1.1- 08.06.2011 tarih ve 27958 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 7 nci maddesinde,
“Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Madde 7 – (1) Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
……..
c) Kamu kurum ve kuruluşları, gönüllü kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce aile ve topluma yönelik yürütülen sosyal hizmetlere ilişkin ilke, usul ve standartları belirlemek ve bunlara uyulmasını sağlamak.” Denilmektedir.
04.09.2012 tarih ve 28401 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Gerçek Kişiler ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliğinin 3 üncü, 4 üncü ve 14 üncü maddelerinde,
“Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, ……..633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin ….. ile 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.”
………….
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen,
……………
b) Aile danışmanı: Merkezde aile danışmanlığı hizmetlerini yürütmek üzere bu Yönetmelikte belirtilen eğitimi tamamlamış personeli,
c) Aile danışmanlığı: Aile bireylerinin içinde geliştikleri veya işlevlerini yerine getirdikleri aile sistemini veya ilişkide bulundukları diğer sosyal çevreleri değerlendirmeye dayanan ve bu anlayıştan yola çıkarak bireylere, çiftlere veya ailelere sorunlarının çözümüne dönük değişim ve gelişime yönelik özel teknik ve stratejileri içeren hizmeti,
ç) Aile danışma merkezi: Ailenin gelişmesi ve güçlenmesi için, bireylerinin katılımcı, üretken, kendine yeterli hale gelmesi ve sorun çözme kapasitelerinin geliştirilmesi amacıyla koruyucu, önleyici, eğitici, geliştirici, rehberlik ve rehabilite edici hizmetler veren kuruluşları,
………….
e) Bakanlık: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığını,
…………..
ğ) Genel Müdürlük: Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,
…………..
m) Süpervizyon: Bireyler ve ailelerle uygulama yapan aile danışmanı ve meslek elemanlarının uygulamalarını ve mesleki müdahalelerini daha deneyimli bir aile danışmanı ile işbirliği içinde yönetme sürecini,
ifade eder.”
……………..
Aile danışmanının eğitimi ve nitelikleri
MADDE 14 – (1) Sosyal hizmet, psikoloji, sosyoloji, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, tıp, hemşirelik ve çocuk gelişimi alanlarından birinde en az dört yıllık lisans programlarından mezun olanlar, Milli Eğitim Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu veya üniversitelerden, biri tarafından uygun görülen en az üç yüz saati teorik ve en az otuz saati süpervizyon eşliğinde olmak üzere yüz elli saati uygulamalı toplam dört yüz elli saatlik aile danışmanlığı alanında bir eğitim programını başarıyla tamamladıktan sonra sertifika alanlar, aile danışmanı unvanı alabilir.
(2) Sosyal hizmet, psikoloji, sosyoloji, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, tıp, hemşirelik ve çocuk gelişimi lisans programlarını tamamladıktan sonra aile danışmanlığı alanında yüksek lisans veya doktora eğitimini tamamlamış olanlar aile danışmanı sayılır ve ayrıca bunlardan merkezlerde çalışmak için sertifika istenmez.
(3) Yükseköğretim kurumları dışında aile danışmanlığı eğitimi sertifika programı açmak isteyen kurum ve kuruluşlar Milli Eğitim Bakanlığından izin alırlar.
(4) Yükseköğretim kurumları dışında aile danışmanlığı sertifika programı eğitimini yürütecek kurum ve kuruluşlarda görev alacak eğiticilerde ulusal ve uluslararası standartta sertifikaya sahip ve aile danışmanlığı konusunda en az beş yıl çalışmış olmak ya da aile danışmanlığı alanında yüksek lisans veya doktora programlarında eğiticilik yapmış olma şartı aranır.”
Denilmektedir.
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığına göndermiş olduğu 18.02.2013 tarih ve 75440112-502.03-13404 sayılı yazıda Yönetmeliğe uygun olmayan uygulamalar sıralanmış ve sertifika alanların mağduriyet yaşamamaları için Yönetmeliğin yerinde uygulanmasını teminen Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu tarafından gerekli önlemlerin alınmasının önemi belirtilmiştir. Söz konusu yazıda bazı üniversitelerin, yönetmelikte yaygın eğitim yapılabileceğine dair herhangi bir hüküm bulunmamasına rağmen yaygın (uzaktan) eğitim programı başlatmış olmaları da yönetmeliğe uygun olmayan uygulamalar arasında yer aldığı belirtilmiştir.
Daha sonra T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü resmi internet sitesi üzerinden 05.08.2015 tarihinde “Aile Danışmanlığı Sertifika Programları Hakkında Kamuoyuna Duyuru” başlığı ile yayımlanan yazıda, Yönetmeliğin uygulanmasından beklenen kamu yararının gerçekleşmesi ve konusu insan olan hizmetin fayda yerine zarar vermesini önlemek adına aile danışmanlığı eğitimlerinin yüz yüze yapılmasının gerekli olduğu, özellikle süpervizyon eğitiminin deneyimli aile danışmanları gözetiminde gerçek bir çifte danışmanlık hizmeti uygulamasının otuz saate tamamlanması eğitimi olduğundan, başka metotlarla ikame edilmesinin mümkün olmadığı, aile danışmanlığı eğitimi ile ilgili ulusal yeterlilik ve sınav-belgelendirme çalışmaları sonuçlanıncaya kadar eğitimlerin uzaktan eğitim yöntemiyle verilmemesi gerektiği belirtilmektedir.
Bunun yanı sıra, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 44 üncü maddesinin (e) fıkrasında “Yükseköğretim Kurulu kararı üzerine yükseköğretim kurumlarında, öğretim elemanı ve öğrencilerin aynı mekânda bulunma zorunluluğu olmaksızın, bilgi ve iletişim teknolojilerine dayalı olarak öğretim faaliyetlerinin planlandığı ve yürütüldüğü önlisans, lisans ve lisansüstü uzaktan öğretim programları açılabilir. Uzaktan öğretim programlarının açılabileceği alanlar, uzaktan öğretim yoluyla verilecek dersler ve kredi miktarları, ders materyallerinin hazırlanması, sınavlarının yapılma şekli, yükseköğretim kurumları arasında bu amaçla yapılacak protokoller ile uzaktan öğretime ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.” denilmektedir.
Yükseköğretim Genel Kurulu 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 44 üncü maddesinin (e) bendine dayanarak 01.02.2013 tarihli toplantısında aldığı karar ile “Yükseköğretim Kurumlarında Uzaktan Öğretime İlişkin Usul ve Esaslar” adı ile uzaktan öğretime ilişkin usul ve esasları belirlemiştir.
Yükseköğretim Kurumlarında Uzaktan Öğretime İlişkin Usul ve Esasların,
“Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin (f) bendinde,
“Uzaktan öğretim: Yükseköğretim kurumlarında öğretim faaliyetlerinin bilgi ve iletişim teknolojilerine dayalı olarak planlandığı ve yürütüldüğü, öğrenci ile öğretim elemanı ve öğrencilerin kendi aralarında karşılıklı etkileşimine dayalı olarak derslerin bizzat öğretim elemanı tarafından aynı mekânda bulunma zorunluluğu olmaksızın eşzamanlı biçimde verildiği öğretimi”
“Program veya ders açma” başlıklı 6 ncı maddesinin (a) bendinde,
“Yükseköğretim Kurulu kararı üzerine yükseköğretim kurumlarında önlisans, lisans ve yüksek lisans uzaktan öğretim programları açılabilir. Bu şekilde yükseköğretim kurumlarının hangi programlarında uzaktan öğretim yapılacağına, her yılın en geç Şubat ve Temmuz ayı sonuna kadar yükseköğretim kurumları, senatolarının önerisi ile başvurulması üzerine Yükseköğretim Kurulunca karar verilir. Yükseköğretim Kurulu tarafından açılmasına izin verilen önlisans ve lisans programları ve bu programlara ilişkin kontenjanlar ile gerekli bilgilere ilgili yılın öğrenci seçme ve yerleştirme kılavuzunda veya ek yerleştirme kılavuzunda yer verilir…..” denilmektedir.
