Personel ödemesi
18.04.1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde,
“Bu Yönetmelik, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla,
a) 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kadrolarda,
b) İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında,
c) Düzenleyici ve denetleyici kurumlara ait memur kadrolarında,
d) Özelleştirme kapsam ve programında bulunan kuruluşlar da dahil olmak üzere kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarına ait memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanır.
Ancak,
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 59 uncu maddesinde belirtilen istisnai memurluklara,
b) Mülki İdare Amirliği ve Emniyet Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolara,
c) Kanunlar, tüzükler veya yönetmelikler çerçevesinde yardımcılık ya da stajyerlik dönemi sonunda öngörülen yeterlilik sınavı ve/veya tez aşamalarında başarılı olduktan sonra atanabilecek görevlere,
d) Dışişleri Bakanlığı uzmanlıklarına,
e) Anayasa Mahkemesi Başkanlığına ait 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi kadrolara, Adalet Bakanlığı icra müdür ve yardımcısı kadroları, atanma usul ve esasları Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca yönetmelikle belirlenen Gümrük ve Ticaret Bakanlığı gümrük müdürü, gümrük muhafaza kaçakçılık ve istihbarat müdürü,tasfiye işletme müdürü, gümrük müdür yardımcısı ve bölge amiri kadroları, Sosyal Güvenlik Kurumunda sosyal güvenlik merkezi müdürü kadroları, Spor Genel Müdürlüğünde gençlik merkezi müdürü kadroları, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünde yurt müdürü kadroları ile Diyanet İşleri Bakanlığında protokol işlerini yürütmekle görevli şube müdürü kadrosuna,
f) Bu Yönetmelik kapsamında bulunan ve doktora öğrenimini bitiren personelden, atanılacak görev için aranan ve 6 ncı maddenin ikinci fıkrasına göre hesaplanan toplam hizmet süresine sahip olmaları ve mevzuatla aranan öğrenim şartını taşımaları kaydıyla uzman veya aynı düzeydeki görevler ile daha alt görevlere,
g) Başmüdür, işletme, müessese, fabrika, kombina ve meydan müdürlüklerine, taşra teşkilatı bölge ve il müdürü ile doğrudan merkeze bağlı taşra kuruluşlarının müdür kadrolarına ve bunların yardımcılıklarına, ilçe idare şube başkanlıkları ilebunlarla aynı düzeydeki diğer görevlere,)
h) Millî Eğitim Bakanlığında eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfına dâhil kadrolardan eğitim uzmanı kadrolarına,
ı) Avukat kadro veya pozisyonlarından hukuk müşaviri kadro veya pozisyonlarına, yapılacak atamalarda bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.” hükmüne yer verilmiştir.
20.2.2012 tarihli ve 2012/2876 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle söz konusu Yönetmeliğin 2/g bendinde yer alan “ve bunların yardımcılıklarına” ibaresinden sonra gelmek üzere “ilçe müdürü kadrolarına,” ibaresi eklenmiş ancak bu ibarenin yürürlüğü Danıştay 5. Dairesinin 2/10/2012 tarihli ve E:2012/4736 sayılı kararıyla durdurulmuştur.
Daha sonra 06.05.2013 tarihli ve 2013/4957 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “ilçe müdürü kadrolarına” ibaresi “ilçe idare şube başkanlıkları ile bunlarla aynı düzeydeki diğer görevlere” şeklinde değiştirilmiştir.
Söz konusu yönetmelikte, yönetmeliğe tabi görevler, görevde yükselme ve unvan değişikliği için gerekli hizmet süreleri, eğitim düzeyi, sınav ve sınav sonrası eğitim gibi pek çok konu düzenlenmiş ve sayılan görevlere atanabilmek için bu şartların yerine getirilmesi aranmıştır.
Adı geçen yönetmeliğin 2 nci maddesinde, yönetmeliğe tabi olan görevlerle bunların istisnaları belirlenmiştir. İstisna tutulan görevlerin sayıldığı bentlerden olan (g) bendinde 20.02.2012 tarih ve 2012/2876 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle değişiklik yapılarak “ilçe müdürleri” de istisna kapsamına alınmış ancak, bu ibarenin yürürlüğü Danıştay 5. Dairesinin 02.10.2012 tarih ve E:2012/4736 sayılı kararı ile durdurulmuştur. Bu durumda ilçe müdürlüğü, dolayısıyla ilçe özel idare müdürlüğü görevine atanabilmek için de anılan yönetmelikte aranılan şartların yerine getirilmesi gerekmektedir.
Kaldı ki, 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinde “Müdür” unvanlı bütün kadroların, görevde yükselme ve unvan değişikliği için yönetmelikte belirlenen şartlara tabi olacağı belirtilmiş ve bu kadro ile ilgili herhangi bir istisnai düzenlemeye de gidilmemiştir.
Sorumlular savunmalarında adı geçen kişinin valilik onayı ile …İlçe Özel İdare Müdürlüğü görevine atandığını, Danıştay 5. Dairesinin yürütmeyi durdurma kararı ve İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 18.06.2013 tarih ve 17501 sayılı görüş yazılarına istinaden 24.06.2013 tarihinde ise bu atamanın geri alınarak, bahsi geçen kişinin Şef kadrosuna atandığını, ancak bu dönemde ilçe özel idare müdürlüğü görevini fiilen yerine getirmesi nedeniyle bu görev için ön görülen ücretlerin kendisine ödenmemesinin angarya yasağı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmişlerdir.
Kamu personeli ile ilgili yasal düzenlemelerde, hangi kamu görevine ne tür şartları taşıyan personelin atanacağı tespit edilmiş olup, bir kamu görevi için aranan eğitim, hizmet süresi, sınav gibi şartları haiz olmaya personelin o göreve atanamayacağı hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla bir görev için yasalarda aranan eğitim, sınav, hizmet süresi gibi şartları taşımayan personelin o göreve atanmasında, kendisine o göreve münhasır ücretlerin ödenmemesi ya da ödendikten sonra geri alınması angarya yasağı kapsamında değerlendirilemeyecektir.
Açıklanan nedenlerle, … İl Özel İdaresinde şef kadrosunda görev yapan … …’ın, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte yer alan düzenlemelere aykırı olarak ... İlçe Özel İdare Müdürlüğü görevine atanması ve kendisine ilçe özel idare müdürlüğü görevine münhasır ödemelerin yapılması sonucunda oluşan ve hesabı aşağıda gösterilen toplam … TL kamu zararının,
Harcama Yetkilisi … … ile Gerçekleştirme Görevlisi … …’e ortaklaşa ve zincirleme olarak,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ve temyiz yolu açık olmak üzere ödettirilmesine,
Üye … …’nün, “15.3.1999 tarih ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 15 inci maddesinde, “İl özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için İçişleri Bakanlığı, …. bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenler” denilmiş, bu hüküm gereği İçişleri Bakanlığınca hazırlanan “Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik” 4.7.2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla artık Mahalli İdare personeli için “ Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik” e değil, münhasıran mahalli idareler için düzenlenmiş bulunan “Mahalli İdare Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik” e bakmak gerekir. Bu yönetmeliğin 5 inci maddesinde “Görevde yükselmeye tabi kadrolar şunlardır” denildikten sonra kadrolar tek tek sayılmış, ancak bu sayılan kadrolar arasında İlçe Özel İdare Müdürlerine yer verilmemiştir.
10.6.2007 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan İl Özel İdareleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğin ‘Kadro Kütükleri’ başlıklı 14 üncü maddesinde “Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihiden itibaren memur kadroları, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-4 Özel İdareler Kadro Kütüklerinden (I) sayılı Özel İdareler Memur Kadro Kütüğünde belirtilen unvan kodu, kadro unvanı, sınıflar ve belirlenen alt ve üst derecelere uygun olarak kullanılır. İptal, ihdas ve kadro değişikliklerinde bu kütük esas alınır” denilmiş yönetmelik eki Özel İdareler Memur Kadro Kütüğü Cetvelinde de, ‘İlçe Özel İdare Müdürü’ kadrosuna yer verilmiştir. Aynı yönetmeliğin 17 nci maddesinde de “ilçe sayısını geçmeyecek sayıda ilçe özel idare müdürü kadrosu bu Yönetmeliğin Ek 4’ünde yer alan (I) sayılı Özel İdareler Memur Kadro Kütüğüne uygun olarak ihdas edilerek özel idarenin kadrolarına eklenir” denilerek ilçe özel idare müdürünün ‘Müdür’ kadrosu dışında, ayrı bir kadro olduğu açıkça ifade edilmiştir. Bu durumda, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinde “Görevde yükselmeye tabi kadrolar şunlardır” denilerek sayılan kadrolar arasında, özel idare kadro kütüğünde ayrı bir kadro olarak yer alan İlçe Özel İdare Müdürlerine yer verilmediğine göre, bu kadro görevde yükselmeye tabi kadrolardan değildir.
Dolayısıyla söz konusu kadroya atanacakların 657 sayılı Kanunun aradığı şartları taşıması yeterli olup, ayrıca görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabi tutulmalarına gerek bulunmadığından, yapılan işlemlerin mevzuata uygunluğuna hükmedilmesi uygun olur.” şeklindeki görüşüne karşın,
Oy çokluğuyla,
Muhasebe Yetkilisi … …’un ise 5018 sayılı Kanunun 61 inci maddesi gereğince söz konusu ödeme ile ilgili sorumluluğu bulunmadığına oy birliğiyle,