HAKEDİŞ VE SORUMLULUK
A) ….. Yapımı işine ait 14 no’lu hakedişin incelenmesi sonucunda, uzay çatı sistemi elemanları arasında yer almayan 40x60x3 mm ebadındaki kutu profillerin, 23.086/A Uzay sistem çelik çatı yapımı iş kaleminden ödendiği tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin, “h) Kamu gideri: Kanunlarına dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlar ile diğer giderleri (…) İfade eder.”
Aynı Kanunun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin, “Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
(…)
Esas alınır.”
Hükümleri uyarınca ilgili olduğu iş kaleminden ödenmesi gereken profiller için 23.086/A pozu üzerinden yapılan bu hesaplama ve ödeme, kamu kaynağında eksilişe ve kamu zararına sebep olmuştur.
Kamu zararının hesabında kullanılan 23.071, 23.086, 23.152 ve 23.176 poz numaralı birim fiyatlar incelendiğinde, hem kutu profil içermemesi, hem de uzay çatı sisteminde kullanılmaya müsait olmayacak derecede büyük hacimli demir işlerine ilişkin olması nedeniyle 23.071 numaralı pozun, hesaplamada kullanılması mümkün değildir. Savunmada malzeme hesabında kullanılan 23.152 numaralı poz, her ne kadar kutu profillerle kapı ve pencere yapılmasına ilişkin olsa da, kapı ve pencere aksamlarını içermediğinden ve uzay çatı sisteminde kullanılmaya müsait imalatları ilgilendirdiğinden, bu pozdaki malzemelerin baz alınması doğru ve yerindedir. Keza işçilikle ilgili olarak alınan üç pozun ortalaması da, 23.086 numaralı pozdaki işçilik miktarını geçmediği için yerinde bir uygulamadır.
Olaya sorumluluk açısından bakıldığında, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinin, “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. (Değişik son cümle: 22/12/2005-5436/10 md.) Giderlerin gerçekleştirilmesi, harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.
Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine, işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
(…)
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.”
Sayıştay Genel Kurulunca verilen 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı Kararın “III-SORUMLULAR” bölümünün “4-Gerçekleştirme Görevlileri” kısmının, “(…)
(…)
c) Kurul, Komisyon veya Benzeri Bir Organca Düzenlenen Gerçekleştirme Belgelerinde Sorumluluk
(…)
Bu nedenle mevzuatına göre oluşturulan kurul, komisyon veya benzeri bir organ tarafından düzenlenen keşif, rapor, tutanak, karar veya ödemeye esas benzeri belgelerden doğacak sorumluluğa, işlemi gerçekleştiren ve bu belgeyi düzenleyip imzalayan kurul üyelerinin de dahil edilmeleri ve bu işlem nedeniyle harcama yetkilisiyle birlikte sorumlu tutulmaları gerektiğine çoğunlukla,
(…)”
Hükümleri uyarınca hakediş ekindeki belgelerin incelenmesi suretiyle tespiti mümkün olduğu halde, gerekli incelemenin yapılmaması sonucu ortaya çıkan hatalı ödeme ve kamu zararında, hakediş raporunu inceleyen ….. de sorumluluğunun bulunduğuna,
Belirtilen nedenlerle mevzuata aykırı olarak ödeme yapılması sonucu oluşan toplam ….. TL’lık kamu zararının,
Harcama yetkilisi ….. ve gerçekleştirme görevlileri ….., ….., ….., …., ….., ….., ….., ….., ….., ….. ve ….., müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile tazminen tahsiline, temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle,
B) İşe ait 14 no’lu hakedişle ödemesi yapılan 27.562/3A İç yüzeyler üzerine çimento kireç esaslı hazır sıva harcı ile kaba ince sıva yapılması iş kalemi içinde yer alan 04.476/B İç cephe kaplama malzemesinin, 1 m² için 5 kg kullanılmadığına ilişkin bir tespit yapılmadığından, 27.560/6 İç yüzeylere çimento-kireç esaslı her renk hazır dış cephe kaplama malzemesi ile sıva yapılması pozunda sıva kalınlığı, 3 mm olduğundan ve imalatın uygulandığı bodrum tavan yüzeyleri sıva kalınlığının ortalama en az 2 cm olduğu, savunmadan anlaşıldığından, mevzuata uygun olan ….. TL için ilişilecek husus bulunmadığına, oy birliğiyle,
C) Aynı hakedişle ödemesi yapılan 15.140/4A Makine ile tuvenan, kum temin edilerek serme, sıkıştırılma, sulama makine ile yapılması yeni birim fiyat analizinde yer alan 04.002/2C Kum (Tuvenan, elenmiş, yıkanmış, karıştırılmış) (08.009/2) (makina ile temin) malzemesinin, fiilen inşaat mahallinde kullanıldığı savunmadan anlaşılmış ve aksi yönde bir tespit yapılmamıştır.
Arazinin eğimli olması, ….. havzasının dere yatağı üzerinde yer alması, dolgu yüksekliğinin fazla olması, nitelikli sıkışmanın sağlanması ve geçirgen olmayan, su tutan (kil tabaka) ve yapıya zarar veren bir dolgu tabakasının olmaması için dolgu malzemesinin yıkanması ve bu doğrultuda analizde 04.002/2C numaralı pozun yer alması gerekmektedir.
Bu nedenle, mevzuata uygun olan ….. TL için ilişilecek husus bulunmadığına, oy birliğiyle,
D) Aynı hakedişle ödemesi yapılan 18.246/6A Dış duvarlara 5cm extrüde polistren köpük üzerine (dışarıdan) yüzeyi kabarcıklı yüksek yoğunluklu polietilen (hdpe) drenaj levha ile koruma tabakası yapılması işi yeni birim fiyat analizinde yer alan drenaj levhası proforma faturasının, ….. Ticaret ve Sanayi Odası tarafından onaylandığı savunma ve eki belgelerden anlaşılmıştır.
Malzemenin fiyatının yüksek olduğu yönündeki iddialar ise kanıtlanmamıştır.
Bu nedenle, mevzuata uygun olan ….. TL için ilişilecek husus bulunmadığına, oy birliğiyle,
E) Aynı hakedişle ödemesi yapılan 21.017/1 Plywood (Film Kaplı) ile yapılan düz yüzeyli çıplak beton ve betonarme kalıbı iş kalemi gereği kullanılması gereken plywood kalıbın kullanıldığı, işe ait inşaat fotoğraflarının incelenmesi sonucunda anlaşılmıştır.
Kullanılan kalıplarla beton yüzeylerde yeterli düzeyde pürüzsüzlük sağlanmadığına ilişkin iddia ise, hem mevzuat, hem de fiili durum yönüyle kanıtlanmamıştır.
Bu nedenle, mevzuata uygun olan ….. TL için ilişilecek husus bulunmadığına, oy birliğiyle,