T.C.
SAMSUN
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
1. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2022/1523 (İnceleme Aşamasında /Duruşmasız)
KARAR NO: 2022/1500 Kararın Kaldırılarak Esas Hakkında Yeniden Karar Verilmesi
HMK 353/1-b-2
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI : 2019/627 Esas, 2019/874 Karar
EK KARAR TARİHİ : 07/12/2021 tarihli ek karar
DAVACI : ...
VEKİLİ : ...
DAVALILAR : ...
VEKİLİ : ...
DAVA : Muris Muvazaası Sebebiyle İptal ve Tescil, (Tenkis)
DAVA TARİHİ : 30/09/2019
KARAR TARİHİ : 20/06/2022 (İstinaf için)
KARAR YAZIM TARİHİ : 20/06/2022 (İstinaf için)
Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/627 esas, 2019/874 karar sayılı dava dosyasında verilen davanın açılmamış sayılması kararına karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurması üzerine, dosyanın yapılan inceleme sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in müşterek muris ...'nun boşandığı ilk eşi ....'den olan tek çocuğu davalılardan ... murisin muvazaalı olarak boşandığı ikinci eşi, diğer davalıların ise murisin ikinci eşi ...den olan mütvekkilin baba bir kardeşleri olduğunu, murisin kardeşleri ile 05/10/1990 tarihinde ortak olarak kurulun ... A.Ş'nin halen aktif durumda olan bir akaryakıt istasyonu, otel işletmeciliği vb. İşlerle iştigal eden bir firma olduğunu, davalı şirket kurulduktan sonra murisin kardeşlerinin şirketten ayrıldığını, davalı şirketin %40 ortağı olan murisin sahip olduğu.... A.Ş nedeni ile murisin davalı şirkette yıllarca yönetim kurulu başkanı olarak görev yaptığını belirterek, uyap sistemi üzerinden sorgulama yapılarak adli yardım taleplerinin kabulüne, davalı ... ... A.Ş üzerine kayıtlı .... İli ... ve ... ilçelerinde bulunan taşınmazlar ile diğer davalıların dava konusu şirketten elde ettikleri gelirler ile edindikleri taşınmazların ve tüm davalılar üzerinde kayıtlı araçların tespit edilerek 3. Kişilere devrinin önlenebilmesi için ihtiyati tedbir konulmasını, murisin davalı şirkette bulunan hisselerinin devirlerinin iptaline ve terekeye iadesine, bu durumun mümkün olmaması halinde tenkisine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı tarafa usulüne uygun olarak tebligat yapılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/627 esas, 2019/874 karar sayılı kararında:"Muris muvazaası sebebiyle davacının miras bırakanı olan babasının ortaklık payının devrinin iptali ile şirket adına tescili, olmadığı halde tenkisi istemlidir. Davacının adli yardım talebinin de bulunması sebebiyle UYAP üzerinden Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtları dosya arasına alınmış, incelenmesinde davacının vergi mükellefiyet kaydının bulunmadığı görülmüştür. Eldeki dava ticari nitelikte bir dava olmadığından (Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2014/11204 Esas, 2015/14214 Karar sayılı kararı) davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğu gerekçesiyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince davanın görev dava şartı yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir. Davacının tedbir taleplerinin de bulunduğu, HMK'nın 390. Maddesine göre ihtiyati tedbirin görevli ve yetkili mahkemeden, dava açıldıktan sonra asıl davanın görüldüğü mahkemeden istenebileceği, bu durumda davacının ihtiyati tedbir taleplerinin de görevli Mahkemece değerlendirilmesi gerektiği kanaatiyle HMK'nın 115/1 ve 138. Maddeleri ile usul ekonomisi ilkesi gözetilerek dosya üzerinden karar verilmiş; -Mahkememizin eldeki davaya bakmakta görevsizliği nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c, 115/2, 138/1 maddeleri gereğince davacının dava dilekçesinin dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, -Davaya bakmakta görevli mahkemenin Samsun Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna," karar verilmiş, bu karara karşı davalı şirket vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemizin 2020/862-1227 sayılı kararı ile istinaf başvurusunun kesin olarak esastan reddine karar verilmiş, dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi için taraflarca yasal süresi içinde başvuru yapılmaması üzerine yerel mahkemenin 07.12.2021 tarihli ek kararı ile "DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA" karar verilmiştir.
