Gelir Vergisi
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinde,
“Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.
…”
Aynı Kanunun 94 üncü maddesinde ise,
“Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya mahsuben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.
1. Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre,
…”
Hükümleri yer almaktadır.
… İl Özel İdaresi ile … Sendikası arasında imzalanan … dönemine ait sosyal denge sözleşmesinin 11 inci maddesinde,
“375 sayılı KHK’nın ek 3 üncü maddesine göre ödenen ek ödeme hükümlerine göre, en yüksek devlet memurlarına uygulanacak %200 lük ödeme tavanı oranları dikkate alınarak,
a) Genel Sekreter : %195 oranında
b) Genel Sekreter Yardımcıları : %165 oranında
c) Daire Başkanları, İç Denetçi, Hukuk Müşaviri, Avukat : %125 oranında,
d) Müdür, İlçe Müdürü: %85 oranında,
e) Diğer tüm personele: %70 oranında aylık brüt sosyal denge yardımı yapılır.”
12 nci maddesinde ise,
“375 sayılı KHK’nın ek 3 üncü maddesine göre ödenen ek ödeme hükümlerine göre, en yüksek devlet memurlarına uygulanacak %200 lük ödeme tavanı oranları dikkate alınarak,
a) Ramazan Bayramı için (Brüt) : % 85 oranında,
b) Kurban Bayramı için (Brüt) : %100 oranında sosyal denge yardımı yapılır.”
Hükümlerine yer verilmiştir.
Sosyal denge yardımı yukarıda anılan Gelir Vergisi Kanununun 61 inci madde hükmü kapsamında ücret niteliğinde olduğundan gelir vergisine tabidir ve bu kapsamda yapılan ödemelerden aynı kanunun 94 üncü maddesinde belirtildiği gibi gelir vergisi kesilmesi gerekmektedir.
Sorumlular savunmalarında, söz konusu ödemenin, 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3 üncü maddesi kapsamında olduğunu ve söz konusu kararname gereğince gelir vergisine tabi olamayacağını ifade etmişlerse de, sosyal denge sözleşmesi uyarınca yapılan ödemenin yasal dayanağını 4688 Sayılı Kanun oluşturmakta olup, 375 Sayılı KHK ile getirilen ödemeler dışında tamamen ayrı bir hukuki rejime sahiptir.
Açıklanan nedenlerle, … İl Özel İdaresi personeline sosyal denge sözleşmesi kapsamında yapılan ödemelerden gelir vergisi kesilmemesi nedeniyle oluşan ve hesabı aşağıda gösterilen … TL kamu zararının Harcama Yetkilisi … ve Gerçekleştirme Görevlisi …’ye, Ortaklaşa ve zincirleme olarak 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ve temyiz yolu açık olmak üzere ödettirilmesine oybirliğiyle,