Katma Değer Vergisi
3065 sayılı Kanununun “Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde, “Türkiye’de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir.” denildikten sonra, aynı maddenin birinci fıkrasında, “Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler”, üçüncü fıkrasının (f) bendinde, “Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri” Katma Değer vergisine tabi işlemler arasında sayılmıştır.
“Hizmet” başlıklı 4 üncü maddesinde, “Hizmet, teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemlerdir.
Bu işlemler, bir şeyi yapmak ve işlemek, meydana getirmek, imal etmek, onarmak, temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek, kiralamak, bir şeyi yapmamayı taahhüt etmek gibi, şekillerde gerçekleşebilir (...)” hükmüne yer verilmek suretiyle yapılan kiralama işlemlerinin hizmet kapsamında Katma Değer Vergisine tabi olduğu ifade edilmiştir.
Anılan maddede atıf yapılan Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinin beşinci bendinde ise, “Arama, işletme ve imtiyaz hakları ve ruhsatları, ihtira beratı (ihtira beratının mucitleri veya kanuni mirasçıları tarafından kiralanmasından doğan kazançlar, serbest meslek kazancıdır.), alameti farika, marka, ticaret unvanı, her türlü teknik resim, desen, model, plan ile sinema ve televizyon filmleri, ses ve görüntü bantları, sanayi ve ticaret ve bilim alanlarında elde edilmiş bir tecrübeye ait bilgilerle gizli bir formül veya bir imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı veya kullanma imtiyazı gibi haklar (…)” hükmü yer almakta olup, işletme haklarının açıkça madde hükmünde yer aldığı görülmektedir.
Öte yandan, konuyla ilgili olarak 11 seri nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin E bölümünde bu durum açıkça şu şekilde ifade edilmiştir, “Katma Değer Vergisi Kanunun 1 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendinde sayılan, genel bütçeye dahil idareler, katma bütçeye dahil idareler, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birlikler, üniversiteler, dernek ve vakıflar ile her türlü mesleki kuruluşların kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetleri Katma Değer Vergisi Kanunu kapsamına girmediğinden vergiye tabi olmayacaktır. Bu kuruluşlar iktisadi işletme niteliği taşımadığından sahip oldukları gayrimenkullerin kiralanması işlemleri de vergiye tabi olmayacak, ancak Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesi kapsamına giren diğer mal ve hakların kiralanması işlemleri ile bu kuruluşlarca gerçekleştirilen her türlü ithalat vergiye tabi olacaktır (...)”
Kaldı ki, 3065 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (p) bendinde sadece “Hazinece yapılan taşınmaz teslimi ve kiralamaları” işlemleri Katma Değer Vergisinden istisna olup, mezkur hükmün mefhumu muhalifinden hazine dışındaki kamu tüzel kişilerinin gayrimenkul kiralamalarının Katma Değer Vergisine tabi olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Bu durumda, gayrimenkul kiralaması dışında kalan, işletme hakkının kiralanması gibi, kamuya ait diğer mal ve hakların kiralanması işlemlerinin, yukarıdaki hükümler gereği Katma Değer Vergisine tabi olacağı açıktır.
Yukarıda belirtilen mevzuat çerçevesinde, İl Özel İdaresine ait … işleminin, işletme hakkının kiralanması olarak değerlendirilmesi gerekmekte olup, yapılan sözleşmeye göre alınan kira bedelleri üzerinden %18 oranında Katma Değer Vergisi tahsil edilmesi gerekmektedir.
Sorumlular savunmalarında, yüzme havuzunun işletme olarak değil, sadece iş yeri olarak kiraya verildiğini belirtmiş olsalar da, bahse konu kiralama işlemine ilişkin sözleşme hükümlerinden, kiraya verilen gayrimenkulün işletme niteliğinde olduğu açıkça anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, İl Özel İdaresine ait … İşinde, sözleşme kira bedeli üzerinden Katma Değer Vergisi tahsil edilmemesi sonucu oluşan ve ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterilen toplam … TL kamu zararının Üst Yönetici … ile İşletme ve İştirakler Müdür Vekili …’na müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ve temyiz yolu açık olmak üzere ödettirilmesine oy birliğiyle,