T.C. SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/843 Esas - 2022/305
T.C.
SAMSUN
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLET ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/843
KARAR NO: 2022/305
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Yönetim Kurulu Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 30/.../2021
KARAR TARİHİ: 16/03/2022
KARAR YAZIM T. : 21/03/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan yönetim kurulu kararının iptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İddia ve savunmaların özeti;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirketin Samsun Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü tarafından Samsun Organize Sanayi Bölgesi içindeki ... m²'lik yüzölçümlü ... ada ... parsel ile ... m² yüzölçümlü ... ada ... parselde kayıtlı taşınmazın bedelsiz tahsis sözleşmesi ile tahsis sahibi olduğunu, sözleşme ve OSB yönetmeliği uyarınca müvekkili şirketin tahsis edilmiş alanlar üzerinde derhal inşaat faaliyetine başladığını fakat FETÖ/PYD örgütü mensubu kişilerce müvekkili şirketin de içinde bulunduğu ... üzerinde yoğun adli ve idari soruşturmalar başlatıldığını, ancak müvekkili şirketin tamamen özkaynaklarının verdiği personel ve mali güçle fiziki olarak inşaatın tamamlandığını, teknik nedenlerle binanın yapı kullanım belgesinin alınmadığını, yapı ruhsatı almış olup, inşaatı tamamlayamamış olan hak sahiplerinin sürelerinin yeniden işleyemeye başlayacağı hakkındaki yönetmelikten yararlanarak başvuru sonucu sözleşme gereği verilen iki yıl sürenin yeniden başladığını ancak, pandemi süreci nedeniyle müvekkilinin yatırım ve istihdam konusunda geride kaldığını, iskan ruhsatı alamadığını ve işçi çalıştırmaya 2021 yılı Mayıs ayında başlayamamasının makul bir süreç olduğunu, ancak Samsun Gıda İhtisas Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü'nün 29/01/2021 tarihli yazısı ile müvekkili şirkete verilen iki yıllık sürenin 02/05/2021 tarihinde sona ereceğinin bildirildiğini ve 23/09/2021 tarihinde arsa tahsis iptaline ilişkin kanunun 60. maddesine dayanarak tahsis iptaline karar verildiğini beyanla müvekkili şirketin ... ada ... parseldeki tahsisinin iptaline yönelik Samsun Gıda İhtisas Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü'nün 23/09/2021 tarihli Yönetim Kurulu kararının iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 26/.../2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle;Organize Sanayi Bölgeleri Kanunun ve Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin 108. Maddesine göre projelendirilmesi, OSB'ye tasdik ettirilerek yapı ruhsatı alınması, yapı kullanım izin belgesi alınması ve yine ruhsat alanlarının da üretime geçmesinin sürelere tali olduğunu, bu sürelere uyulmaması halinde yine yeni OSB Uygulama Yönetmeliği'nin 60. maddesi uyarınca arsa tahsisinin iptaline gidileceği kaide altına alındığını, davacıya ... ada ... parselin 2011 yılında tahsis olduğunu, davacı firmanın 03/.../2011 tarih ... ruhsat numarası ile ilk ruhsatını aldığını, bundan sonra herhangi bir faaliyet içerisine girmediğini 26/06/2014 tarihli yazı ile inşaat süresinin dolduğunun firmaya bildirildiğini, 6 ay sonra davacı firma tarafından dönüş yapıldığını ve 28/01/2015 tarih, 2015/1 ruhsat numarası ile yeni bir yapı ruhsatı aldığını, .../04/2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan OSB uygulama yönetmeliğine göre davacının 26/04/2019 tarihinde 2 yıl ek süre talep ettiğini, ek sürenin kendisine verildiğini, verilen sürenin Mayıs 2021'de bitmesine rağmen OSB'nin derhal iptal yoluna gitmediğini, yatırımcının hamleye geçmesini beklediğini zorunlu olarak Eylül 2021'de artık iptal yoluna gidildiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davacı vekili 15/12/2021 havale tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle;davalı tarafça cevap dilekçesinde her ne kadar Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği'nin 60. maddesinin emredici hüküm içermediğini belirttiğini bu hususun yönetmelik ile tanına bir hakkın kullandırılmamasına gerekçe teşkil etmediğini, söz konusu yönetmelikte Bakanlığa yapılan süre uzatım talebinin hangi hallerde değerlendirmeye alınamayacağı ya da başvurmaya engel bir husus belirlenmediğini, her katılımcı için Bakanlıktan ek süre talep etme hakkı tanındığını, davalı tarafça haksız olarak ileri sürülen sebeplerin, ek süre verilmesine engel teşkil etmeyeceğini, aksi durumun hakkaniyete yönetmelik hükmüne aykırılık teşkil edeceğini beyanla dava dilekçesini tekrar etmiştir.
Davalı vekili 23/12/2021 tarihli ikinci cevap dilekçesinde özetle;Samsun Gıda Organize Sanayi Bölgesi Kanun ve Yönetmeliklere uygun karar alındığını, davacının taraflar arasında akdedilen kısmen bedelsiz parsel tahsis sözleşmesini ihlal ettiğini, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasının hukuk düzeninin korumayacağını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Toplanan deliller:
Bedelsiz arsa tahsis sözleşmesi, kısmen bedelsiz parsel tahsis sözleşmesi suretleri ile inşaat fotoğrafları, davacının ek süre talebine ilişkin yazılı beyanları, Samsun Gıda İhtisas Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığı 17/09/2021 tarihli 331 sayılı tahsisin iptali kararı, Tekkeköy Tapu Müdürlüğü'nden davaya konu taşınmaza ilişkin tapu kayıtları, Samsun Gıda İhtisas Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığı'ndan celp edilen bilgi ve belgeler ile davacı firmaya ait Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi çıktıları, yönetmelik hükümleri, ihtiyati tedbire ilişkin kararlar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü'nün 09/12/2021 ve 28/12/2021 tarihli yazıları ile tüm dosya kapsamı.
Delillerin tartışılması, değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava, Samsun Gıda İhtisas Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu'nun tahsisin iptaline ilişkin kararın iptali talebine yöneliktir. Tüm dosya kapsamından, davacı şirkete 25/08/2011 tarih ve 58 numaralı Müteşebbis Heyet kararıyla ... ada ... nolu parselin kısmen bedelsiz olarak tahsisinin yapıldığı, davacının yönetmelik hükümlerinde açıklanan süre içerisinde gerçekleştirilecek yapıya ilişkin projeleri tasdik ettirilip inşaata başlanmaması ve süresinde inşaatın tamamlanıp iş yeri açma ve çalışma ruhsatını almaması sebebiyle OSB yönetim kurulunun 17/109/2021 tarih 331 sayılı kararıyla tahsisin iptal edildiği, davacının ise dilekçesinde açıklanan gerekçelerle iptal karanının iptalini talep ettiği anlaşılmaktadır.
Organize Sanayi Bölgelerinin özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olması ve özel hukuk tüzel kişilerince tesis edilen işlemlerin yargısal denetiminin adli yargı mercilerince yerine getireceği ile davanın niteliği nazara alındığında mahkememizin görevli olduğu (Ankara BAM 25. HD'nin 2021/1659 Esas 2021/1492 Karar, İstanbul BAM 4. HD.'nin 2019/2195 Esas 2020/36 Karar, İzmir BAM .... HD'nin 2017/1977 Esas 2020/272 Karar sayılı ilamları), davanın süresinde açıldığı tespit edilmiştir.
Davacı tarafından iptali istenen OSB yönetim kurulunun karar tarihi 23/09/2021 olarak bildirilmiş ise de esasen iptale konu kararın 17/09/2021 tarih ve 331 sayılı karar olduğu anlaşılmıştır. Dava tarihinden sonra Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü'nün 27/12/2021 tarihli kararıyla OSB uygulama yönetmeliğinin 60/3 maddesi gereği dava konusu yapılan ... ada ... parsel için OSB yönetim kurulunun tahsis iptal kararının iptal edildiği ve iptal edilen tarihten itibaren 6 ay ek süre verildiği görülmüştür. İş bu iptal kararının başlangıç tarihinin ise 27/12/2021 tarihli, Bakanlığın karar tarihi olması gerektiği ve karar tarihi itibariyle sürenin dolmadığı dolayısıyla iptale konu bir karar bulunmaması sebebiyle davanın konusunun kalmadığı anlaşılmakla "karar verilmesine yer olmadığına" şeklinde karar vermek gerekmiştir.
Davanın konusunun, dava tarihinden sonra ortadan kalktığı anlaşılmakta ise de yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden dava tarihi itibariyle davacının haklı olup olmadığının tespiti gerekmektedir. Davaya konu ... ada ... nolu parselin 25/08/2011 tarihli 58 sayılı karar ile kısmen bedelsiz olarak davalıya tahsis edildiği anlaşılmaktadır. Bedelsiz arsa tahsis sözleşmesinin 7. maddesinde katılımcının OSB uygulama yönetmeliğinin 108. maddesi kapsamındaki süre ve yatırım şartları ile en az ... kişilik istihdam sayısını sağlayarak üretime geçmek zorunda olduğu, 8. maddesinde ise yatırımcının iflas dahil yatırıma devam etmemesi durumunda OSB tarafından katılımcının kanun, OSB uygulama yönetmeliği, yönetmelik ve yatırım taahhütnamesi ve bu sözleşmedeki şartlara uymadığının veya yönetmeliklerde belirtilen mücbir sebepler hariç öngörülen sürede yatırımlarını tamamlamadığının tespiti halinde herhangi bir yargı kararı aranmaksızın parsel tahsisinin iptal edileceği düzenlemesinin bulunduğu görülmektedir.
Tahsis tarihinde yürürlükte bulunan ve 28/08/2009 tarih 27327 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan mülga Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği'nin 108. maddesinde tahsis edilen arsayla ilgili olarak tahsis tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde yapı ruhsatının alınması, yapı ruhsatı alım tarihinden itibaren 2 yıl içinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatının alınmasının zorunlu olduğu, aksi takdirde tahsisin yönetim kurulu tarafından iptal edileceği düzenlemesi bulunmaktadır. Yönetmeliğin ikinci fıkrası gereği makul sebeplerin varlığı halinde 2 yıllık sürenin toplamda 2 yılı geçememek üzere yönetim kurulu tarafından uzatılabileceği düzenlenmiştir.
Yukarıda açıklanan yönetmelik 02/02/2019 tarih 30624 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan OSB uygulama yönetmeliği ile değiştirilmiş olup, bu yönetmeliğin 60. maddesinde tahsis edilen sanayi parseli ile ilgili olarak tahsis tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde yapı ruhsatının almayan, yapı ruhsatı aldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatını almayan, ÇED gerekli değildir veya Çed olumlu kararı almayan katılımcılara yapılan tahsisin yönetim kurulu tarafından iptal edileceği, yönetmeliğin ikinci fıkrası gereği makul sebeplerin halinde 1 yıllık sürenin 1 yılı, 2 yıllık sürenin 2 geçmemek üzere yönetim kurulu tarafından uzatılabileceği ile inşaat başlanması ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alamamış katılımcılar için ise bu sürenin toplamda 2 yılı geçmemek üzere Bakanlık tarafından uzatılabilir şeklinde düzenleme mevcuttur.
Dosyadaki belgelerden ... ada ... parselin 25/08/2011 tarihinde kısmen bedelsiz tahsis edildiği, yönetmelik hükümlerine göre 03/.../2011 tarihinde ilk yapı ruhsatının alındığı, inşaat süresinin dolması sebebiyle bu kez 28/01/2015 tarihinde yeni bir yapı ruhsatının alındığı, 09/05/2017 tarihi itibari ile inşaatın %70 aşamasına geldiği, 02/02/2019 tarihinde yayınlanan yönetmeliğin geçici madde 6/1 maddesindeki "bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapı ruhsatını almış olup, 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendi ile ikinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen sürelerde işyeri açma ve çalışma ruhsatı almayan ve arsa tahsisleri iptal edilmeyen katılımcılar için bu süreler, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren katılımcının 3 ay içinde OSB yönetimine başvurması ile yeniden başlar. Ayrıca OSB tüzel kişiliği en geç 1 ay içinde bu durumdaki tüm katılımcılarını bu konuda bilgilendirmek zorundadır." hükmü gereği 26/04/2019 tarihinde 2 yıllık ek süre talep edildiği ve bu sürenin OSB yönetimi tarafından davacı şirkete verildiği, sürenin dolmasına rağmen yönetmelik hükümleri gereği iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatının alınmadığı, 17/09/2021 tarih 331 sayılı yönetim kurulu kararı ile tahsisin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır. Davalı OSB'nin cevabi yazısında tahsis tarihinden itibaren tüm işlemler kronolojik olarak gösterilmiş, mahkememizce de denetlenmiştir.
4562 sayılı OSB yasasının 3. maddesinde organize sanayi bölgelerinin amacının sanayinin uygun görülen alanlarda yapılmasını sağlamak, kentleşmeyi yönlendirmek, çevre sorunlarını önlemek, bilgi ve bilişim teknolojilerinden yararlanmak, imalat sanayi türlerinin belirli bir plan dahilinde yerleştirilmeleri ve geliştirilmeleri amacıyla sınırları tasdikli arazi parçalarının gerekli alt yapı hizmetleri ile ve ihtiyaca göre tayin edilecek sosyal tesisler ve tekno parklar ile donatılıp planlı bir şekilde ve belirli sistemler dahilinde sanayi için tahsis edilmesiyle oluşturulan ve kanun hükümlerine göre işletilen mal ve üretim bölgeleri kurmak olarak ifade edilmiştir.
Anılan yasanın amacını bir an önce gerçekleştirmesi amacıyla da OSB uygulama yönetmeliği ile yapı ruhsatı alınması, inşaat başlanması ve üretime geçilmesi sürelere bağlanmıştır. Davacı şirket basiretli bir tacir gibi davranmayıp, gerek tahsis tarihindeki gerekse dava tarihindeki yönetmeliklerde tespit edilen süreler ve verilen ek süreler içerisinde yönetmeliklerde yazılı yükümlülüklerini yerine getirmemiş, iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatını alarak faaliyete geçmemiştir. Bu durumda davacı şirket tarafından sözleşmeye aykırı davranıldığı tahsis kararının iptalinde davalının haklı olduğu sonucuna varılmıştır. (Yargıtay 14. HD 2012/13445 Esas 2013/5947 Karar sayılı ilamı)
Davacı taraf iptale dayanak olarak davacı şirketin içinde bulunduğu şirketler grubuna 2021 Şubat tarihinden itibaren FETÖ/PYD yapılanmasına ilişkin adli ve idari soruşturmalar yapıldığının ve bütün devlet kurumları nezdinde ağır bir bürokratik direnişe maruz kalındığını ileri sürmüş ise de bu hususta dosyada ibraz edilen herhangi bilgi/belge mevcut değildir, esasen yönetmelik hükümlerindeki tüm sürelerin davacı şirkete verildiği dosya kapsamı ile sabittir. Buna göre davacı şirket için söz konusu soruşturmaların varlığı kabul edilse dahi OSB yönetiminin verebileceği tüm süreler tanınmış ve kullanılmış olmakla bu yöne ilişkin beyanlar kabule şayan görülmemiştir.
Davacı taraf iptale dayanak olarak Covid-19 salgını ve sonrasındaki gelişmeleri de ileri sürmüştür. Bilindiği üzere 7226 sayılı kanunla yapılan düzenlemeler yargısal sürelere ilişkin olup, burada uygulanması düşünülemez. Samsun Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü'nün 08/02/2022 havale tarihli yazısı ekindeki İl Umumi Hıfzısıhha Kurul Kararlarından inşaat faaliyetlerinin çoğunlukla sokağa çıkma yasağı istisnaları arasında sayıldığı görülmektedir. Bu halde Covid-19 salgını ile ileri sürülen hususlarda yerinde değildir. Öte yandan Bakanlığın verdiği 6 aylık süre yönetmelik hükümleri gereği takdir hakkına dayalı olarak verilen süredir. Bu nedenlerle davanın açılmasında davalının kusurunun bulunmadığı sonucuna varılmış, davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiş, davalı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1.Davanın konusu kalmadığı anlaşılmakla KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2.Alınması gerekli 80,70 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına.
3.Davanın açılmasına sebebiyet verilmemesi ve tahsisin iptalinde haklı olunması sebebiyle kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine.
4.Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına.
5.Kararın talep halinde Yazı İşleri Müdürü tarafından taraflara tebliğine.
6.Kullanılmayan gider avansın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine.
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı mahkememiz gerekçeli kararının taraflara tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/03/2022
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!