1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2002-4-108 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 02-48/610-245
Karar Tarihi : 22.8.2002
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
II. Başkan : Dr. Kemal EROL
Üyeler : İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Kubilay ATASAYAR,
Murat GENCER, Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖRLER: Kerem TOMUR, Hatice AKKAYA
C- BAŞVURUDA BULUNAN: Sanko Otomotiv Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş.
D- TARAFLAR: - Sanko Otomotiv Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Sani Konukoğlu Bulvarı Üzeri Gaziantep
- Ssangyong Motor Co.
150-3, Chilkei-dong, Pyungtaek-si,
459-050, KORE CUMHURIYETİ
E- DOSYA KONUSU: Sanko Otomotiv Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Sanko)
ve Ssangyong Motor Company (Ssangyong) arasında akdedilen “Distribütörlük
Anlaşması”na muafiyet tanınması talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.7.2002 tarih, 3026 sayı ile giren başvuru
üzerine düzenlenen 8.8.2002 tarih, 2002-4-108/MM-02-KT sayılı Muafiyet Ön
İnceleme Raporu 19.8.2002 tarih, REK.0.08.00.00/102 sayılı Başkanlık önergesi ile
02-48 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; başvuru konusu “Distribütörlük
Anlaşması”nın, 1998/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Dağıtım ve Servis Anlaşmalarına İlişkin
Grup Muafiyet Tebliği kapsamında, 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinin
uygulanmasından muaf olduğu görüşü ifade edilmiştir.
H- YAPILAN TESPİTLER VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Başvurunun konusu Sanko ve Ssangyong arasında akdedilen ve belirli
markalı motorlu taşıtların pazarlanması, yedek parçalarının temini ve servis
hizmetlerinin verilmesine ilişkin “Distribütörlük Anlaşması”na muafiyet tanınması
talebinden ibarettir. Başvuru dilekçesinde, anılan anlaşmanın Kurul'un 10.10.2000
tarih ve 00-38/416-233 sayılı kararı ile 1998/3 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu tespit
edilen Sanko ile Daewoo Motor Co. arasında imzalanan “Distribütörlük Anlaşması”
ile tamamen aynı içeriğe sahip olduğu belirtilmiştir.
Başvuru konusu anlaşma, niteliği dikkate alınarak, 1998/3 sayılı Tebliğ
kapsamında değerlendirmeye tabi tutulmuştur.
2 REKABET KURUMU
- Anlaşmanın 1.1. maddesi ikinci fıkrasında, “Ssangyong Araçları, Ek-1’de belirtilen
model ve özelliklere ait ticari markalar altında, Şirket tarafından seçilmiş ve tayin
edilmiş Kore’de üretilen Daewoo veya Ssangyong marka binek oto ve 4x4 araçlar”
olarak tanımlanmıştır. Anılan maddenin üçüncü fıkrasında ise “Ssangyong Parçaları,
Şirketin envanterinde bulundurduğu veya Distribütörün envanterinde bulunmasına
izin verdiği tamir, bakım veya Ssangyong Araçları’na montaj amacıyla kullanılan
parçaları tanımlar.” ifadesine yer verilmiştir.
1998/3 sayılı Tebliğ'in "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "Anlaşma Konusu
Mallar" “Bu Tebliğin 2. maddesinde tanımlanan anlaşmanın konusunu oluşturan,
karayollarında kullanılan, üç ya da daha fazla tekerleği olan motorlu yeni taşıt
araçları ile bunların yedek parçalarını… ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır. Bunun
yanında Yedek Parça tanımı; “Bir motorlu taşıt aracına, içine veya üstüne o aracın
bir unsuru haline gelecek şekilde yerleştirilen ve eskisinin yerine geçen parçayı,
ifade eder.” şeklindedir. Madde metninde yer alan araç ve parça tanımları, Tebliğin
anlaşma konusu mallar ve yedek parça tanımları kapsamında bulunmaktadır.
- Anlaşmanın "Rakip Ticaret" başlıklı 3.3. maddesinde: “Distribütör doğrudan veya
dolaylı yollarla, acente, distribütör veya başka bir ad altında (i) ayrı birer tüzel
kişilikte ve markalar arasında çelişki yaratmayan farklı yönetimler altında, farklı satış
anlaşmaları yapmak sureti haricinde başka markalara ait yeni motorlu araçları ve (ii)
Şirketin kalite standartlarına uymayan başka markalara ait yedek parçaları satamaz.
Bunun yanında, Distribütör yukarıda (i) bendinde belirtilen şartlara uymamasının
nedeni olarak nesnel nedenler gösterirse, bu yükümlülüğünden Şirket tarafından
muaf tutulur.” ifadesi yer almaktadır.
1998/3 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinin (b-3) bendine uygun bir biçimde
distribütöre belirli koşullar altında başka markalara ait motorlu araçları ve şirketin
kalite standartlarına uyan başka marka yedek parçaları satabilme imkanı veren bir
düzenleme getiren bu hüküm markalar arası rekabetin engellenmemesini
sağlamaktadır.
- Anlaşmanın yeniden satıcının satışa ilişkin birincil yükümlülükleri ve taahhütlerini
ortaya koyan 3.4. maddesinin ikinci fıkrasında, “Distribütör, Şirketin önceden yazılı
izni olmadan, Bölge dışında Ssangyong Ürünlerinin dağıtımı için işyeri veya satış
yeri kurmayacağını ve işletmeyeceğini, Bölge dışında Ssangyong Ürünlerini satmak
için müşteri aramayacağını, ya da Bölge dışında Ssangyong Ürünlerinin dağıtımı ve
servis hizmetinin verilmesi işini başka birine vermeyeceğini kabul eder.” ifadesi yer
almaktadır.
Söz konusu rekabet kısıtlamaları 1998/3 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinin (b-8)
bendine uygun olarak olarak düzenlenmiştir.
Anlaşmanın sözü edilen maddesinin üçüncü fıkrasında ise, “Distribütör,
Ssangyong araçlarını, bu anlaşma ile oluşturulan Şirkete ait satış ağındaki bayiler
haricinde kalan aracılara, bu aracılar Ssangyong araçlarını son kullanıcı adına satın
ve teslim almak hususunda son kullanıcı tarafından yazılı bir şekilde yetkilendirilmiş
olmadıkça, hiçbir durumda satamaz; her halükarda Distribütörün Ssangyong
araçlarını satabileceği aracıların işlevinin herhangi bir yeniden satıcının işlevine eşit
olmaması şarttır.” ifadesine yer verilmiştir.
3 REKABET KURUMU
Bu madde anılan Tebliğ'in 4. maddesinin (b-9) bendine uygunluk
göstermektedir.
- Anlaşmanın “Distribütörün Organizasyonu ve İşletmeleri” başlıklı 5.1. maddesinde
Distribütöre Ssangyong Araçlarına has showroomlar, depolama alanları ve parça
depoları, teslimat öncesi kontrol, tamir ve bakım servisi veren yeterli kapasitede
işletmeler, bilgisayarla veya farklı bir sistemle kurulu düzenli bir servis sistemi kurma
ve idame ettirme yükümlülüğü verilmiştir. Aynı maddenin beşinci fıkrasında
Distribütöre ürünlerin bakım ve tamirinde Ssangyong parçaları haricinde parçalar
kullanılacaksa tüketiciyi bilgilendirmek yükümlülüğü getirilmiştir.
Anılan düzenlemeler Tebliğ'in 5. maddesinin (a-1), (a-4), (a-5) ve (i) bendleri
çerçevesinde yapılmıştır.
- “Anlaşmanın Süresi” başlıklı 8.1. maddesinde “Bu Anlaşma, Türkiye Rekabet
Kurulu’nun bu anlaşmanın Türk Rekabet hukukuna uygunluğunu teyit ettiği gün
yürürlüğe girer ve Kısım 8.2.’de tanımlanan şekilde bir erken fesih olmadığı sürece
beş (5) yıl süresince geçerli olur. Bundan sonra, eğer (i) taraflar ilk beş yılın
bitiminden veya bir önceki yenileme anlaşmasının sona ermesinden altı(6) ay önce
yenileme anlaşmasını imzalarlarsa ve (ii) Distribütör bu anlaşmadaki veya ayrı ayrı
herbir yenileme anlaşmasındaki yükümlülüklerini yerine getirirse, bu anlaşma iki
yıllık sürelerle yenilenebilir.” denilmektedir.
Anlaşmanın feshi ihbar sürelerine ilişkin maddesi, Tebliğ'in, 1998/3 sayılı
Motorlu Taşıtlar Dağıtım ve Servis Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliğinde
Değişiklik Yapılmasına İlişkin 2000/3 sayılı Tebliğ ile değişik 6. maddesi hükümlerine
uygun olarak düzenlenmiştir.
Distribütörlük Anlaşması'nın yukarıda yer verilen hükümlerinin rekabeti
sınırlayıcı nitelikte olmakla birlikte, 1998/3 sayılı Tebliğ'e uygun olarak
düzenlendikleri; anlaşmanın diğer maddelerinin ise sağlayıcı ile satıcı arasındaki
ticari ilişkileri düzenleyen, 4054 sayılı Kanun kapsamında olmayan hükümler
taşıdıkları anlaşılmıştır.
l- SONUÇ
Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda, Ssangyong
Motor Company ile Sanko Otomotiv Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında
akdedilen “Distribütörlük Anlaşması”nın 1998/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Dağıtım ve
Servis Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyet Tebliği kapsamında bir anlaşma olarak
grup muafiyetinden yararlandığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy