Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-3-027 (Devralma) Karar Sayısı : 24-21/475-201 Karar Tarihi : 03.05.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Ömer Mert AKÇİL, Zeynep KUŞDEMİR, Mehmet TUĞRUL, Abdurrahim YİĞİTTEKİN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Vitol Holding B.V Temsilcileri: Av. Erhan EGEMEN, Recep GÜNDÜZ Merdivenköy Mh. Bora Sk. No: 1 Nidakule Göztepe Kat: 3 Kadıköy/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Saras S.p.A.nın tek kontrolünün Vitol Holding B.V. tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 25.03.2024 tarih ve 50260 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 01.04.2024 tarihli ve 50507 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 01.04.2024 tarih ve 2024-3-027/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 04.04.2024 tarihli Rekabet Kurulu (Kurul) toplantısında görüşülmüş ve dosya konusunun ek çalışma yapılmak üzere Kurul gündeminde incelemeye alınmasına karar verilmiştir. (3) Ek çalışma kapsamında işlem taraflarından ek bilgi talebinde bulunulmuş olup cevabi yazılar sırasıyla 19.04.2024 tarih ve 51090 sayı ve 22.04.2024 tarih ve 51148 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Ek çalışma sonucunda hazırlanan 25.04.2024 tarih ve 2024-3-27/BN-01 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (4) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (5) Başvuruda; Saras s.p.A’nın (SARAS) tek kontrolünün Vitol Holding B.V. (VITOL) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir. (…..). (6) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinde birleşme ve devralma sayılan hallerden biri olarak, “kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir veya daha fazla kişi tarafından devralınması” hali sayılmıştır. (7) SARAS, mevcut durumda, %(.....) pay sahipliği ile Moratti Ailesi’nin tek kontrolü altındadır. Bildirim konusu işlemin tamamlanması halinde devre konu SARAS, Moratti Ailesi’nin tek kontrolünden VITOL’ün tek kontrolüne geçeceğinden SARAS’ın kontrol yapısında kalıcı olarak değişiklik meydana gelecektir. Bu bağlamda bildirim konusu
24-21/475-201 2/4 işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir. İşlem taraflarının ciro bilgileri dikkate alındığında 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen ciro eşiklerinin aşıldığı ve bu sebeple bildirim konusu işlemin Kurul iznine tabi bir işlem niteliğinde olduğu anlaşılmıştır. (8) Devralan VITOL, Türkiye'deki rafinerilere ham petrol ve petrol ürünleri, dağıtıcılara ise petrol ürünleri toptan satışının yanı sıra iştirakleri Petrol Ofisi AŞ (PO), Vitol Enerji AŞ (VITOL ENERJİ), Vava Cars Turkey Otomotiv AŞ (VAVACARS) ve Vitol Bunkers Pte. Ltd. (VITOL BUNKERS) aracılığıyla da Türkiye’de faaliyet göstermektedir. Bu çerçevede VITOL ENERJİ, enerji ve doğal gaz ticareti; VAVACARS, ikinci el otomobil satışı; VITOL BUNKERS ise PO işbirliği ile Türkiye’de ihrakiye hizmeti alanında faaliyette bulunmakta olup PO, akaryakıt ve LPG ürünlerinin depolanması, dağıtımı ve perakende satışında faaliyet göstermektedir. (9) Devre konu SARAS ise yurt dışındaki tesislerinden Türkiye’ye akaryakıt ürünleri tedarikinde bulunmaktadır. Bu kapsamda SARAS, (.....) Türkiye’ye motorin satışı gerçekleştirmiş iken (.....) Türkiye’ye fuel-oil tedarikinde de bulunmuştur. VITOL’ün Türkiye’de toptan satışını gerçekleştirdiği ürünler arasında motorin ve fuel-oil de yer aldığı için VITOL ve SARAS’ın fuel-oil toptan satışı ve motorin toptan satışı faaliyetleri arasında yatay bir örtüşmenin meydana geldiği anlaşılmaktadır. Buna ek olarak SARAS’ın motorin ve fuel-oil toptan satış faaliyetleri (üst pazar) ile VITOL tarafından kontrol edilen PO’nun motorin ve fuel-oil alımına ilişkin faaliyetleri (alt pazar) arasında dikey bir örtüşmenin de bulunduğu tespit edilmiştir. (10) Türkiye’de 2021-2023 yılları arasında toplam motorin arzının rafineri üretimi ile karşılanan kısmı sırasıyla %61,81, %64 ve %56,89 olarak gerçekleşmiş iken fuel-oil arzının rafinerilerce karşılanan kısmı sırasıyla %7,68, %6,8 ve %54,37 olarak gerçekleşmiştir. Bu bakımdan motorin arzının önemli bir kısmının rafineri üretimiyle, fuel-oil arzının ise ağırlıklı olarak ithalat yoluyla sağlandığı anlaşılmaktadır. (11) Aşağıdaki tabloda ise işlem taraflarının Türkiye’ye toptan satışını gerçekleştirmiş oldukları motorin ve fuel-oil ürünlerine ilişkin olarak miktar bazlı pazar payları yer almaktadır. Tablo 1: İşlem Taraflarının Motorin ve Fuel Oil Ürünleri Toptan Satışı Bakımından Pazar Payları (%) (2021-2023) Teşebbüs Ürün Grubu Satış Miktarı (Ton) Pazar Payı (%)1 2021 2022 2023 2021 2022 2023 VITOL Motorin (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) Fuel-oil (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) SARAS Motorin (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) Fuel-oil (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) VITOL+SARAS Motorin (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) Fuel-oil (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu (12) Tablodan da görüldüğü üzere tarafların motorin toptan satışına ilişkin olarak 2021-2023 yıllarındaki toplam pazar payı sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....)’dir. Tarafların 2021-2023 yılları arasında fuel-oil toptan satışına ilişkin toplam pazar payı ise sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....) seviyesindedir. Bu bakımdan tarafların motorin toptan satışı 1 Tarafların pazar payı hesaplanırken gerçekleştirdikleri satışlar, ilgili ürüne ilişkin Türkiye’deki toplam arza oranlanmıştır.
24-21/475-201 3/4 ve fuel-oil toptan satışı pazarlarındaki toplam pazar payının sınırlı bir seviyede kaldığı değerlendirilmektedir. Öte yandan, (.....) görülmektedir. (13) Yukarıda da ifade edildiği üzere SARAS’ın motorin toptan satış faaliyeti (üst pazar) ile VITOL tarafından kontrol edilen PO’nun motorin alım faaliyeti (alt pazar) arasında ve SARAS’ın fuel-oil toptan satış faaliyeti (üst pazar) ile PO’nun fuel-oil alım faaliyeti (alt pazar) arasında dikey örtüşme bulunduğu değerlendirilmektedir. (14) Birleşik teşebbüsün Türkiye’de gerçekleştirdiği toptan motorin satışı miktarı 2021-2023 yılları arasında sırasıyla (.....), (.....) ve (.....) ton olup söz konusu miktarlar ilgili yıllarda Türkiye’deki toplam motorin arzının sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....)’ine tekabül etmektedir. Öte yandan birleşik teşebbüsün Türkiye’deki toptan fuel-oil satış miktarı 2022 ve 2023 yılları arasında sırasıyla (.....) ve (.....) ton olarak gerçeklemiş olup söz konusu miktarlar ilgili yıllarda Türkiye’deki toplam fuel-oil arzının sırasıyla %(.....) ve %(.....)’sına karşılık gelmektedir. Bu bakımdan söz konusu pazarlarda birleşik teşebbüs tarafından satışa sunulan ürünlerin pazarın sınırlı bir bölümünü teşkil ettiğini söylemek mümkündür. Birleşik teşebbüsün satışlarının Türkiye’deki toplam motorin ve fuel-oil arzının sınırlı bir kısmını oluşturması dikkate alındığında birleşen teşebbüsün alt pazardaki rakiplerine girdi kısıtlamasına yönelik rekabetçi endişelerin oluşmadığı değerlendirilmektedir. (15) 2021-2023 yılları arasında PO’nun fuel-oil alımları ilgili yıllarda Türkiye’deki toplam fuel-oil talebinin sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....)’sine karşılık gelmekte olup PO dışındaki alıcıların toplam pazar payı söz konusu yıllarda sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....)’dir. Bu doğrultuda, PO dışındaki diğer alıcıların pazarın önemli bir bölümüne sahip olduğu anlaşılmaktadır. PO’nun motorin alımları ise 2021-2023 yılları arasında Türkiye’deki toplam motorin talebinin sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....)’ine tekabül etmektedir. Dolayısıyla PO dışındaki alıcıların toplam talep içerisindeki payı %(.....), %(.....) ve %(.....) seviyesinde olup pazarın önemli bir kısmını teşkil etmektedir. Bu çerçevede, birleşen teşebbüsün motorin toptan satışı ve fuel-oil toptan satışı pazarlarındaki rakiplerinin bildirim konusu işlemin gerçekleşmesi durumunda da halen yeterli bir müşteri tabanına erişimlerinin bulunacağı değerlendirilmektedir. Bu itibarla birleşen teşebbüsün rakiplerinin müşteri tabanına erişimlerini kısıtlamasına yönelik rekabetçi endişelerin söz konusu olmadığı kanaatine varılmıştır. (16) Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, bildirime konu işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
24-21/475-201 4/4 H.SONUÇ (17) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy