Yeni birim fiyat tespiti
Asıl ilamın 5 inci maddesiyle hüküm dışı bırakılan konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50 nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereğince görüşülmesinin devamına karar verildi.
… İnşaat San. Tic. Ltd. Şirketi yüklenimindeki … İl Özel İdaresi Yapım İşinde dış cephe imalatında değişikliğe gidilmesi sebebiyle yeni yapılacak olan imalatın fiyatının belirlenmesinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine uyulmadığı iddia edilmektedir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22 nci maddesinde,
“ - (1) 12 üncü maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.
(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a) Yüklenicinin birim fıyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye
sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.
ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.
(4) Yeni fiyat yüklenici ile birlikte yukarıda belirtilen usullerden biri ile tespit edilerek düzenlenen tutanak idarenin onayına sunulur ve otuz gün zarfında idarece onaylanarak geçerli olur. Yeni fiyat tespitinde yüklenici ile uyuşulamaz ise, taraflarca anlaşmazlık tutanağı düzenlenir ve anlaşmazlık idare tarafından on gün içerisinde Bayındırlık Kuruluna intikal ettirilir. Bayındırlık Kurulu tarafından tespit edilen fiyatın iki tarafça kabulü zorunludur. Yüklenici, fiyat uyuşmazlığı hakkındaki Bayındırlık Kurulunun kararını beklemeden idare tarafından tespit edilmiş fiyat üzerinden işe devam etmek zorundadır.
(5) Yeni fiyatın hesabında, ikinci fıkranın (a) bendine göre, teklif analiz ile kıyaslanarak bulunan analizin kullanılması halinde, bu analizin temsil ettiği iş kalemi miktarı ile yeni tespit edilecek iş kalemi miktarının rayiçlere ve genel giderlere tesiri dikkate alınır.
6) İdare istediği taktirde, bir işte, sözleşmeye esas proje içinde kalan ancak öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olduğu hallerde, ayrıca bir yükleniciye yaptırılması mümkün olan bir işi başkasına da yaptırabilir, bundan dolayı yüklenici herhangi bir hak talebinde bulunamaz.” hükümleri yer almaktadır.
İdare fiyat tespiti aşamasında piyasadaki firmalardan fiyat teklifi almış ve yüklenici firma ile anlaşarak bir analiz gerçekleştirmiştir. Her ne kadar alınan teklif mektuplarının Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22 nci maddesi gereğince ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış olması gerekse de, bu durum o anki piyasa şartlarına göre verilen fiyat tekliflerinin geçerliliğini etkilememektedir.
Diğer taraftan, Denetçisi tarafından … Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı aracılığı ile alınan fiyat teklifleri ile İdarenin piyasadaki firmalardan aldığı fiyat tekliflerinin farklı tarihlere ait olması, o dönem piyasa koşullarının değişebileceği, ayrıca montaj ve nakliye bedellerinin fiyat teklifine dahil olup olmadığının net bir biçimde anlaşılamaması gibi durumlar göz önünde bulundurulduğunda mevcut olayda kamu zararı oluşup oluşmadığını değerlendirmek mümkün olmadığından, … TL için ilişilecek husus bulunmadığına,
(Üye … …’in, “… İl Özel İdaresi 2014 Yılı hesabının yargılanması sonucu düzenlenen 07.03.2016 tarih ve 100 sayılı ilamın 5 inci maddesiyle verilen hüküm dışı kararında, “…yeni yapılacak olan imalatın rayiç bedeli ve yapılan imalat bünyesindeki iş kalemlerinin nelerden oluştuğu hususunda ihtilaf bulunduğu görülmüştür.
Bu itibarla, kamu zararı hesabının sağlıklı bir şekilde tespit edilip edilmediği hususunda tereddüt oluştuğundan…” denildiğinden, tereddütleri giderici tespitlerin yapılarak yeniden ek rapor düzenlenmesi ve buna göre karar verilmesi gerekir.”) şeklindeki karşı görüşüne karşın,
oy çokluğuyla,