HAKEDİŞ
a) Vakıflar Genel Müdürlüğü Eski Eser Birim Fiyat Eki Listesinde yer alan “Önemli Not” bölümünün “A) Eski Eser Onarım ve Restorasyonlarında Dikkat Edilecek Hususlar” kısmının 20 nci maddesinde, “V.0401 pozu tekrar sıvanacak yüzeyler için kullanılamaz” denilmek suretiyle, tekrar sıvanacak yüzeyler için ayrıca V.0401 pozundan itinalı sıva raspası bedeli ödenmeyeceği açıkça belirtilmiştir.
Bu durumda, söz konusu iş kapsamındaki tekrar sıvanacak duvar yüzeylerin raspa edilmesi için V.0401 Zemin bozulmayacak şekilde itinalı sıva raspası yapılması iş kalemi yerine V.0402 Tekrar sıvanacak taş veya tuğla gibi satıhlarda sıva raspası yapılması iş kaleminin kullanılması ve imalat bedelinin de bu pozdan ödenmesi gerekmektedir.
Hakediş ve eki belgeler incelendiğinde ise, hidrolik kireç esaslı horasan sıvası ile tekrar sıva yapılması öngörülen duvar yüzeylerinde sıva raspası yapılması bedelinin, V.0401 pozundan ödendiği anlaşılmıştır.
Belirtilen nedenlerle ….. TL kamu zararının sorumlularından tahsili gerekmekte ise de bu tutarın, ….. tahsil edilmesi nedeniyle ilişilecek husus kalmadığına,
Üye ….. ve ….., “V.0401 poz numaralı imalat yapılmış olduğu ve imalatın zaruri olduğu, savunmadan anlaşılmış olup, konu ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına ve yapılan tahsilatın ahizine iadesine karar verilmesi uygun olur.”
Görüşüne karşın oy çokluğuyla,
Ayrıca, aynı iş kapsamında hal ve koridorlarda sıvanacak duvar yüzeylerinin raspa edilmesi için Analiz 04 Tuğla veya Taş yüzeylerdeki beton sıvanın itinalı şekilde sökülmesi pozundan ödeme yapıldığı görülmüştür. Tarihi bir eserin restorasyonu sırasında idarenin karşılaştığı farklı durumlar karşısında en uygun çözümü üretebilmesi için idareye takdir yetkisi tanınması bir zorunluluktur. Takdir yetkisinin amacı, idareye farklı çözümler arasından uygun ve yerinde olanı seçme serbestîsi tanımaktır. Nitekim “Uygulama İşleri Genel Şartnamesi 13. Maddesi” yüklenicinin, işlerin devamı sırasında idarece gerekli görülecek değişikliklere uygun olarak işe devam etmek zorunda olduğunu, proje değişiklikleri, ilk projeye göre hazırlanmış malzemenin terk edilmesini veya değiştirilmesini veya başka yerde kullanılmasını gerektirirse, bu yüzden doğacak fazla işçilik ve giderleri idarenin yükleniciye ödemesi gerektiğini belirtmektedir. İdarenin gerekli görerek yapılmasını istediği, ancak birim fiyat teklif cetvelinde fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedelleri için yeni bir birim fiyat oluşturma imkanı da bulunmaktadır. İdare, bilim kurulu, uzman personel ve yüklenicinin imalatlar sırasında karşılaşılan yeni durum için bulduğu çözümün uygun olup olmadığı hukuki bir mesele olmayıp, esasen bir yerindelik sorunudur. Bu çerçevede fiilen gerçekleştirilen imalatın karşılığı olarak (Analiz.04) pozunun oluşturulduğu ve tarifinde de kontrollükçe verilecek direktife göre bu fiyatın uygulanacağı ifade edilmiştir. Tarihi eserin aslına uygun olarak inşasında asıl yetki ve sorumluluk sahibi olan idarece bulunan çözümün yerinde olup olmadığı sorgulanarak bir kamu zararı belirlemek bu açıdan da uygun olmaz. Dolayısıyla yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğuna, bu imalatla ilgili olarak yapılan tahsilatın ….. iadesine,
Üye ….. ve ….., “Vakıflar Genel Müdürlüğü Eski Eser Birim Fiyat Eki Listesinde yer alan “Önemli Not” bölümünün “A) Eski Eser Onarım ve Restorasyonlarında Dikkat Edilecek Hususlar” kısmının 20 nci maddesi hükmü uyarınca tekrar sıvanacak yüzeylere, itinalı raspası yapılması mümkün olmadığından, Analiz 04 poz numaralı imalata ait kamu zararının tahsil edilmesi nedeniyle ilişilecek husus kalmadığına, karar verilmesi gerekir”
Görüşüne karşın oy çokluğuyla,
b) Vakıflar Genel Müdürlüğü Eski Eser Birim Fiyat Eki Listesinde yer alan “Önemli Not” bölümünün “F) Sıva Raspasında Derz” kısmıyla, Sıva raspası imalatlarında, V.0401- V.0401/A ve V.0402 pozlarından yapılan raspalarda, yeniden derz yapılmayacaksa zemine derz açılmayacağı, şayet derz açılırsa bedeli ödenmeyeceği, hükme bağlanmıştır. Burada kastedilen derz açma gerekliliği bulunmadığı halde açılırsa bedelinin ödenmeyeceği hususudur.
