Şanlıurfa il merkezinde faaliyet gösteren otogaz LPG bayilerinin otogaz LPG satış fiyatlarını birlikte belirledikleri iddiası - Karar Sayı 20-36/505-223

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2019-1-052 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 20-36/505-223
Karar Tarihi : 28.07.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER : Ebru İNCE, Hande GÖÇMEN, Yakup GÖKALP, Ömer Mert AKÇİL
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR : - T.C. Şanlıurfa Valiliği İl Sanayi ve Teknoloji Müdürlüğü
Cumhuriyet Cad. Hükümet Konağı A Blok Kat:2 Şanlıurfa
- Şanlıurfa Barosu Başkanlığı
Paşabağı Mah. 775. Sok., 21 D Haliliye/Şanlıurfa
D. HAKKINDA SORUŞTURMA
YAPILANLAR : 1. Alaaddin Çataltaş Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.
Akpınar Mah. Recep Tayyip Erdoğan Bulvarı No:344
Haliliye/Şanlıurfa
2. Coşandal Petrol Tesisleri İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.
Sancaktar Mah. Akçakale Cad. Coşandal Petrol Sok.
No:33/1 Haliliye/Şanlıurfa
3. Keskinbıçak Petrol İnşaat Nakliyat Tarım Aletleri Sanayi
ve Ticaret Ltd. Şti.
Mardin Yolu Üzeri Şanlıurfa
4. Pabuçcu Petrol- Mehmet Ali PABUÇCU
Temsilcisi: Av. Ayşenur ALPAY
Cevizlidere Cad. No:51/11 Balgat/Çankaya/Ankara
5. Arusoğlu Petrol İnş. Taş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Temsilcileri: Cengiz SOYSAL, Yüksel KAYA
Mustafa Kemal Mah. Dumlupınar Blv. Tepe Prime A Blok
No:266 Asma Kat D. No:18 Çankaya/Ankara
6. Çavuşlar Petrolcülük Uluslararası Nakliyat Taahhüt Dış
Ticaret Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Ahmet TÜRKMEN
Atatürk Blv. Hukukçular İşhanı No: 5/8 Haliliye/Şanlıurfa
7. Koç Taahhüt Pet. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.
Şenevler Mah. GAP Bulvarı No:152 Karaköprü/Şanlıurfa
8. Şanbay Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.
Kadıkendi Köyü İpekyolu Bulvarı No:306 Şanlıurfa
9. Bakır Petrol Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti.
Akçakale Yolu Üzeri 8. km No:630 Eyyübiye/Şanlıurfa
10. İzol Petrol- Çetin İZOL
Temsilcisi: Av. Serdar İZOL
Paşabağı Mah. 762. Sok. Belit Apt. No:2/3 Haliliye/Şanlıurfa
11. Mahmut Oğulları Gıd. İnş. Ith. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
20-36/505-223
2/28
Veysel Karani Mah. 478. Sok. No:4/1 Mehmet Zeki
Rıdvanoğlu Apt. Haliliye/Şanlıurfa
12. Şanpet İnş. Pet. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Akçakale Cad. No:638/1 Küçükhan Köyü Eyyübiye/Şanlıurfa
13. Bem Petrol Tur. İnş. Tek. Gıd. San ve Tic. Ltd. Şti.
Sancaktar Mah. Mevlana Cad. No:95/1 Haliliye/Şanlıurfa
14. Çiftkar İnşaat Emlak Petrol Tekstil Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.
Şanlıurfa-Diyarbakır Yolu Üzeri 8.km Maşuk Mah. No:23 Çiftkar
Petrol Karaköprü/Şanlıurfa
15. Mehmet Gökoğlu
Büyükhan Mah. Akçakale Cad. No:331/1 Şanlıurfa
16. Şefkat Petrolcülük Gıda Tarım İletişim Tic. ve San. Ltd. Şti.
Şanlıurfa-Mardin Karayolu Üzeri 8.km Recep Tayyip Erdoğan
Blv. Ulubağ Mah. No:391 Şanlıurfa
17. Boz Kardeşler Petrol Ürünleri İth. İhr. San. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Ayşenur ALPAY
Cevizlidere Cad. No:51/11 Balgat/Çankaya/Ankara
18. Delen Akaryakıt Nakliyat İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Ahmet TÜRKMEN
Atatürk Blv. Hukukçular İşhanı 5/8 Haliliye/Şanlıurfa
19. Mustafa Gündü Petrol İnş. Gıd. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Recep Tayyip Erdoğan Bulvarı No:486/1 Osmanbey Köyü
Şanlıurfa
20. Uğurlu Petrol Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.
Akçakale Yolu 10. km Hancığaz Köyü Eyyübiye/Şanlıurfa
21. Bozan Sarı ve Oğulları Akaryakıt Nakliyat Turizm Seyahat
İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Esra SARI
Atatürk Blv. Salihoğlu Apt. Kat:3 No:5 Haliliye/Şanlıurfa
22. Kepirli Akaryakıt ve Müştemilatı Tesisleri Ltd. Şti.
Şanlıurfa-Mardin Karayolu Üzeri 11. km Haliliye/Şanlıurfa
23. Okay Akaryakıt Ürünleri İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Metin KIZILAY
Maltepe Mah. Necatibey Cad. No: 96/1 Çankaya/Ankara
24. Vip İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.
Atatürk Mah. 11 Nisan Fuar Cad. No:34 Haliliye/Şanlıurfa
(1) E. DOSYA KONUSU: Şanlıurfa il merkezinde faaliyet gösteren otogaz LPG
bayilerinin otogaz LPG satış fiyatlarını birlikte belirledikleri iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvurularda özetle; Şanlıurfa il merkezinde bulunan otogaz
bayilerinin, otogaz LPG fiyatlarını birlikte belirledikleri iddia edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 20.08.2019 tarih ve 5380
sayılı Şanlıurfa Valiliği başvurusu üzerine hazırlanan 22.08.2019 tarih ve 2019-1-52/İİ
sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 29.08.2019 tarihli toplantısında
görüşülmüş ve dosya konusu iddialara yönelik olarak, 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca
önaraştırma yapılmasına 19-30/456-M sayı ile karar verilmiştir.
(4) Önaraştırma sürecinde aynı konuya ilişkin olarak Şanlıurfa Barosu Başkanlığı
tarafından yapılan başvuru 11.09.2019 tarih ve 6047 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal
etmiştir.
20-36/505-223
3/28
(5) Yürütülen önaraştırma kapsamında 03-04.09.2019 tarihlerinde;
1. Mehmet Gökoğlu (GÖKOĞLU), (Ofisgaz Bayisi),
2. Uğurlu Petrol Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. (UĞURLU), (Ofisgaz Bayisi),
3. Bakır Petrol Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. (BAKIR), (Yurtpet Bayisi),
4. Okay Akaryakıt Ürünleri İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. (OKAY), (Aygaz
Bayisi),
5. Delen Akaryakıt Nakliyat İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. (DELEN), (İpragaz
Bayisi),
6. Bozan Sarı ve Oğulları Akaryakıt Nakliyat Turizm Seyahat İth. İhr. Tic. ve San.
Ltd. Şti. (BOZAN), (POAŞ Bayisi),
7. Şanpet İnş. Pet. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. (ŞANPET), (Soilgaz Bayisi),
8. Vip İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. (VİP), (Aygaz Bayisi),
9. Okay Metal Pet. Ürün. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. (OKAY METAL),
(Yurtpet Bayisi),
10. Bem Petrol Tur. İnş. Tek. Gıd. San ve Tic. Ltd. Şti. (BEM), (Aytemiz Bayisi),
11. Coşandal Petrol Tesisleri İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. (COŞANDAL), (Oralgaz
Bayisi),
12. Ceylan Tek. Gıd. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (CEYLAN), (Shell Bayisi),
13. Selahattin Bucak Petrol Tic. Ltd. Şti. (BUCAK), (Eragaz Bayisi),
14. Mehmet Badıllı Pet. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (BADILLI), (Akpet Bayisi),
15. Şefkat Petrolcülük Gıda Tarım İletişim Tic. ve San. Ltd. Şti. (ŞEFKAT), (Soilgaz
Bayisi),
16. Emmoş Bucak Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. (EMMOŞ BUCAK), (Aytemiz Bayisi),
17. T.G.M. Hizmet Organizasyon Gıd. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. (TGM), (Shell
Bayisi),
18. Arusoğlu Petrol İnş. Taş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. (ARUSOĞLU), (Aygaz
Bayisi),
19. Sadeoğulları Pet. Gıd. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. (SADEOĞULLARI), (BP
Bayisi),
20. Mer-Sav Yağ Petrol İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (MERSAV), (Aygaz Bayisi),
21. Alaaddin Çataltaş Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. (ÇATALTAŞ), (Aygaz Bayisi),
22. Harran Akaryakıt Petrol Ürünleri İnşaat Gıda Tekstil Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti.
(HARRAN), (Total Bayisi),
23. Vehbi Melik Pet. Gıd. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. (VEHBİ MELİK), (İpragaz
Bayisi),
24. İzol Petrol-Çetin İZOL (ÇETİN İZOL) (POAŞ Bayisi),
25. Akabe Tekstil Gıda Akaryakıt İnşaat Nakliyat Dayanıklı Tüketim Malları
Pazarlama ve Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş. (AKABE), (BP Bayisi),
26. Dergah Lojistik Petrol İnş. San. Tic. Ltd. Şti. (DERGAH), (Europetgaz Bayisi),
20-36/505-223
4/28
27. Kır-pet Otomotiv Petrol. Tar. Gıd. Tur. Teks. İnş. San ve Tic. Ltd. Şti.
(KIRPET),(AYGAZ Bayisi),
28. Çiftkar İnşaat Emlak Petrol Tekstil Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. (ÇİFTKAR),
(Akpet Bayisi),
29. Koç Taahhüt Pet. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. (KOÇ), (Aygaz Bayisi),
30. Sade Petrol Gıd. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. (SADE), (Shell Bayisi),
31. Bilginler Petrol İnş. Gıd. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. (BİLGİNLER), (Eragaz Bayisi),
32. Gapoil Pet. Ürün. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. (GAPOİL), (Milangaz Bayisi),
33. Adamoğulları Petrol Ürünleri Tic. ve San. Ltd. Şti. (ADAMOĞULLARI),
(Yücelgaz Bayisi),
34. İmam Çiftçi Petrol Ürün. İnş. Nak. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. (ÇİFTÇİ), (Akpet
Bayisi),
35. Mustafa Gündü Petrol İnş. Gıd. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. (GÜNDÜ), (Eragaz
Bayisi),
36. Keskinbıçak Petrol İnşaat Nakliyat Tarım Aletleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
(KESKİNBIÇAK), (Kadoğlu Bayisi),
37. Mahmut Oğulları Gıd. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. (MAHMUT OĞULLARI),
(Aygaz Bayisi),
38. Boz Kardeşler Petrol Ürünleri İthalat İhracat Sanayi Taahhüt ve Ticaret Ltd. Şti.
(BOZ KARDEŞLER), (Mavigöl Gaz Bayisi),
39. Şanbay Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. (ŞANBAY), (Ofisgaz Bayisi),
40. Çavuşlar Petrolcülük Uluslararası Nakliyat Taahhüt Dış Ticaret Ltd. Şti.
(ÇAVUŞLAR), (Yücelgaz Bayisi),
41. Taşçı Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. (TAŞÇI), (Shell Bayisi),
42. Mehmet Ali Pabuçcu–Pabuçcu Petrol (PABUÇCU), (PAOŞ Bayisi),
43. Kepirli Akaryakıt ve Müştemilatı Tesisleri Ltd. Şti. (KEPİRLİ), (Koçgaz Bayisi) ve
44. Atmaca Akaryakıt Pet. Ürün. İnş. Tek. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti.’de (ATMACA),
(Yücelgaz Bayisi)
yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir.
(6) Önaraştırma sonucunda hazırlanan 30.09.2019 tarihli ve 2019-1-52/ÖA sayılı
Önaraştırma Raporu, Kurulun 11.10.2019 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 19-
35/516-M sayı ile Şanlıurfa il merkezinde faaliyet gösteren otogaz bayilerinin otogaz
satış fiyatlarını birlikte belirledikleri ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal ettikleri
iddialarına ilişkin olarak 24 teşebbüs hakkında aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
(7) Soruşturma açıldığı ve 4054 sayılı Kanun’un 43/2. maddesi uyarınca ilk yazılı
savunmanın 30 gün içinde gönderilmesi gerektiğine ilişkin olarak 18.10.2019-
04.11.2019 tarihleri arasında yapılan bildirimlere mukabil gönderilen ilk yazılı
savunmalar 27.10.2019-09.12.2019 tarihleri arasında, yasal süresi içinde, Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir.

20-36/505-223
5/28
(8) Yürütülen soruşturma kapsamında hazırlanan 10.04.2020 tarihli ve 2019-1-52/SR
sayılı Soruşturma Raporu ve ekleri Kurul üyelerine ve anılan teşebbüslere tebliğ edilmiş
ve teşebbüslerin ikinci yazılı savunmaları ilgili yazıyla birlikte talep edilmiştir.
(9) Akabinde, soruşturma taraflarının ikinci yazılı savunmaları sırasıyla 15.04.2020 tarih ve
3693 sayı (ARUSOĞLU), 22.04.2020 tarih ve 3884 sayı (İZOL), 14.05.2020 tarih ve
4521 sayı (ÇATALTAŞ), 15.05.2020 tarih ve 4571 sayı (GÜNDÜ), 15.05.2020 tarih ve
4592 sayı (ÇAVUŞLAR), 15.05.2020 tarih ve 4593 sayı (DELEN), 20.05.2020 tarih ve
4705 sayı (COŞANDAL) ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Taraflardan BOZAN
SARI, MAHMUTOĞULLARI, GÖKOĞLU, BAKIR, UĞURLU, OKAY, BOZ
KARDEŞLER, ŞANBAY, KEPİRLİ, VİP, KESKİNBIÇAK, ÇİFTKAR, ŞANPET,
PABUÇCU, KOÇ, BEM ve ŞEFKAT’in ise Kuruma intikal eden herhangi bir savunması
bulunmamaktadır.
(10) Teşebbüslerin ikinci yazılı savunmaları çerçevesinde hazırlanan 02.06.2020 tarihli ve
2019-1-52/EG sayılı Ek Görüş, Kurul üyeleri ve anılan teşebbüslere tebliğ edilmiştir.
Üçüncü yazılı savunmalar 17.06.2020-08.07.2020 tarihleri arasında Kurum kayıtlarına
intikal etmiştir.
(11) Kurulun 28.07.2020 tarihli toplantısında 4054 sayılı Kanun’un 46. maddesi uyarınca
sözlü savunma toplantısı yapılması hususu da görüşülmüş ve 20-36/499-M sayılı karar
kapsamında sözlü savunma toplantısı yapılmasına gerek olmadığına hükmedilmiştir.
(12) Kurul; yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor, Ek Görüş, toplanan
deliller, yazılı savunmalar ve incelenen dosya muhteviyatına göre 28.07.2020 tarih ve
20-36/505-223 sayı ile işbu nihai kararı tesis etmiştir.
(13) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; haklarında soruşturma yürütülen 24
teşebbüsün Şanlıurfa ilinde otogaz fiyatlarını birlikte belirlemek suretiyle 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiasına yönelik yeterli bulguya ulaşılamadığı,
dolayısıyla bahsi geçen teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesi
uyarınca idari para cezası uygulanmasına gerek olmadığı belirtilmiştir.
I. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüsler: Şanlıurfa İl Merkezinde Faaliyet
Gösteren İstasyonlar
(14) Şanlıurfa il genelinde 308 otogaz bayilik lisansı sahibi bulunmaktadır1. Dosya konusu
başvurular incelendiğinde, iddiaların Şanlıurfa il merkezinde yer alan otogaz bayilerinde
yoğunlaştığı görülmektedir. Bu doğrultuda, yapılan önaraştırmanın kapsamı Şanlıurfa
il merkezinde faaliyet gösteren otogaz bayileri olarak belirlenmiştir. Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine göre Şanlıurfa il merkezinde 58 adet otogaz
bayisi bulunmaktadır2.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(15) Sıvılaştırılmış petrol gazı ya da bilinen adıyla LPG, propan ve bütan gazlarının
karışımlarına verilen genel isimdir. LPG, ham petrolün rafinerilerde damıtılması
sırasında veya doğal gazın ayrıştırılması ile elde edilen ve basınç altında sıvılaştırılan
renksiz, kokusuz, havadan daha ağır ve yanıcı bir gazdır. LPG'nin, dökmegaz, tüpgaz
ve otogaz olmak üzere üç ayrı kulanım şekli bulunmaktadır. Söz konusu ürünler, aynı

1 (SGT: 04.04.2020).
2 (SGT: 04.04.2020).
20-36/505-223
6/28
kaynaktan temin edilen homojen ürünler olmakla birlikte, kullanım alanları, satış
yöntemleri ve müşteri talepleri itibarıyla farklı pazarları teşkil etmektedir. Nitekim
geçmiş Kurul kararlarında da LPG ürünlerinin, yukarıda yer verilen farklılıklara
dayanılarak ikame olamayacakları sonucuna ulaşıldığı görülmektedir3.
(16) Soruşturmaya konu otogaz LPG, taşıtlarda kullanılmakta, bütan ve propanın belirli
oranlardaki karışımıyla elde edilmektedir. Taşıt yakıtlarına ve özellikle benzine kıyasla
düşük fiyatı nedeniyle tüketiciler tarafından giderek artan oranda tercih edilen otogaz
LPG, kullanımı sonucunda ortaya çıkan düşük emisyon değerleri nedeniyle çevreci bir
yakıt türü olarak da bilinmektedir.
(17) Yukarıda yer verilen bilgiler ve geçmiş tarihli Kurul kararları çerçevesinde ilgili ürün
pazarı “otogaz LPG perakende satışı” olarak belirlenmiştir.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(18) Otogaz LPG ürününe ilişkin olarak dağıtım şirketleri tarafından kurulan satış
kanallarının, ülkenin bütününü kapsadığı ve söz konusu dağıtım şirketlerinin otogaz
satışını ülke çapında gerçekleştirdikleri, dağıtım şirketleri tarafından yapılan
fiyatlandırmanın da ulusal çapta yapıldığı dolayısıyla otogaz LPG dağıtımının ulusal
düzeyde organize edildiği görülmekle birlikte, ilgili ürün pazarının “otogaz LPG
perakende satışı” olarak belirlendiği ve bu ürün pazarına yönelik rekabetin yerel çapta
gerçekleştiği dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Şanlıurfa il merkezi” olarak tespit
edilmiştir.
I.3. Pazarın Yapısı ve İşleyişine İlişkin Bilgiler
I.3.1. Yasal Çerçeve
(19) Türkiye’de LPG faaliyetleri ve bu faaliyetlere ilişkin gerçek ve tüzel kişilerin hak ve
yükümlülükleri 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu4 (LPG
Piyasası Kanunu) çerçevesinde düzenlenmektedir. LPG Piyasası Kanunu’nun 3.
maddesine göre, “LPG’nin dağıtımı, taşınması ve otogaz bayilik faaliyetlerinin
yapılması (tüplü LPG bayiliği hariç), depolanması, LPG tüpünün imalâtı, dolumu,
muayenesi, tamiri ve bakımı ile bu amaçla tesis kurulması ve işletilmesi için lisans
alınması zorunludur.”
(20) LPG Piyasası Kanunu’nda otogaz LPG faaliyeti, “yakıt olarak kullanılmak üzere
akaryakıt ve otogaz istasyonlarında araçlara LPG ikmali işlemi” olarak
tanımlanmaktadır5. Aynı Kanun’un 7. maddesinde yer alan “Otogaz bayileri, dağıtıcılar
ile yapacakları tek elden satış sözleşmesine göre bayilik faaliyetlerini yürütürler. Otogaz
bayileri; (a) Tek bir dağıtıcı ile sözleşme yapmak ve istasyonunda sadece sözleşmeli
olduğu dağıtım şirketince ikmal edilen LPG’yi satma” hükmü çerçevesinde lisanslı
otogaz bayileri bayilik faaliyetlerini dağıtıcılar ile yaptıkları tek elden satış sözleşmesine
göre yürütmektedir. Aynı Kanun’un “Üretim ve Dağıtım” başlıklı 5. maddesinde ise
“Dağıtıcılar, otogaz faaliyetine başlayabilmek için öncelikle bu Kanun ile istenen
kriterleri sağlayarak tüplü LPG faaliyetini başlatmak ve en az bir dolum tesisini

3 26.12.2013 tarihli ve 13-72/996-427 sayılı; 29.05.2013 tarihli ve 13-32/422-186 sayılı; 06.07.2011 tarihli
ve 11-41/873-274 sayılı; 22.08.2002 tarihli ve 02-48/611-246 sayılı; 03.07.2003 tarihli ve 03-48/544-237
sayılı Kurul kararları.
4 13.03.2005 tarihli ve 25754 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
5 LPG Piyasası Kanunu’na göre dökme LPG faaliyeti, “LPG dağıtıcıları tarafından kullanıcıların tüplü ve
otogaz LPG hariç, tüketim mahallindeki tanklarına teknik düzenlemelere uygun özel nakliye araçlarıyla
LPG ikmali” olarak belirlenmektedir. Tüplü LPG faaliyeti ise, “sıvılaştırılmış petrol gazının dolum
tesislerinde tüplere doldurularak mutfak, sanayi ve ticari tüpleri vasıtasıyla piyasaya arz işlemi” şeklinde
tanımlanmaktadır.
20-36/505-223
7/28
işletmeye almak zorundadır. Dağıtıcılar, başka LPG dağıtıcılarının bayilerine dağıtım
yapamazlar” denilmektedir. Anılan maddelerden otogaz bayilerinin tek bir dağıtıcı ile
çalışmak zorunda olduğu ve aynı şekilde dağıtıcıların da başka bir dağıtıcı tarafından
LPG satılan bir bayiye satış yapamayacağı anlaşılmaktadır. Bir başka deyişle hem
dağıtıcılar hem de bayilerin birbirine karşı yükümlülükleri bulunmaktadır.
(21) Otogaz LPG ürünü bakımından fiyat oluşumu da yasal mevzuattan doğrudan
etkilenmektedir. Bu bağlamda 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları Piyasası
Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un (5307
sayılı LPG Kanunu) “Fiyat Oluşumu” başlıklı 10. maddesinde “LPG alım satımında
fiyatlar, erişilebilir dünya serbest piyasa koşullarına göre oluşur. Rafineriler ve
dağıtıcılar, lisansları kapsamında yaptıkları piyasa faaliyetlerine ilişkin fiyatları,
erişilebilir dünya serbest piyasalarındaki fiyat oluşumunu dikkate alarak, tavan fiyatlar
olarak Kuruma bildirirler.” hükmü yer almaktadır. LPG Piyasası Fiyatlandırma Sistemi
Yönetmeliği’nin “Fiyat İlanı” başlıklı 8. maddesi ise LPG otogaz bayilik lisansı
sahiplerinin yükümlülüklerini düzenlemektedir. 8. maddenin (a) fıkrasında
“İstasyonlarında satışa sundukları otogazın fiyatını istasyonların ön cephesinde, yoldan
açıkça görünür şekilde konuşlandırılmış ilan panosunda ilan etmekle”; (b) fıkrasında
“ilan panosunda yer alan fiyatların üzerinde satış yapmamakla”; (c) fıkrasında “Dağıtıcı
tarafından Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna bildirilen tavan fiyatını aşmamakla
yükümlüdür.” hükümleri yer almaktadır.
(22) Otogaz LPG pazarında yukarıda yer verilen yasal hükümler dikkate alınarak
uygulanacak olan tavan fiyat, dağıtıcılar tarafından EPDK ve bayilere bildirilmektedir.
Bayilerin aşağı yönlü hareket alanı olsa da yukarı yönlü tavan fiyat engeli
bulunmaktadır. Bayiler tarafından tavan fiyatın aşılması durumunda idari para cezası
uygulanmaktadır.6
I.3.2. Otogaz LPG Piyasasında Fiyat Oluşumuna Etki Eden Unsurlar
(23) Petrol ve LPG Piyasası Fiyatlandırma Raporu’na7 göre otogaz LPG piyasasında fiyat
oluşumuna etki eden unsurlar şu şekildedir:
(24) Ürün Fiyatı: Türkiye’de LPG ürün fiyatları bakımından Sonatrach8 piyasasındaki
fiyatlar takip edilmektedir. LPG fiyatları propan ve bütan olmak üzere ayda bir kere
yayımlanmakta ve referans fiyat hesaplanırken Sonatrach piyasasında yayımlanan
bütan fiyatının %70’i; propan fiyatının %30’u alınmaktadır.9 Hesaplanan fiyat, her gün
için TCMB tarafından belirlenen gösterge niteliğindeki ABD Doları döviz satış kuru ve
ürünün yoğunluğunun çarpılması ile elde edilen fiyattır. Uluslararası piyasalarda LPG
fiyatları ayda bir defa yayımlandığı ve ham petrol fiyatlarından farklı yönde hareket
edebildiği için (örneğin ham petrol fiyatları azalırken otogaz fiyatlarının artması vb.)
ürün fiyatlarının direkt olarak ham petrol fiyatlarıyla ilişkilendirilmesi yanıltıcı
olabilmektedir.
(25) Toptancı Marjı: Rafinerici veya dağıtıcılar tarafından ürün fiyatı üzerine eklenen
marjdır.

6 5307 sayılı LPG Kanunu’nun “İdari para cezaları” 16.maddesinin (a) bendinin 3.fıkrası kapsamında olan
tavan fiyat ihlali için öngörülen para cezasının alt-üst limitleri 612.900-12.258.000 TL’dir.
7 Petrol ve LPG Piyasası Fiyatlandırma Raporu, Eylül 2019, s.12
8 Sonatrach, Cezayir devletinin sahip olduğu petrol şirketi olup Cezayir ve Afrika’daki en büyük petrol ve
gaz şirketidir. Şirket, petrol ve gaz üretiminin çoğu safhasında faaliyet göstermektedir.
9 Petrol ve LPG Piyasası Fiyatlandırma Raporu, Eylül 2019, s.9
20-36/505-223
8/28
(26) Gelir Payı: Ulusal petrol stoğunun tamamlayıcı kısmının tutulabilmesi için tüketici
fiyatlarına ilave edilen rakamlardır. Benzin türleri ve motorin türleri için 0,00494 TL/lt
olarak belirlenmiştir.
(27) Dağıtıcı ve Bayi Marjı Toplamı: Ürünlerin temin edilmesinden (Rafineriden, ithalat
yoluyla veya diğer dağıtıcılardan) son kullanıcıya ulaştırılmasına kadar maliyetleri
içeren marjdır.
(28) Toplam Vergi: Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen Özel Tüketim Vergisi
(ÖTV) ve Katma Değer Vergisi’nin (KDV) toplamıdır. 2019 yılında otogaz LPG için ÖTV
1,7780 TL/kg; KDV oranı ise %18’dir.
(29) Aşağıda 2019 yılı Eylül ayına ait yurtiçi otogaz LPG fiyat oluşumuna ilişkin bir örneğe
yer verilmektedir.
Tablo 1: Yurtiçi Otogaz Fiyat Oluşumu (TL/lt)
Dönem Ürün Fiyatı Toptancı
Marjı
Gelir Payı Dağıtıcı ve Bayi
Marj Toplamı
Toplam
Vergi
Toplam
Fiyat
2019 Eylül 0,971
(%27,98)
0,119
(%3,43)
0,00494
(%0,14)
0,846
(%24,47)
1,529
(%44,07)
3,47
(%100)
Kaynak: Petrol ve LPG Piyasası Fiyatlandırma Raporu, Eylül 2019
(30) Tablodan görüldüğü üzere, 2019 yılı Eylül ayında 3,47 TL/lt düzeyindeki LPG (Otogaz)
nihai litre fiyatının %44,07’lik kısmı vergilerden, %27,98’lik kısmı ürün fiyatından,
%27,95’lik kısmı toptancı, dağıtıcı ve bayi marjı ile gelir payından oluşmaktadır.
I.4. Değerlendirme
(31) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde, “belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan
veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya
bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar,
uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri” yasaklanmış ve aynı
maddenin ikinci fıkrasında ise tahdidi olmamak üzere yasaklanan hallere ilişkin
örneklere yer verilmiştir. Söz konusu fıkranın (a) bendinde, “mal veya hizmetlerin alım
ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut
satım şartlarının tespit edilmesi” yasaklanan hallerden sayılmıştır.
(32) Anlaşmaların ispatında yaşanan güçlüğü göz önünde bulunduran kanun koyucu, 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi üçüncü fıkrasında yer alan “Bir anlaşmanın varlığının
ispatlanamadığı durumlarda piyasadaki fiyat değişmelerinin veya arz ve talep
dengesinin ya da teşebbüslerin faaliyet bölgelerinin, rekabetin engellendiği, bozulduğu
veya kısıtlandığı piyasalardakine benzerlik göstermesi, teşebbüslerin uyumlu eylem
içinde olduklarına karine teşkil etmektedir.” şeklindeki hüküm aracılığıyla uyumlu
eylemlerin ispatına ilişkin bir karine oluşturmuştur. Teşebbüslerin ekonomik ve rasyonel
gerekçelerle uyumlu eylemde bulunmadıklarını ispatlayarak sorumluluktan kurtulması
mümkündür. 4054 sayılı Kanun’un gerekçesinde bu düzenlemeye ilişkin olarak,
“Rekabeti kısıtlayıcı anlaşmaların yasaklandığı bir hukuk düzeninde genellikle bu tür
anlaşmalar gizli yapılmakta ve bunların varlığının ispatı oldukça güç, bazen de
imkânsız olmaktadır. Bu nedenle Maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen hallerin varlığı
halinde teşebbüslerin uyumlu eylem içinde oldukları karinesi kabul edilmiştir. Böylelikle
uyumlu eylem içinde olmadıklarını ispat yükü ilgili teşebbüslere geçirilmiş bulunmakta
ve ispat güçlüğü nedeniyle Kanunun işlemez hale gelmesinin önlenmesi
amaçlanmıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.
(33) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “uyumlu eylem karinesi”
düzenlemesinin lafzı, gerekçesi de dikkate alındığında, iletişim delili ya da başkaca
20-36/505-223
9/28
herhangi bir delil olmaksızın salt iktisadi deliller eliyle ihlal sonucuna varılmasına imkân
veren bir araç sunmaktadır. Dolayısıyla karine, teşebbüslerin ekonomik ve rasyonel
gerekçelerle açıklanamayan (paralel) pazar davranışlarından uyumlu eylem sonucuna
ulaşılabilmesine olanak sağlamaktadır. Bu bağlamda karinenin Avrupa Birliği (AB)
uygulamasıyla şekillenmiş uyumlu eylem doktrininin öngördüğünden daha geniş bir
müdahale alanı sunduğu ifade edilebilecektir.
(34) Kurul içtihadında uyumlu eylem sonucuyla cezaya hükmedilen kararlar incelendiğinde,
ağırlıklı olan grubun iktisadi delillerin yanı sıra ikincil nitelikteki iletişim delillerini içeren
uyumlu eylem kararları olduğu, az ağırlıklı diğer grubun ise Kanun’un 4. maddesinin
üçüncü fıkrası uyarınca salt iktisadi deliller eşliğinde uyumlu eyleme hükmedilen
kararlarlar olduğu görülmektedir. İkinci grupta iki karar (Göltaş Çimento10 ve Maya III11)
yer almaktadır.
(35) Yaş ekmek mayası üreticilerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip
etmediklerini tespit etmek üzere açılan soruşturma sonucunda alınan Maya III
kararında ilgili pazarın, homojen bir ürün olan yaş ekmek mayasının az sayıda satıcı
tarafından, endüstriyel alıcı olarak nitelendirilebilecek çok sayıdaki tek tip müşteriye arz
edildiği oligopolistik bir yapı sergilediği tespitinde bulunulmuştur. Kararda oligopolistik
pazarlarda pazarın yapısı itibarıyla herhangi bir anlaşma veya uyumlu eylem
olmamasına rağmen özellikle fiyatlarda paralel hareketler gözlenebildiği, ancak, bu
durumun oligopolistik pazarlardaki paralel fiyat hareketlerinin hiçbir zaman uyumlu
eylem olarak yorumlanamayacağı anlamına da gelmediği belirtilmiştir. Kararda ilgili
ürünün homojen, haberleşmenin ise kolay olduğu oligopolistik pazarlarda gözlemlenen
paralel fiyat hareketlerini uyumlu eylem olarak değerlendirmenin güçlüğüne değinilerek,
söz konusu paralel davranışların pazarın oligopolistik yapısının mı, yoksa teşebbüslerin
anlaşma veya uyumlu eylemlerinin mi sonucu olduğu konusunun değerlendirilmesi
gerektiği ifade edilmiştir12. Kurul kararda “her ne kadar oligopolistik piyasalarda fiyat
hareketlerinin benzerlik göstermesi oligopol tanımında yer alsa da; dört firmanın birden
piyasa koşullarında objektif herhangi bir değişme olmaksızın üretim maliyetlerindeki
artışın ve enflasyon oranlarının hayli üzerinde fiyat artışına gitmelerinin ve bu artışları
başlangıçta üst üste iki ay ve yüksek oranda gerçekleştirebilmelerinin ve ilerleyen
zamanlarda da istikrarlı bir şekilde fiyat artış trendlerini devam ettirebilmelerinin uyumlu
eylemden başka bir iktisadi gerekçesi bulunmadığı”13 sonucuna ulaşılmıştır.
(36) Göltaş Çimento kararında da Kurul uyumlu eylem karinesini salt iktisadi deliller
eşliğinde işletmiş ve sonucunda ihlal sonucuna ulaşmıştır. Kararda “bir teşebbüs, diğer
teşebbüslerle birlikte, normal piyasa koşulları altında kendi çıkarı için doğru olan bir
hareketi yapmıyorsa ya da örneğin, fiyat gibi bazı parametrelerin hareketleri normal
koşullarda olması beklenenden farklılıklar gösteriyorsa, söz konusu pazarda faaliyet
gösteren teşebbüslerin uyumlu eylem yoluyla, anılan Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği
söylenebilir.” denilmektedir. 14
(37) Bu çerçevede ilgili kararda “(i) Antalya Bölgesi’ne klinker satıcısı konumunda olan
Göltaş ve Denizli Çimento’nun, öğütme tesislerinin klinker talebinin olduğu dönemlerde
kapasite, üretim ve stok bakımından müsait olmalarına rağmen, ihracata göre fiyat ve
taşıdığı riskler bakımından daha avantajlı olan yurt içi satışı reddetmelerinin, (ii) öğütme
tesislerinin de yurt içi temine göre daha riskli ve daha pahalı olan ithalata yönelmesinin

10 Rekabet Kurulunun 20.9.2007 tarih ve 07-76/908-346 sayılı kararı
11 Rekabet Kurulunun 12.11.2008ve 08-63/1050-409 sayılı kararı
12 Maya III, para.240
13 Maya III, para.1100
14 Göltaş Çimento para.1300-1310.
20-36/505-223
10/28
pazarda etkinsizliğin varlığını ve Antalya Bölgesi klinker pazarında söz konusu 2
teşebbüsün, öğütme tesislerine klinker satmama konusunda uyumlu eylem içinde
olduklarını gösterdiği; bu durumun sebebinin klinker pazarının alt pazarı olan çimento
ve hazır beton pazarında rakip konumunda olan öğütme tesislerini pazar dışına
çıkarmaya çalışmak olduğu sonucuna ulaşılmış ve bu eylemlerin, 4054 sayılı Kanun’un
“Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar” başlıklı 4. maddesinin,
“Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti
engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut
doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve
teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır” şeklindeki
genel hükmünü ve özellikle de, “Rakip teşebbüslerin faaliyetlerinin zorlaştırılması,
kısıtlanması veya piyasada faaliyet gösteren teşebbüslerin boykot ya da diğer
davranışlarla piyasa dışına çıkartılması yahut piyasaya yeni gireceklerin engellenmesi”
hükmünü içeren (d) bendini açıkça ihlal eder nitelikli olduğu sonucuna ulaşılmıştır15.
(38) Salt iktisadi delil eşliğinde uyumlu eylem karinesinin çalıştırılması suretiyle uyumlu
eylem sonucuna ulaşılan kararlar Kurul içtihadında istisnai kalmıştır. Zira rekabeti
sınırlayıcı anlaşmalar rejimi bakımından öngörülen genel yasal çerçevede,
“anlaşma/uyumlu eylem” kavramı rekabet hukukunda firma davranışları doğrultusunda
ortaya çıkan sonucu değil, firmaların bu sonuca yönelik olarak dâhil oldukları süreci
tanımlamaktadır. Firma davranışları ile piyasada ortaya çıkan sonuç, firmaların birlikte
davranışları ile oluşabileceği gibi tek taraflı davranışları sonucunda da oluşabilecektir.
Buradan hareketle, rekabeti sınırlayıcı anlaşmalar rejiminde müdahale ve yaptırımın
doğması noktasında genel kabul, piyasada doğan sonucun tek başına yeterli olmadığı,
firmaların bu sonuca ulaşmada dâhil olduğu sürecin belirleyici rol oynaması şeklindedir.
Nihayetinde rekabet hukuku yasaklama ve cezalandırma mekanizmasıyla hedef aldığı
davranışı caydırmakta olup, yasaklama ve cezalandırmanın rekabet karşıtı bir
davranışa yöneltilmesi gerekmektedir. Bu çerçeve dâhilinde, “anlaşma/uyumlu eylem”
kavramı ancak müdahalenin birlikteliği sağlayan davranışa yöneltilmesi ile
işlevselleştirilebilmektedir. Dolayısıyla yerleşik yasal çerçevede, rekabeti kısıtlayıcı bir
uyumlu eylemin varlığı sonucuna ulaşılabilmesinde teşebbüsler arasındaki doğrudan
veya dolaylı iletişim/irtibatın gösterilmesi ispat standardının sağlanabilmesi bakımından
önemli olmaktadır. Dolayısıyla hukuki belirliliğe ve yasal çerçeveye halel getirilmemesi
bakımından salt iktisadi delillerin olduğu dosyalarda bu iktisadi delillerin, uyumlu
eyleme karine oluşturacak nitelikte gelişmiş ve güçlü olması ve aksinin teşebbüslerce
ispat edilmemesi gerekmektedir.
(39) Maya III ve Göltaş Çimento kararlarında karineyi çürütmek üzere öne sürülen
oligopolistik bağımlılık savunmasının, davranış ekonomik gerekçelerle ve rekabet
karşıtı sonucu besleyen uzlaşı içinde hareket etmek dışındaki rasyonel bir gerekçeyle
açıklanamadığından reddedildiği anlaşılmaktadır. Bu kararlarda, Kurul ekonomik
gerekçeden yoksun, rekabetten kaçınmak üzere ortaya konan veya bu sonucu doğuran
ve istikrarlı şekilde kullanılan incelemeye konu pazar davranışlarının uyumlu eylem
sonucuna ulaşılmasına yetecek nitelik ve güçte delil teşkil ettiği sonucuna ulaşmıştır.
Maya III kararında ortaya çıkan esas ise fiyatlama davranışının birbirini takip eden ve
teşebbüslerin birbirini takip etme konusunda güven oluşturdukları bir süreçte fiyat
artışlarının söz konusu olmasıdır. Diğer ifadeyle, fiyatlama davranışının sinyal görevi
üstlenmesi ile koordinasyonun kurulması ve sürdürülmesi kolaylaşabileceğinden, bu
durumdan uyumlu eylem sonucuna ulaşılmıştır.

15 Göltaş Çimento para.1580-1600
20-36/505-223
11/28
(40) Özetle; pazarda rekabet karşıtı her sonuca rekabeti sınırlayıcı anlaşmalar rejimi
dâhilinde müdahale edilmesi mümkün değildir. Zira bu sonuç firmaların birlikte
davranışları ile oluşabileceği gibi tek taraflı davranışları sonucunda da oluşabilecektir.
Bu sonucun tek taraflı mı olduğu yoksa birlikte davranıştan mı kaynaklandığı
noktasında ispat yükü rekabet otoritesindedir. Kurulun Maya III ve Göltaş kararlarında;
(i) ekonomik ve rasyonel gerekçelerle açıklanamayan (paralel) pazar davranışlarından
ve (ii) bu davranışların uyumlu eylem sonucuna ulaşılmasına yetecek nitelik ve güçte
delil teşkil etmesiyle teşebbüslerin tek taraflı değil de birlikte davrandıkları sonucuna
ulaşılmıştır.
I.4.1. Otogaz LPG Bayilerinin Fiyatlama Davranışlarının Değerlendirilmesi
(41) Dosya kapsamında Kuruma iletilen başvurularda, Şanlıurfa il merkezinde faaliyet
gösteren otogaz bayilerinin, otogaz LPG fiyatlarını belirlemek hususunda anlaşma
içerisinde oldukları iddia edilmektedir. Yerinde incelemelerde soruşturma tarafı
teşebbüslerin fiyatları birlikte belirlemeye yönelik bir anlaşma veya uyumlu eylem içinde
olduklarına işaret edebilecek herhangi bir bilgi, belge ya da bulguya ulaşılamamıştır.
Bunun üzerine tüm otogaz bayilerinden 01.03.2019-02.09.2019 tarihleri arasında
gerçekleştirdikleri KDV dahil otogaz alış, satış ve tavan fiyatları bilgisi talep edilmiştir.
(42) Fiyat artışlarının 30 Temmuz 2019 tarihinde başlaması nedeniyle bu tarih referans
alınarak fiyat değişimi analizi yapılmış ve soruşturma konusu iddialar fiyat kırılımının
gerçekleştiği dört ayrı dönem şeklinde değerlendirilmiştir.
Tablo 2: 31.07- 02.09.2019 Tarihleri Arasında Teşebbüs Bazlı Otogaz LPG Alış Fiyatları Değişimi
TARİH Değişmeyen
0,10-0,20
TL/ltArası
Azalanlar
0,20-0,30 TL/lt
Arasında Azalanlar
0,30
TL/ltÜzerin
de
Azalanlar
0-0,10 TL/lt
Arası
Artanlar
0,10-0,30
TL/lt
Arası
Artanlar
30.07-
03.08.201916
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
04.08-
08.08.2019
(…..) (…..) (…..)
09.08-
26.08.201917
(…..) (…..)18 (…..)
27.08-
02.09.201919
(…..)





16 İncelenen dönem için alış fiyatlarındaki düşüşün 0,20-0,25 TL/lt arasında değiştiği görülmektedir.
17 İncelenen dönemde teşebbüslerin çoğunun fiyatlarında değişme görülmediğinden yer verilmemiştir.
18 ÇİFTKAR’ın Otogaz LPG alış fiyatları 09.08-14.08.2019 tarihleri arasında değişmemiş iken 14.08-
26.08.2019 tarihleri arasında 0,20 TL/lt azalmıştır.
19 İncelenen dönemde diğer teşebbüslerin alış maliyetleri 0,03-0,06 TL/lt aralığında artış göstermiştir.
20-36/505-223
12/28
Tablo 3: 31.07- 02.09.2019 Tarihleri Arasında Teşebbüs Bazlı Otogaz LPG Satış Fiyatları Değişimi
TARİH Değişmeyen
0,10-0,20 TL/lt
Arası Artanlar
0,20-0,40 TL/lt
Arasında
Artanlar
0,40 TL/lt
Üzerinde
Artanlar
0-0,10 TL/lt
Arası
Azalanlar
0,10-0,30
TL/lt Arası
Azalanlar
30.07-
03.08.201920
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
04.08-
08.08.201921
(…..)
09.08-
26.08.201922
(…..) (…..)
27.08-
02.09.201923


Tablo 4: 31.07- 02.09.2019 Tarihleri Arasında Teşebbüs Bazlı Otogaz LPG Tavan Fiyatları Değişimi
TARİH Değişmeyen
0,10-0,20
TL/lt Arası
Azalanlar
0,20-0,30 TL/lt Arasında
Azalanlar
0,30 TL/lt
Üzerinde
Azalanlar
0-0,10 TL/lt
Arası
Artanlar
0,10-0,30
TL/lt Arası
Artanlar
30.07-
03.08.201924
(…..) (…..) (…..)
04.08-
09.08.201925

09.08-
25.08.201926

27.08-
02.09.201927
(…..)
(43) 30.07.2019-03.08.2019 döneminde soruşturma tarafı teşebbüslerin çoğunun
29.07.2019 tarihine göre “alış fiyatlarında” 0,20-0,25 TL/lt’lik azalma yaşanırken, bazı
teşebbüslerin fiyatlarında herhangi bir değişmenin bulunmadığı, KOÇ ve
ARUSOĞLU’nun alım fiyatlarının ise az da olsa arttığı görülmektedir. Aynı dönemde
uygulanan “satış fiyatları” incelendiğinde ise teşebbüslerin alış fiyatlarındaki azalmaya
rağmen yedi teşebbüsün satış fiyatlarını 0,10-0,20 TL/lt ; üç teşebbüsün satış fiyatlarını
0,20-0,40 TL/lt, 11 teşebbüsün ise 0,40 TL/lt’nin üzerinde artırdığı, ÇATALTAŞ,
ÇİFTKAR ve VİP’in ise farklı oranlarda indirime gittiği görülmektedir. Böylelikle
soruşturma tarafı 21 teşebbüs farklı tutarlarda da olsa 29.07.2019 tarihine göre
fiyatlarını artırmışlardır. Aynı dönemde “tavan fiyatlar” incelediğinde ise teşebbüslerin
çoğunluğunun tavan fiyatlarında 0,10-0,30 TL/lt arasında azalma yaşandığı
anlaşılmaktadır.
(44) 30.07.2019-03.08.2019 tarihleri arasındaki fiyat parametreleri bütüncül bir bakış
açısıyla değerlendirildiğinde, alış ve tavan fiyatlarının azaldığı bir ortamda satış
fiyatlarında artış olduğundan bahsedilebilecektir. Bu çerçevede 04.08.2019-09.08.2019
döneminde soruşturma tarafı teşebbüslerin çoğunun bir önceki döneme göre “alış
fiyatları” değişmezken; BAKIR, COŞANDAL, ŞEFKAT, ÇAVUŞLAR ve KEPİRLİ’nin

20İncelenen dönemde teşebbüslerin çoğunluğunun satış fiyatlarının artış gösterdiği ve 3,39 TL/lt’de
kümelendiği görülmektedir.
21 İncelenen dönemde tabloda yer ver verilen teşebbüsler dışındaki teşebbüslerin satış fiyatlarında
herhangi bir değişime gitmediği anlaşılmaktadır.
22 İncelenen dönemde tabloda yer verilen teşebbüsler dışında satış fiyatlarında herhangi bir değişim
olmadığı ve fiyatların 3,34-3,39 TL/lt arasında salındığı görülmektedir. GÖKOĞLU ve ŞANPET’in satış
fiyatları ilgili dönem için 3,34 TL/lt iken aynı tarihlere tekabül eden beş gün için satış fiyatları 3,00 TL/lt
olarak nihai tüketicilere sunulmuştur.
23 İncelenen dönemde fiyat verileri incelendiğinde teşebbüslerin anlamlı seviyelerde fiyat artış ya da
azalışına gitmediği ve satış fiyatlarının 3,34-3,44 TL/lt arasında salındığı görülmektedir.
24 Bu tarihler arasında tavan fiyatlarda 0,20-0,25 TL/lt arasında azalma olduğu görülmektedir.
25 İncelenen dönemde tavan fiyatlarda herhangi bir değişim yaşanmamıştır.
26 Bu tarihler arasında sadece UĞURLU’nun tavan fiyatında 0,23 TL/lt bir azalma yaşanmıştır.
27 İlgili tarihler için tabloda yer verilen teşebbüslerin dışındaki diğer 21 teşebbüsün tavan fiyatlarında 0,5
ya da 0,6 TL/lt’lik artış yaşanmıştır.
20-36/505-223
13/28
fiyatlarında 0,20-0,30 TL/lt arasında azalma yaşandığı, DELEN, BOZAN SARI, VİP ve
ÇETİN İZOL’un ise alış fiyatlarının 0,10-0,30 TL/lt arasında arttığı görülmektedir. Aynı
dönemde uygulanan “satış fiyatları” incelendiğinde ise teşebbüslerin satış fiyatlarında
değişikliğe gitmediği ve fiyatların genel olarak 3,39 TL/lt’de kümelendiği, ancak münferit
olarak ÇETİN İZOL, MAHMUT OĞULLARI ve ŞANBAY’ın satış fiyatlarında 0-0,10 TL/lt
arasında indirime gittiği anlaşılmaktadır. Aynı dönemde “tavan fiyatlarında” herhangi bir
değişimin yaşanmadığı görülmektedir. 10.08.2019-25.08.2019 tarihleri arasındaki alım,
satım ve tavan fiyatları analiz edildiğinde ise, anılan dönemde soruşturma tarafı
teşebbüslerin çoğunun bir önceki döneme göre “alış fiyatlarının” değişmediği, UĞURLU
ve ÇİFTKAR’ın alış fiyatında azalma; PABUCÇU’nun alış fiyatında ise artma olduğu
görülmektedir. Aynı dönemde uygulanan “satış fiyatları” incelendiğinde ise
teşebbüslerin satış fiyatlarında değişikliğe gitmediği ve fiyatların genel olarak 3,34 ve
3,39 TL/lt arasında değiştiği görülürken, BOZAN SARI ve ŞANBAY’ın fiyatlarında artış
olduğu anlaşılmaktadır. Aynı dönemde teşebbüslere uygulanan “tavan fiyatlarda”
herhangi bir değişimin yaşanmadığı, sadece UĞURLU’nun tavan fiyatında 0,23 TL/lt’lik
azalmanın olduğu görülmektedir. Son olarak, 26.08.2019-02.09.2019 tarihleri
arasındaki alım, satım ve tavan fiyatlarına bakıldığında, anılan dönemde soruşturma
tarafı teşebbüslerin çoğunun bir önceki döneme göre alış, satış ve tavan fiyatlarında
gözle görülür bir değişmenin yaşanmadığı anlaşılmaktadır.
(45) Yukarıda ayrı ayrı ele alınan dört dönem incelediğinde, sadece 30.07.2019-03.08.2019
tarihleri arasında alış ve tavan fiyatlarında yaşanan düşüşe rağmen satış fiyatlarında
yakın tarihli artış gerçekleştiği, çok sayıda oyuncunun olduğu piyasada devam eden
süreçte fiyat hareketliliğinin teşebbüslerin maliyet ve tavan fiyat gelişimine uygun
seyrettiği, yapılan yerinde incelemelerde de teşebbüslerin anlaşma veya uyumlu eylem
içinde olduklarına işaret edebilecek herhangi bir belge veya bilgiye ulaşılamadığından
uyumlu eylem sonucuna ulaşılmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
I.4.2. Savunmalar ve Değerlendirilmesi
I.4.2.1. Savunmalar
(46) Taraflardan BAKIR, KOÇ ve OKAY dışındakilerin ilk yazılı savunmaları 4054 sayılı
Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen 30 günlük yasal süre içinde Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir. Söz konusu teşebbüslerin savunmalarına ve bunların
değerlendirilmesine aşağıda yer verilmektedir. Ek olarak ilk yazılı savunmaları 4054
sayılı Kanun’da belirtilen süre içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmeyen BAKIR, KOÇ
ve OKAY’ın da savunmalarına aşağıda yer verilmekle birlikte, bu teşebbüslerin
savunmalarına ilişkin değerlendirme yapılmamaktadır28.
(47) Tarafların ikinci yazılı savunmaları ise, birinci yazılı savunmaları ile tam olarak benzerlik
gösterdiğinden ayrıca değerlendirilmemiştir.
I.4.2.1.1. ÇATALTAŞ
(48) ÇATALTAŞ’ın ilk yazılı savunmasında özetle;
- 01.03.2019 ve 02.09.2019 tarihleri arasında LPG otogaz ürününde tavan fiyat
üzerinden satış yapılmadığı ve sürekli tavan fiyatın altında satış fiyatları tespit
edilerek, hakkaniyete uygun fiyatlar belirlendiği,
- Bahsi geçen dönemde ÇATALTAŞ’a bildirilen KDV dahil LPG otogaz tavsiye
edilen satış fiyatının 3,41 TL, satış fiyatının ise 3,35 TL olduğu, 02.08.2019
tarihinde fiyatlarda 21 kuruş indirim yapılarak 3,18 TL’den satış yapıldığı, bu

28 BAKIR, KOÇ ve OKAY’ın ilk yazılı savunmaları Kurum kayıtlarına süresi içerisinde intikal etmemiştir.
20-36/505-223
14/28
tarihten itibaren başka akaryakıt istasyonlarında LPG otogaz satış fiyatlarının
yükseldiğinin görülmesi üzerine kârlılık saikiyle 03.08.2019 tarihinde LPG otogaz
satış fiyatının yükseltildiği
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.2. ARUSOĞLU
(49) ARUSOĞLU’ın ilk yazılı savunmasında özetle;
- ARUSOĞLU’nun uyumlu eylemde bulunduğu iddiasının sadece fiyat
hareketlerine dayandığı,
- Uyumlu eylem ile fiyat artışı yapıldığının ileri sürülebilmesi için teşebbüslerin
aynı veya yaklaşık tarihlerde gerçekleştirdiği fiyat artışlarının tek başına yeterli
olmadığı, aynı zamanda uyumlu eylemde bulunduğu iddia edilen teşebbüsler
arasında bir temasın/iletişimin gösterilmesi gerektiği, soruşturma bildiriminde,
hakkında soruşturma açılan diğer teşebbüsler ve ARUSOĞLU arasında fiyat
artışlarına dair koordinasyon içinde olunduğunu gösterir nitelikte herhangi bir
toplantı, temas veya iletişim izine dair ifade veya delilin bulunmadığı,
- ARUSOĞLU tarafından gerçekleştirilen fiyat artışının yalnızca 31.07.2019 ve
03.08.2019 tarihleri arasında diğer teşebbüslerin satış fiyatları ile benzeştiği,
LPG otogaz fiyatlarına dair bilgilerin istasyon tabelalarında ilan edilmesinin ilgili
mevzuatlar çerçevesinde zorunlu olduğu ve bu nedenle şeffaf bir pazar yapısının
bulunduğu, şeffaf pazar yapısının bir sonucu olarak farklı otogaz bayilerinde
hangi fiyatların uygulandığını tespit etmenin zor olmaması dikkate alındığında
gerçekleşen fiyat benzeşmelerinin pazarın yapısı gereği doğal olduğu ve tek
başına uyumlu eylem olarak değerlendirilemeyeceği,
- Kurulun Şanlıurfa il merkezinde faaliyet gösteren otogaz bayilerinin otogaz satış
fiyatlarını birlikte belirledikleri iddiası ile ilgili yürütülen önaraştırmaya dair
06.12.2016 tarih ve 16-42/685-304 sayılı kararının 24. paragrafındaki ifadelerde,
salt fiyat paralelliğinin uyumlu eylemin varlığı için yeterli olmadığı, uyumlu
eylemin varlığının çeşitli ilave delillerle ortaya konulması gerektiğinin görüldüğü,
- Adıyaman ilinde faaliyet gösteren otogaz bayilerinin aralarında anlaşarak
fiyatları yükselttikleri iddiasının ele alındığı 29.03.2018 tarihli ve 18-09/180-85
sayılı Kurul kararının 74-76. ve 86-88. paragraflarında; maliyetlerde önemli bir
artış meydana gelmemesine ragmen 2015 ve 2016 yıllarındaki fiyat
hareketlerine ters bir şekilde otogaz satış fiyatlarını toplu olarak artırdığı iddia
edilen bazı bayilere 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiklerine dair bulguya
ulaşılamadığı için herhangi bir para cezası verilmediği,
- Araç yakıtı olarak otogaz LPG kullanan tüketicilerin fiyatlar konusunda diğer araç
sahiplerine kıyasla çok daha hassas olduğu, bu nedenle otogaz bayilerinin satış
fiyatlarından kaynaklanan rekabetçi yapıyı ve piyasadaki genel fiyat seviyesini
göz önüne almasının doğal olduğu,
- Şanlıurfa gibi tek bir ilden oluşan bir coğrafi pazarda otogaz bayilerinin konum,
tanınırlık ve güvenilirlik gibi değişkenlerle pazarda farklılıklar yaratabildiği, bu
nedenle otogaz satış faaliyetinde fiyatların farklılaştığının görülebildiği, fakat
nihayetinde her otogaz bayisinin çevresindeki otogaz bayilerinin fiyat
değişimlerini takip etmek zorunda olduğu, bu nedenle fiyat farklılıklarının çok
yüksek olmasının söz konusu olmadığı,
20-36/505-223
15/28
- Satış fiyatı ile alış fiyatının her zaman birbiriyle uyumlu olmasının beklenmesinin
rekabetçi piyasa modeli ile çeliştiği, 01.07.2019-01.08.2019 tarihleri arasında
otogaz bayilerine bildirilen tavan fiyat seviyesinin sabit kaldığı, ortalama alım
maliyetlerinin ise düştüğünün görüldüğü, aynı dönemde bazı otogaz bayilerinin
satış fiyatlarının sabit kaldığı bazı bayilerin ise maliyet düşüşlerinden daha fazla
miktarda olmak üzere indirime giderek yoğun bir rekabet içine girdiği, indirim
gerçekleştiren bayilerin söz konusu indirimlerin devamlılığını sağlayamadığı ve
fiyat artışına gittiği, dolayısıyla bu durumun olağan olduğu,
- ARUSOĞLU’nun dağıtım firması olan AYGAZ ile marj paylaşım sistemine göre
çalıştığı, bu kapsamda belirlediği LPG otogaz satış fiyatını AYGAZ’a bildirdiği ve
AYGAZ’ın satış fiyatını yeniden ayarladığı, ARUSOĞLU’nun maliyetlerden
ziyade piyasa koşullarına göre LPG otogaz satış fiyatını belirlediği, Temmuz
2019 dönemi itibarıyla yaşanan yoğun rekabet sonucunda dağıtım firması ile
arasındaki kâr marjı paylaşımı ilişkisi çerçevesinde ARUSOĞLU’nun, kendine
düşen kâr marjından büyük ölçüde fedakarlık ettiği ve bu nedenle kâr marjının 6
kuruşa kadar düştüğü, düşen kâr marjı ile bir ay boyunca satış yapıldığı fakat bu
durumun sürdürülebilir olmaması sebebiyle 01.08.2019 tarihi saat 14.49’da fiyat
artışına gidildiği, fiyat yükselişinin düşen tavsiye edilen satış fiyatı veyahut artan
alış fiyatı ile bir ilişkisinin bulunmadığı,
- Fiyat artışının 01.08.2019 tarihinde yapıldığı fakat AYGAZ tarafından alış
fiyatının 02.08.2019 tarihinde 2,98 TL’den 3,04 TL’ye çıkarıldığı, tavsiye edilen
satış fiyatının ise 02.08.2019 tarihinde 3,64 TL’den 3,41 TL’ye indirildiği, bu
nedenle yaşanan fiyat artışının asıl nedeninin alış ya da tavsiye fiyatların
belirlenmesinden önce gerçekleştiği,
- ARUSOĞLU tarafından 01.08.2019 tarihinde uygulanan otogaz LPG satış
fiyatlarının, Temmuz 2019 dönemi hariç bırakılırsa, 2019 yılının en düşük fiyat
seviyesi olduğu
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.3. BAKIR
(50) BAKIR’ın ilk yazılı savunmasında özetle;
- Şanlıurfa il merkezinde faaliyet gösteren diğer otogaz bayileri ile birlikte LPG
otogaz fiyatlarının belirlenmesinin söz konusu olmadığı ve EPDK tarafından
belirlenen fiyat aralığında satış yapıldığı,
- Dosya konusu iddialara yönelik olarak soruşturma açılabilmesi için somut ve
şüpheye yer vermeyecek bulgu ve delillerin varlığının gerektiği,
- Kurulun 2016 yılında, Şanlıurfa il merkezinde faaliyet gösteren otogaz
bayilerinin otogaz satış fiyatlarını birlikte belirledikleri iddiası ile ilgili yürütülen
önaraştırmada söz konusu iddilara yönelik olarak soruşturma açılmamasına
karar verdiği,
- Delile dayanmayan ve şüpheye dayanarak verilen soruşturma açılması kararı
kapsamında şüpheden sanık yararlanır ilkesinin geçerli olması gerektiği
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.4. BEM
(51) BEM’in ilk yazılı savunmasında özetle;
20-36/505-223
16/28
- Uygulanan LPG otogaz satış fiyatlarının her zaman EPDK’nın belirlediği taban
ve tavan fiyat aralığında olduğu ve hiçbir zaman bu aralığın dışına çıkılmadığı,
- 01.03.2019 ve 03.09.2019 tarihleri arasındaki dönemde çoğu zaman işletme
masraflarını karşılayamayacak kadar kârsız ya da EPDK’nın belirlemiş olduğu
kâr marjının altında satış fiyatlarının belirlendiği ve söz konusu satışların
rekabet koşulları içerisinde gerçekleştiği,
- Yukarı ve/veya aşağı yönlü satış fiyatı değişikliklerinin firmanın kendi ekonomik,
ticari ve finansal durumundan kaynaklandığı
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.5. BOZ KARDEŞLER
(52) BOZ KARDEŞLER’in ilk yazılı savunmasında özetle;
- Kesin bir nitelendirme yapmadan iddia konusu eylemler hakkında uyumlu eylem
ve/veya anlaşma sonucuna varmanın masumiyet karinesine aykırılık teşkil
ettiği,
- Az sayıda rakibin bulunduğu piyasalarda her bir teşebbüsün pazar
politikasındaki değişikliğin diğer teşebbüsler üzerinde önemli bir etki
doğuracağı, bireysel politika değişikliklerinden etkilenme oranındaki yüksekliğin
pazardaki teşebbüsleri birbirine bağlı kılacağı ve etkileyeceği, bunun
sonucunda piyasada aynı yönlü davranışların kendiliğinden meydana geleceği,
- EPDK verilerine göre Şanlıurfa il merkezinde 312 adet otogaz bayisinin
bulunduğu ve önaraştırma kapsamında 44 adet otogaz bayisinin incelemeye
dahil edildiği, il dahilinde yer alan 312 adet otogaz bayisinin tamamına ilişkin bir
inceleme yapılması durumunda varılacak sonucun daha farklı olacağı,
- 2019 yılının “Göbeklitepe Yılı” ilan edilmesi nedeniyle bölgeye gelen yerli ve
yabancı turist sayısında artış yaşandığı, bu nedenle resmi taban ve tavan
fiyatları çerçevesinde kazanç oranından kısıntı yapılarak bölgedeki turizmin
canlanmasına katkı sunmak amacıyla LPG otogaz satış fiyatında indirime
gidildiği, akabinde oluşan bu kazanç kaybının giderilmesi zorunluluğun doğması
ve ticari işletmenin devamlılığı için diğer otogaz bayilerinin fiyat tabelalarına ilan
edilen otogaz LPG satış fiyatları da gözetilerek fiyatlarda artışa gidildiği,
fiyatlarda yapılan bu değişikliklerin diğer teşebbüslerden bağımsız bir irade ile
gerçekleştirildiği,
- Soruşturma bildiriminde ifade edildiği üzere alış ve tavan fiyatlarında
gerçekleşen düşüşe rağmen satış fiyatlarında gerçekleşen yakın tarihli artışların
uyumlu eylem olarak kabul edilemeyeceği, uyumlu eylem olarak kabul
edilebilmesi için fiyat değişikliklerinin en azından aynı gün, aynı saat veya aynı
dakika diliminde gerçekleşmiş olmasının gerektiği, nitekim dağıtıcı firmaların
tavsiye niteliğindeki fiyat değişikliklerini farklı saatlerde bayilerine bildirdiği,
- Şanlıurfa il genelinde yer alan 312 adet otogaz bayisi olmasına rağmen
önaraştırma kapsamına tüm istasyonların dahil edilmediği,
- LPG otogaz litre satış fiyatının dağıtım şirketleri tarafından, depo satış fiyatları
üzerine bayinin çeşitli masrafları ve bulunduğu bölgenin nakliye ücretlerinin
eklenmesiyle oluşturulan tavsiye edilen pompa satış fiyatlarının bayilere
bildirildiği, bayilerin tavsiye edilen satış fiyatına uyup uymama konusunda özgür
olduğu, yasal olarak fiyat panosunda yayımlanması zorunlu olan LPG satış
20-36/505-223
17/28
fiyatlarının piyasadaki diğer teşebbüsler tarafından uygulanmasının cezaların
şahsiliği ilkesine aykırılık teşkil ettiği
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.6. BOZAN SARI
(53) BOZAN SARI’nın ilk yazılı savunmasında özetle;
- Yerinde inceleme kapsamında raportörlerce gerçekleştirilen incelemede
başvuru konusu iddialara yönelik olarak herhangi bir delile rastlanmadığı,
- BOZAN SARI tarafından belirlenen LPG otogaz litre satış fiyatlarının 5307 sayılı
Kanun ve ikincil mevzuat çerçevesinde yasal sınırlar içinde kaldığı, diğer
teşebbüsler ile arasında oluşan satış fiyatları benzerliklerinin diğer
teşebbüslerle eylem ve fikir birliği içerisinde olunduğunu gösterebilmesi için
somut ve inandırıcı bir delilin bulunmadığı,
- Soruşturma kapsamında Akçakale yol güzergahında 15 adet otogaz bayisinin
bulunduğu, uzun süredir söz konusu otogaz bayileri ile rekabetin devam ettiği,
fiyat birlikteliği olması durumunda indirim öncesi ve indirim sonrası dönemlerde
de satış fiyatlarının aynı olması gerektiği,
- Şanlıurfa ilinde faaliyet gösteren 313 adet otogaz bayisi içerisinden 24 adet bayi
tarafından uygulanan fiyatların birbirine yakın olmasının rakipler arasında satış
fiyatlarına ilişkin bir anlaşmanın/uyumlu eylemin varlığını göstermeyeceği,
tavsiye fiyatın altında olmak koşulu ile bayilerin fiyatları serbestçe belirleme
yetkisinin olduğu, tavsiye edilen satış fiyatı düştüğü halde bayinin satış fiyatını
değiştirmemesinin rakipler arasında satış fiyatlarına ilişkin bir
anlaşmanın/uyumlu eylemin varlığını göstermeyeceği,
- 02.08.2019 tarihinde gerçekleştirilen fiyat artışının personel maaşları, elektrik,
bakım ve onarım vs. gider kalemlerinden kaynaklandığı
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.7. COŞANDAL
(54) COŞANDAL’ın ilk yazılı savunmasında özetle;
- EPDK tarafından belirlenen fiyat aralığında ve dağıtım firması tarafından
belirlenen karlılık marjına ve tavsiye satış fiyatına uygun olarak satış yapıldığı,
- Şanlıurfa ili merkez ilçesinde faaliyet gösteren otogaz bayilerinin aynı tarihlerde
fiyat artırması ve düşürmesine dayanan birlikte hareket edildiği iddiasına yönelik
olarak hazırlanan raporun kesin delil niteliğindeki belge ve verilerden uzak
olduğu
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.8. ÇAVUŞLAR
(55) ÇAVUŞLAR’ın ilk yazılı savunmasında özetle;
- Şanlıurfa-Gaziantep karayolu üzerinde şehir dışında faaliyet gösteren
ÇAVUŞLAR’ın yakın çevresinde yerleşim alanının bulunmadığı, şehir
merkezinden yakıt temini maksatlı müşterilerin gelmesinin mümkün olmaması
nedeniyle ÇAVUŞLAR ve şehir merkezinde bulunan diğer otogaz bayilerinin
birlikte hareket etmelerinin ve rekabeti engelleyici bir oluşum içerisinde
bulunmalarının mümkün olmadığı,
20-36/505-223
18/28
- Arzedilen malın emtia değeri, kalitesi, ürün çeşitliliği, dağıtıcı bayilerin
tanınırlığı, müşteri portföyü ve portföydeki müşterilerin sosyo-ekonomik
durumları gibi hususlar göz önüne alındığında birlikte hareket ettiği iddia edilen
teşebbüslerin birbirlerinden farklılaştığı,
- 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir teşebbüsün varlığı ve
teşebbüsler arasındaki ortak hareketten söz edilebilmesi için asgari olarak yıl
içindeki tüm fiyat artışları ve indirimlerinde ya da birçoğunda teşebbüslerin ortak
hareket etmesinin gerektiği,
- Altı aylık incelenen dönem kapsamında yalnızca 02.08.2019 tarihindeki birkaç
teşebbüs açısından gerçekleşen fiyat paralelliğinden hareketle 24 teşebbüsün
ortak hareket ettiği sonucuna varılamayacağı,
- Eğer soruşturma kapsamındaki teşebbüsler arasında kâr amacı ile
gerçekleştirilen bir fiyat birlikteliği söz konusu olsaydı bu birlikteliğin yılın sadece
bir günü devam etmeyeceği ve daha uzun süreli olması gerektiği,
- Ağustos ayının Şanlıurfa’nın nüfus yoğunluğunun en az olduğu ay olması
sebebiyle 1-2 Ağustos tarihleri arasında iddia konusu fiyat artışının
gerçekleştirilmesinin rasyonel olmadığı,
- 02.08.2019 tarihinde LPG piyasasında 22 kuruşluk bir indirimin söz konusu
olduğu, fiyatlar konusunda birlikte hareket ettiği iddia edilen teşebbüslerin,
dağıtıcı firmalardan kaynaklı olarak alış fiyatlarının farklılaştığı, bu nedenle farklı
dağıtıcı firmalar tarafından farklı düzeylerde belirlenen tavsiye satış fiyatları
sonucunda teşebbüslerin fiyatları belirleme noktasında ortak hareket
etmelerinin rasyonel olmadığı,
- Teşebbüslerin birlikte hareket ettiğinden söz edilebilmesi için satış fiyatlarında
eşit ya da birbirine yakın artışların olması gerekirken rapor kapsamında 9 ila 47
kuruşluk geniş bir fiyat artışı aralığının değerlendirildiği,
- ÇAVUŞLAR’ın da dahil olduğu iktisadi bütünlüğün içerisinde Şanlıurfa il
merkezinde farklı adreslerde farklı dağıtıcı bayi konumunda çok sayıda
akaryakıt ve LPG istasyonunun faaliyet gösterdiği, eğer söz konusu iddialar
doğru olsa idi iktisadi bütünlük içerisindeki her şirketin rasyonel olarak rekabeti
engelleyici şekilde hareket etmesi gerektiği fakat yalnızca ÇAVUŞLAR’ın işbu
soruşturmaya dahil edildiği
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.9. ÇİFTKAR
(56) ÇİFTKAR’ın ilk yazılı savunmasında özetle;
- 02.08.2019 tarihinde şirket personelinin sehven gerçekleştirdiği işlem
neticesinde satış fiyatının 3,18 TL olarak belirlendiği, 03.08.2019 tarihinde ise
satış fiyatının 3,39 TL olarak düzeltildiği,
- Dağıtıcı firmanın tavsiye fiyatı ile uyumlu ve istikrarlı bir satış politikasının
izlendiği ve diğer teşebbüsler ile uyumlu bir fiyat belirlemesinin yapılmadığı
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.10. DELEN
(57) DELEN’in ilk yazılı savunmasında özetle;
20-36/505-223
19/28
- Arzedilen malın emtia değeri, kalitesi, ürün çeşitliliği, dağıtıcı bayilerin
tanınırlığı, müşteri portföyü ve portföydeki müşterilerin sosyo-ekonomik
durumları gibi hususlar göz önüne alındığında birlikte hareket ettiği iddia edilen
teşebbüslerin birbirlerinden farklılaştığı,
- 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir teşebbüsün varlığı ve
teşebbüsler arasındaki ortak hareketten söz edilebilmesi için asgari olarak yıl
içindeki tüm fiyat artış ve indirimlerde ya da birçoğunda teşebbüslerin ortak
hareket etmesi gerektiği lakin 31.07.2019-03.08.2019 tarihleri arasında sadece
02.08.2019 tarihinde fiyatlarda indirimin söz konusu olduğu ve ardından
fiyatlarda dalgalanmaların meydana geldiği,
- Soruşturma bildiriminde 6 aylık incelenen dönem kapsamında yalnızca
02.08.2019 tarihindeki birkaç teşebbüs açısından gerçekleşen fiyat
paralelliğinden hareketle 24 teşebbüsün ortak hareket ettiği sonucuna
varılamayacağı,
- Eğer soruşturma kapsamındaki teşebbüsler arasında kâr amacı ile
gerçekleştirilen bir fiyat birlikteliği söz konusu olsaydı bu birlikteliğin yılın sadece
bir günü devam etmeyeceği ve daha uzun süreli olması gerektiği,
- Ağustos ayının Şanlıurfa’nın nüfus yoğunluğunun en az olduğu ay olması
sebebiyle 1-2 Ağustos tarihleri arasında iddia konusu fiyat artışının
gerçekleştirilmesinin rasyonel olmadığı,
- 02.08.2019 tarihinde LPG piyasasında 22 kuruşluk bir indirimin söz konusu
olduğu, fiyatlar konsunda birlikte hareket ettiği iddia edilen teşebbüslerin,
dağıtıcı firmalardan kaynaklı olarak alış fiyatlarının farklılaştığı dolayısıyla
teşebbüsler arasında bir birlikteliğin varlığından bahsedilemeyeceği,
- Teşebbüslerin birlikte hareket ettiğinin söz edilebilmesi için satış fiyatlarında eşit
ya da birbirine yakın artışların olması gerekirken rapor kapsamında 9 ila 47
kuruşluk geniş bir fiyat artışı aralığının değerlendirildiği,
- Teşebbüse ait Şanlıurfa şehir merkezinde aynı dağıtıcı firma ile çalışan üç farklı
akaryakıt ve LPG istasyonu bulunmakta iken bunlardan sadece birinin rekabete
aykırı hareket etmiş olduğu iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.11. İZOL
(58) İZOL’ün ilk yazılı savunmasında özetle;
- 01.03.2019-02.09.2019 tarihleri arasında yalnızca 31.07.2019 ve 03.08.2019
tarihlerinin baz alınarak uyumlu eylemde bulunulduğu iddiasının yerinde
olmadığı ve sadece söz konusu tarihler baz alınarak soruşturma açılması kararı
verilmesinin hukuka ve kanuna uygun olmayacağı,
- İZOL’ün kaliteli bir hizmet anlayışı ve müşteri memnuniyeti odaklı yaklaşımı göz
önüne alındığında diğer bayilerden farklı bir fiyat uygulamasının rekabete aykırı
bir durum teşkil etmeyeceği,
- Uygulanan fiyatların EPDK tarafından belirlenen tavan fiyatların üzerinde
olmadığı,
- Cumartesi ve pazar günleri İZOL tarafından “Halk Günü” adı altında indirimli
satışların gerçekleştirildiği,
20-36/505-223
20/28
- Şanlıurfa il merkezinde bulunan her bayinin kendine özgü bir müşteri
potansiyelinin ve satış grafiğinin bulunduğu; müşteri profili, bayinin yol
güzergahı üzerinde bulunup bulunmadığı ve bayinin konumu gibi hususların
bayilerin satış grafiklerini etkilediği,
- LPG satışlarında çevre illerdeki fiyatların dahi müşterinin satın alma kararına
etki edeceği,
- Ticari kazanç elde etmek için kaliteli hizmet ve müşteri memnuniyeti sağlama
amacıyla gerçekleştirilen fiyat değişimlerinin uyumlu eylem olarak
nitelendirilemeyeceği,
- Oligopol pazarlarda gerçekleşen teşebbüsler arasındaki paralel davranışların
tespit edilebilmesi için ayrıntılı ekonomik analizlerin yapılması gerektiği, bu
analizlerde ilgili pazarda gerçekleşen fiyat artışlarının zamanlamaları, artış
oranları, üretimde kullanılan önemli girdilerdeki maliyet artışları, nihai satış
fiyatlarının oluşumunda etkili olan faktörler ve enflasyon oranı gibi çeşitli
kriterlerin incelenmesi gerektiği,
- Teşebbüsler arasında gerçekleşen her aynı yönlü davranışın rekabet ihlali
olarak değerlendirilemeyeceği, zira pazardaki teşebbüslerin birbirlerine göre
aksiyon almasının oldukça olağan bir durum teşkil ettiği,
- Teşebbüslerin rekabeti sınırlamak veya bertaraf etmek gibi bir düşünceye
sapmaksızın kendi iradeleriyle benzer veya aynı piyasaya girmelerinin uyumlu
eylem teşkil etmeyeceği, zira bir teşebbüsün vereceği kararlarda rakibine göre
hareket ettiği,
- İZOL’ün diğer teşebbüsler ile fiyatlamaya yönelik olarak ortak hareket etmediği
ve irtibat kurmadığı, benzer satış fiyatlarının rekabet ve piyasa koşullarından
kaynaklandığı
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.12. KEPİRLİ
(59) KEPİRLİ’nin ilk yazılı savunmasında özetle;
- KEPİRLİ’nin Şanlıurfa-Mardin yolu üzerinde şehir dışında bir konumda
bulunması nedeniyle şehir merkezinden yakıt ikmali için gelen herhangi bir
müşterisinin bulunmadığı, dolayısıyla diğer teşebbüsler ile ortak hareket ederek
rekabeti engelleyici davranışlarda bulunduğundan söz edilemeyeceği,
- Birlikte hareket ettiği iddia edilen teşebbüslerin en azından müşteri profillerinin,
konumlarının, sunulan ürün kalitesinin ve dağıtıcı firmaların benzer olmasının
gerektiği, oysa soruşturma konusu bayilerin her birinin dağıtıcı bayilerinin ve
konumlarının farklılaştığı,
- Altı aylık bir zaman zarfı içerisinde yalnızca 02.08.2019 tarihinde gerçekleşen
fiyat değişimlerinden hareketle birlikte hareket edildiği iddiasında
bulunulamayacağı,
- Raporda soruşturma konusu diğer teşebbüsler tarafından 02.08.2019 tarihinde
belirlenen fiyatların birbirine çok yakın olduğunun ifade edildiği fakat yine aynı
raporda fiyat aralığının yaklaşık 50 kuruş olduğundan da bahsedildiği, fiyat
paralelliğinden söz edilebilmesi için fiyat aralığının birbirine yakın olmasının
gerektiği
hususları ifade edilmiştir.
20-36/505-223
21/28
I.4.2.1.13. OKAY
(60) OKAY’ın ilk yazılı savunmasında özetle;
- Uyulanan fiyatların EPDK’nın belirlediği taban ve tavan fiyatlar dikkate alınarak
belirlendiği, diğer firmalarla hareket etmek gibi bir durumun söz konusu
olmadığı,
- Dosya kapsamında soruşturma açılmasının sebebinin net olarak ortaya
konulmadığı, ortak toplantı veya kararın alındığını işaret eder nitelikte bir
belgenin bulunmadığı,
- Otogaz satış fiyatlarındaki fiyat paralelliğinin soruşturma açılması için yeterli
olmadığı ve AB hukukunda uyumlu eylemden bahsedilmesi için daha uzun süreli
bir dönemde anlaşmanın olması gerektiği (beş ve daha uzun yıl) ancak somut
olayda sadece bir aylık kısa bir dönemin dikkate alındığı,
- AB hukuku çerçevesinde uyumlu eylemin varlığı için gerekli olan unsurların
mevcut dosyada bulunmadığı,
- Kurulun Süt kararında29 da uygulama paralelliğinin değil bilinçli olarak yaratılan
paralelleliğin arandığı,
- Paralel davranışların paralellik bilinci taşıyan ve taşımayan davranışlar olarak
ikiye ayrılmasının önemli olduğu, bilinçli paralelliğin, paralelliğin tesadüfi
olmadığı ve teşebbüslerin söz konusu durumun farkında olduğu gerçeğini işaret
ettiği, dolayısıyla oligopol piyasalarda teşebbüslerin benzer veya aynı
davranışlar içinde olmalarının uyumlu eylemin varlığından bahsedilebilmesi için
yeterli olmadığı,
- AB ve Amerika Birleşik Devletleri uygulamalarında rakip işletme sahiplerinin
veya yöneticilerinin görüşmelerinin, toplantıya katılmalarının ve aynı otelde
kalmış olmalarının dahi aralarında bir bağlantının kurulduğuna dair delil olarak
kabul edilmediği,
- Böyle bir bağlantının kurulmuş olmasının da yeterli olmadığı, bu bağlantıyı takip
eden bir davranışın uyumlu eylem olarak nitelendirilebileceği, ancak OKAY’ın da
yer almış olduğu söz konusu soruşturma ile ilgili olarak diğer rakip firmalar ile
herhangi bir bağlantının tespit edilemediği ve bu nedenle soruşturmanın
kapatılması gerektiği,
- Nitekim Kurulun Maya Üreticileri kararında30 da "oligopolistik piyasalarda faaliyet
gösteren teşebbüsler arasında gözlemlenen paralel davranışlar, tarafların
uyumlu eylem halinde olduklarına ilişkin önemli deliller olmakla birlikte, bunlar
başka delillerle desteklenmeden tek başlarına uyumlu eyleme işaret etmezler.”
ifadelerinin yer aldığı,
- Kurulun bir diğer kararında da "uyumlu eylem karinesi mutlak değil, aksinin ispatı
mümkün olan bir karinedir. Dolayısıyla 4054 saylı Kanun m.59'un öngördüğü
durumlardan birinin ortaya çıkması veya ilgili pazar koşullarının rekabetin
bozulduğu pazarlardakine benzerlik göstermesi halinde, uyumlu eylemde
bulunduğu iddia edilen teşebbüslerin, bu karineyi tersine çevirme imkânı vardır.
Bu imkân 4. maddede ekonomik ve rasyonel gerekçeler gibi objektif kriterlerle
sınırlandırılmıştır." hükmünün havi olduğu,

29 Rekabet Kurulunun 23.03.2000 tarih ve 00-11/109-54 sayılı kararı.
30 Rekabet Kurulunun 27.06.2000 tarih ve 00-24/255-138 sayılı kararı.
20-36/505-223
22/28
- Kurulun bir diğer kararına31 dayanak olan, teşebbüslerin paralelliğin kendi bilinçli
davranışlarından değil, piyasa koşullarından kaynaklandığını ispat etmeleri
durumunda uyumlu eylem karinesini çürütebilecekleri,
- Bu çerçevede, raportörlerin elinde bulunan geniş soruşturma yetkilerine rağmen
elde ettikleri delillerin yanlış değerlendirebileceği ihtimalinin de göz önünde
bulundurulması ve şüpheden sanık yararlanır ilkesinin dikkate alınmasının
yerinde olacağı,
- Birleşik Krallık Rekabet Hukuku Temyiz Mahkemesi tarafından Napp v Director
General of Fair Trading ([2002] CAT I [2002] CompAR 13) kararında olduğu gibi
ciddi ekonomik sonuçlar doğuran rekabet hukuku yargılamalarının sağlam
deliller ile desteklenmesi gerektiği hususunun yer aldığı,
- Benzer şekilde AB rekabet hukuku uyarınca teşebbüslerin kartel toplantısına
katıldığının ispatında toplantıya katılan diğer teşebbüsler tarafından kaleme
alınmış birtakım belgelerin kullanılabildiği, dolayısıyla bir teşebbüsün söz
konusu kartel toplantısına başka bir amaçla gittiğini açık bir şekilde toplantıda
bulunanlara ifade ederek kendini toplantıda konuşulan konulardan açık bir
şekilde uzaklaştırmadığı müddetçe rekabet hukuku ihlali gerçekleştirmiş
sayılacağı,
- Sonuç olarak OKAY hakkında başlatılan soruşturmanın kapatılması gerektiği
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.14. KESKİNBIÇAK
(61) KESKİNBIÇAK’ın ilk yazılı savunmasında özetle;
- LPG sektörünün oligopolistik bir yapıya sahip olduğu, bu sebeple LPG
piyasasında bulunan teşebbüslerin paralel davranışlarının teşebbüsler arası
oligopolistik bağımlılıktan kaynaklandığı,
- Teoride, oligopolistik bağımlılıkta teşebbüslerin, rakiplerinin davranışlarını
dikkate alarak faaliyette bulundukları, oligopolistik bir piyasada faaliyet gösteren
teşebbüslerin kendi aldıkları kararların rakip teşebbüslerin kararlarını etkilediğini
bildikleri, bir teşebbüsün kârının sadece teşebbüsün kendi kararına değil,
rakiplerinin vereceği kararlara da bağlı olduğu ve bu şekildeki bağımlılık sonucu
oligopolistik piyasalarda paralel davranışların ortaya çıktığının kabul edildiği,
- Bu durumda, oligopolistik yapıdaki bir piyasada paralel davranışların diğer birçok
sektörün aksine uyumlu eylemin varlığına asla karine teşkil etmeyeceği ve
oligopolistik piyasalarda ancak teşebbüsler arasında koordinasyonun varlığının
ispatı durumunda uyumlu eylemden ve bunun neticesi olan rekabet ihlalinden
söz edilebileceği,
- Nitekim AB Adalet Divanının, "Dyestuffs" kararında uyumlu eylemin, anlaşma
düzeyine ulaşmamakla birlikte teşebbüslerin rekabetin risklerine karşı
oluşturulan ve bilinçli olarak ikame ettikleri koordinasyon biçimi olarak
tanımlandığı,
- "Sugar" kararında, teşebbüslerin rakiplerinin mevcut ve öngörülebilir
davranışlarına rasyonel olarak ayak uydurmalarının hukuka uygun olduğu,
ancak toplantılar ve doğrudan ya da dolaylı bilgi değişimlerinin geleceğe ilişkin

31 Rekabet Kurulunun 24.07.2001 tarih ve 01-10/100-24 sayılı kararı.
20-36/505-223
23/28
belirsizlikleri ortadan kaldırarak paralel davranışlara yol açacağı ve bu durumun
rekabet ihlali oluşturacağı,
- Pazarın yapısı nedeniyle teşebbüslerin paralel davranışlarda bulunması
durumunda, bu paralel davranışların gizli bir anlaşma veya uyumlu eylem
sonucu olup olmadığının tespitinde, davranışın makul, mantıklı bir nedeninin
olup olmadığı, diğer teşebbüslerle uyumlu bir şekilde gerçekleştirilen davranışın
teşebbüsün çıkarına olup olmadığı, teşebbüsler arasında bir bağlantının olup
olmadığı, teşebbüsler arasında doğrudan ya da dolaylı iletişimi sağlayan
yöntemlerin kullanılıp kullanılmadığı, bilgi alışverişi gibi kolaylaştırıcı eylemlerin
olup olmadığı gibi hususların dikkate alınması gerektiği,
- Bu açıdan bakıldığında ilgili soruşturmada, adı geçen diğer otogaz bayileri ile
kendileri arasında uyumlu eylem şüphesinin varlığı için fiyat benzerliğine ek
olarak teşebbüsler arasında gerçekleşmiş bir iletişimin bulunması gerekirken, bu
hususa dair herhangi bir tespitin olmadığı,
- Diğer otogaz bayileri ile aralarında uyumlu eylem şüphesini haklı çıkarabilecek
türden bir iletişimin hiçbir zaman vaki olmadığı,
- Ürünün homojen ve piyasanın da şeffaf olduğu durumlarda piyasadaki
teşebbüslerin sunduğu fiyatların benzeşmesinin oldukça normal olduğu,
fiyatların istasyonların önünde yer alan tabelalardan ilan edilmesi ve
Şanlıurfa'nın küçük bir yer olması nedeniyle diğer istasyon sahiplerinin rakiplerin
fiyatlarını görebildikleri ve bu sebeple de fiyatların benzerlik göstermesinin
hayatın olağan akışına aykırı olmadığı,
- Kurulun Konya’daki otogaz bayileri ile ilgili, çok benzer, hatta neredeyse
tamamen aynı koşullara sahip emsal bir rekabet ihlali dosyasında32, benzer
gerekçelerle salt fiyat benzerliğinin uyumlu eylem ve bunun neticesi olarak
rekabet ihlali sayılmayarak dosyanın önaraştırma sürecinde kapatıldığı,
- Fiyat paralelliğinin tek başına uyumlu eylem olarak nitelenemeyeceği hususunda
Kurulun Şanlıurfa'da faaliyet gösteren otogaz bayileri hakkında verdiği kararda33
hakkında önaraştırma yürütülen teşebbüslere ilişkin anlaşma ve/veya uyumlu
eylemin varlığına işaret eden herhangi bilgi, belge ya da tespite
ulaşılamadığından soruşturma açılmaması kanaatine varıldığı,
- Bir an için ihlalin varlığı kabul edilse dahi Şanlıurfa il merkezinde faaliyet
gösteren firmaların çokluğu dikkate alındığında rekabetin kısıtlanmayacağı ve
dolayısıyla bu türden bir anlaşmanın ekonomik olarak rasyonel olmayacağı,
- Mevcut dosya kapsamında Kurulun önceki kararları ile paralel olacak şekilde
4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde karar
verilmesinin daha uygun olacağı
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.15. UĞURLU
(62) UĞURLU’nun ilk yazılı savunmasında özetle;
- Otogaz bayileri ile kendilerinin LPG fiyatlarını belirlemeye yönelik ortak bir
girişim veya irade birliğinin söz konusu olmadığı, her ne kadar soruşturma
bildiriminde kanun kapsamındaki karineye dayanılarak haklarında olumsuz bir

32 Rekabet Kurulunun 09.05.2013 tarih ve 13-27/362-166 sayılı kararı.
33 Rekabet Kurulunun 06.12.2016 tarih ve 16-42/685-304 sayılı kararı.
20-36/505-223
24/28
kanaate varılmış olsa da iddia edilen suçlamaların yasal dayanağının
bulunmadığı,
- LPG Kanunu’nda yer alan hükümlere de riayet edilerek faaliyetlerin yürütüldüğü
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.16. GÖKOĞLU
(63) GÖKOĞLU’nun ilk yazılı savunmasında özetle;
- Satışların EPDK tarafından belirlenen fiyat aralığında gerçekleştirildiği,
- Kurulun 2016 yılında aynı konuya ilişkin yürüttüğü önaraştırma sonucunda
soruşturma açılmasına yer olmadığı kararına oy birliğiyle ulaştığı,
- Delillere değil de sadece şüpheye dayanılarak haklarında açılan soruşturmanın
şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince iptalinin gerektiği,
- 31 Temmuz-3 Ağustos tarihleri arasında satış fiyatlarında gerçekleşen artışların
diğer teşebbüslerin uyguladıkları fiyatlardan kaynaklanmadığı
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.17. KOÇ
(64) KOÇ’un ilk yazılı savunmasında özetle;
- Uyumlu eylem karinesi uyarınca tarafların otogaz fiyatlarını müşterek olarak
belirledikleri ve 4054 sayılı Kanun’un ilgili maddelerine aykırılık teşkil ettikleri
yönündeki değerlendirmenin tamamen zorlama ve eksik olduğu,
- Önaraştırma sırasında taraflardan sekiz aylık veri istense de değerlendirme
aşamasında sadece 1-3 Ağustos tarihleri arasındaki fiyat hareketlerinin
incelenenerek ihlal iddiasında bulunulduğu,
- Şirketlerinin piyasa koşulları altında OPET tarafından bildirilen tavan fiyatlarını
geçmeyecek şekilde ve genellikle fiyat indirimi uygulayarak tüketici lehine
fiyatlandırma yaptığı ve soruşturma bildiriminde yer verilen iddiaların kabul
edilemeyeceği
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.18. MAHMUT OĞULLARI
(65) MAHMUT OĞULLARI’nın ilk yazılı savunmasında özetle; LPG satış fiyatlarının,
AYGAZ’ın EPDK’ya bildirdiği satış fiyatını geçmeyecek şekilde belirlendiği ve
soruşturma bildiriminde adı geçen teşebbüslerle herhangi bir görüşme ya da toplantının
yapılmadığı hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.19. PABUÇCU
(66) PABUÇCU’nun ilk yazılı savunmasında özetle;
- Az sayıda rakibin bulunduğu piyasalarda doğal olarak bir teşebbüsün pazar
politikasındaki değişikliğinin diğeri üzerinde önemli bir etki doğuracağı ve bunun
sonucunda piyasada aynı yönlü davranışların kendiliğinden meydana
gelebileceği,
- Diğer yandan uyumlu eylem karinesi, kesin bir karine olmadığından aksinin
ispatlanmasının mümkün olduğu, dolayısıyla taraflardan her birinin uyumlu
eylemde bulunmadığını ispatlayarak sorumluluktan kurtulabileceği hususuna
Kurulun çeşitli kararlarında değinildiği,
20-36/505-223
25/28
- Uyumlu eylem karinesinin ekonomik ve rasyonel gerekçelerle açıklanması
halinde çürütülebileceği,
- EPDK verilerine göre Şanlıurfa ilinde 312 tane istasyon bulunduğu ancak
sadece 44 istasyonun önaraştırmaya dahil edildiği ve bütün istasyonlar dikkate
alınsaydı daha farklı sonuçların elde edileceği,
- Dağıtıcı firmaların bayilere fiyat değişikliklerini bildirdikleri saatlerin dahi farklılık
gösterdiği, fiyatların dağıtıcı tarafından farklı zamanlarda bildirildiği ve
dağıtıcıların fiyat oluşumunda Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. ve ithalatçı
firmaların etkili olduğu,
- Rekabet Kurumu tarafından uygulanan idari para cezalarının hukuk devletinin
temel ilkelerinden olan ve T.C. Anayasası’nın 2. ve 10. maddelerinde yer verilen
belirlilik ve eşitlik ilkesini zedelediği, aynı koşullar altında faaliyet gösteren ve
aynı bulvar, güzergah ve bölgedeki diğer istasyonlar hakkında inceleme
yapılmadığı,
- 2019 yılının Göbeklitepe yılı ilan edilmesi nedeniyle bölgede artan talep sonucu
fiyatların bir süre artış gösterdiği, ancak dönemsel artış ya da azalışların diğer
teşebbüslerden bağımsız olarak gerçekleştirildiği,
- Rekabeti kısıtlayıcı eylemlerin var olmaması halinde karine olarak kabul edilen
durumun hakkaniyete aykırı olduğu, soruşturma bildiriminde fiyat artışlarının
yakın tarihli olduğu belirtilmekte olup uyumlu eylemin varlığından söz etmek için
fiyat değişikliğinin aynı gün, aynı saat hatta aynı dakikada yapılması gerektiği,
- Fiyat değişikliğinin yapılmasının sebebinin kendilerine dağıtıcı tarafından
gönderilen fiyat artışına ilişkin SMS bilgilendirme mesajının olduğu, fiyat
artışlarının ülkenin içerisinde bulunduğu ekonomik koşullardan kaynaklandığı,
- Soruşturma bildiriminde adı geçen teşebbüslerin arasında ticari ya da sosyal bir
bağlantının bulunmadığı, bildirimde adı geçen şirketlerin farklı dağıtım
şirketlerinin bayileri olduğu dolayısıyla bir araya gelip gizli anlaşma yapılması
gibi bir durumun söz konusu olamayacağı,
- Diğer yandan, benzin istasyonlarının petrol fiyatlarını tüketiciye bildirdikleri led
tabelalı ya da kayan yazılı yapılan bildirim panosuna fiyat panosu denildiği, fiyat
panosunda benzin, motorin ve LPG fiyatlarının tüketicinin rahatlıkla
okuyabileceği şekilde olması gerektiği,
- Benzin istasyonlarında ledli fiyat panolarında fiyatların yazılı olmasının
yasalarla standarda bağlanmış olan ülkemizde fiyat panosu olmayan ya da
belirgin bir şekilde okunmayan istasyonlara cezai işlem uygulandığı, dolayısıyla
kendilerinin alenen yayınlamak mecburiyetinde olduğu fiyatları uygulayan diğer
istasyonların eylemlerinden sorumlu olmasının cezaların şahsiliği ilkesine
aykırılık teşkil ettiği,
- Sektörün gerçeklerini yansıtmayan değerlendirmelerin yapıldığı, soruşturma
açılmasına dayanak olarak gösterilen gerekçelerin yetersiz olduğu,
- Daha detaylı bir inceleme yapıldığında incelemeye alınan istasyonların satış
fiyatları ve fiyat değişiklik tarihlerinin birbiriyle örtüşmediği, dolayısıyla uyumlu
eylem karinesinin işletilemeyeceği,
20-36/505-223
26/28
- Yukarıda izah edilen nedenlerle savunmalarının kabulü, müvekkil şirket
aleyhine idari para cezası uygulanmaması ve konunun daha detaylı
açıklanması maksadıyla sözlü savunma yapılması
hususları tespit edilmiştir.
I.4.2.1.20. GÜNDÜ
(67) GÜNDÜ’nün ilk yazılı savunmasında özetle;
- Şanlıurfa merkezinde faaliyet gösteren bayilerin aralarında anlaşarak fiyatları
belirledikleri iddiasının gerçek dışı olduğu,
- 2016 yılında yine aynı konuya ilişkin yürütülen önaraştırmanın soruşturma
açılmadan kapandığı
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.21. ŞANBAY
(68) ŞANBAY’ın ilk yazılı savunmasında özetle;
- Satışların EDPK’nın belirlediği fiyat aralığı göz önüne alınarak tespit edildiği,
- İhlali ortaya koyacak anlaşma, uyumlu eylem veya teşebbüs birliği kararının
olmaması nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilmediği
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.22. ŞANPET
(69) ŞANPET’in ilk yazılı savunmasında özetle;
- Satışların EDPK’nın belirlediği fiyat aralığı göz önüne alınarak tespit edildiği,
- İhlali ortaya koyacak anlaşma, uyumlu eylem veya teşebbüs birliği kararının
olmaması nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilmediği
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.23. ŞEFKAT
(70) ŞEFKAT’in ilk yazılı savunmasında özetle; satışların EDPK’nın belirlediği fiyat aralığı
göz önüne alınarak tespit edildiği, ihlali ortaya koyacak anlaşma, uyumlu eylem veya
teşebbüs birliği kararının olmaması nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilmediği
hususları ifade edilmiştir.
I.4.2.1.24. VİP
(71) VİP’in ilk yazılı savunmasında özetle;
- Fiyatlamanın diğer teşebbüslerden bağımsız olarak yapıldığı ve LPG fiyatları
incelendiğinde diğer teşebbüslerden farklı olduğunun anlaşılacağı,
- Satış fiyatlarının daima Şanlıurfa ortalamasına göre 10-20 kuruş arasında
farklılık gösterdiği, dolayısıyla diğer teşebbüslerle aynı kategoride
değerlendirmelerinin hakkaniyete aykırı olduğu
hususları ifade edilmiştir.

20-36/505-223
27/28
I.4.2.2. Savunmalara İlişkin Değerlendirme
I.4.2.2.1. Şanlıurfa’daki Bütün Akaryakıt Bayilerine Gidilmediğine Yönelik
Savunmalar
(72) Taraflardan bazılarının savunması; Kurul tarafından açılan soruşturmanın kapsamının
Şanlıurfa genelinde 312 adet otogaz bayisi olmasına rağmen inceleme kapsamına tüm
istasyonların dahil edilmediğine yöneliktir.
(73) Şanlıurfa Valiliği tarafından yapılan şikayette, Şanlıurfa il merkezinde bulunan otogaz
bayilerinin, otogaz fiyatlarını birlikte belirledikleri iddia edilmektedir. Bununla birlikte
önaraştırma açılmasını müteakip 11.09.2018 tarihinde Şanlıurfa Barosu Başkanlığı
tarafından yapılan şikayette de söz konusu iddiaların il merkezi özelinde gerçekleştiği
belirtilmektedir. Dolayısıyla inceleme Şanlıurfa il merkezinde faaliyet gösteren otogaz
bayileri özelinde gerçekleştirilmiş olup, il merkezinde yer alan istasyonların hangileri
olduğu EPDK kayıtlarına göre tespit edilmiştir.
I.4.2.2.2. Fiyat Artışının Temmuz Ayında Gerçekleşen Talep Artışından
Kaynaklandığı İddiası
(74) Bu savunma kapsamında, EPDK Aylık Sektör Raporu’ndan 2018 ve 2019 yıllarında
Şanlıurfa ili özelinde gerçekleşen aylık bazlı satış miktarı verileri incelenmiştir.
Tablo 5: 2018 ve 2019 yıllarında Şanlıurfa İlindeki Aylık LPG Satış Miktarları (Ton)
2018
LPG Satış
Miktarları
2019
LPG Satış
Miktarları
Bir Önceki Yılın Aynı
Ayına Göre Değişim
Miktarı
2019 Yılı İçin Aylar
Arası Değişim Miktarı
OCAK 6.153,827 6.697,124 543,30 -
ŞUBAT 5.614,230 6.174,929 560,70 -522,20
MART 6.307,576 6.553,155 245,58 378,23
NİSAN 6.307,576 6.446,309 138,73 -106,85
MAYIS 6.209,066 6.145,579 -63,49 -300,73
HAZİRAN 6.737,465 7.250,719 513,25 1.105,14
TEMMUZ 6.589,070 6.689,639 100,57 -561,08
AĞUSTOS 6.999,964 7.220,548 220,58 530,91
EYLÜL 6.438,294 6.899,010 460,72 -321,54
EKİM 6.154,449 7.018,010 863,56 119,00
KASIM 6.063,342 7.235,104 1.171,76 217,09
ARALIK 6.416,636 - - -
Kaynak: EPDK Aylık Sektör Raporları
(75) Tabloda yer verilen satış miktarı verileri Ağustos 2019 ayı için bir önceki aya ve 2018
yılının aynı ayına göre bir miktar yükselişi işaret etmekle birlikte, benzer nitelikte talep
artışı 2019 yılının diğer bazı aylarında da yaşanmıştır. 31.07-03.08.2019 dönemindeki
fiyat artışının bahsigeçen talep artışına yönelik ekonomik gerekçe oluşturmadığı
varsayılsa dahi, teşebbüslerin bir bütün olarak incelenen dönemdeki fiyatlama
davranışlarının tek başına uyumlu eylemin varlığı sonucuna götürmekten uzak olduğu
değerlendirilmiştir.
I.4.2.2.3. Salt Fiyat Paralelliğinin Uyumlu Eylemin Varlığı İçin Yeterli Olmadığına
Yönelik Savunmalar
(76) Teşebbüsler tarafından en çok dile getirilen savunma, gerçekleşen fiyat benzeşmesinin
pazarın yapısı gereği doğal olduğu ve uyumlu eylem ile fiyat artışı yapıldığının ileri
sürülebilmesi için teşebbüslerin aynı veya yaklaşık tarihlerde gerçekleştirdiği fiyat
artışlarının tek başına yeterli olmadığı, aynı zamanda uyumlu eylemde bulunduğu iddia
edilen teşebbüsler arasında bir temasın/iletişimin gösterilmesi gerektiği hususudur.
(77) Değerlendirme bölümünde yer verildiği üzere, teşebbüslerin incelenen dönemdeki
20-36/505-223
28/28
fiyatlama davranışlarının rekabet karşıtı bir birliktelik sonucunda ortaya çıktığını ispata
yeterli bulgu olmadığından, uyumlu eylem içinde olduklarına yönelik bir kanaate
varılmamıştır.
J. SONUÇ
(78) 11.10.2019 tarih 19-35/516-M sayılı Kurul kararları uyarınca yürütülen soruşturma ile
ilgili olarak düzenlenen Rapor’a, Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara ve
incelenen dosya kapsamına göre; hakkında soruşturma yürütülen;
- Alaaddin Çataltaş Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.
- Arusoğlu Petrol İnş. Taş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Bakır Petrol Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Bem Petrol Tur. İnş. Tek. Gıd. San ve Tic. Ltd. Şti.
- Boz Kardeşler Petrol Ürünleri İth. İhr. San. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.
- Bozan Sarı ve Oğulları Akaryakıt Nakliyat Turizm Seyahat İth. İhr. Tic. ve San.
Ltd. Şti.
- Çavuşlar Petrolcülük Uluslararası Nakliyat Taahhüt Dış Ticaret Ltd. Şti.
- Çiftkar İnşaat Emlak Petrol Tekstil Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Coşandal Petrol Tesisleri İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.
- Delen Akaryakıt Nakliyat İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İzol Petrol- Çetin İZOL
- Keskinbıçak Petrol İnşaat Nakliyat Tarım Aletleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Kepirli Akaryakıt ve Müştemilatı Tesisleri Ltd. Şti.
- Koç Taahhüt Pet. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.
- Mahmut Oğulları Gıd. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Mehmet Gökoğlu
- Mustafa Gündü Petrol İnş. Gıd. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Okay Akaryakıt Ürünleri İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Pabuçcu Petrol - Mehmet Ali PABUÇCU,
- Şanpet İnş. Pet. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Şanbay Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Şefkat Petrolcülük Gıda Tarım İletişim Tic. ve San. Ltd. Şti.
- Uğurlu Petrol Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. ve
- Vip İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmediklerine, dolayısıyla aynı Kanun’un 16.
maddesi uyarınca adı geçen teşebbüslere idari para cezası uygulanmasına gerek
olmadığına, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.




Full & Egal Universal Law Academy