarihinde, mahkememizin birleşen 2014/194 Esas sayılı dosya davacılar yönünden de 17/08/2012 tarihinde ulaştığı, bu tarihler esas alınarak 8 iş günü sonrası temerrüdün gerçekleştiği, buna göre mahkememizin birleşen 2014/76 Esas sayılı dosyasında ... yönünden davalı ... şirketinin temerrüdünün 28/09/2012, diğer davacılar yönünden 01/10/2012, mahkememizin birleşen 2014/194 Esas sayılı dosya yönünden ise temerrüt tarihinin 28/09/2012 olarak tespit edilmekle bu tarihlerden itibaren yasal faize hükmetmek gerekmiştir.
Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin bozma ilamı gereği davalı ... (...) Sigorta A.Ş yönünden vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin bozma ilamında manevi tazminat miktarları yüksek bulunarak daha düşük manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği bildirilmiştir. Mahkememizce 22/06/1966 tarih 7/7 sayılı içtihadı birleştirme kararının gerekçesinde taktir edilecek manevi tazminat miktarı tutarını etkileyen özel hal ve şartlar nazara alınmış, özellikle somut işbu davada zarar görenlerin çokluğu ve davalı tarafın zarar talepleri karşısında maruz kalacağı mali güçlükte nazara alınarak mahkememizin önceki kararında 20.000,00 TL olarak tespit edilen manevi tazminat miktarları 13.000,00 TL'ye 7.500,00 TL olarak tespit edilen tazminat miktarları ise 5.000,00 TL'ye, 10.000,00 TL manevi tazminat miktarları 7.000,00 TL'ye düşürülmek suretiyle yeniden manevi tazminata hükmedilmiş, her ne kadar mahkememizin önceki kararının bir kısmı yönünden bozma tesis edilmediği görülmekte ise de, açıkça bir onama bulunmadığından tüm taraflar ve dosyalar yönünden yeniden hüküm kurulmuş, aşağıdaki gibi karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
l- MAHKEMEMİZİN İŞ BU DOSYASINDAN :
A- MADDİ TAZMİNAT TALEPLERİ AÇISINDAN :
1- Davalı ... A.Ş hakkındaki davanın gerek ödeme ve gerekse atiye terk edilmiş olması nedeniyle hüküm kurulmasına yer olmadığına.
2- Davalı, ... mirasçıları kendisine asaleten ve ... ... velayeten davalı ... hakkındaki davanın,mirası red etmiş olmaları nedeniyle pasif husumet ehliyetinin olmaması nedeniyle REDDİNE.
3-... plakalı araç zararı için, muris ... mirasçıları... açtığı davanın atiye terk edilmiş olması nedeniyle hüküm kurulmasına yer olmadığına.
4-Davalı ... A.Ş hakkındaki davanın REDDİNE.
5-Davalılar ... ve ... açısından Davanın KABULÜ ile,
a)-Muris ... mirasçısı ;
Davacı ... için 126.114,00 TL ,
b)-Muris ... mirasçıları ;
Davacı ... için 129.234,00 TL ,
Davacı... için 4.076,00 TL
c)-Muris ... mirasçısı ;
Davacı ... ... için ... TL
d)-Muris ... ... mirasçısı;
Davacı ... ... için 135.140,00 TL
e)- Muris ... ... mirasçı;
Davacı ... ... için 113.168,00 TL
Davacı .. ... için 18.169,00 TL
f)- Muris ... mirasçıları.
Davacı .. .. için 128.384,00 TL
Davacı .. .. için 15.462,00 TL ,
Davacı .. .. için 8.255,00 TL ,
Tazminatın iş bu davalılardan müteselsilen alınarak belirtilen oranlarda davacılara ayrı ayrı verilmesine.
Bu bedellere davalı ... açısından kaza tarihi olan 13/07/2012 tarihinden; Davalı ... açısından ( sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere ) dava tarihi olan 20/09/... tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına.
