Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-2-209 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-67/1088-422
Karar Tarihi : 27.11.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler :Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, 10
İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : İbrahim AYDEMİR, Seda Nurtaç FİRENGİZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Sanal Mağazacılık Bilgisayar Hizmetleri A.Ş.
Temsilcisi: Av. Murat UYSAL
Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza No: 38/10 İstanbul
D. TARAFLAR : - Mustafa KARSLIOĞLU 20
Akşemsettin Cengiz Topel Cad. Arı Sokak
Sabah Blokları No:44/4 Eyüp/İstanbul
- Onursal ALVER
Gayrettepe Fikri Göze Sok. Saral Konakları No:1
D:9 Beşiktaş/İstanbul
- Osman ALVER
Derbent Gazeteciler Sitesi B4 Blok No:1-B4 D:11
Sarıyer /İstanbul
- Mehmet Enis KARSLIOĞLU
Temta Villaları J-1, J-2 Blok Beykoz/İstanbul 30
- True Light Limited
World-Wide HSE 19 Des Voeux RD Central HONG KONG
E. DOSYA KONUSU: Sanal Mağazacılık Bilgisayar Hizmetleri A.Ş.’nin
sermayesinin %99,05’ine tekabül eden hisselerinin True Light Limited tarafından
devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.11.2008 tarihinde 7201 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar 40
Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen
20.11.2008 tarih ve 2008-2-209/Öİ-08-İA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu,
24.11.2008 tarih, REK.0.06.00.00-120/391 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-67 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda bildirim konusu işlemin;
- 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1
sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu,
05-01/3-3
2
- İşlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili 50
pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı,
dolayısıyla işleme izin verilmesi gerektiği
ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. True Light Limited (True Light)
Dosya mevcudu bilgi ve belgelere göre, True Light, Hong Kong kanunlarına göre
kurulmuş bir limited şirkettir. True Light Limited özellikle lojistik alanında olmak üzere ve
Hong Kong yasalarının kapsamında kalmak koşulu ile her türlü ticari faaliyeti 60
gerçekleştirmek amacıyla kurulmuştur. True Light 3 Kasım 2008’de kurulmuş
olduğundan henüz herhangi bir cirosu bulunmamaktadır.
Hong Kong’da faaliyetlerine yeni başlayan True Light Limited’in bildirim tarihi itibari ile
Türkiye pazarında veya başka bir ülke pazarında faaliyeti bulunmamaktadır. True
Light’ın hissedarlık yapısı ise şu şekildedir:
Tablo 1: True Light Hissedarlık Yapısı
Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Atila Okumuş … …
Mahmut Tümenbatur … …
Toplam 10.000 %100
H.1.2. Sanal Mağazacılık Bilgisayar Hizmeti ve Ticaret Anonim Şirketi (Sanal
Mağazacılık)
Hisse devrine konu olan “Sanal Mağazacılık”, sermayesinin tamamı ödenmiş bulunan
ve Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına uygun olarak kurulmuş bulunan bir anonim şirkettir. 70
Elektronik ticaret, ticari pazarlama danışmanlık faaliyetleri, süreç yönetimi ve lojistik
alanlarında faaliyet gösteren Sanal Mağazacılık, beher nominal değeri … YTL olan
toplam … hisseye bölünmüş toplam … YTL sermayeye sahiptir.
Sanal Mağazacılık’ın 31.12.2006 ve 31.12.2007 tarihleri arasındaki cirosu
25.535.398,25YTL’dir. Şirketin hissedarlık ve Yönetim Kurulu aşağıdaki gibidir:
Tablo 2: Sanal Mağazacılık Hissedarlık Yapısı
Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Mustafa Karslıoğlu … …
Onursal Alver … …
Osman Alver … …
Derya Şendil … …
Mehmet Enis Karslıoğlu … …
Toplam … 100
Tablo 3: Sanal Mağazacılık Yönetim Kurulu Üyeleri
Adı Görevi
Mehmet Enis Karslıoğlu Başkan
Mustafa Karslıoğlu Üye
Osman Alver Üye
Onursal Alver Üye
Derya Şendil Başkan Yardımcısı
05-01/3-3
3
Sanal Mağazacılık’ın Yönetim Kurulu üyelerinden Onursal Alver ve Osman Alver
bilgisayar yazılımları alanında hizmet veren ve İstanbul’da faaliyet gösteren “Verisoft
Bilgi İşlem ve San. Ltd. Şti.”nde münferiden müdür olarak görevlerine devam 80
etmektedirler.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirim konusu işlemle hisseleri devredilen Sanal Mağazacılık’ın faaliyetleri elektronik
ticaret ve ticari pazarlama faaliyetleri olarak sınıflandırılabilir.
