İdari para cezalarının tahsilatı
3194 sayılı İmar Kanununun 32 nci maddesinde, “Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç, ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce (...) tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur.
Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır.
Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mührün kaldırılmasını ister.
Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve
yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir.
Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aylan veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir.
42 nci maddesinde, “Bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyideler uygulanır.
Ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beş yüz Türk Lirasından az olmamak üzere, aşağıdaki şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanır.”
denilmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 60 ıncı maddesinin (e) bendinde, idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek mali hizmetler biriminin görevleri arasında sayılmıştır.
61 inci maddesinde ise, muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkililerinin yetki ve sorumlulukları belirlenmiş bulunmaktadır. Buna göre, muhasebe hizmeti, gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir. Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumludur.
Diğer taraftan, İl Özel İdarelerinin muhasebe kayıt ve işlemlerinin ne şekilde yapılması gerektiği, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde belirtilmiştir ve bu çerçevede söz konusu idari para cezalarının tahakkuk kaydının yapılması ve müteakiben tahsilât işlem ve takibinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla idari para cezalarının tahakkuk ve tahsilatı mali hizmetler birimi tarafından yerine getirilmelidir.
Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca, İl Encümeninin İmar Kanununa aykırı yapılaşmalardan dolayı bazı kişiler hakkında ceza kesilmesine karar verdiği ve idarenin hesap yılı içerisinde bu cezaların tahakkuk ve tahsilatını yapmadığı görülmüş olsa da, sorumluların savunmalarının ve eki belgelerin incelenmesinde tahsil edilmemiş bulunan imar cezaları ile ilgili gerekli tahakkuk işlemlerinin yapılarak, tahsilata başlanıldığı ve ayrıca zamanaşımına uğrayan bir alacağın da bulunmadığı anlaşıldığından, bu aşamada ilişilecek bir hususun bulunmadığına oy birliğiyle,