B-MANEVİ TAZMİNAT DAVASI AÇISINDAN
1-Davalı, ... mirasçıları kendisine asaleten ve ... ... velayeten davalı ... hakkındaki davanın mirası red etmiş olmaları nedeniyle pasif husumet ehliyetinin olmaması nedeniyle REDDİNE.
2-Davalı, ... açısından :
Davanın Kısmen Kabul , Kısmen Reddi ile,
Davacı ... ... için 13.000,00 TL ,
Davacı ... ( ... ) ... için 5.000,00 TL ,
Davacı ... ... için 5.000,00 TL ,
Davacı .. .. için 13.000,00 TL ,
Davacı .. .. için 5.000,00 TL ,
Davacı .. .. için 5.000,00 TL ,
Davacı .. .. için 5.000,00 TL ,
Davacı .. ....için 5.000,00 TL ,
Davacı .. .. için 5.000,00 TL ,,
Davacı ... .. için 13.000,00 TL ,
Davacı .. .. için 5.000,00 TL ,
Davacı . . için 5.000,00 TL ,
Davacı . . için 5.000,00 TL ,
Davacı . . için 13.000,00 TL ,
Davacı . .. için 5.000,00 TL ,
Davacı . . için 5.000,00 TL ,
Davacı . . için 5.000,00 TL ,
Davacı . . için 13.000,00 TL ,
Davacı . . için 5.000,00 TL ,
Davacı .. . için 5.000,00 TL ,
Davacı . . için 5.000,00 TL ,
Davacı . . için 13.000,00 TL ,
Davacı . . için 5.000,00 TL ,
Davacı . için 5.000,00 TL ,
Davacı .. . için 5.000,00 TL ,
Davacı . . 5.000,00 TL ,
Davacı . . için 5.000,00 TL ,
Manevi tazminatın davalı ...'tan kaza tarihi olan 13/07/... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak, belirtilen miktarlarda davacı tarafa ayrı ayrı verilmesine.
Fazlaya dair talebin REDDİNE.
ll-Mahkememizin birleşen 2014/76 Esas sayılı dosyası açısından ;
DAVANIN KABULÜ ile,
a)-Muris .. .. mirasçısı ;
Davacı .. .. için 126.114,00 TL ,
b)-Muris .. . mirasçıları ;
Davacı . . için 129.234,00 TL ,
Davacı . . için 4.076,00 TL
c)-Muris . ... mirasçısı ;
Davacı . için 91.082,00 TL
d)-Muris . . mirasçısı;
Davacı . . için 135.140,00 TL
e)- Muris . . mirasçı;
Davacı .. .. için 113.168,00 TL
Davacı . . için 18.169,00 TL
f)- Muris ... mirasçıları.
Davacı .. .. için 128.384,00 TL
Davacı .. .. için 15.462,00 TL ,
Davacı .. .. için 8.255,00 TL ,
Maddi Tazminatın davalı ... A.Ş.' den (sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere) temerrüt tarihi olan 01/10/2012 (davacılar ... ... ve ... yönünden 28/09/2012 olmak üzere) tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak, belirtilen oranlarda davacılara ayrı ayrı verilmesine.
lll-Mahkememizin Birleşen 2012/506 Esas sayılı dosyası açısından;
A-Maddi Tazminat talebi açısından :
1-Davalı ... A.Ş hakkındaki davanın REDDİNE.
2-Davalılar ... ve ... hakkındaki davanın KABULÜ ile,
Davacı ... ... için 14.439,00 TL ,
Davacı ... ... için 14.439,00 TL ,
Tazminatın iş bu davalılardan müteselsilen alınarak belirtilen oranlarda davacılara ayrı ayrı verilmesine.
Bu bedellere davalı ... açısından kaza tarihi olan 13/07/... tarihinden; Davalı ... açısından ( sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere ) dava tarihi olan 02/11/... tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına.
