T.C.
SAMSUN
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
2. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/932
KARAR NO : 2025/837
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: .....
ÜYE: ....
ÜYE: ....
KATİP:....
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/01/2025
NUMARASI: 2024/640 E. 2025/97 K.
DAVACILAR:....
VEKİLİ: ....
DAVALI: ....
VEKİLİ: .....
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/06/2023
KARAR TARİHİ: 19/06/2025
KARARIN YAZILMA
TARİHİ: 20/06/2025
Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi ve Terme 1. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekilinin 14/06/2023 havale tarihli dava dilekçesini özetle; davacı ...., eşi .... ile davalı tarafın eşi.... arasında 27.02.2023 tarihinde araç alım satımı hususunda görüşme yapıldığını ve ....plakalı aracın satışı hususunda anlaşmaya varıldığını, müvekkiline vade tanındığını, araç satış bedelinin karşılığı olarak takibe konu senedin düzenlendiğini, davacı .... tarafından 12.03.2023 tarihinde davalı tarafa 6.000,00 TL gönderildiğini, 14.03.2023 tarihinde davalının eşi olan İsmail ile aracı üzerine devralan davacı ....'nın eşi olan .... arasında whatsapp görüşmeleri yapıldığını, 15.03.2023 tarihli görüşmede İsmail tarafından davalı eşinin ibanı paylaşıldığını, davacı .... tarafından 16.03.2023 tarihinde saat 00.23 de 6.000,00 tl davalı adına ilk senet ödemesi açıklaması ile Eft gönderildiğini, davalı tarafın akabinde saat 00.28 de 94.000,00 tl ödemesi kaldığını beyan ettiğini, yine aynı gün mesai saatinde davacı .... tarafından 22 bin ve 62 bin olmak üzere toplamda 84 bin TL ödeme yapıldığını, davacıların davalı tarafa yalnızca 10.000,00 TL borcu kaldığını belirterek davacıların Terme İcra Dairesi'nin ..... esas sayılı takip dosyasında asıl alacağın 84.000 TL'lik kısmından ferilerinden borçlu olmadığının tespiti ile bedelin icra tehdidi altında ödenmesi halinde istirdatına, alacağın yüzde yirmisinde az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi özetle; bononun bağımsız borç ikrarı içeren bir senet olduğu, senette bedel kaydının mevcut olması hâlinde ispat yükü kaydın aksini savunan tarafa ait olduğu, dolayısıyla iş bu ödemelerin, alacak konusu senet borcuna karşılık yapıldığının düşünülemeyeceğini, dava dışı ....'in müvekkilinin oğlu olduğunu ve dava dilekçesinin ekinde bulunan banka dekontlarında herhangi bir açıklama yapılmaması sebebi ile ödemelerin alacak konusu senet borcuna karşılık yapıldığını ispat yükünün davacıda olduğunu beyanla davanın reddini dilemiştir.
Terme 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce; Davanın kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla yapılan icra takibinde davacının borçlu olmadığı yönünde menfi tespit talepli dava olduğu, bu minvalde davanın 6102 sayılı Kanun'un 5.maddesi gereği ticari dava olduğu gerekçesiyle, dosyanın görevli ve yetkili Samsun nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'nce; whatsapp yazışmaları, davacı Leyla tarafından yapılan dekont açıklaması, araç satış sözleşmesi ve cep telefonu bilgisi, davalının isticvap davetiyesine iştirak etmemesi göz önüne alındığında davaya konu senedin davalı adına düzenlenmiş olmasının sebebi, araç satış sözleşmesi olup, takibe konu senedin, aracın satış bedeline karşılık düzenlendiği anlaşıldığı, uyuşmazlık, dava dilekçesindeki dekontlar kapsamında araç satış bedeline ilişkin olarak davacı tarafından ne kadar ödeme yapıldığı, araç satış bedelinin ne olduğu, satış bedeli için düzenlenen senetin bedelsiz kalıp kalmadığı hususlarında toplandığı, buna göre taraflar arasındaki temel ilişki araç satımına ilişkin sözleşme olup, uyuşmazlık kambiyo senedinden değil, temel ilişkiden kaynaklandığı" gerekçesiyle karşı görevsizlik karar verilmiştir.
Dava, Menfi Tespit istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesine göre, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bu hükme göre ticaret mahkemelerinin görev alanı ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleridir. Ticari faaliyetleri ilgilendiren bütün davalar ticari dava değildir. Bu nedenle ticari işlerle ilgili bütün davalar ticaret mahkemelerinin görev alanına sokulmamış, yalnızca uzmanlık gerektiren hususların ticaret mahkemelerince karara bağlanması esası getirilmiştir.
Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Dava menfi tespit istemine ilişkin olup davacı kambiyo senedinin bağlandığı borcun araç satış sözleşmesinden kaynaklı olduğunu iddia ederek davalıya borcu olmadığının tespitini talep ve dava etmiş, davalı ise senedin bahse konu satışa ilişkin olduğunu kabul etmeksizin bononun bağımsız borç ikrarı içeren bir senet olduğu gerekçesiyle davanın reddini savunmuştur.
Dosya kapsamına göre, bononun kanunen sebepten bağımsız borç ikrarı içeren bir senet olmasına, dava kambiyo senedinden kaynaklı olarak açılmış olup, borca konu bonunun araç bedeli olarak verilip, verilmediği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmasına, dolayısıyla bu hususun davanın esası ile ilgili olduğunun anlaşılmasına göre uyuşmazlığın Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi ’nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE ,
HMK'nın 23/1 ve 362/1-c maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 19/06/2025
....
Başkan
....
e-imza
....
Üye
....
e-imza
....
Üye
....
e-imza
....
Katip
....
e-imza