İSTİNAFA BAŞVURAN TARAF ve İSTİNAF SEBEP VE GEREKÇESİ:
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: Mahkemece verilen kararın esası itibariyle usul ve yasaya uygun olduğunu, ancak görevsizlik kararından sonra dosyaya davalı şirket adına vekaletname sunup istinaf isteminde bulunduklarını ve vekil olmaları nedeniyle lehlerine vekalet ücreti hükmedilmesi gerekirken vekalet ücretine hükmedilmemesinin yasaya aykırı olduğunu, bu nedenle kararın kaldırılması için istinaf talebinde bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/627 esas, 2019/874 karar sayılı dava dosyasında verilen 07.12.2021 tarihli davanın açılmamış sayılmasına ilişkin karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurması üzerine, dosyanın yapılan inceleme sonucunda;
İddia ve savunmaya mahkemece toplanıp değerlendirilen deliller ile duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere göre; İstinaf incelemesine konu ve esas teşkil eden eldeki dava; muris muvazaası sebebiyle iptal ve tescil, (tenkis) istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince istinaf incelemesine konu 07.12.2021 tarihli ek kararla, "...-DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA," karar verilmiştir. Karara karşı, davalı vekili tarafından süresinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
6100 sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; Yine; HMK'nun 357. Maddesine göre de "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz."
Yerel mahkemece verilen görevsizlik kararına yönelik istinaf isteminin Dairemizin 2020/862-1227 sayılı ilamıyla kesin olarak reddedilmesinden sonra dairemiz kararının tebliğine rağmen dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi için taraflarca HMK.nun 20/1. Maddesi uyarınca yasal iki haftalık süre içinde başvuru yapılmamış olmakla yerel mahkemece davanın açılmamış sayılmasında bir isabetsizlik yoktur ki bu yöne ilişkin bir istinaf da yoktur.
Ancak; yerel mahkemece verilen dava dilekçesinin görev yönünden reddine ilişkin 02.10.2019 tarih ve 2019/627 esas 2019/874 karar sayılı kararın davalı şirkete tebliğinden sonra yasal istinaf süresi içinde davalı şirket vekili olarak Av.... dosyaya vekaletname sunarak istinaf yoluna başvurmuştur.
Bu durumda AAÜT.nin 7/1. Maddesi uyarınca davada kendisini vekille temsil ettiren davalı şirket lehine vekalet ücreti takdiri gerekirken bu konuda hüküm kurulmamış olması yasaya aykırı olmuştur.
Bu nedenle davalı şirket vekilinin yerinde görülen istinaf isteminin kabulü ile yapılan yanlışlık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HMK.nun 353/1-b-2. Maddesi gereğince yerel mahkeme kararı kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlere göre,
1-Davalı .... A. Ş. vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince, yukarıda belirtilen gerekçe doğrultusunda KABULÜ ile; Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/12/2021 tarih, 2019/627 Esas 2019/874 sayılı EK kararının KALDIRILMASINA,
2-a-Davanın açılmamış sayılmasına,
b-Peşin harcın mahsubu ile noksan 36,30-TL karar ve ilam ahrcının davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
c-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
d-Davalı ... A. Ş. Kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca takdir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
e-Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
3-İstinaf talebinde bulunan tarafca yatırılan istinaf gider avansından arta kalan tutarın HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
4-Davalı yandan alınan peşin istinaf harcının karar kesinleştiğinde istem halinde iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından kendisini vekil ile temsil ettiren istinaf talebinde bulunan taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-İşbu kesin kararın hukuki bilgilendirme hakkı kapsamında taraflara İLK DERECE MAHKEMESİNCE TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi. 20/06/2022
Başkan-... Üye-... Üye-... Katip-...
e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