Katma değer vergisi/ Gelir vergisi tevkifatı
A) Etüt, Plan, Proje, Danışmalık, Denetim ve benzeri hizmetler için yapılan ödemelerde 117 Seri nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği hükümlerine aykırı olarak hatalı tevkifat oranı uygulanması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmektedir.
14.04.2012 tarihli ve 28264 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 117 Seri nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin “3.2.1. Yapım İşleri ile Bu İşlerle Birlikte İfa Edilen Mühendislik-Mimarlık ve Etüt-Proje Hizmetleri” başlıklı maddesinin,
Tevkifat uygulayacak alıcılar ve tevkifat oranını belirleyen 3.2.1.1 bendinde, “(3.1.2/b) ayırımında sayılanlara karşı ifa edilen yapım işleri ile bu işlerle birlikte ifa edilen mühendislik-mimarlık ve etüt-proje hizmetlerinde alıcılar tarafından (2/10) oranında KDV tevkifatı uygulanacaktır.”
Kapsamı belirleyen 3.2.1.2.1. bendinde,
"(…)
(…)
- Yapım işleri ile birlikte ifa edilen, mimarlık, mühendislik, etüt, plan, proje, harita (kadastral harita dahil), kadastro, imar uygulama, her ölçekte imar planı hazırlama ve benzeri hizmetler. Bu hizmetler yapım işlerinden ayrı ve bağımsız olarak verildiği takdirde Tebliğin (3.2.2.) bölümü kapsamında değerlendirilir." denilmektedir.
“3.2.2. Etüt, Plan-Proje, Danışmanlık, Denetim ve Benzeri Hizmetler” başlıklı maddesinin
Tevkifat uygulayacak alıcılar ve tevkifat oranını belirleyen 3.2.2.1 bendinde,
Tebliğin (3.1.2/b) ayırımında sayılanlara karşı ifa edilen etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim ve benzeri hizmetlerde alıcılar tarafından (9/10) oranında KDV tevkifatı uygulanacaktır.
Kapsamı belirleyen 3.2.1.2.1. bendinin 3.2.2.2.2. sıra nolu alt bendinde ise,
“Yapım işlerinden bağımsız ve ayrı olarak verilen mimarlık, mühendislik, etüt, plan, proje, harita (kadastral harita dahil), kadastro, imar uygulama, her ölçekte imar planı hazırlama ve benzeri hizmetler bu bölüm kapsamında değerlendirilecektir.” denilmektedir.
Bu hükümler çerçevesinde, yapım işleri ile birlikte etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim ve benzeri hizmetlerin yapım işleri ile birlikte ifa edilmesi halinde uygulanacak KDV tevkifat oranının 2/10, söz konusu hizmetlerin yapım işlerinden ayrı ve bağımsız olarak ifa edilmesi halinde ise uygulanacak KDV tevkifat oranının 9/10 olacağı açıktır.
Savunmalarda ise, … İl Özel İdaresince ödemesi yapılan zemin etütlerinin büyük bir kısmının inşaatı yapılacak olan okul binalarına ilişkin sondaj işleri olduğu, söz konusu sondaj imalatı bedelinin zemin etüdü işlerinin %50'si ile %75'i arasında yer aldığı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, … İl Özel İdaresince ödemesi yapılan zemin etütlerinin yapım işleri ile birlikte ifa edildiği anlaşıldığından, etüt hizmeti için yapılan ödemelerde KDV tevkifatı oranının 2/10 olarak uygulanmasının mevzuatına uygunluğuna oy birliğiyle,
B) Etüt, Plan, Proje, Danışmalık, Denetim ve benzeri hizmetler için yapılan ödemeler serbest meslek kazancı olarak değerlendirildiğinden bu ödemeler üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmektedir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun 65 inci maddesinde,
“Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.
Serbest meslek faaliyeti, sermayeden ziyade şahsi mesaiye ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.
Tahkim işleri dolayısıyla hakemlerin aldıkları ücretler ile kolektif, adi komandit ve adi şirketler tarafından yapılan serbest meslek faaliyeti neticesinde doğan kazançlar da, serbest meslek kazancıdır.”
Savunmalarda ise, zemin etütlerinin gerçekleştirilmesi için özellikle sondaj olmak üzere muhtelif ekipman kullanıldığı ve işçi çalıştırıldığı, zeminden numuneler alınarak bu numunelerin laboratuvarlara gönderilip ücreti karşılığında tahlil edildiği, bu durumda zemin etüdünün gerçekleştirilmesi işinde şahsi mesai, ilmi veya mesleki bilgi veya ihtisas konusu olabilecek etüt ve rapor yazımı işinin, toplam işin en fazla %20'sini oluşturduğu ifade edilmektedir.
Bu itibarla, zemin etüdü hizmetine ilişkin yapılan ödemeler serbest meslek kazancı olarak değerlendirilmeyeceğinden söz konusu ödemeler üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmemektedir.
Bu nedenle, idarece yapılan işlemlerin mevzuatına uygunluğuna oy birliğiyle,