Kaldı ki, daha sonra bu hüküm, Vakıflar Genel Müdürlüğü 2014 yılı Eski Eser Birim Fiyat Listesi “Önemli Not” Kısmının “Sıva Raspasında Derz” başlıklı (E) maddesiyle, “sıva raspası imalatlarında derz yapılacak ise ilgili pozundan ödenir” şeklinde değiştirilmiştir.
Bu durumda, söz konusu yapım işi kapsamında, V.0401 Zemin bozulmayacak şekilde itinalı sıva raspası yapılması imalatının uygulandığı yüzeyler için şayet derz açılmışsa bedelinin ödeneceği düzenlemesi getirilerek, mevzuatı yürürlüğe koyan birimlerce de fiilen yapılan bu imalatın bedelinin ödenmesinin gerektiği kabul edilmiştir.
Bu nedenle, V.0401 poz numaralı imalatın uygulandığı yüzeylere yapılan ve ödenen V.0416 Horosan Harçlı Moloz Taş veya Tuğla Duvarda Derz Açılması imalatı ile ilgili ilişilecek husus kalmadığına ve yapılan tahsilatın ….. iadesine,
Üye ….. ve ….., “İhale teklifinin verildiği, imalatın yapıldığı ve ödendiği sırada yürürlükte olan Vakıflar Genel Müdürlüğü Eski Eser Birim Fiyat Eki Listesinde yer alan “Önemli Not” bölümünün “F) Sıva Raspasında Derz” kısmının, “Sıva raspası imalatlarında V.0401 V.0401/A ve V.0402 pozlarında yapılan raspalarında derz yapılmayacak ise zemine derz açılmayacak, şayet derz açılırsa bedeli ödenmeyecektir.” hükmü gereği V.0416 poz numaralı imalatın ödenmesi mümkün olmadığından, tahsil edilen kamu zararı tutarı için ilişilecek husus kalmadığına, karar verilmesi gerekir”
Görüşüne karşın oy çokluğuyla,
c) İş kapsamındaki Analiz 06 1.Sınıf çam keresteden klasik, tablalı, profilli kapı kanadı, kasaların itinalı şekilde parçalarına ayrılması, çürüyen parçaların değiştirilmesi ve tekrar toplanması iş kalemi imalat miktarının hesabında, kapı kanatlarının, bir yüzünün dikkate alınması gerekirken, her iki yüzünün de hesaplamaya dâhil edildiği ve ödemenin de buna göre yapıldığı, hakediş ve eki belgelerden anlaşılmıştır. (Metraj Cetveli Sayfa: 25)
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde, “h) Kamu gideri: Kanunlarına dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlar ile diğer giderleri (…) İfade eder.”
Aynı Kanunun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin, “Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
(…)
Esas alınır.”
Hükümleri uyarınca bu şekilde yapılan hesaplama ve ödeme, kamu kaynağında eksilişe ve kamu zararına sebep olmuştur.
Belirtilen nedenlerle, yeniden yapılan hesaplama sonucu tespit edilen ….. TL kamu zararının sorumlularından tahsili gerekmekte ise de, bu tutarın, ….. tahsil edilmesi nedeniyle ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle,
d) İş kapsamındaki MSB.805 Paslanmaz çelik imalat yapılması iş kalemi imalat miktarının, bazı mahallerde mükerrer hesaplandığı ve ödemenin de bu hesaplamaya göre yapıldığı, hakediş ve eki belgelerden anlaşılmıştır. (Kesin hesap metraj sayfa: 41)
5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesi hükümleri uyarınca bu şekilde yapılan hesaplama ve ödeme, kamu kaynağında eksilişe ve kamu zararına sebep olmuştur.
Belirtilen nedenlerle, yeniden yapılan hesaplama sonucu tespit edilen ….. TL kamu zararının sorumlularından tahsili gerekmekte ise de bu tutarın, ….. tahsil edilmesi nedeniyle ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle,
e) İş kapsamındaki Analiz 18 Özel lamine edilmiş 1. sınıf ladin kereste ile döşeme karkası yapılması iş kalemi imalat miktarının, uygulama yapılmayan mahallerin de hesaba dâhil edilmesi sonucu fazla hesaplandığı ve ödemenin de bu hesaplamaya göre yapıldığı, hakediş ve eki belgelerden anlaşılmıştır. (Kesin hesap metraj sayfa: 33)
5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesi hükümleri uyarınca bu şekilde yapılan hesaplama ve ödeme, kamu kaynağında eksilişe ve kamu zararına sebep olmuştur.
Belirtilen nedenlerle, yeniden yapılan hesaplama sonucu tespit edilen ….. TL kamu zararının sorumlularından tahsili gerekmekte ise de bu tutarın, ….. tahsil edilmesi nedeniyle ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle,
f) İş kapsamında, Analiz 11 Sıva raspası, beton kırımı vb. muhtelif yerlerden çıkan molozun el arabası ile bina içinden çıkarılması ve Analiz 17 Sıva raspası, beton kırımı vb. muhtelif yerlerden çıkan molozun el arabası ile bina içinden çıkarıldıktan sonra kamyonlara yüklenmesi iş kaleminden ödeme yapıldığı, hakediş ve eki belgelerden anlaşılmıştır.
Restorasyona konu birçok imalat kaleminin (V.0301, V.0502/A gibi) tarifinde görüleceği üzere, sıva raspası, beton kırımı vb. muhtelif yerlerden çıkan molozun, şantiye içinde belirtilen yere taşınması, imalatlara ilişkin birim fiyatlara dahil bulunmaktadır.
Bu nedenle, Analiz 11 poz numaralı iş kalemi ile yapılan molozların şantiye içi nakliye ödemesi, 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesi hükümleri uyarınca kamu kaynağında eksilişe ve kamu zararına sebep olmuştur.
Belirtilen nedenlerle, yeniden yapılan hesaplama sonucu tespit edilen ….. TL kamu zararının sorumlularından tahsili gerekmekte ise de bu tutarın, …... tahsil edilmesi nedeniyle ilişilecek husus kalmadığına,
Üye ….., “Şantiye koşulları dikkate alındığında, taşıma işinin, imalat pozları kapsamında yapılamayacak kadar uzun ve zor bir mesafe olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, konu ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına ve yapılan tahsilatın ahizine iadesine karar verilmesi uygun olur.”
Görüşüne karşın oy çokluğuyla,
Analiz 17 poz numaralı iş kalemi ise, imalat pozları tarifinde yer almayan, sıva raspası, beton kırımı vb. muhtelif yerlerden çıkan molozun bina dışında kamyonlara yüklenmesi işini ihtiva ettiğinden ve bu imalata ilişkin bedelin başkaca bir imalat içerisinde yer almadığı anlaşıldığından yapılan işlemin mevzuata uygun olduğuna bu nedenlerle yapılan tahsilatın ….. iadesine,
Üye ….., “İmalat pozları tariflerinde gösterilen taşıma ve istifleme, sıva raspası, beton kırımı vb. muhtelif yerlerden çıkan molozun kamyona yüklenmesini de içerdiğinden, tahsil edilen kamu zararı tutarı için ilişilecek husus kalmadığına, karar verilmesi gerekir”
Görüşüne karşın oy çokluğuyla,
g) Raporda iş kapsamındaki V.0205 ve V.0206 poz numaralı İş iskelesinde kereste bedeli ve V.0604 ve V.0605 poz numaralı İş iskelesi yapılması işçiliği iş kalemleri imalat miktarlarının, pozların tarifi gereği h=1,5 m yükseklik miktarı minha edilmeden hesaplandığı ve ödendiği, hakediş ve eki belgelerden anlaşılmıştır.
Oysa söz konusu binanın, dış cephesindeki saçaklarda çökme tehlikesi bulunması ve iş güvenliği nedenleriyle iskele ayaklarının, aynı zamanda saçakları askıya alacak şekilde kullanıldığı ve iç mekanda, muhdes beton ve eski ahşap döşemelerin sökülmesi sonucu iskele yüksekliğini arttığı, bazı yerlerde ölçü için baz alınacak tavanında olmadığı savunma ve eki belgelerden anlaşılmıştır.
Bu nedenlerle yapılan işlem mevzuata aykırı görülmediğinden bu imalatla ilgili ilişilecek husus kalmadığına ve yapılan tahsilatın ….. iadesine,
Üye ….., “Savunmada belirtilen hususlarla ilgili herhangi bir tespit veya ölçüm sonucu sunulmamıştır. Bahse konu iş kalemlerinde minha edilecek miktar, tereddüde mahal vermeyecek şekilde açıkça ifade edilmiştir. Bu nedenle, tahsil edilen kamu zararı tutarı için ilişilecek husus kalmadığına, karar verilmesi gerekir”
Görüşüne karşın oy çokluğuyla,
h) İş kapsamında V.0349 Her Yerde klasik tuğla veya moloz taş duvar çürütülmesi ve V.1001/B Klasik tuğla ile 500 doz hidrolik kireç harçlı duvar yapılması işçiliği uygulanan yüzeyler için ayrıca, V.0506/B Hidrolik kireçli enjeksiyon harcı ile klasik tuğla ve/veya moloz taşı kubbe, tonoz ve benzeri yerlerde dikiş yapılması işçiliği bedeli ödendiği, hakediş ve eki belgelerden anlaşılmıştır.
V.0349 poz numaralı iş kaleminin birim fiyat tarifinde, “Sökülmesi ve yıkılması mümkün olmayan yerlerde yonu taşı imalatın etrafındaki sağlam olan imalatlara zarar vermeden kontrollükçe lüzum görülen derinlikte çürütülmesi, yerinin temizlenip yıkanması, çıkan molozun şantiye içerisindeki bir yere istifi, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, her türlü işçilik, alet ve edevat giderleri, müteahhit karı ve genel giderler dahil, beher m3 bedeli: ÖLÇÜ: Çürütülen taşın m³ cinsinden hacmi hesaplanır.”
V.1001/B poz numaralı iş kaleminin birim fiyat tarifinde, “Kontrolün direktifine uygun olarak, tabi veya imitasyon klasik tuğla ile duvar yapılması işçiliği, kullanılacak tuğlanın, işlenmeden önce su ile ıslatılması, mevcut orjinal örneğine ve kontrolün direktifine uygun olarak yatay derzleri en çok tuğla kalınlığı kadar kalınlıkta olmak üzere poz no: V.0104/E de belirtilen 500 doz hidrolik katkılı kireç harçla sıkıştırılarak işlenmesi şakuli derzlerin en az 5 cm şaşırtılması, derz yapılacaksa yatay derzlere derz kalınlığı kadar kare kesitli çıta konulması (tuğla bedeli ve derz hariç) her türlü malzeme ve işçilik dahil, beher m³ bedeli: ÖLÇÜ: Poz no: V.0201 gibidir. NOT: Tuğla bedeli V.0211 - V.0212 ve V.0214 no’lu tuğlalardan hangisi kullanılırsa ondan ödenir.”
V.0506/B poz numaralı iş kaleminin birim fiyat tarifinde, “Kontrolca verilecek direktife uygun olarak mevcut kubbe veya tonozun orjinal görünüşünü bozmamak şartıyla dikiş yapılacak yerin en çok 40 cm genişliğe kadar açılması, temizlenmesi, mevcut malzemesi ve uygun malzeme ile mevcuduna uygun tarzda örülmesi, arkasında kalabilecek boşluğun Poz no: V.0107/D de belirtilen hidrolik kireç bağlayıcılı enjeksiyon şerbeti ile beslenmesi, her türlü malzeme ve işçilik dahil, beher mt bedeli: ÖLÇÜ: Dikiş yapılan yerin ortasından geçen hat mt olarak ölçülerek işçilik bedeli ödenir.”
Denilmektedir.