Sanal Mağazacılık, internet üzerinde elektronik ticaret (e-ticaret) ortamı oluşturarak,
“” adresinden elektronik, bilgisayar, takı, spor, ev, hediyelik
eşya, sağlık, oto aksesuarı, hırdavat, kişisel bakım ürünleri gibi çok farklı kategoride 90
ürünü tüketicilere sunmaktadır.
E-ticaret, son yıllarda web teknolojisindeki gelişmelerle ve özellikle WWW1 protokolünün
yaygınlaşmasıyla ortaya çıkmıştır ve tüketicilerin elektronik ortamda her çeşit ürünü
mağazalara gitmeksizin alabilmesini sağlamaktadır. E-ticaret, kimler arasında
yapıldığına bakılarak sınıflandırılmaktadır. Başvuru konusu işlem B2C2 e-ticaret, yani
işletmelerin doğrudan tüketiciye satış yaptığı sınıf kapsamına girmektedir. Bu kategori
elektronik perakendecilik olarak da adlandırılmaktadır.3
Şirket ayrıca kurumsal hizmetler kapsamında müşterilerine;
(i) müşteri sadakat programlarını ve,
(ii) satış promosyon ve bayi teşvik uygulamaları ile kurumlara özel tedarik zinciri 100
yönetimi ve lojistik ticari hizmetlerini
içine alacak şekilde “ticari pazarlama danışmanlık faaliyetleri” sağlamaktadır.
Ticari pazarlama danışmanlık hizmeti genel bir ifadeyle; pazarlama araştırmaları
yaparak; satış kanallarının verimliliğinin incelenmesi, planlanması, kampanya,
promosyon ve sadakat uygulamaları düzenlenmesi, maliyet ve fiyatlandırma
çalışmalarına yardımcı olacak kategori yönetimi ve işletmenin müşteri ilişkileri
yönetimine ilişkin çalışmalar yapılması ve böylelikle işletmelerin pazardaki etkinliğinin
arttırılması faaliyetleri olarak tanımlanabilir.
Ticari pazarlama danışmanlık hizmeti, kendi pazarlama departmanı olsun veya olmasın,
dönemsel olarak özel pazarlama konularında stratejik desteğe ihtiyaç duyan müşteri 110
şirketlere temin edilen bir kurumsal hizmet olarak ifade edilebilir. Söz konusu faaliyet;
ürün tedariki ve lojistik ihtiyaçları ile, gerekli hallerde faaliyetin uygulanması için yazılım
ve donanım temin edilmesine ve sayılan faaliyetlerin düzgün bir şekilde yönetilmesine
kadar eksiksiz olarak yürütülen bir süreci kapsayan bir faaliyettir. İşbu sebepten ötürü;
Ticari Pazarlama Danışmanlık Hizmeti, alt hizmetlerin bir arada yürütülmesi ile oluşan
bir hizmet biçimidir.
Türkiye’de Sanal Mağazacılık’ın müşterilerine sunduğu ticari pazarlama faaliyetleri
başlığı altında yukarıda sayılan hizmetleri, genel olarak şirketler genelde kendi
bünyesinde bulundurdukları ticari pazarlama müdürleri vasıtasıyla sürdürmektedirler.
1 world wide web
2 Business to Customer
3 Aydemir, İbrahim “Elektronik Ticaret Alanındaki Rekabet Sorunları”, 2001 (Rekabet Kurumu Uzmanlık
Tezleri Serisi No.53)
05-01/3-3
4
Ticari pazarlama faaliyetleri kapsamında Sanal Mağazacılık, ürün tedarik zinciri 120
yönetimi, stok yönetimi, özel çağrı merkezi, akıllı kart tabanlı puan toplama, veritabanı
uygulamaları ve sanal POS ve internet ortamında geliştirmiş olduğu yazılım
uygulamaları ile müşteri sadakat uygulamaları hazırlayan bir şirkettir. Söz konusu
faaliyetler bilgi teknolojileri (BT) hizmeti sektöründe bir alt pazar olan BT danışmanlığı
ve yönetim hizmetlerini kapsamaktadır.
Ayrıca, Sanal Mağazacılık ürün alım-satımı ile tedarik ve lojistik alanında da hizmet
vermektedir. Bunlar müşterilere kurumsal bazda sunulan ticari pazarlama faaliyetlerinin
uygulanması safhasında gereklilik arz eden yardımcı hizmetlerdir. Genel yapı itibari ile
Sanal Mağazacılık faaliyetlerinin e-ticaret dışında kalan kısmı, satış, pazarlama, süreç
yönetimi ve lojistik sektörü faaliyetlerinin bir bütününü oluşturmaktadır. 130
Elektronik ortamda yapılan satışların geleneksel satışlarla rekabet halinde olması
halinde bu ikisi aynı pazarda kabul edilirken, tamamen yeni ve yalnızca elektronik
ortamda satılan bir ürünün mevcudiyeti halinde ya da bir ürünü online satmanın önemli
avantajlar sağlaması halinde bahse konu ürünün e-ticareti ayrı bir pazar olarak
tanımlanmalıdır. Başvuru konusu işlemde birinci durum daha olası olmakla birlikte, bu
konuda kesin bir değerlendirme yapmaya ihtiyaç duyulmamıştır.
Sonuç olarak; dosya mevcudu bilgiler ışığında ilgili ürün pazarı “elektronik ortamda mal
ve hizmet satışı” pazarına işaret etmekle birlikte, dosya bakımından değerlendirmeyi
etkilemeyecek olması dolayısıyla kesin bir pazar tanımı yapılmamıştır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar 140
Söz konusu ilgili ürün pazarı açısından ülke içindeki rekabet şartlarının bölgesel olarak
farklılaşmasına neden olacak bir unsurun bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar
“Türkiye”” olarak tespit edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği
Dosya konusu işlem sonucunda Hisse Devir Sözleşmesi ile Sanal Mağazacılık’ın
%99,05’ine tekabül eden hisseleri ve kontrolü True Light’a devredilmektedir. Devralma
işlemi öncesinde True Light’ın Sanal Mağazacılık’ta herhangi bir hissesi
bulunmamaktadır. Devir işlemi ile birlikte hissedarlar, bildirime konu işlem öncesinde
sahip bulundukları hissedarlık statülerini işlem sonrası kaybetmekte ve Sanal 150
Mağazacılık’ta bulunan tüm hisselerini True Light’a devretmektedirler. Hisse devri
sonucunda Sanal Mağazacılık’ın tüm kontrolü True Light’a geçeceğinden dosya konusu
işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in Birleşme ve Devralma Sayılan Haller başlıklı 2.
maddesinde yer alan hükümler uyarınca bir devralma işlemidir.
Sanal Mağazacılık’ın devralma işlemi öncesi ve sonrası hissedarlık yapısı aşağıdaki
tabloda gösterilmektedir:
Tablo 4: Devir öncesi ve devir sonrası Sanal Mağazacılık’ın hissedarlık yapısı
DEVİR ÖNCESİ DEVİR SONRASI
Hissedarlar
Hisse Adedi
Hisse Oranı
(%)
Hisse
Adedi
Hisse Oranı
(%)
Mustafa Karslıoğlu … … … …
Onursal Alver … … … …
Osman Alver … … … …
05-01/3-3
5
Derya Şendil … … … …
Mehmet Enis
Karslıoğlu … … … …
True Light … … … …
Toplam … 100 … 100
H.3.2. Eşikler Açısından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ’in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar başlığı altındaki 4.
maddesinde “bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı 160
gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün
piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı
aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet
Kurulu’ndan izin almaları zorunludur” hükmü yer almaktadır.
Bildirim konusu dosyada; Türkiye e-ticaret pazarında toplam cironun yaklaşık 500
milyon ABD Doları olduğu, Sanal Mağazacılık’ın da bu pazardaki cirosunun yaklaşık …
olduğu belirtilmekte; bu nedenle pazar payı % … olarak hesaplanmaktadır. Yukarıda da
değinildiği gibi, başvuru konusu işlem yoğunlaşma artırıcı bir işlem olmadığından,
şirketin danışmanlık adı altında verdiği faaliyetlerinin ne kadarının e-ticaret kapsamında
kabul edileceği hususunda detaylı bir inceleme yapılmamıştır. Rekabet açısından ortaya 170
çıkabilecek en kötü senaryoda bile durum değişmeyecektir. Dolayısıyla inceleme
konusu dosya bakımından Sanal Mağazacılık’ın 2007 yılı sonu itibariyle toplam cirosu
… YTL olarak kabul edilmiştir.
True Light’ın, yeni kurulmuş bir şirket olması ve bu bakımından herhangi bir faaliyeti
bulunmaması dolayısıyla herhangi bir cirosu ve pazar payı da söz konusu değildir.
Bu bilgiler ışığında, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4.
maddesindeki pazar payı eşiğinin aşılmadığı; fakat ciro eğişinin aşıldığı ve bu bakımdan
izne tabi bir devralma işlemi olduğu görülmektedir.
H.3.3. Kanun’un 7. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca başvuru konusu devralma işlemi sonucunda 180
hakim durum yaratılıp yaratılmadığının ya da mevcut bir hakim durumun güçlendirilip
güçlendirilmediğinin tespit edilmesi gerekmektedir.
Hong Kong’da yeni kurulan True Light Limited’in bildirim tarihi itibari ile Türkiye
pazarında veya başka bir ülke pazarında faaliyeti bulunmamaktadır. Bu çerçevede
başvuru konusu devralma işlemi sonrasında pazarın mevcut yapısında herhangi bir
değişikliğin meydana gelmeyeceği ve dolayısıyla ilgili pazarda 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi kapsamında bir hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun
doğmayacağı sonucuna ulaşılmaktadır.
H.3.4. Rekabet Yasaklarına İlişkin Değerlendirme 190
Hisse Devir Sözleşmesi’nin 9. maddesinde ticari şartların bir uzantısı olarak hisselerini
satan Hissedarların ne kendi ne de üçüncü kişilerin nam ve hesabına hareket ederek
doğrudan ya da dolaylı olarak Şirket faaliyetlerini etkileyecek şekilde hareket etmemeleri
rekabet yasağı ile düzenleme altına alınmıştır. İlgili madde hükmüne göre, hisselerini
satan Hissedarların, Devir Sözleşmesi’nin 7. maddesinde belirtilen Kapanış’ın
gerçekleşmesinden itibaren üç yıl süreyle;
05-01/3-3
6
a) Şirket veya teşebbüslerin faaliyet alanına giren konularda şirket ile rekabet edici
faaliyette bulunmaları veya şirket veya teşebbüsleri ile rekabet halinde olan üçüncü
kişiler ile ortaklık kurmaları, şirket veya teşebbüslerin faaliyet alanına giren konularda
şirket ile rekabet halinde olan herhangi bir şirket veya kuruluşun danışmanlığı, acentesi, 200
yöneticisi olarak veya doğrudan ya da dolaylı herhangi bir şekilde destek vermeleri,
b) Şirket veya teşebbüslerinin tedarikçileri veya müşterilerinden her hangi birinin Şirket
veya tedarikçileri ile ticari ilişkisini sonlandırmasına veya Şirket veya tedarikçileri ile yeni
bir iş yapmamasına neden olmaları ya da bu duruma ikna etmeleri,
c) Şirketin veya teşebbüslerinin çalışanlarını başkaları hesabına çalışmaları konusunda
doğrudan ya da dolaylı olarak onları ikna etmeleri veya üçüncü kişilerden iş teklifi
almalarını sağlamaları,
Konularında üç yıl süreyle sınırlandırılmıştır. Söz konusu yükümlülüklerin başvuru
konusu yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili, devralınan işin değerinin alıcıya tam olarak
aktarılabilmesi için gerekli ve makul bir süreyle sınırlı olması nedeniyle başvuru konusu 210
devir işleminin bir yan sınırlaması olarak kabul edilmiştir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7.maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin
ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle
işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy