Hakediş
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde, “h) Kamu gideri: Kanunlarına dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlar ile diğer giderleri (…) İfade eder.”
Aynı Kanunun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde, “Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
(…)
Esas alınır.”
Denilmektedir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 23 üncü maddesinde,
“Yüklenici projelerde kendiliğinden hiç bir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.”,
Aynı şartnamenin 24 üncü maddesinde ise,
“Yapı denetim görevlisi, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren delil ve emareler gördüğü takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kesin kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklerin, hataların ve kusurların incelenmesi ve tespiti için gerekli görülen yerlerin kazılmasını ve/veya yıkılıp yeniden yapılmasını yükleniciye tebliğ eder. Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak tebliğe uymazsa, incelemeler yapı denetim görevlisince tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir. Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur. Aksi anlaşılırsa genel hükümlere göre işlem yapılır.
Sorumluluğu yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi şartnameye uymayan işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden ya da teminatından kesilir.” denilmektedir.
….Yapımı işinde proje ve şartnamelere uygun olmayan hususlar kontrol teşkilatı ve idare temsilcisi ile birlikte işyerinde yapılan fiili ve fiziki denetimde tespit edilmiştir. Yapılan tespitler sonucunda,
İşin projesine göre iç merdiven parapetlerinin 110 cm olması gerekirken 79 cm yapılmış olduğu, bu eksiklik nedeniyle yüklenici hakedişinden herhangi bir kesinti de yapılmamış olduğu anlaşılmıştır. Bu suretle oluşan …TL kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ve temyiz yolu açık olmak üzere ödettirilmesine,
Sahne yüksekliğinin 50 cm olması gerekirken 35 cm yapılması sonucu … TL kamu zararı oluşmuşsa da bu tutar tahsil edildiğinden ilişilecek bir husus kalmadığına,
Yapılmamış olan laminat parke döşemelerinin ve çatıya çıkış merdivenleri ile duvar kaplamaları kesin kabul öncesinde tamamlatılmış olduğundan …TL için ilişilecek husus kalmadığına,
İhata duvarı yüksekliği vaziyet planında 220 cm olarak belirlendiği ve mahal listesinde bahçe düzenlemesinin vaziyet planına göre yapılacağı belirtildiğinden, mevzuatına uygun olduğu anlaşılan … TL için ilişilecek husus bulunmadığına,
İhata duvarının, yapılan ölçümlerde tespit edilen 210-214 cm yüksekliği ile 220 cm arasındaki fark olan … TL kamu zararı tahsil edildiğinden, bu tutar için ilişilecek bir husus kalmadığına,
(Üye …’nin, “İhata duvarı ile ilgili detay proje varken imalatın vaziyet planına göre değil, detay projeye göre yapılması gerekmektedir. Detay projede ihata duvarı yüksekliğinin 240 cm olması gerektiği belirtilmektedir. Sorumluların yeniden yaptıkları ölçümlerde harpuşta kalınlığı da ölçüme dahil edildiği için duvar yüksekliği 210 – 214 cm olarak tespit edilmiştir, oysa ki projede 240 cm olan mesafenin harpuşta altına kadar olan mesafe olduğu görülmektedir. Fiziki denetim sırasında yapılan ölçümler sonucu kontrol mühendislerince düzenlenen tutanakta duvar yüksekliğinin 203 cm olduğu görülmektedir. Detay projeye göre 240 cm olması gereken ihata duvarı yüksekliğinin 203 cm olarak yapılması sonucu oluşan … TL kamu zararından tahsil edilen tutar düşüldükten sonra kalan kısmın sorumlularına ödettirilmesi gerekir.” şeklindeki karşı oyuna karşın)
oy çokluğuyla