B-Manevi tazminat davası açısından :
Davanın Kısmen Kabul , Kısmen Reddi ile,
Davacı ... .. için 7.000,00 TL ,
Davacı ... ... için 7.000,00 TL ,
Manevi tazminatın kaza tarihi olan 13/07/... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan alınarak, iş bu davacılara belirtilen oranlarda verilmesine.
Fazlaya dair talebin REDDİNE.
lV-Mahkememizin Birleşen 2014/194 Esas sayılı dosyası açısından;
Davanın Kısmen Kabul , Kısmen REDDİ ile, 5.852,00 TL nin davalı ... A.Ş 'den (sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere) temerrüt tarihi olan 01/10/2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak, iş bu davacıya verilmesine.
Fazlaya dair talebin REDDİNE.
V-Mahkememizin asıl dosyasında ki Maddi Tazminat miktarları ile, birleşen 2014/76 Esas sayılı dosyasındaki miktarların aynı olup, davalıların farklı olması nedeniyle, tazminatın tahsilinde, her bir davalı açısından müteselsil sorumluluk ilkesinin geçerli bulunduğunun infaz sırasında ayrıca nazara alınmasına.
VI-YARGILAMA GİDERİ ve HARÇ HESABI:
A-Mahkememizin iş bu (asıl )dosyası açısından:
a)-Maddi Tazminat açısından harç,
Alınması gerekli 52.536,13 TL harçtan peşin alınan 4.230,80 TL harç ile ıslahta alınan 1.568,00 TL harç toplamı 5.798,80 TL harcın mahsubu ile bakiye 46.737,33 TL harcın davalı ... ve ... ... alınarak hazineye gelir kaydına.
b)- Manevi Tazminat açısından alınması gerekli 12.500,73 TL harcın davalı ...'tan alınarak hazineye gelir kaydına.
c)- Davacılar ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince kabul edilen maddi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 44.163,36 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... ... alınarak, iş bu davacılara verilmesine.
d)-Kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 21.260,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'tan alınarak, davacılar ... verilmesine.
e)-Red edilen edilen manevi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 21.260,00 TL vekalet ücretinin davacılar ... dan alınarak, davalı ...'a verilmesine.
f)-Hakkındaki dava atiye terk edilen ... Sigorta A.Ş. (Eski Ünvan ... A.Ş.) yönünden vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
g)- Hakkındaki dava red edilen ... A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, iş bu davalı hakkındaki dava ıslah edilmediğinden, dava dilekçesinde gösterilen değer üzerinden hesaplanan 24.060,00 TL vekalet ücretinin, davacılar ... ve ...'dan alınarak iş bu davalıya verilmesine.
ğ)-... plakalı araç hasarı nedeniyle açılan davanın atiye terk edilmiş olması nedeniyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 1.500,00 TL vekalet ücretinin davacılar ... alınarak davalı ... A.Ş. ve davalı ...'a verilmesine.
B) MAHKEMEMİZİN BİRLEŞEN 2014/76 ESAS SAYILI DOSYASI AÇISINDAN
a)-Alınması gerekli 52.536,13 TL harçtan peşin ve ıslahta alınan alınan 2.627,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 49.908,43 TL harcın davalı ... A.Ş.' den alınarak hazineye gelir kaydına.
b)- Davacılar ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince kabul edilen maddi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 44.163,36 TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş.'den alınarak, iş bu davacılara verilmesine.
C-MAHKEMEMİZİN BİRLEŞEN 2012/506 ESAS SAYILI DOSYASI AÇISINDAN :
a)- Maddi tazminat davası nedeniyle alınması gerekli 1.972,66 TL harçtan peşin ve ıslahta alınan 209,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.763,46 TL harcın davalılar ... ve ... alınarak, hazineye gelir kaydına.
b)- Manevi tazminat davası nedeniyle alınması gerekli 956,34 TL harcın ...'tan alınarak, hazineye gelir kaydına.
c)- Davacılar ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince maddi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 3.465,36-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... alınarak, iş bu davacılara verilmesine.
d)-Davacılar .... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen manevi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalı ...'tan alınarak, iş bu davacılara verilmesine.
e)- Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince red edilen manevi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacılar ...'den alınarak, davalı ...'a verilmesine.
f)-Hakkındaki maddi tazminat davası red edilen ... A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 2.400,00 TL vekalet ücretinin davacılar ...'den alınarak, davalı ... A.Ş.'ye verilmesine.
D)-MAHKEMEMİZİN BİRLEŞEN 2014/194 ESAS SAYILI DOSYASI AÇISINDAN :
a)- Alınması gerekli 399,75 TL harçtan peşin alınan 34,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 365,55 TL harcın davalı ... A.Ş.'den alınarak, hazineye gelir kaydına.
b)- Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 1.500,00 TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş.'den alınarak iş bu davacıya verimesine.
c) Davalı ... A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.500,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak, iş bu davalıya verilmesine.
E) YARGILAMA GİDERİ:
Mahkememizin ana dosyasında yapılan yargılama giderleri ile, birleşen dosyalar açısından yapılan yargılama giderlerinin bir kısmının birleşen dosyalarda, bir kısmının ise ana dosyada yapılmış bulunması, bu giderlerin bir kısmının ortak olması, birden fazla davalının bulunması ve bir kısmının maddi, bir kısmının manevi tazminattan sorumlu bulunması, bir kısım davalılar hakkındaki davanın red edilmiş olması nedeniyle, dosyanın niteliği ve kapsamı nazara alınarak mahkememizce yapılan hesaplamada, davacı tarafından yapılan (davacı üzerinde bırakılan toplam 8.669,10 TL harç, 520,00 TL tebligat gideri, 433,75 TL müzekkere ve posta masrafı, 3.900,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere ) toplam 13.522,85 TL yargılama giderinden, haklarında dava red edilen ..., ... ,... (ve velayeten ...) açısından yapılan takdiren 186,60 TL giderin davacı üzerinde bırakılmak suretiyle bakiye 13.336,25 TL yargılama giderinden, red edilen ve kabul edilen tazminat miktarları ile, her bir davalının sorumlu olduğu tazminat tutarları açısından oran yapılmak suretiyle,red edilen dava miktarları göz önüne alınarak takdiren 1.867,07 TL tutarın davacı taraf üzerinde bırakılarak bakiye 11.469,18 TL yargılama giderinden (davalılar ... A.Ş ve ... açısından 7.340,31 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılar ..., ... A.Ş. ve ...'dan alınarak, davacı tarafa verilmesine,
F)- Kullanılmayan gider avansın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine.
G)-Kararın talep halinde Yazı İşleri Müdürü tarafından taraflara tebliğine,
Dair, davacı-birleşen dosya davacılar vekilinin yüzüne karşı davalılar/vekillerin yokluğunda mahkememiz gerekçeli kararının taraflara tebliği tarihinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. ...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır
TASHİH ŞERHİ
Mahkememizin işbu kararının II/f bendinin 4.paragrafında ve IV maddenin 1.paragrafında maddi hatalar yapıldığı anlaşılmakla, HMK 304.maddesi uyarınca dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
II/f bendinin 4.paragrafının ''Maddi Tazminatın davalı ... A.Ş.' den (sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere) temerrüt tarihi olan 01/10/... (davacılar ... yönünden 30/08/... olmak üzere) tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak, belirtilen oranlarda davacılara ayrı ayrı verilmesine.'' şeklinde,
IV bendinin 1.paragrafının ''Davanın Kısmen Kabul , Kısmen REDDİ ile, 5.852,00 TL nin davalı ... A.Ş 'den (sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere) temerrüt tarihi olan 30/08/... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak, iş bu davacıya verilmesine.'' şeklinde tashihine oybirliğiyle karar verilmiştir. ...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır