Vekalet
Asıl ilamın .. üncü maddesiyle tazminine hükmolunan konuyla ilgili olarak Temyiz Kurulunun … tarih ve … tutanak numaralı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince görüşülmesine karar verildi.
Asıl ilamın ..üncü maddesiyle, … İlçe Özel İdare Müdürlüğü kadrosuna vekalet eden …’a, söz konusu kadroya asaleten atanma şartlarını taşımadığı halde bulunduğu kadro ile vekaleten atandığı kadro arasındaki özel hizmet tazminatı ve ek ödeme farklarının ödenmesi sonucu oluşan … TL kamu zararı için tazmin hükmü verilmişti.
Söz konusu tazmin hükmü hakkında sorumlulardan Gerçekleştirme Görevlisi…’in yapmış olduğu temyiz başvurusu üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunca … tarih ve … tutanak numaralı kararda,
“.. İlçe Özel İdaresinde görev yapmakta olan …, valilik makamının .. tarih ve .. sayılı oluruyla … İlçe Özel İdare Müdürlüğüne vekaleten, … tarihli oluruyla ise asaleten atanmıştır.
Söz konusu asalaten atama işlemi, 657 sayılı Devlet memurları Kanununun 68 ve 76 ncı maddeleri, 5302 sayılı İl Özel idaresi kanununun 35 ve 36 ncı maddeleri ve 2012/2876 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 27.03.2012 tarih ve 28246 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 1 inci maddesinin (b) bendi uyarınca yapılmıştır.
2012/2876 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin, “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinin (g) bendinde yapılan değişiklikle “ilçe müdürleri” anılan Yönetmeliğin kapsamı dışına alınarak ilçe müdürlüğüne görevde yükselme eğitimi ve sınavına alınmadan atama yapılması imkanı tanınmıştır.
Öte yandan, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'te “ilçe özel idare müdürü” unvanlı kadronun, unvan adı zikredilmek suretiyle açıkça düzenlenmemesine karşın, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde, görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak genel şartlara, 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise, "müdür" unvanlı kadroya atanacaklarda aranacak özel şartlara yer verilmiştir. Aynı Yönetmeliğin 25 inci maddesinde de, “Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı yürütür.” hükmü bulunmaktadır.
Yine Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in 15 inci maddesinde, “İl özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için İçişleri Bakanlığı, (...) bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenler.
Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri gidermeye Devlet Personel Başkanlığı yetkilidir” hükmü yer almaktadır.
Devlet Personel Başkanlığınca yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereği ilçe özel idare müdürü kadrosuna atanmaya hak kazanan personeli görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabii tutup tutmama konusunda Bakanlığın takdir hakkının bulunduğu, bu takdir hakkının eğitim ve sınava tabi tutmama yönünde kullanılması halinde Yönetmelikte herhangi bir değişiklik yapılmasına gerek bulunmayıp bu hususun mahalli idarelere duyurulmasının yeterli olduğu, ancak takdir hakkının kadronun görevde yükselme sınavı kapsamında bir görev olarak kalması yönünde kullanılması halinde Yönetmeliğin ilgili kısımlarında düzenleme yapılmasının yerinde olacağına dair 18.05.2012 tarih ve 8907 sayılı İçişleri Bakanlığı’na hitaben yazılan görüş yazısı üzerine İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü'nün idareye göndermiş olduğu 27.06.2012 tarih ve 17201 sayılı yazısıyla,
“Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte İlçe Özel İdare Müdürü unvanlı kadronun açıkça belirtilmemiş olması göz önünde bulundurularak anılan yönetmelikte herhangi bir değişiklik yapılmaksızın İlçe Özel İdare Müdürü kadrosunun görevde yükselme sınavı kapsamında olmadığı ve atanmaya hak kazanan personel için görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabii tutulmalarına gerek kalmadığı” bildirilmiştir.
Danıştay 5 inci Dairesi, 02.10.2012 tarih ve E:2012/4710 sayılı kararı ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin “ilçe müdürü kadrolarına” ibaresinin de yer aldığı 1 inci maddesinin tamamının yürütmesinin durdurulmasına karar vermiştir. Danıştay'ın bu kararına bağlı olarak, ilçe müdürü kadrolarına yapılacak atamalar için yeniden görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabi tutulmanın gerekli olduğu, İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü 'nün 24.01.2013 tarihli ve 2672 sayılı yazısı ile idareye bildirilmiştir.
Ancak …'ın İlçe Özel İdare Müdürlüğüne asaleten atama işleminin yapıldığı tarih … olup Danıştay 5 inci Dairesinin yürütmeyi durdurma kararı bu tarihten sonra verilmiş, yeniden görevde yükselme eğitimi ve sınavına katılmanın gerekli olduğuna dair İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün yazısı da idareye bu tarihten sonra bildirilmiştir.
Buna karşın .. sayılı İlam'ın … üncü maddesi ile …'a Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte öngörülen şartları haiz olmadığı gerekçesiyle ilçe özel idare müdürlüğü görevine münhasır ödemeler yapılması nedeniyle verilen tazmin hükmüne, vekaleten görev yapılan dönemlere ilişkin tutarların yanında ilgilinin (… tarihli olurla) asaleten atanmasını müteakip dönemlere ilişkin tutarların da dahil edildiği görülmüştür.
Ancak, İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü 27.06.2012 tarih ve 17201 sayılı yazılarıyla, ilçe özel idare müdürlüğü kadrosunu, bu Yönetmelik kapsamından çıkardığından atamanın yapıldığı tarih de dikkate alındığında asaleten atama işleminde ve ilgili yazının bildirim tarihinden sonra anılan görevi asil yahut vekil olarak yürütenlerin ilçe özel idare müdürlüğü görevine ilişkin özlük haklarından yararlandırılmasında anılan yönetmelik hükümleri yönüyle bir hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Buna karşın anılan yazının bildirim tarihinden sonra yapılan ödemelere ilişkin olarak da ilgilinin Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte öngörülen şartları taşımadığı gerekçesiyle tazmin hükmolunmuştur.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden hüküm tesisini teminen ..sayılı İlam'ın …'üncü maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK dosyanın kararı veren DAİREYE Gönderilmesi" ne karar verilmiştir.
657 Sayılı Kanunun 86 ncı maddesinin ikinci fıkrasında, bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekaletin asıl olduğu,
Aynı Kanunun 175 inci maddesinin ikinci fıkrasında, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için vekilin asilde aranan şartları taşımasının zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.
17.4.2006 tarih ve 2006/10344 Bakanlar Kurulu Kararının 9 uncu maddesinde vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları kaydıyla kendilerine, vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki farkın ödeneceği ifade edilmiş ve yine 02.11.2011 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 666 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesinde de, birinci fıkra kapsamına giren personelden, kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki farkın ödenebileceği hüküm altına alınmıştır. Bu durumda, bir kadroya asaleten atanabilme şartlarını taşımayan personelin o kadroya vekaleten atanması halinde ataması yapılan personel, vekaleten atanılan kadro için öngörülen tazminat ve ek ödemeden yararlanamayacaktır.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Görevde Yükselme Sınavına Tabi Olarak Atanacaklarda Aranacak Özel Şartlar” başlıklı 7 nci maddesinde,
“…
a) Müdür kadrosuna atanabilmek için,
1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (b) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,
2) Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
…
4) Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere yapılacak atamalar dışında, diğer müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda olmak kaydıyla en az on yıl hizmeti bulunmak,”
Hükmü yer almaktadır.
Bu durumda, müdür kadrosuna atanabilmek için, madde metninde sayılan diğer şartların yanı sıra personelin, teknik öğrenim gerektirenler dışındaki müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda olmak kaydıyla en az on yıl hizmetinin bulunması gerekmektedir.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinin (g) bendinde “taşra teşkilatı bölge ve il müdürü ile doğrudan merkeze bağlı taşra kuruluşlarının müdür kadrolarına ve bunların yardımcılıklarına, ilçe müdürü kadrolarına” yapılacak atamalarda anılan Yönetmelik hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiş, ancak Danıştay 5 inci Dairesinin 02.10.2012 tarihli ve E:2012/4736 sayılı kararıyla Yönetmeliğin 2'nci maddesinin (g) bendinde yer alan “ilçe müdürü kadrolarına” ibaresinin yürütmesi durdurulmuştur.
…İlçe Özel İdaresinde … olarak görev yapmakta olan …, valilik makamının … tarih ve … sayılı oluruyla… İlçe Özel İdare Müdürlüğüne vekaleten atanmıştır. Anılan personel, teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere yapılacak atamalar dışında diğer müdürlükler için aranan, son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda olmak kaydıyla en az on yıl hizmeti bulunmak şartını taşımamaktadır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği bir kadroya asaleten atanabilme şartlarını taşımayan personelin o kadroya vekaleten atanması halinde, vekaleten atanılan kadro için öngörülen tazminat ve ek ödemelerden yararlanması mümkün değildir. Ancak anılan personel, … tarihinde … İlçe Özel İdare Müdürlüğüne asaleten atandığından, bu tarihten sonra söz konusu kadro için öngörülen ödemelerden yararlanabilecektir.
Açıklanan nedenlerden dolayı, …İlçe Özel İdare Müdürlüğüne vekalet eden …’a, asaleten atanmak için gereken şartları taşımadığı halde zam, tazminat ve ek ödeme farkı ödenmesi nedeniyle daha önce sorumlular Harcama Yetkilisi… ve Gerçekleştirme Görevlisi-… için verilen … TL tazmin hükmünün devamına,
Anılan personelin … İlçe Özel İdare Müdürlüğüne asaleten atandığı … tarihinden sonra yapılan ödemelerin mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından, daha önce tazmin hükmü verilen … TL’nin sorumlular Harcama Yetkilisi-… ve Gerçekleştirme Görevlisi-…’in,
uhdelerinden kaldırılmasına,
Üye …nün, “15.3.1999 tarih ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 15 inci maddesinde, “İl özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için İçişleri Bakanlığı, .... bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenler” denilmiş, bu hüküm gereği İçişleri Bakanlığınca hazırlanan “Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik” 04.07.2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmeliğin 5 inci maddesinde “Görevde yükselmeye tabi kadrolar şunlardır” denildikten sonra kadrolar tek tek sayılmış, ancak bu sayılan kadrolar arasında İlçe Özel İdare Müdürlerine yer verilmemiştir.
10.06.2007 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan İl Özel İdareleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğin “Kadro Kütükleri” başlıklı 14 üncü maddesinde “Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihiden itibaren memur kadroları, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-4 Özel İdareler Kadro Kütüklerinden (I) sayılı Özel İdareler Memur Kadro Kütüğünde belirtilen unvan kodu, kadro unvanı, sınıflar ve belirlenen alt ve üst derecelere uygun olarak kullanılır. İptal, ihdas ve kadro değişikliklerinde bu kütük esas alınır” denilmiş, yönetmelik eki Özel İdareler Memur Kadro Kütüğü Cetvelinde de, “İlçe Özel İdare Müdürü” kadrosuna yer verilmiştir. Aynı yönetmeliğin 17 nci maddesinde de “ilçe sayısını geçmeyecek sayıda ilçe özel idare müdürü kadrosu bu Yönetmeliğin Ek 4 ünde yer alan (I) sayılı Özel İdareler Memur Kadro Kütüğüne uygun olarak ihdas edilerek özel idarenin kadrolarına eklenir” denilerek ilçe özel idare müdürünün “Müdür” kadrosu dışında, ayrı bir kadro olduğu açıkça ifade edilmiştir. Bu durumda, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinde “Görevde yükselmeye tabi kadrolar şunlardır” denilerek sayılan kadrolar arasında, özel idare kadro kütüğünde ayrı bir kadro olarak yer alan İlçe Özel İdare Müdürlerine yer verilmediğine göre, bu kadro görevde yükselmeye tabi kadrolardan değildir.
Dolayısıyla söz konusu kadroya atanacakların 657 sayılı Kanunun aradığı şartları taşıması yeterli olup, ayrıca görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabi tutulmalarına gerek bulunmadığından, tazmin hükmünün sorumluların uhdelerinden kaldırılması gerekir.” şeklindeki karşı oyuna karşın,
Oy çokluğuyla,