Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-1-87 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 03-54/623-283
Karar Tarihi : 30.7.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Kublay ATASAYAR, M.Sıraç ASLAN
B- RAPORTÖRLER: M. Ömür PAŞAOĞLU, Mert KARAMUSTAFAOĞLU
C-BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Total Holdings UK Ltd.
Temsilcisi: Dr. Didier Ziya CAİLLİAU
Büyükdere Cad. Yapı ve Kredi Plaza B Blok K:6
Levent - İstanbul
D- TARAFLAR : - Total Holdings UK Ltd.
33 Cavendish Square W1G OPW
Londra İNGİLTERE
- Samsung Generals Chemicals Co. Ltd.
San 222-2 Dokgod Ri, Daesan-Up, Seosan Si
Chung Nam KORE
E- DOSYA KONUSU: Samsung General Chemicals Co. Ltd. ile Total
Holdings UK Ltd. arasında kurulacak ortak girişime izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 23.6.2003 tarih, 2843 sayı;
10.7.2003 tarih, 3122 sayı ve 15.7.2003 tarih, 3227 sayı ile giren bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme
sonucunda düzenlenen 25.7.2003 tarih, 2003-1-87/Öİ-03-MÖP sayılı Ortak
Girişim Ön İnceleme Raporu, 28.7.2003 tarih, REK.0.05.00.00/101 sayılı
Başkanlık önergesi ile 03-54 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- işlem kapsamındaki tedarik ve pazarlama anlaşmalarının, yürürlük süresinin
üç sene ile sınırlandırılması kaydıyla 1997/1 sayılı Tebliğ anlamında
yoğunlaşma doğurucu bir ortak girişim olarak kabul edilmesi gerektiği,
03-54/623-283
2
- aynı Tebliğ'de aranılan ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılmaması nedeniyle
Rekabet Kurulu'ndan izin alınması gereken bir işlem niteliğinde olmadığı
ifade edilmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Total Grubu
H.1.1.1. Total Holdings UK Ltd. (Total UK)
TOTALFINAELF Holdings Europe SA’nın1 bağlı şirketi olan Total UK'nın
faaliyet konusu öncelikle başka şirketlere iştirak etmek olup, bu şirketin esas
mukavelesinde belli bir ticari/sanayi faaliyet alanı yer almamaktadır.
Total Holdings Europe’ın sermaye yapısı aşağıdaki gibidir.
Tablo 1- Total Holdings Europe’ın Sermaye Yapısı
Hissedar Sermaye payı (%)
Total SA 51,77
Elf Aquitaine SA 30,84
Elf Exploration Production2 17,39
Toplam 100
Elf Aquitaine SA’nın sermayesinin %99,43’ü Total SA’ya ait olup, Total
Holdings Europe, Total SA tarafından kontrol edilmektedir.
Total grubu petrol (arama, üretim ve rafinecilik) ve kimyasal maddeler
alanında faaliyet göstermektedir. Grup, Total ve Fina (1999) ile Total Fina ve
Elf (2000)’in birleşmelerinin ardından 2000 yılında kurulmuştur.
H.1.1.2. Atofina
Total grubunun, polietilen ve polipropilen, polistiren, PVC ve diğer kimyasal
ürünler pazarında faaliyet gösteren şirketi Atofina’dır. Atofina’nın sermaye
yapısı aşağıdaki gibidir.
Tablo 2- Atofina'nın Sermaye Yapısı
Hissedar Sermaye Payı (%)
Elf Aquitaine SA 98
Total SA 1,27
Diğer 0,73
Toplam 100
Atofina Polimer ve Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. Atofina’nın Türkiye’de
kimyasal ürünler pazarında faaliyette bulunan şirketidir.
1 Bu teşebbüsün unvanı Total Holdings Europe olarak değişecektir.
2 Bu teşebbüs Elf Aquitaine Sa’nın %100 bağlı kuruluşudur.
03-54/623-283
3
H.1.2. Samsung Grubu
H.1.2.1. Samsung Generals Chemicals Co. Ltd. (SGC)
SGC, Samsung Group (Samsung)’un bağlı kuruluşu olup, petrokimya ürünleri
ile ticari polimerileri üretmektedir. Şirketin hisse dağılımı aşağıdaki gibidir.