Buna göre, V.0349 ve V.1001/B poz numaralı imalatlarla, V.0506/B poz numaralı imalat, birbiriyle örtüşmektedir. Dolayısıyla, V.0349 poz numaralı imalatla tuğla duvar çürütme yapılan ve V.1001/B poz numaralı imalatla tuğla duvar örülen aynı duvar yüzlerine, ayrıca V.0506/B poz numaralı tuğla duvar yüzlerinde dikiş açılması bedeli verilmesi mükerrer ödemeye sebebiyet vermektedir.
5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesi hükümleri uyarınca bu şekilde yapılan hesaplama ve ödeme, kamu kaynağında eksilişe ve kamu zararına sebep olmuştur.
Belirtilen nedenlerle, yeniden yapılan hesaplama sonucu tespit edilen ….. TL kamu zararının sorumlularından tahsili gerekmekte ise de bu tutarın, ….. tahsil edilmesi nedeniyle ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle,
ı) İş kapsamındaki V.0349 Her Yerde klasik tuğla veya moloz taş duvar çürütülmesi iş kalemi imalat miktarının, bazı mahallerin, mükerrer alınması sonucu 102,007 m³ fazla hesaplandığı ve ödendiği, hakediş ve eki belgelerden anlaşılmıştır. (Metraj Syf. 85-112)
Ayrıca, Analiz 15 Mevcut duvar yüzeylerinde bulunan çürümüş ve özelliğini kaybetmiş taşların tespit edilmesi ayıklanması iş kaleminden hesaplanması gereken 17,336 m³ ile V.0301 Horasan harçlı kargir yıkılması iş kaleminden hesaplanması gereken 537,868 m³ için de, V.0349 poz numaralı iş kaleminden hesaplama yapılmıştır. (Metraj Syf. 85-112).
V.0349 poz numaralı iş kalemi, “Sökülmesi ve yıkılması mümkün olmayan yerlerde yonu taşı imalatın etrafındaki sağlam olan imalatlara zarar vermeden kontrollükçe lüzum görülen derinlikte çürütülmesi, yerinin temizlenip yıkanması,” işlerini kapsadığından, Analiz 15 ve V.0301 poz numaralı iş kalemleriyle duvarların ayıklanması ile duvarların yıkılarak yeniden duvar örülmesi ameliyelerinin yapıldığı bu yerler için, ayrıca V.0349 duvar çürütülmesi ödenemez.
5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesi hükümleri uyarınca bu şekilde yapılan hesaplama ve ödeme, kamu kaynağında eksilişe ve kamu zararına sebep olmuştur.
Belirtilen nedenlerle, yeniden yapılan hesaplama sonucu tespit edilen ….. TL kamu zararının sorumlularından tahsili gerekmekte ise de bu tutarın, ….. tahsil edilmesi nedeniyle ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle,
i) İş kapsamında V.1001/B Klasik tuğla ile 500 doz hidrolik kireç harçlı duvar yapılması işçiliği iş kalemi imalat miktarının, bazı mahallerin, mükerrer alınması sonucu 157,37 m³ fazla hesaplandığı ve ödendiği, hakediş ve eki belgelerden anlaşılmıştır. (Metraj Sayfa: 162-166)
5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesi hükümleri uyarınca bu şekilde yapılan hesaplama ve ödeme, kamu kaynağında eksilişe ve kamu zararına sebep olmuştur.
Belirtilen nedenlerle, yeniden yapılan hesaplama sonucu tespit edilen ….. TL kamu zararının sorumlularından tahsili gerekmekte ise de bu tutarın, ….. tahsil edilmesi nedeniyle ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle,
j) İş kapsamında Analiz 08 Bina katlarında bulunan NPI profil demir imalatların sökümü ve ÖBF.11 Bina içerisindeki betonarme döşemelerin kesilmesi iş kalemi imalat miktarlarının, kesim işleri yapılmayan mahallerin dâhil edilmesi sonucu fazla hesaplandığı ve ödendiği, hakediş ve eki belgelerden anlaşılmıştır. (Metraj Sayfa: 26-28, 65-68)
5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesi hükümleri uyarınca bu şekilde yapılan hesaplama ve ödeme, kamu kaynağında eksilişe ve kamu zararına sebep olmuştur.
Belirtilen nedenlerle, yeniden yapılan hesaplama sonucu tespit edilen ….. TL kamu zararının sorumlularından tahsili gerekmekte ise de bu tutarın, ….. tahsil edilmesi nedeniyle ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle,