Sosyal denge tazminatı
A) İdare ile Bem-Bir-Sendikası arasında 01.04.2014 ve 31.03.2019 dönemlerine ilişkin olarak imzalanan “Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi” nin 9 uncu maddesinde kadrolar itibariyle personele ödenecek aylık sosyal denge tazminatı tutarları belirtildikten sonra “Sonraki yıllarda her yıl %10 artırılarak ödeme yapılacaktır.” denilmekle takvim yılının değişmesi değil 1 yıllık zaman diliminin tamamlanması ifade edilmektedir. Sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadığı sürece ödemelerde artışa neden olacak 1 yıllık zaman dilimlerinin değişimi sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren geçen 1 yıllık süreler olmak durumundadır.
Söz konusu sözleşme 01.04.2014 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir ve sözleşme dönemi 01 Nisan ile 31 Mart arasındaki zaman dilimlerini kapsamaktadır. Bu nedenle %10 olarak öngörülen yıllık artışların 1 Nisan 2015 yapılması gerekir. Oysa idare %10’luk yıllık artışı 1 Ocak 2015 tarihi itibariyle gerçekleştirmiştir.
Bu itibarla, % 10 oranındaki yıllık artışın, Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin yıllık dönemi bitmeden önce gerçekleştirilmesi sonucu ortaya çıkan ve ayrıntısı ekli tabloda (A) gösterilen toplam ... TL kamu zararının,
Harcama Yetkilisi ... ... ile Gerçekleştirme Görevlisi ... ...’a,
müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faiziyle birlikte ve temyiz yolu açık olmak üzere ödettirilmesine oy birliğiyle,
B) Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2014 ve 2015 Yıllarını Kapsayan 2. Dönem Toplu Sözleşmenin “Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” hükümlerini düzenleyen dördüncü bölümünün “Sosyal denge tazminatı” başlıklı 1 inci maddesi ile ödenecek tazminatın üst sınırı belirlenmiş ve kadro, görev unvanı vb. kriterlere göre personele ödenebilecek tazminatın tespiti sosyal denge tazminatı sözleşmelerine bırakılmıştır.
İdare ile Bem-Bir-Sendikası arasında imzalanan ve 01.04.2014 ve 31.03.2019 dönemlerini kapsayan “Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi”nin “Aylık sosyal denge tazminatı miktarı” başlıklı 9 uncu maddesi ile de kadrolar itibariyle personele sosyal denge tazminatı olarak ödenebilecek net tutarlar belirlenmiştir.
Söz konusu tutarların üzerinde her ne ad altında olursa olsun personele yapılacak ödeme, kadrolar itibariyle belirlenen tutarı geçeceğinden, bayram yardımı adı altında yapılan ödeme sonucu ortaya çıkan ve ayrıntısı ekli tabloda (B) gösterilen toplam ... TL kamu zararının,
Harcama Yetkilisi ..., Gerçekleştirme Görevlisi ... ... ve Sözleşmeyi imzalayan ... ...’e,
müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faiziyle birlikte ve temyiz yolu açık olmak üzere ödettirilmesine oy birliğiyle,
C) Sosyal denge tazminatının verilmesi yönünde yapılabilecek sözleşmelerde, tavan tutarı aşmamak kaydıyla ödenebilecek tazminatın aylık tutarı, İdare ile Bem-Bir-Sendikası arasında imzalanan “Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi”nde kadro veya görev unvanı kriterine göre belirlenmiştir. Bu rakamların belirlenmesinde idare, sadece ödenebilecek tazminatın tavan tutarını esas almamakta, ayrıca, sahip olunan bütçe imkânlarını da göz önünde bulundurmaktadır.
Nitekim, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun “Mahalli idarelerde sözleşme imzalanması” başlıklı 32 nci maddesinin üçüncü fıkrasında,
“İlgili mahalli idarenin, vadesi geçmiş vergi, sosyal güvenlik primi ile Hazine Müsteşarlığına olan borç toplamının gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yüzde onunu aşması, ödeme süresi geçtiği halde ödenmemiş aylık ve ücret borcu bulunması veya gerçekleşen en son yıla ilişkin toplam personel giderinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin belediyelerde yüzde otuzunu, il özel idaresinde yüzde yirmibeşini aşması hallerinde bu madde kapsamında sözleşme yapılamaz. Sözleşmenin yapılmasından sonra bu koşulların oluşması durumunda mevcut sözleşme kendiliğinden hükümsüz kalır.”
denilmektedir.
Söz konusu hükümlerden, ödenebilecek sosyal denge tazminatının, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %100'ü olarak belirlenen tavan tutarı değil, idarenin kendi bütçe imkânları göz önünde bulundurularak sendika ile anlaşmaya vardığı ve sözleşmede belirlenen aylık ödenebilecek tutar olduğu anlaşılmaktadır.
İdare ile Bem-Bir-Sendikası arasında imzalanan “Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi”nin 9 uncu maddesinde,
“1- Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı, Müdürlere 550,00.-TL
2- Diğer tüm personele 450,00.- TL”
tutarlarında sosyal denge tazminatı ödenmesi ve sonraki yıllarda her yıl %10 oranında artış yapılması öngörüldüğünden 2015 yılı Nisan ayından itibaren ödenebilecek sosyal denge tazminatı tutarı, müdürler için 605,00 TL, diğer tüm memur personel için ise 495,00 TL’dir. Net tutarlar olan bu ödemelerin brüt olarak hesabı ise müdürler için 718,18 TL, diğer tüm memur personel için ise 587,60 TL’dır.
Yapılan incelemede ise bu tutarların üzerinde ödemede bulunulduğu görülmüştür.
Açıklanan nedenlerle, İdare ile Bem-Bir-Sendikası arasında imzalanan “Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi”nde belirlenen tutarlardan daha fazla ödemede bulunulması sonucu ortaya çıkan ve ayrıntısı ekli tabloda (C) gösterilen toplam ... TL kamu zararının,
Harcama Yetkilisi ... ... ile Gerçekleştirme Görevlisi ... ...’a,
müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faiziyle birlikte ve temyiz yolu açık olmak üzere ödettirilmesine oy birliğiyle,