Tablo 3- SGC'nin Sermaye Yapısı
Hissedar Sermaye Payı (%)
Samsung Corporation 37,5
Samsung Techwin Co Ltd. 25,6
Samsung SDI 10,3
Samsung Electromechanics 10,2
Samsung Electronics 3,8
Samsung Fine Chemicals 3,4
KoreaDevelopment Bank 3,1
SGC 2,4
Cheil Industries 0,9
Chiemi Corporation 0,6
Cheil Communication 0,3
Diğer 1,9
Toplam 100
Yukarıdaki tablodan da görüldüğü üzere, SGC’yi Samsung Corporation ve
Samsung Techwin Co. Ltd. müştereken kontrol etmektedir.
SGC, Kore’de bulunan tek üretim tesisinde üç ana ürün grubunun (olefinler,
temel petro kimyasal aromalar ve poliolefinler) üretimini gerçekleştirmektedir.
H.1.2.2. Samsung Corporation
Samsung Corporation’ın hisse dağılımı aşağıda sunulmuştur.
Tablo 4- Samsung Corporation’ın Sermaye Yapısı
Hissedar Sermaye Payı (%)
Samsung Life Insurance 4,67
Samsung SDI 4,52
Samsung Foundation of Welfare 0,14
Samsung Foundation of Culture 0,08
Samsung Investment Securities 0,12
Samsung Mutual-Aid 0,02
Samsung Corporation 5,37
Kun-Hee Lee 1,38
National Pension 2,06
SSB-MLC AU SHR 1,71
Daehan Investment and Security 1,50
SSB-PLTNMINTL 1,34
LG Investment and Security 1,31
Hyundai Investment and Security 1,12
Cheiljedang 1,10
Sermayenin %1’inden daha az pay sahipleri 73,56
Toplam 100
03-54/623-283
4
H.1.2.3. Samsung Techwin Co. Ltd.
Samsung Techwin Co. Ltd. özellikle uçak, uçak parçası ve elektronik cihazlar
alanında faaliyet göstermektedir. Şirketin hisse dağılımı aşağıdaki gibidir.
Tablo 5- Samsung Techwin Co. Ltd’nin Sermaye Yapısı
Hissedar Sermaye Payı (%)
Samsung Electronics 22,9
Samsung Techwin 12,8
Samsung Corporation 3,9
Samsung Securities 1,8
Samsung Life İnsurance 1,2
Samsung Everland 0,3
Cheil Indurstries 0,1
Borsada işlem gören hisseler3 57,0
Toplam 100
H.1.3. Samsung Atofina (Ortak Girişim)
Taraflarca imzalanan "Ayni Katılım Anlaşması"na göre, SGC yeni kurulan ve
unvanı Samsung Atofina olan Ortak Girişim'e devredilecek ve Ortak Girişim’in
%50’si Total UK tarafından devralınacaktır. Ortak Girişim ağırlıklı olarak
Asya’da faaliyet gösterecek olup, genel olarak her türlü temel petro kimyasal
ürünler (etilen, propilen, paraksilen, karışık kselin, tolüen, butadien, benzen,
stiren ve etilen glikol) ile birçok polimeri (polietilen ve polipropilen) de
kapsayacaktır. Türkiye’de ise Ortak Girişim sadece üç ana ürün grubunda
faaliyetine devam edecektir. Bunlar yüksek yoğunluklu polietilen, alçak
yoğunluklu polietilen ve polipropilendir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosya mevcudu bilgilerden, Total grubunun Türkiye’deki cirosunun ağırlıklı
olarak; Atofina Polimer ve Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin petrokimya
ürünlerine yönelik (polietilen, polipropilen, polistiren, polivinil klorür gibi)
doğrudan satışları ile Ortak Girişim’in faaliyet konusuna girmeyen ve Atofina
dışındaki şirketler aracılığıyla gerçekleştirilen kimyasal ürünlerin (yapıştırıcı
maddeler, kaplama maddeleri, zararlı bitki ve böcek öldürücü ilaçlar)
ithalatından oluştuğu anlaşılmaktadır.
Ayrıca, SGC’nin petrokimya ürünlerine ilişkin Türkiye cirosunun ithalat yoluyla
gerçekleştiği, SGC’nin ya da Samsung grubunun bu alanda Türkiye’de faaliyet
gösteren herhangi bir şubesi ya da şirketi bulunmadığı, Samsung Fine
Chemicals unvanlı şirketinin ise Türkiye’de genel kimyasal ürünler, tıbbi
müstahzarlar ve tabakalar gibi Ortak Girişim'in faaliyet alanına girmeyen
ürünlerin satışı ile iştigal ettiği görülmüştür. Öte yandan, gerek Total grubunun
gerekse SGC’nin etilen, para-kislen, toulen, butadien, benzen, stiren, etilen
3 Dosya mevcudu bilgilere göre, Borsa’da işlem gören hisse sahiplerinin sayısı takriben
25.000'dir.
03-54/623-283
5
glikol gibi temel petrokimya ürünlerinin Türkiye’de pazarlamasını yapmadıkları
belirtilmektedir.
Bu çerçevede, Türkiye’de her iki ana teşebbüsün faaliyetinin kesiştiği ve Ortak
Girişim'in iştigal konusunu teşkil eden ürünlerin, alçak yoğunluklu polietilen,
lineer alçak yoğunluklu polietilen, yüksek yoğunluklu polietilen ve polipropilen
olduğu anlaşılmıştır.
H.2.1.1. Alçak Yoğunluklu Polietilen (AYPE)
AYPE, üretimindeki temel hammadde olan etilenin yüksek basınç altında ve
reaksiyon başlatıcılar veya oksijenin mevcudiyeti ile polimerleşmesi sonucu
elde edilen ve çok yaygın kullanım alanı olan bir termoplastik maddedir.
Ülkemizde Petkim Petrokimya Holding A.Ş. (Petkim) tarafından üretilen
AYPE, belirlenen kod sistemine göre G03-5, F2-12, H2-8, I 20-3, G03-15 gibi
türlere ayrılmaktadır. AYPE türleri erime sıcaklığı, gerilim dayanımı ve uzama
gibi kimyasal özellikleri bakımından bazı farklılıklara sahip olsa da, üretim
süreci bakımından benzer işlemlerden geçirildiği ve bazı ortak fiziksel
özellikleri nedeniyle diğer termoplastiklerden ayrıldığı dikkate alınarak, söz
konusu ürün türleri tek bir ürün pazarı altında sınıflandırılmıştır.
H.2.1.2. Lineer Alçak Yoğunluklu Polietilen (LAYPE)
AYPE’ye göre düz bir ana zincir boyunca düzenli dallanmalardan oluşan
molekül yapısına sahip bulunduğundan lineer alçak yoğunluklu polietilen
olarak adlandırılmaktadır. Ülkemizde üretimi yapılmayan LAYPE’nin bazı
türleri, üretim teknolojisi bakımından AYPE üretiminden farklılaşması
nedeniyle bazı işlemlerde ayrı bir pazar olarak tanımlanabilir. Ancak özellikle
streç ambalaj filmi yapımında kullanılan LAYPE’nin AYPE ürünleri ile ikame
edilebilmesi ve yurt içindeki LAYPE talebinin AYPE tüketimine göre oldukça
düşük bir seviyede olması4 nedeniyle söz konusu ürünün AYPE pazarı içinde
değerlendirilmesi mümkündür.
H.2.1.3. Yüksek Yoğunluklu Polietilen (YYPE)
Etilenin alçak basınç altında ve katalizörlerin yardımıyla polimerizasyona
uğraması sonucu elde edilen bir termoplastiktir. AYPE üretimi ile
kıyaslandığında tamamen farklı bir üretim sürecine tabi bulunmaktadır.
