T.C. SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: ...
T.C.
SAMSUN
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ...
KARAR NO: ...
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
DAVACILAR : ...
2-...
3- ...
VEKİLİ:...
DAVALI : ...
DAVA: Tazminat (Şirket Yöneticilerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/04/2023
KARAR TARİHİ: 28/04/2023
KAR. YAZIM TARİHİ: 28/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Şirket Yöneticilerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İddia ve savunmaların özeti;
Davacı vekili 17/04/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ... Sanayi ve Ticaret İthalat İhracat Limited Şirketi nin ve ... Ticaret Anonim Şirketi mal varlıklarının yönetim kayyumu tarafından kötü yönetilmesinden kaynaklı şirketlerin zararının tespiti, kayyumca şirketten elde edilen gelirlerin huzur hakkı ve maaş ödemeleri ile kayyum tarafından şirket bünyesinde istihdam fazlası personelden kaynaklı maaş ödemelerinin ve yine davacı şirketlerin taşınır ve taşınmaz ( araçlar ve envanterde kayıtlı demirbaşlar) mal varlıklarının değerinden aşağıda satışından kaynaklı müspet zararların, yine müvekkili şirketlerin geçmiş yıllara oranla kârlarının çalışma koşulları göz önüne alınarak menfi zararların, tespiti ile davacı şirkete el konulma tarihinden itibaren davacı müvekkillerine ödenmesine, davacı müvekkilinin sahibi ve hissedarı olduğu yönetim kayyumu tarafından kapatılan ...Tic A.Ş.'nin yönetim kayyumu tarafından kapatılması ve Aktif mal varlıklarının satışından kaynaklı maddi zararlar tespiti ve aynı kapasitede bir işletmenin yeniden kuruluşu, faaliyetinin devam etmesi için yapılacak harcamaların tespiti, şirketin geçmiş yıllara oranla kârlılık durumu göz önüne alınarak müvekkilinin uğradığı menfi ve müspet zararların ayrı ayrı tespiti ile şimdilik 20.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Toplanan deliller.
Mahkememizin ...Esas Karar sayılı kesinleşen ilamı, Samsun BAM ... Dairesinin 09/06/2021 tarih ...Esas Karar sayılı ilamı, Samsun ...Ceza Hakimliği'nin... D-iş sayılı 11/10/2016 kayyım tayinine ilişkin kararı, HMK, TBK, TTK, Yargıtay içtihatları ve tüm dosya kapsamı.
Delilerin tartışılması, değerlendirilmesi ve GEREKÇE;
1-Dava, maddi tazminat talebine ilişkindir. Tüm dosya kapsamından; davacı ...hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütü soruşturması kapsamında Samsun ...Ceza Mahkemesi'nin ... Karar sayılı ilamıyla mahkumiyetine ve.... Şti. ile Özel ...A.Ş.'nin karar kesinleştiğinde iadesine, ..... Hizm. San ve Tic A.Ş.'deki ortaklık payları varlıkları ile her türlü ekonomik kazancın ise karar kesinleştiğinde müsaderesine hükmedildiği, yapılan İstinaf başvurusu neticesi Samsun BAM 2.Ceza Dairesinin 12/02/2019 tarih ... Karar sayılı karar ile mahkumiyet ve müsadereye yönelik Samsun ... Ceza Mahkemesi'nin kararı kaldırılarak müsaderesine karar verilen ..... Hizm. San. ve Tic. A.Ş'de dahil olmak üzere şirketlerdeki hisselerin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine karar verildiği, Cumhuriyet Başsavcılığının... numaralı soruşturması kapsamında şirketlere atanan kayyımların şirketleri iyi yönetemedikleri ve zarara uğrattıkları iddiasıyla işbu tazminat davasının açıldığı anlaşılmaktadır.
2-Öncelikle dosya üzerinden karar verilmesinin mümkün olup olmadığı hususunun incelenmesi gerekmektedir. Bilindiği üzere dava şartları HMK'nun 114.maddesinde düzenlenmiştir. Mahkemenin görevli olması da dava şartları arasındadır. Düzenlemeye göre mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilir. Dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için mahkemece davacı tarafa kesin süre verilir. Bu süre içerisinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilir. Dava şartı noksanlığı mahkemece davanın esasına girilmeden önce fark edilmemiş ve taraflarca ileri sürülmemiş fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü dava usulden reddedilemez.
3-HMK'nun 138.maddesinde ise mahkeme öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir. Gerektiği taktirde kararını vermeden önce tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir hükmü düzenlenmiştir. HMK'nun usul ekonomisi başlıklı 30.maddesinde ''hakim yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür'' hükmü ile usul ekonomisine verilen önem gösterilmiştir.
4-Yukarıda açıklanan kanun hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılacağı, mahkemenin öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verilmesinin gerektiği, dava şartı noksanlığının sonradan tamamlanması mümkün olması halinde gerekirse duruşma açılarak taraflar dinlenilerek karar verilmesinin gerektiği sonucuna varılmaktadır. Duruşma açılmadan dosya üzerinden karar verilebilmesi için işbu şartların yanında ayrıca dava şartı noksanlığının açık olması, tebligatların yapılmış, dilekçelerin teatisi aşaması tamamlanmış hatta ön inceleme duruşması yapılmış olsa bile sonucun değişmemesi gerekmektedir. İşbu şartların mevcut olması halinde usul ekonomisi ilkesi de dikkate alınmak suretiyle dilekçeleri tebliğ etmeden dahi dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi mümkündür (Yargıtay 1.Hukuk Dairesinin 2021/378-1418 Esas Karar sayılı örnek ilamı).
5-Dilekçelerin teati aşaması tamamlanmadan davanın usulden reddine karar verilmesi halinde tarafların hukuki dinlenilme hakkının ihlal edilip edilmediği hususunda ise şu açıklamalar dikkate alınmalıdır; davanın usulden reddi kararında davalı aleyhine hüküm kurulmamaktadır. Görevsizlik veya yetkisizlik kararında davaya görevli veya yetkili mahkemede devam edilmesi yahut yeniden dava açılması halinde yine dilekçeler teatisi aşamasının yapılması mümkün olduğundan bu şekilde hukuki dinlenilme hakkına ulaşılacaktır. Dolayısıyla yukarıda açıklanan şartların varlığı halinde dilekçelerin teatisi aşaması yapılmadığından dosya üzerinden davanın usulden reddine karar verilmesi mümkündür.
6-Dava dilekçesinden açıkça davanın CMK 133.maddesine dayandırıldığı anlaşılmaktadır. Nitekim Samsun ... Ceza Hakimliğinin ... sayılı 11/10/2016 tarihli tavzih kararıyla yapılan kayyım atamasında CMK'nun 133/1 maddesi ile KHK'nun 19/2 maddesine dayanılmıştır. CMK'nun 133/5 maddesi ''Bu madde uyarınca atanan kayyımların görevleriyle ilgili iş ve işlemlerinden dolayı tazminat davaları, 142 ila 144 üncü maddeler uyarınca Devlet aleyhine açılır. Devlet, ödediği tazminattan dolayı görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle görevini kötüye kullanan kayyımlara bir yıl içinde rücu eder'' hükmünü içermektedir. CMK 142/2 maddesi ise ''İstem, zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde ve eğer o yer ağır ceza mahkemesi tazminat konusu işlemle ilişkili ise ve aynı yerde başka bir ağır ceza dairesi yoksa, en yakın yer ağır ceza mahkemesinde karara bağlanır'' hükmüne havi olup, açıklanan maddelere göre işbu davada mahkememizin görevli olmadığı sonucuna varılmıştır (Bursa BAM 3.Ceza Dairesi'nin ... Karar sayılı benzer ilamı). Nitekim aynı hukuki sebeplere dayalı olarak davacılardan ... tarafından açılan davada mahkememizin ... Karar sayılı ilam ile mahkememizin görevsizliği sebebiyle davanın usulden reddine ilişkin karara karşı yapılan İstinaf başvurusu Samsun BAM 3. Hukuk Dairesinin ... sayılı ilamı ile reddedilerek kesinleşmiştir.
7-CMK 142/2 maddesi gereği görevli mahkeme zarara uğrayanın oturduğu yer Ağır Ceza Mahkemesi olmakla, ancak hukuk mahkemeleri arasında görevsizlik sebebiyle davanın usulden reddi halinde görevli mahkemeninde belirlenmesi ve HMK 20.madde gereği dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi kararı verilebileceği değerlendirildiğinde işbu davada ise mahkememizce yalnızca dava şartı olan görev hususuna işaret edilmekle yetinilerek davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş, davanın niteliği itibariyle ticari nitelikte bir dava olmadığı, bu nedenle arabuluculuğa tabi olmaması gerektiği kanaatine varılmıştır.
8-Görüldüğü üzere işbu davada dilekçede dayanılan hukuki sebeplere göre mahkememizin görevli olmadığı, görevli mahkemenin zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesi olduğu açık olup, dosya üzerinden karar verilmesinde davacıların hukuki dinlenilme haklarının da ihlal edilmediği kanaatine varılarak aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ sebebiyle HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği davanın USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 179,90 TL harcın peşin alınan 341,55 TL harçtan mahsubu ile bakiye azla yatan 161,65 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Kararın talep halinde Yazı İşleri Müdürü tarafından taraflara tebliğine,
5-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda mahkememiz gerekçeli kararının taraflara tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 28/04/2023
Başkan...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır