Yiyecek Yardımı ve Mahkeme Masrafı
5902 sayılı Kanunun “İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri” başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrasında, “İllerde, il özel idaresi bünyesinde, valiye bağlı il afet ve acil durum müdürlükleri kurulur. Müdürlüğün sevk ve idaresinden vali sorumludur.” denildikten sonra üçüncü fıkrasında, “Müdürlüklerin harcamaları, il özel idarelerinin bütçelerine bu amaçla konulacak ödenekten yapılır. Harcamalarda, İl Özel İdaresi Kanununda il genel meclisi ve il encümenine verilen yetkiler vali tarafından kullanılır. Müdürlüklerin personel harcamaları ve personel ile ilgili diğer harcamaları Başkanlık bütçesinden karşılanır.”, dördüncü fıkrasında, “İl afet ve acil durum müdürlükleri ile birlik müdürlüklerinin norm kadro ilke ve standartları, Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Başkanlıkça belirlenir. Başkanlıkça belirlenecek norm kadro ilke ve standartlarına uygun olarak bu müdürlüklerin kadrolarının ihdası, iptali ve değişikliği ile geçici iş pozisyonu vizesine ilişkin işlemler, il özel idarelerinin tabi olduğu hükümler çerçevesinde yürütülür. Ancak, il özel idarelerinde kadrolarının ihdası, iptali ve değişikliği ile geçici iş pozisyonu vizesine ilişkin olarak İl Genel Meclisine verilmiş olan yetkiler, bu müdürlükler açısından valiler tarafından kullanılır ve bu müdürlüklerin kadroları, il özel idarelerinin kadro cetvellerinde ayrı bir bölüm halinde gösterilir.”
denilmektedir.
Anılan kanunun “Sivil Savunma Arama ve Kurtarma Birlik Müdürlükleri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında, “Başkanlık tarafından birlik müdürlüklerinin görev yerlerinin değiştirilmesi halinde, personel kadro ve pozisyonları ile birlikte yeni görev yerlerinin bulunduğu ilin il özel idaresine devredilmiş sayılır. Devredilen bu kadro ve pozisyonlar, il özel idaresi kadro cetvelinde ayrı bir bölüm halinde gösterilir.”, üçüncü fıkrasında da, “Müdürlükler bulundukları ilin il afet ve acil durum müdürlüğünün bünyesinde ve il afet ve acil durum müdürlüğü emrinde görev yaparlar.”
hükmü yer almaktadır.
Buna göre, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığına bağlı olarak görev yapan ancak kadroları İl Özel İdarelerinin kadro cetvellerinde ayrı bir bölüm halinde gösterilen il afet acil durum müdürlükleri ve sivil savunma arama ve kurtarma birlik müdürlüklerinin harcamaları İl Özel İdarelerinin bütçelerine bu amaçla konulacak ödenekten yapılacak, müdürlüklerin personel harcamaları ve personel ile ilgili diğer harcamalarının ise Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı bütçesinden karşılanacaktır.
Ancak İl Özel İdaresinde bu birimlerde görev yapan personele Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine göre yemek yardımı verilmemesi üzerine yoksun kaldığı süreler için yemek yardımının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmış davalarda personel lehine karar verilmiş ve yemek yardımına ilişkin ödemeler ve mahkeme masrafları İl Özel İdaresi bütçesinden ödenmiştir.
İl Özel İdaresince yapılan yemek yardımına ilişkin ödemeler afet ve acil durum müdürlüğü personeline ait bir gider olduğundan, İl Özel idaresinin bütçesinden ödenmemesi gerekmektedir.
Sorumlular savunmalarında, İl Özel İdaresince yapılan ödemelerin il afet ve acil durum müdürlüğü ile sivil savunma arama ve kurtarma birlik müdürlüğü personelinin yemek yardımlarının … il Özel idaresi ve Afet ve Acil Durum Başkanlığınca ödenmemesi sebebi ile … 1 ve 2. İdare Mahkemelerinde açılan davaların kurumlar aleyhine sonuçlanması üzerine söz konusu personele ödenmesi hükmedilen yiyecek yardımı ile yargılama giderinden doğan karşı taraf avukatına ödenmesine karar verilen vekalet ücretlerinden oluştuğunu, bu ödemelerin 2577 sayılı Kanunun 28 inci maddesi gereğince mahkeme kararına istinaden, hukuken yapılması gerekli tüm süreçlere başvurulduktan sonra ve yasal yolların tamamının kullanılmasından sonra yapıldığını,
… 2. İdare Mahkemesinin söz konusu personel lehine verdiği kararın Danıştay 5. Dairesinin bozması üzerine, hukuk müşavirliğince başlatılan hukuki sürecin devam ettiğini
ifade etmişlerdir.
Bu itibarla, sorumluların savunmalarından, il afet ve acil durum müdürlüğü ile sivil savunma arama ve kurtarma birlik müdürlüğü personeline mahkeme kararına istinaden … TL tutarında yiyecek yardımı ödemesi yapıldığı ve de … 2. İdare Mahkemesinin söz konusu personel lehine verdiği kararı Danıştay 5. Dairesinin bozması üzerine, halen hukuki sürecin devam ettiği anlaşıldığından, yapılan işlemin yasal düzenlemelere uygun olduğuna, Üye … ve Üye …’in, “5902 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, “Müdürlüklerin harcamaları, il özel idarelerinin bütçelerine bu amaçla konulacak ödenekten yapılır. Harcamalarda, İl Özel İdaresi Kanununda il genel meclisi ve il encümenine verilen yetkiler vali tarafından kullanılır. Müdürlüklerin personel harcamaları ve personel ile ilgili diğer harcamaları Başkanlık bütçesinden karşılanır.” denilmektedir.
Anılan kanunun 18 inci maddesiyle, İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, İl Genel Meclisinin görev ve yetki alanı dışında tutularak, diğer özel idare birimlerinden farklı bir noktada konumlandırılmış, personel harcamalarının ve personel ile ilgili diğer harcamalarının, Başkanlık bütçesinden karşılanması hükme bağlanmıştır. İl Genel Meclisinin görev ve yetki kapsamında bulunmayan ve personel giderlerinin, 5902 sayılı Kanun uyarınca Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığınca karşılanması gereken İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğüne, yemek yardımı için il özel idare bütçesinden ödenek tahsis edilmesi mümkün değildir.
Diğer taraftan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212 nci maddesinde, “Devlet memurlarının hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esaslar Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlayacakları bir yönetmelik ile tespit olunur.” denilmiş ve bu hüküm gereğince 11.12.1986 tarih ve 19308 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Yardımın Şekli” başlıklı 3 üncü maddesinde,“Yiyecek yardımı yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım karşılığında nakten bir ödemede bulunulmaz.”
“Yemek Servis Giderleri” başlıklı 4 üncü maddesinde,“Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır.
Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır.”
“Yardımın Şartları” başlıklı 5 inci maddesinde,“Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı olarak konulan ödenek, memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluşa ödenir.
Yemek servisi, yiyecek yardımından faydalanabilecek personel sayısının asgari 50 olması ve yemekhane için elverişli yer bulunması şartıyla atamaya yetkili amirin onayı ile kurulabilir.
Yemek servisi için gerekli bina, tesis ve demirbaş eşya kurumlarca sağlanır. Bunlara karşılık memurlardan ücret alınmaz.”
hükümlerine yer verilmiştir.
Memurlara yapılacak yemek yardımı konusunda 657 sayılı Kanunun 212 inci maddesine dayanılarak çıkarılan yegane düzenleyici işlem olan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin yukarıda yer alan hükümlerinde yemek yardımı yapılmasının esas ve usulleri ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Buna göre yemek yardımı, yemek verme şeklinde yapılacak, yemek yardımı mahiyetinde memurlara nakden bir ödemede bulunulamayacaktır. Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı olarak konulan ödenek, memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluşa ödenecek, dolayısıyla yemek verme işlemi, para veya para ile temsil edilen araçlar (ticket/ yemek kuponu) vasıtasıyla yapılamayacaktır.
Bu itibarla, il afet ve acil durum müdürlüğü ile sivil savunma arama ve kurtarma birlik müdürlüğü personeline yiyecek yardımının nakdi olarak yapılması, yukarıda zikredilen mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.
Anılan personele yiyecek yardımı olarak ödenen … TL’nin sorumlulara ödettirilmesi uygun olur.” şeklindeki karşı oylarına karşın,
oy çokluğuyla,
Yine sorumluların savunmalarından mahkeme kararına istinaden mahkeme gideri olarak karşı taraf avukatına ödendiği anlaşılan … TL için ise, yapılan işlemin yasal düzenlemelere uygun olduğuna oy birliğiyle