Yükseköğretim Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin (c) bendinde yer alan “Yükseköğretim Kurumları: Üniversite ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunların bünyesinde yer alan fakülteler, enstitüler, yüksekokullar, konservatuvarlar, araştırma ve uygulama merkezleri ile bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı meslek yüksekokulları ile bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın ve kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından kurulan meslek yüksekokullarıdır….” ve (j) bendinde yer alan “Uygulama ve Araştırma Merkezi: Yükseköğretim kurumlarında eğitim öğretimin desteklenmesi amacıyla çeşitli alanların uygulama ihtiyacı ve bazı meslek dallarının hazırlık ve destek faaliyetleri için eğitim - öğretim, uygulama ve araştırmaların sürdürüldüğü bir yükseköğretim kurumudur.” hükümleri uyarınca uygulama ve araştırma merkezleri birer yükseköğretim kurumu olarak tanımlanmaktadır.
Gerek 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 44 üncü maddesinde, gerekse Yükseköğretim Kurumlarında Uzaktan Öğretime İlişkin Usul ve Esasların 6 ncı maddesinde, Yükseköğretim kurumlarında Yükseköğretim Kurulu kararı ile yalnızca önlisans, lisans ve yüksek lisans uzaktan eğitim programları açılabileceği hüküm altına alınmış olup aile danışmanlığı sertifika programı gibi önlisans, lisans ve yüksek lisans programları dışındaki eğitim faaliyetlerinin uzaktan eğitim yöntemiyle gerçekleştirebileceğine yönelik hüküm bulunmamaktadır. Yine Yükseköğretimde Uzaktan Öğretime İlişkin Usul ve Esasların 4 üncü maddesinde uzaktan öğretim, derslerin bizzat öğretim elemanı tarafından aynı mekanda bulunma zorunluluğu olmaksızın eşzamanlı olarak verildiği öğretim biçimi olarak tanımlanmaktadır.
Gerçek Kişiler ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliğinde, aile danışmanlığı eğitim programının uzaktan eğitim yöntemiyle gerçekleştirilebileceğine dair herhangi bir hüküm bulunmamasına ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca 2013 yılında Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığına yazılan yazı ve 2015 tarihli internet sitesi üzerinden yapılan duyuruda bu eğitimin uzaktan eğitim şeklinde yapılmaması gerekliliğinin belirtilmesine rağmen, …Üniversitesi Yaşam Boyu Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezince yürütülen aile danışmanlığı eğitim programlarının 300 saatlik teorik kısmının … adlı internet adresi içerisinde bulunan aile danışmanlığı ders videoları vasıtası ile gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Bu ders videolarının … ve/veya … yıllarında … Üniversitesi Uzaktan Eğitim Meslek Yüksekokulu stüdyolarında uzaktan eğitim şeklinde gerçekleştirilen aile danışmanlığı eğitimlerine ait ders videoları olduğu, üniversite tarafından kursiyerlere gönderilen kullanıcı şifreleri vasıtası ile kursiyerlerin söz konusu internet sitesi içerisinden bu ders videolarını izleyebildikleri, kursiyerlerin … ilinde bulunan üniversiteye gelmeksizin Türkiye’nin çeşitli yerlerinden internet üzerinden bu eğitimleri aldıkları, eğitim programının 150 saatlik uygulama kısmının ise, … adlı internet adresi içerisinde bulunan “Aile Danışmanlığı Eğitimi Staj Defteri” adlı yaklaşık 40 sayfalık word formatındaki bir dokümanın kursiyerin kendisi tarafından yazılı ortamda doldurulup posta yoluyla merkeze gönderilmesi şeklinde gerçekleştirilmeye çalışıldığı, kursiyerler tarafından merkeze gönderilen “Aile Danışmanlığı Eğitimi Staj Defteri” adlı dokümanın herhangi bir resmi ve/veya özel kurum ve kuruluş onayından geçmediği, dokümanda süpervizyon adı verilen uygulamalı eğitimin deneyimli aile danışmanları gözetiminde ve gerçek vakalar üzerinde yapıldığına dair tevsik edici herhangi bir resmi bir bilgi ve kayıt bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bu nedenle, … Üniversitesi Yaşam