H.2.1.4. Polipropilen (PP)
Türkiye’de Petkim tarafından Petoplen ticari markası altında üretilen PP yarı
şeffaf, beyaz ve ısıya dayanıklı bir maddedir.
Dünya’da 150’den fazla PP türünün üretimine karşılık, ülkemizde Petkim
tarafından toplam üç tür PP üretimi yapılmaktadır.
4 2001 yılı yurtiçi AYPE talebinin tahmini olarak 404.000 ton, LAYPE talebinin ise 49.000 ton
olduğu dikkate alındığında, LAYPE’ye olan talebin yurtiçi AYPE tüketimininin %12’si civarında
kaldığı görülmektedir.
03-54/623-283
6
Yukarıda yer verilen ürünlerin kullanım alanları, fiyatları, talep ve arz ikamesi
açısından karşılaştırılmaları aşağıda özet olarak sunulmuştur.
Tablo 6- İlgili Ürünlerin Kullanım Alanları, Fiyatları, Talep ve Arz İkameleri
Ürünler ve Kullanım Alanları
1998 Yılı
Fiyatları
($/ton)
Talep
İkamesi
Arz
İkamesi
AYPE
Ağır hizmet torbası,sera örtüsü, ambalaj
filmi, kablo kılıflama, oyuncak, boru, hortum,
tüp, şişe, kumaş ve metal kaplamaları,
endüstriyel fıçılar, büyük su tankları
yapımında kullanılmaktadır.
950-970 (Ocak)
650-680 (Aralık)
YYPE, PP
(Sınırlı) YOK
YYPE
Sert boru, deterjan ve kozmetik şişesi
(şeffaf olmayan), ev eşyası, oyuncak,
ambalaj filmi, gaz bidonu, şişe kasası ve
meyve taşımacılığı, çöp torbaları, akışkanlar
için konteyner imalatında kullanılır.
960-970 (Ocak)
615-635 (Aralık)
AYPE, PP
(Sınırlı) YOK
PP
Elektrik süpürgesi parçaları, oyuncak,
mutfak eşyaları, elektrik düğme ve prizleri,
televizyon kasası, tüfek ve tabanca kabzası,
elektrikli ev eşyaları, banyo eşyaları, teyp ve
video kasetleri, elyaf, iplik ve halat
imalatında kullanılmaktadır.
700 (Ocak)
490 (Aralık)
AYPE, YYPE
(sınırlı) YOK
Talep ikamesi açısından, ürünlerin fiyat farklılıkları ile fiziksel ve kimyasal
yapılarındaki belirgin ayrımlar birlikte değerlendirildiğinde her bir termoplastik
hammaddenin ayrı birer ürün pazarı olarak ele alınması gerekmektedir.
Arz ikamesi açısından termoplastiklerin her birinin, üretim teknolojilerinin
(üretimlerinde kullanılan ana girdiler ve üretim prosesleri) farklılık taşıması
nedeniyle ayrı pazarlar olarak tanımlanması yerinde olacaktır.
Bu çerçevede ilgili ürün pazarları, AYPE (LAYPE dahil), YYPE ve PP olarak
belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürün pazarlarını oluşturan ürünlerin ülke genelinde yaygın olarak
ticaretinin yapılması nedeniyle ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları
olarak tespit edilmiştir.
03-54/623-283
7
H.3. Ortak Girişim ve Ana Teşebbüsler Arasındaki İlişki
H.3.1. İşlemin Niteliği
Dosya mevcudu bilgilere göre, Ortak Girişim’in kurulmasını takiben SGC’nin
tüm aktif ve faaliyetleri Ortak Girişim’e devredilecektir. İstisna olarak SGC’nin
bazı borçları ve üçüncü şahıslarla müşterek mülkiyet dahil olmak üzere
taahhütleri ve SGC’nin mevzuu ile alakalı olmayan bazı aktifleri, Ortak
Girişim’in faaliyette bulunmasına herhangi bir fayda sağlamadıkları ve
hukuken devredilmeleri (örneğin müşterek mülkiyetin devredilmesi) zor olduğu
için devir kapsamı dışında kalacaktır. Yapılan anlaşma gereğince, Ortak
Girişim “Samsung Atofina” unvanını kullanacaktır. Ortak Girişim ağırlıklı olarak
Asya’da faaliyet gösterecek olup, faaliyet alanı genel olarak petro-kimya
ürünleri kapsayacaktır. Dosya mevcudu bilgilerden, devir işlemini takiben
SGC’nin petrokimya ile ilgili faaliyetlerinden çekileceği ve sadece Ortak
Girişim’in hissedarı olarak kalacağı anlaşılmaktadır. Buna karşılık Total
Grubu’nun ilgili ürün pazarlarındaki faaliyetine Atofina aracılığıyla devam
edeceği belirtilmektedir.
H.3.2. Ortak Girişim ile Ana Teşebbüsler Arasındaki Anlaşmalar
Taraflar arasında Ortak Girişim Anlaşması ve bu anlaşmayı destekleyici
nitelikte bazı tedarik ve pazarlama anlaşmaları imzalanmıştır.
H.3.2.1. Tedarik Anlaşması
Söz konusu anlaşma SGC, Atofina ve Ortak Girişim arasında imzalanacaktır.
Ana teşebbüsler üretim için gerekli hammaddelerin tedariki ile ilgili olarak
Ortak Girişim’in satın alma işlemlerini kendisinin gerçekleştireceğini kabul
etmiştir. Bu anlaşma ile Ortak Girişim ve Atofina’nın temsilcilerinden oluşan bir
Tedarik Koordinasyon Kurulu oluşturulacaktır. Tedarik Koordinasyon
Kurulunun görevi Ortak Girişim’e en iyi stratejik satın alma opsiyonlarını
bildirerek bu konuda Atofina’nın deneyiminden yararlanılmasını temin etmek
olarak tespit edilmiştir. Taraf teşebbüsler bu kararların bağlayıcı olmadığını,
Ortak Girişim’in, satın alma konularında vereceği kararlarında tamamen
bağımsız hareket edeceğinin kararlaştırıldığını ifade etmektedirler.
Tedarik anlaşmasında Atofina’nın Ortak Girişim ile orta vadeli hammadde
tedarik anlaşmaları yapması öneri olarak sunulmaktadır. Dosya mevcudu
bilgilerden, Ortak Girişim’in ana teşebbüslerden bağımsız olarak hareket
edeceği ve ürünleri pazardaki en iyi koşullarla almaya çalışacağı, söz konusu
tedarik anlaşmalarının ise bu konuda Atofina’nın deneyimlerinin Ortak
Girişim’e aktarılması amacını taşıdığı anlaşılmaktadır.
H.3.2.2. Pazarlama Anlaşmaları
Ortak Girişim ile ana teşebbüsler arasında, biri temel kimyasal maddelere,
diğeri ise polioefinlere ilişkin olmak üzere iki pazarlama anlaşması
imzalanacaktır. Bu anlaşmalar çerçevesinde, temel kimyasal maddeler ve
poliolefinler için en iyi pazar koşullarını önermek üzere Atofina ve Ortak
03-54/623-283
8
Girişim temsilcilerinden oluşan Pazarlama Komisyonu ile Stratejik Gözden
Geçirme Komisyonu oluşturulacaktır.
Bu önerilerin Ortak Girişim için bağlayıcı olmayacağı, pazarlama politikalarının
ve satış stratejilerinin belirlenmesinde Ortak Girişim’in tamamen serbest
olacağı ifade edilmektedir.
Pazarlama anlaşmalarında, Kore’de Ortak Girişim’in büyük ölçüde SGC’nin
önceki dağıtım ağını kullanması ve satışlarının büyük bir kısmını bu dağıtım
ağı üzerinden gerçekleştirmesi kararlaştırılmıştır.
Taraflar arasında, Kore dışında Ortak Girişim’in temel kimyasal maddeler
alanında Atofina’yı üç yıllık bir süre boyunca münhasır olmayan distribütörü
olarak ataması kararlaştırılmıştır. Ortak Girişim’in daha iyi fiyatlar ve şartların
önerilmesi durumunda Kore dışında ürünlerin dağıtımını üçüncü şahıslara
yaptırma hakkına sahip olacağı belirtilmektedir. Temel kimyasal maddeler
etilen, propilen, butadien, benzen, stiren, etilen glikol gibi ürünleri kapsamakta
olup, gerek Total, gerekse de SGC anılan ürünleri Türkiye’ye
pazarlamamaktadır. Bu nedenle, anlaşmanın anılan kimyasallar açısından
Türkiye’de etkisinin olmayacağı anlaşılmıştır.
Yapılan anlaşmalar çerçevesinde, poliolefinler konusunda ise Ortak Girişim’in,
Atofina’yı Avrupa ve Nafta bölgelerinde 18 aylık bir süre için münhasır
distribütörü olarak atayacağı, bu başlangıç süresi sonrasında taraflardan
herhangi birinin diğerine aksi bir bildirim göndermemesi durumunda takip
eden birer yıllık süreler boyunca Atofina’nın distribütörlüğünün devam etmesi
kararlaştırılmıştır.
H.4. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.4.1. Ortak Girişim Unsurları
1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinin (c) bendinde yeralan, “Amaçlarını
gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına sahip olacak şekilde bağımsız
bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak
girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak
girişimler”, birleşme veya devralma sayılan haller arasında ifade edilmiştir.
Dolayısıyla, bir ortak girişimin yoğunlaşma doğurucu olarak kabul edilebilmesi
için;
- ortak girişim üzerinde tarafların ortak kontrolünün varlığı,
- bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,
- taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti
sınırlayıcı amacı veya etkisi olmaması,
koşulları aranmaktadır.
H.4.1.1. Ortak Kontrolün Varlığı
Ortak Girişim’in sermayesinde %50-50 hisseye sahip olan Total UK ve SGC,
şirketi müştereken yöneteceklerdir.
03-54/623-283
9
Yönetim kurulu altı üyeden oluşacak, üç üye Total Grubu'nca, üç üye ise SGC
tarafından atanacaktır. Anlaşmaya göre, SGC başkan, Total Grubu başkan
vekili konumunda olacak birer murahhas aza atayacak ve bu iki murahhas aza
ortak hareket edecektir. Yönetim kurulu en az üç ayda bir toplanacak ve
toplantıya katılanların üçte ikisi ile gerçekleşecek toplantı nisabı
sağlanmadıkça herhangi bir bağlayıcı karar alınamayacaktır.
Genel kurul, Ortak Girişim hisselerinin en az üçte ikisini temsil eden
hissedarların katılımı ile gerçekleşecek ve aşağıda belirtilen konulardaki
kararlarda Ortak Girişim hisselerinin en az üçte ikisini temsil eden
hissedarların onayı aranacaktır:
- Ortak Girişim’in esas sözleşmesinde yapılacak değişiklikler,
- Ortak Girişim’in faaliyet alanında yapılacak değişiklik,
- Murahhas aza/yönetim kurulu üyelerinin atanması ya da değiştirilmesi,
- Herhangi bir yönetim kurulu üyesinin ya da yasal denetçinin seçimi ya
da görevden alınması,
- Ortak Girişim ile ilgili birleşme, ayrılma ya da konsilidasyon kararlarının
onaylanması,
- Yeni hisse ya da öz kaynaklarla ilgili evrakların düzenlenmesi.
Yönetim kuruluna önemli konularda önerilerde bulunulması ve yönetim kurulu
tarafından alınan tüm kararların uygulanmasının sağlanması amacıyla İcra
Heyeti kurulacaktır. İcra Heyetinin; iki murahhas aza, Ortak Girişim’in Total
Grubu ve SGC tarafından atanmış ikişer başkan yardımcısından oluşturulması
kararlaştırılmıştır.
Yukarıda yer verilen bilgilerden, ana teşebbüslerden birinin, diğerinin onayı
olmadan Ortak Girişim'in faaliyetlerini etkileyen kararlar alabilmesinin mümkün
olmadığı, dolayısıyla tarafların Ortak Girişim üzerinde ortak bir kontrole sahip
oldukları anlaşılmıştır.
H.4.1.2. Ortak Girişimin Bağımsızlığı
Ortak Girişim’in, faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına
sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkacağı ve
amacının ana ortaklarının ihtiyacını karşılamak olmadığı taraflarca ifade
edilmektedir. Bu doğrultuda, Ortak Girişim, tarafların tek tek iradesinden
bağımsız bir yönetim yapısına sahip olacak şekilde ve süresiz olarak
kurulacaktır.
Taraflar arasındaki anlaşmaya göre, Ortak Girişim’in faaliyetini sürdürebilmesi
için gerekli tüm aktifler SGC tarafından Ortak Girişim’e devredilecektir. Ayrıca,
dosya mevcudu bilgilerden, SGC’nin ilgili faaliyet alanlarına ilişkin istihdam
etmiş olduğu personelin ve üretim faaliyetleri için gerekli olacak fikri ve sınai
hakların da Ortak Girişim’e transfer edileceği anlaşılmaktadır.
Ortak Girişim’in faaliyetine başlayabilmesi ve pazarda tutunabilmesi amacıyla
taraflar ile Ortak Girişim arasında, tedarik ve pazarlama anlaşmaları
03-54/623-283
10
imzalanmıştır. Tedarik anlaşması çerçevesinde, Ortak Girişim’in hammadde
alımlarında Atofina’nın deneyiminden yararlanması amaçlanmıştır.
Ortak Girişim’in pazara girmesini sağlamaya yönelik pazarlama anlaşmaları
çerçevesinde kurulan Pazarlama Komisyonu ve Stratejik Gözden Geçirme
Komisyonu temel kimyasal maddeler ve poilolefinler için en iyi pazar
opsiyonlarını önermek amacıyla kurulmuş olup, söz konusu öneriler Ortak
Girişim'in pazarlama ve satış stratejileri bakımından bağlayıcı nitelikte
olmayacaktır.
Yukarıda yer verilen hususlar, Ortak Girişim'in pazara yerleşebilmesi ve
bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması için gerekli olanakların
sağlandığını göstermektedir.
H.4.1.3. İşlemin Taraflar Arasındaki veya Taraflarla Ortak Girişim
Arasındaki Rekabeti Sınırlayıcı Amacı veya Etkisi Olmaması
Ana teşebbüslerden biri olan Atofina ile Ortak Girişim’in aynı pazarda faaliyet
gösteriyor olması ve Ortak Girişim ile taraflar arasında imzalanan tedarik ve
pazarlama anlaşmaları dikkate alındığında, işlemin rekabeti sınırlayıcı etkileri
söz konusu olabilecektir. Ancak, anlaşmalarla getirilen düzenlemelerin ve bu
anlaşmalar çerçevesinde oluşturulacak kurul ve komisyonların, yalnızca global
çapta faaliyet gösterecek olan Ortak Girişim’e ana teşebbüslerin pazar
bilgilerini aktarmak ve bu bilgiler doğrultusunda pazar şartlarını dikkate alan
önerilerde bulunmak amacını taşıdığı, nihayetinde Ortak Girişim’in bağımsız
karar alma sürecini etkilemeyeceği konularında tarafların uzlaşmaya vardıkları
görülmektedir. Esasen, Ortak Girişim’in yönetiminde tam bir ortak kontrolün
sağlanmış olması, Total Grubu'nun dolayısıyla Atofina’nın Ortak Girişim’in
faaliyetlerini tek başına kontrol etme olanağının bulunmaması ve Ortak
Girişim’in yeterli mali ve işgücü kaynaklarıyla donatılmış olması, bu görüşü
destekleyici niteliktedir.
Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, Ortak Girişim’in ana teşebbüslere tek
bağımlı olduğu noktanın, Türkiye pazarını da etkileyen ve poliolefinler grubuna
giren ürünlerin dağıtımında ortaya çıktığı; Ortak Girişim’in söz konusu
ürünlerinin Avrupa’da ve dolayısıyla Türkiye’de dağıtımı görevinin münhasıran
Atofina’ya tanınmış olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu münhasır hakkın 18
aylık bir başlangıç süresini kapsadığı, ancak taraflar arasında aksine bildirim
yapılmadıkça birer yıllık süreler boyunca uzatılacağı yönündeki hüküm
nedeniyle gerçekte belirli bir süre sınırının getirilmediği görülmektedir.
Oluşturulacak komisyon ile kurulların işlevini ve yukarıda yer verilen münhasır
distribütörlük hakkını, global ölçekte faaliyet gösterecek Ortak Girişim’in
pazara girmesi ve yerleşmesi için gerekli koşullar olarak değerlendirmek
mümkündür. Ancak gelecekte Atofina ile Ortak Girişim’in rakip teşebbüsler
konumunda olacakları dikkate alındığında, işlemin rekabet üzerindeki
etkilerinin kontrol altına alınabilmesi amacıyla, işlem kapsamındaki
anlaşmaların ve söz konusu komisyon ve kurulların yürürlüğüne ilişkin belirli
bir süre limitinin getirilmesi yerinde olacaktır.
03-54/623-283
11
Bu çerçevede, işlem kapsamındaki anlaşmaların yürürlük süresinin üç sene ile
sınırlandırılması koşuluyla, işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında
yoğunlaşma doğurucu bir ortak girişim olarak kabul edilebileceği kanaatine
varılmıştır.
H.4.2. İşlemin Türkiye Pazarındaki Etkisi
Dosya mevcudu bilgilerden, işlemin Türkiye pazarındaki etkisinin, taraflarca
poliolefinler grubunda tanımlanan termoplastik ürünlerle sınırlı kalacağı
anlaşılmaktadır.
İlgili ürün pazarlarına ilişkin 2002 yılı itibarıyla tarafların toplam pazar payları
ve cirolarına aşağıda yer verilmiştir.
Tablo 7- İlgili Ürün Pazarlarına İlişkin Cirolar (milyon TL)
Pazarlar Total Grubu Samsung Grubu Toplam
YYPE ……………... ……………... 17.411.665
AYPE (LAYPE dahil) ……………... ……………... 6.756.923
PP ……………. ……………... 18.591.481
Tablo 8- İlgili Ürün Pazarlarına İlişkin Pazar Payları (%)
Pazarlar Total Grubu Samsung Grubu Toplam
YYPE …… …… 9.8
AYPE (LAYPE dahil) …… …… 2.2
PP …… …… 7.0
Yukarıdaki tablolardan da anlaşılacağı üzere, tarafların ilgili pazarlardaki
toplam ciro ve pazar payı rakamlarının 1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı
Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer alan 25 trilyon TL. ciro ve %25’lik pazar
payı eşiğini aşmaması nedeniyle söz konusu işlem izne tabi bir ortak girişim
işlemi değildir.
I- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmelerin ışığında; Samsung General
Chemicals Co. Ltd. ile Total Holdings UK Ltd. arasında kurulacak ortak girişim
işlemi kapsamındaki tedarik ve pazarlama anlaşmalarının yürürlük süresinin
üç sene ile sınırlandırılması şartıyla bildirime konu işlemin 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ'in anlamında yoğunlaşma doğurucu bir ortak girişim
olduğuna; tarafların toplam ciroları ve pazar payları bakımından aynı Tebliğ'de
belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılmaması nedeniyle Rekabet
Kurulu'ndan izin alınmasına gerek bulunmadığına OY BİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy