T.C
SAMSUN
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/2048
KARAR NO: 2024/1376
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/11/2023
NUMARASI: 2023/873 Esas-2023/1261 Karar
DAVACI: ...
VEKİLİ: ...
DAVALI: ...
DAVANIN KONUSU: Kıymetli Evrak İptali
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Talep eden vekilinin dilekçesi ile özetle; ... Şubesi'ne ait ve keşidecisi Kutlu ... A.Ş. olan,.... seri nolu, ... tarihli 185.000-TL bedelli çek ile keşidecisi ... olan ve talep eden şirket emrine düzenlenen.... keşide ve ...vade tarihli, 7.000-TL bedelli bononun müvekkili şirkete gönderilmek üzere 13.06.2023 tarihinde kargoya verildiğini, ancak taşıma sırasında kaybolduğunu beyanla, çek ve bono hakkında tedbiren ödeme yasağı kararı verilmesini ve yürütülecek tahkikat sonucunda iptalini talep ettiği anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama neticesinde davanın reddine dair karar verildiği anlaşılmıştır.
İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İstinaf başvurusunda bulunan davacı vekilinin dilekçesinde özetle; yerel mahkemece hatalı ve hukuka aykırı bir şekilde ret kararı verildiğini beyanla, verilen kararın kaldırılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER :
Tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Talep, zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
6102 Sayılı TTK'nın 651/2. maddesinde kıymetli evrakın zayi olduğu hallerde senet üzerinde hak sahibi olan kişinin senedin iptaline karar verilmesini isteyebileceği açıkça düzenlenmiştir. Kanun düzenlemeye göre eldeki davayı açabilmek için senet üzerinde hak sahibi olmak yeterli görülmüştür.
Somut olayda davacı, ticari ilişki nedeniyle dava dışı kişiler tarafından talep konusu çek ve bononun kargo aşamasında zayi olduğu ileri sürülerek iptali istenmiştir. Çek suretinin tetkikinde keşidecisinin dava dışı..Anonim Şirketi olup, davacı şirket adına düzenlendiği görülmektedir. Yine.... tanzim 7000,00-TL bedelli bononun keşidecisinin ..., lehtarın ise davacı olduğu anlaşılmaktadır.
Yerel mahkemece talep eden şirketin henüz çek ve bononun zilyedi olmadığı ve buna göre çek ve bono üzerinde hak sahipliğinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeye göre eldeki davanın açılabilmesi için kıymetli evraklar teslim şartı açıkça aranmayıp senet üzerinde hak sahibi olan kişilerin iptal isteyebilecekleri düzenlenmiş olup, mahkeme gerekçesinin usul ve yasal düzenlemeye göre yerinde görülmemiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatlarında belirtildiği üzere hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulması yeterlidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazla ispata zorlanması, zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkansız hale getirecektir. Dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek, kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile kıymetli evrak iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüde sevk eden ve davanın reddine neden olan tüm hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır. Somut olayda dosya içindeki çek ve bono fotokopisine ve beyanlara göre davaya konu çek ve bononun davacı adına dava dışı kişiler tarafından keşide edildiği ve kargoda kaybolduğu ileri sürülmüştür.
Bu itibarla, dava dışı kişiler tarafından keşide edilen davacı alıcının uhtesine geçmemiş ve davacının lehtar olduğu çek ve bono bakımından davacı şirketin hamil sıfatıyla aktif husumet ehliyeti bulunduğu, TTK'nın 818/1-s maddesi atfı ile 757 vd. maddeleri gereğince ilk ilandan itibaren 3 aylık yasal sürenin dolduğu, banka cevap yazısında çekin ödenmesi için muhatap bankaya ibraz edilmediği, talep konusu çek ve senedin iptali için yasal koşulların oluştuğu anlaşılmakla, yerel mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.
Ne var ki HMK'nın 353/(1)-b-2. maddesinde yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında karar verileceği belirtilmiş olup, anılan yasal düzenleme ve yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca yerel mahkeme kararının hüküm bölümünde tespit edilen yanlışlıkların, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği sonucuna varılarak, davacı vekilinin istinaf itirazının kabulü ile; mahkemece verilen hükmün 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca kaldırılarak yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1.Davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜ ile;
Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 2023/873 Esas ve 2023/1261 Karar sayılı hükmün HMK 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
a)Hükmün aşağıdaki şekilde yeniden tesisine;
"1-Davanın KABULÜ ile, davaya konu.... Sanayi Şubesinin keşidecisi .., lehtarı .... olan ... seri nolu, ... tarihli, 185.000-TL bedelli çek ile keşidecisi ..., lehtarı ... olan...keşide ve ...vade tarihli, 7.000-TL bedelli senedin zayi nedeni ile iptaline,"
b)(İlk Derece Harcı)
Alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90 TL'nin mahsubu ile bakiye 247,70 TL harcın talep eden davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Harç tahsil müzekkeresinin İlk Derece Mahkemesi Yazı İşleri Müdürü tarafından yazılmasına,
c)(İlk Derece Yargılama Gideri)
Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
e)Yatırılan gider avansından artan kısmın talep halinde ilgilisine iadesine,
2.Kanun yolu yargılaması nedeniyle;
a)İstinaf Harcı:
İstinafa başvuran davacı tarafından yatırılan 269,85 TL istinaf karar harcının talep halinde İlk Derece Mahkemesince davacıya iadesine,
b)İstinaf Yargılama Gideri:
Başvuru yapan davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
c)İstinaf Avukatlık Ücreti: AAÜT uyarınca, Dairemizce dosya üzerinden karar verildiğinden, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
3.İş bu kararın, İlk Derece Mahkemesi Yazı İşleri Müdürü tarafından taraflara tebliğine,
Dair, HMK'nın 362/1-ç maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan incelemede kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.05/09/2024
Başkan...Üye...Üye...Katip...
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 05/09/2024
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!