Boyu Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezince yürütülen “Aile Danışmalığı Eğitim Programı”nın, Gerçek Kişiler ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği ile Yükseköğretim Kanunu ve Yükseköğretim Kurumlarında Uzaktan Öğretime İlişkin Usul ve Esaslarda uzaktan eğitim yöntemiyle gerçekleştirilmesine cevaz veren bir hüküm bulunmamasına rağmen uzaktan eğitim yöntemiyle gerçekleştirildiği anlaşıldığından, konunun ilgili mevzuat çerçevesinde incelenmek ve gerek görülürse soruşturulmak üzere Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına ve … Üniversitesi Rektörlüğüne yazılmasına,
(Üye …’in, “Gerek denetçi tarafından düzenlenen sorgu ve raporda gerek ilamın “denetçi görüşü” kısmında konu ile ilgili ayrıntılı açıklamalar yapıldığından ve … Üniversitesi Rektörlüğü konu hakkında bilgi sahibi olduğundan, … Üniversitesi Rektörlüğüne ayrıca yazılmasına gerek yoktur.) şeklindeki ilave görüşüyle,
Oy birliğiyle,
Konunun Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına ve … Üniversitesi Rektörlüğüne yazılmasına karar verildiğinden, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 53 üncü maddesi uyarınca Cumhuriyet Savcılığına ayrıca yazılmasına gerek bulunmadığına,
(Üye …’in, “Gerek denetçi tarafından düzenlenen sorgu ve raporda gerek ilamın “denetçi görüşü” kısmında yer alan gerekçeler doğrultusunda, raporda belirtilen sorumlular hakkında kamu davası açılması için … Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması, ayrıca bütün üniversiteleri kapsayacak şekilde Yaşam Boyu Eğitim ve Araştırma Merkezleri hakkında konu denetimi yapılması için Sayıştay Başkanlığına yazılması gerekir.) şeklindeki görüşüne karşın,
Oy çokluğuyla,
1.2- Gerçek Kişiler ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliğinin “Aile danışmanının eğitimi ve nitelikleri başlıklı” 14 üncü maddesinde, yükseköğretim kurumları dışında aile danışmanlığı eğitimi sertifika programı açmak isteyen kurum ve kuruluşların Milli Eğitim Bakanlığından izin almaları gerektiği belirtilmektedir.
Bunun yanı sıra 14.02.2007 tarih ve 26434 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun 1 inci, 2 inci ve 3 üncü maddelerinde,
“Amaç ve kapsam
MADDE 1 – Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, …. ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir.
Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsar.
Tanımlar
MADDE 2 – Bu Kanunda geçen,
a) Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,
b) Kurum: …….çeşitli kursları,…….ile benzeri özel öğretim kurumlarını, (1) (2)
…………………..
g) (Değişik: 1/3/2014-6528/9 md.) Çeşitli kurslar: (…),(1) kişilerin sosyal, sanatsal, sportif, kültürel ve mesleki alanlarda bilgi, beceri, dil, yetenek ve deneyimlerini geliştirmek, isteklerine göre serbest zamanlarını değerlendirmek amacıyla faaliyet gösteren özel öğretim kurumlarını,(1)
……….
ifade eder.
Kurum açma izni
MADDE 3 – Bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınması zorunludur. İzin başvuruları ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılır. Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun görülen okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni verilir. Valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvurular ise kurum açma izni verilmek üzere Bakanlığa gönderilir.
…………
Kurum açma izni alınmadıkça, kuruma öğrenci kaydı yapılamaz.
Kurum açma izni verilmesi, binanın kullanılış amaçlarına ve Bakanlıkça belirlenen standartlara uygun ve yeterli bulunmasıyla birlikte aşağıdaki şartların yerine getirilmesine bağlıdır:
a) Ders araç-gerecinin kurumun amaç ve ihtiyaçları için yeterli olduğunun bir rapor ile tespit edilmesi.
b) Kurumun, yönetici, öğretmen ve diğer personelinin sayı ve nitelikleri yönünden uygun bulunması ve bu kurumda çalışacaklarının belgelendirilmesi.
c) Kurumun yönetmelikleriyle öğretim programının Bakanlıkça incelenip onanmış olması.
…………….
Gerçek ve tüzel kişiler tarafından, hizmet içi eğitim kapsamına giren faaliyetler dışında Kanun kapsamında belirtilen faaliyetler, bu Kanuna göre yetkili makamlardan kurum açma izni alınmadan yapılamaz.
…………..
(Ek fıkra: 25/11/2010-6082/19 md.) 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen izin veya ruhsatlar, bu Kanun kapsamındaki özel öğretim kurumlarını kapsamaz. Özel öğretim kurumları mevzuatına uygun olmak kaydıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı Bakanlıkça verilir. Bakanlık bu yetkisini valiliklere devredebilir.
(Ek fıkra: 1/3/2014-6528/10 md.) Her ne ad altında olursa olsun, eğitim ve öğretim sunmak amacıyla yürütülen faaliyetler Bakanlığın izin ve denetimine tabidir. Bu faaliyetleri yürütenler, özel öğretim kurumları için bu Kanunda öngörülen kurallara uymakla yükümlüdür………..”
Denilmektedir.
Gerçek Kişiler ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliğinde aile danışmanlığı alanında verilecek eğitim programının Milli Eğitim Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu veya üniversitelerden biri tarafından uygun görülme şartı bulunmaktadır. Bu eğitimin belirli usul, esas ve düzenlemeler çerçevesinde yapılması gerektiği açıktır. Bu konuda Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Kanununda yapılacak eğitimlerin çerçevesi çizilmiş, eğitimin hangi şartlarda, kimler tarafından verileceği, nasıl denetleneceği, “Kurum açma izni” başlıklı 3 üncü maddesinde düzenlenmiştir. Yetki tanınan Yükseköğretim Kurulu veya üniversitelerden birinin de bu yetki çerçevesinde eğitim yapması veya işbirliği ile bu eğitimi gerçekleştirmesi halinde de, birebir olmasa bile Milli Eğitim Bakanlığının bu standartlarının fonksiyonunu gerçekleştirecek uygulamaları yapması gerektiği açıktır. … Üniversitesi tarafından özel kişi ve kuruluşlarla işbirliği şeklinde yürütülen aile danışmanlığı eğitimlerinin bu çerçevede yürütüldüğüne ilişkin bir bilgi ve bulguya rastlanılmamıştır.
Nitekim … Üniversitesi Rektörlüğü tarafından … tarihinde … Üniversitesi Yaşam Boyu Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi’ne tebliğ edilen Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 18.02.2013 tarih ve 75440112-502.03-13404 sayılı yazısında, Milli Eğitim Bakanlığından izin almayan bazı kuruluşların üniversiteler ile protokoller imzaladıkları veya yönetmelikte hüküm bulunmamasına rağmen bazı üniversitelerin Milli Eğitim Bakanlığından izni olmayan ve aile danışmanlığı sertifika programı eğitimini yürütecek yeterlilikte eğiticisi olmayan kuruluşlara eğitimi verdirdikleri, eğitime katılanlara üniversite adına düzenlenen aile danışmanlığı sertifikaları verildiğine yönelik Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bilgiler geldiği, Milli Eğitim Bakanlığından izin almayan kuruluşlar vasıtası ile yapılan eğitimlerin Gerçek Kişiler ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliğine uygun olmayan bir uygulama olduğu belirtilmektedir.
… Üniversitesi Yaşam Boyu Eğitim Merkezi ile imzalanan protokol hükümleri doğrultusunda …, … vb. özel kuruluşlar ile aile danışmanlığı sertifika eğitim programlarının işbirliği adı altında düzenlenmesine yönelik protokoller imzalandığı, protokol hükümleri ile aile danışmanlığı eğitimlerinin Türkiye’nin çeşitli yerlerinde bu özel kuruluşlar tarafından yürütüleceğinin, özel kuruluşlar tarafından yürütülen eğitimlerin üniversitenin onayı, izni ve denetimi altında yapılacağının ve bu eğitimler sonunda kursiyerlere üniversite adına düzenlenmiş aile danışmanlığı sertifikaları verileceğinin, özel kuruluşların üniversiteye kursiyer başı değişen tutarlarda sertifika ücreti ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, Türkiye’nin çeşitli illerinde aile danışmanlığı eğitimleri düzenleyen bu özel kuruluşların bu eğitimleri Milli Eğitim Bakanlığından izin almaksızın yürüttükleri tespit edilmiştir.
… Üniversitesi Yaşam Boyu Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin aile danışmanlığı eğitim programının kurum açma izni bulunmayan özel kişi ve kuruluşlarla işbirliği ilişkisi içinde yürütülmesi hususunun ilgili mevzuat çerçevesinde incelenmek ve gerek görülürse soruşturulmak üzere Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına, Milli Eğitim Bakanlığına, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına ve … Üniversitesi Rektörlüğüne yazılmasına,
(Üye …’in, “Gerek denetçi tarafından düzenlenen sorgu ve raporda gerek ilamın “denetçi görüşü” kısmında konu ile ilgili ayrıntılı açıklamalar yapıldığından ve … Üniversitesi Rektörlüğü konu hakkında bilgi sahibi olduğundan, … Üniversitesi Rektörlüğüne ayrıca yazılmasına gerek yoktur.) şeklindeki ilave görüşüyle,
Oy birliğiyle,
Konunun Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına ve … Üniversitesi Rektörlüğüne yazılmasına karar verildiğinden, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 53 üncü maddesi uyarınca Cumhuriyet Savcılığına ayrıca yazılmasına gerek bulunmadığına,
(Üye …’in, “Gerek denetçi tarafından düzenlenen sorgu ve raporda gerek ilamın “denetçi görüşü” kısmında yer alan gerekçeler doğrultusunda, raporda belirtilen sorumlular hakkında kamu davası açılması için … Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması, ayrıca bütün üniversiteleri kapsayacak şekilde Yaşam Boyu Eğitim ve Araştırma Merkezleri hakkında konu denetimi yapılması için Sayıştay Başkanlığına yazılması gerekir.) şeklindeki görüşüne karşın,
Oy çokluğuyla,
1.3- … Üniversitesi Yaşam Boyu Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi ile … adlı kuruluş arasında üniversite tarafından yürütülen aile danışmanlığı sertifika eğitim programlarına Türkiye’nin çeşitli illerinden kursiyer bulma konusunda bir işbirliği sözleşmesi imzalanmış, söz konusu sözleşme ile … adlı kuruluşun, üniversitenin … adlı internet sitesi üzerinden düzenlediği aile danışmanlığı eğitim programlarına kursiyer temin etmek ile görevli olduğu, kursiyerlerden eğitim programı ücreti olarak kişi başı … TL ücret tahsil edeceği, bu ücretin yarısı olan … TL’yi üniversite hesabına yatıracağı, geriye kalan kişi başı … TL’nin ise kursiyer bulma hizmeti karşılığında bu kuruluşa kalacağı kararlaştırılmıştır.
01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin,
“Gelirlerin tahakkuku, takibi ve tahsili” başlıklı 8 inci maddesinde,
“(1) İşletme gelirlerinin tahakkuku ve takibi gelir gerçekleştirme görevlilerince, tahsil işlemleri ise muhasebe birimince yürütülür.”
“Yetkisiz tahsil ve ödeme yapılmayacak haller ile birleşemeyecek görevler” başlıklı 17 nci maddesinde,
“(1) Kanunların öngördüğü şekilde yetkili kılınmamış hiçbir gerçek veya tüzel kişi işletme adına tahsilat ve ödeme yapamayacağı gibi muhasebe hizmeti de veremez. (2)Usulüne göre atanmadığı hâlde muhasebe hizmetlerinden bir kısmını veya tamamını kendiliğinden yapanlar ile yapılması konusunda emir veren yöneticiler hakkında, Sayıştay tarafından belirlenecek malî sorumlulukları saklı kalmak üzere, adlî ve idarî yönden de ayrıca işlem yapılır.”
Denilmektedir.
… Üniversitesi Yaşam Boyu Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi, .. Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde yer aldığından, eğitim faaliyetleri sonucu elde edilen gelirin tahsilinin muhasebe birimince yapılması gerekmektedir. … adlı kuruluş ile imzalanan sözleşme hükümleri gerekçe gösterilerek üniversite tarafından verilen eğitim faaliyetine ait gelirin yarısının söz konusu kuruluş tarafından tahsil edilmesi, yukarıda anılan yönetmelik hükümlerine aykırıdır. Aile danışmanlığı eğitimine katılmak isteyen kursiyerlerden tahsil edilecek ücret, eğitim faaliyetinin karşılığı olduğu için işletmenin geliridir ve bu gelirin muhasebe birimi dışında herhangi bir gerçek veya tüzel kişi tarafından tahsil edilmemesi gerekmektedir.
Bunun yanı sıra adı geçen kuruluş ile kursiyer temini konusunda imzalanan işbirliği sözleşmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında hizmet alımı ihalesi yapılmadan doğrudan imzalandığı anlaşılmaktadır. Savunmalarda, burada bir hizmet alımından değil hizmet satımından bahsedilebileceği, bu nedenle Kamu İhale Kanunu uyarınca ihale yapılmasını gerektiren bir husus olmadığı belirtilmektedir. Eğer savunmalarda belirtildiği gibi bu bir hizmet alımı değil, hizmet satımıysa, yukarıda belirtildiği gibi kamu gelirinin tahsilinde Döner Sermayeli Kuruluşlar Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin yetkisiz tahsil ile ilgili hükümlerine uyulmamış ve gelirin bir kısmının adı geçen kuruluş tarafından tahsil edilmesine neden olunmuştur.
Bu nedenle … Üniversitesi Yaşam Boyu Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi ile … adlı kuruluş arasında kurulan işbirliği ilişkisinin ilgili mevzuat çerçevesinde incelenmek ve gerek görülürse soruşturulmak üzere Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına ve … Üniversitesi Rektörlüğüne yazılmasına,
(Üye …’in , “Gerek denetçi tarafından düzenlenen sorgu ve raporda gerek ilamın “denetçi görüşü” kısmında konu ile ilgili ayrıntılı açıklamalar yapıldığından ve … Üniversitesi Rektörlüğü konu hakkında bilgi sahibi olduğundan, … Üniversitesi Rektörlüğüne ayrıca yazılmasına gerek yoktur.) şeklindeki ilave görüşüyle,
Oy birliğiyle,
Konunun Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına ve … Üniversitesi Rektörlüğüne yazılmasına karar verildiğinden, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 53 üncü maddesi uyarınca Cumhuriyet Savcılığına ayrıca yazılmasına gerek bulunmadığına,
(Üye …’in, “Gerek denetçi tarafından düzenlenen sorgu ve raporda gerek ilamın “denetçi görüşü” kısmında yer alan gerekçeler doğrultusunda, raporda belirtilen sorumlular hakkında kamu davası açılması için … Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması, ayrıca bütün üniversiteleri kapsayacak şekilde Yaşam Boyu Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezleri hakkında konu denetimi yapılması için Sayıştay Başkanlığına yazılması gerekir.) şeklindeki görüşüne karşın,
Oy çokluğuyla,
1.4- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner sermaye” başlıklı 58 inci maddesinin,
(d) fıkrasında, “ ….. sürekli eğitim merkezleri,….. ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır …”,
(i) fıkrasında, “Yapılacak ek ödemenin oranları ile bu ödemelerin esas ve usulleri,…. hizmete katkı unsurları esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkartılacak yönetmelikle belirlenir. Bu yönetmelikte belirlenen temel ilkeler çerçevesinde üniversite yönetim kurulları gerekli düzenlemeleri yapmaya yetkilidir…”
denilmektedir.
Yükseköğretim Kurumlarının Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin “Dağıtım esasları” başlıklı 5 inci maddesinin (13) numaralı bendinde döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemede, (A), (B), (C), (D) ve (E) puanlarından birinin veya birden fazlasının kurumun yapısı ve mali durumu göz önünde bulundurularak kullanılabileceği belirtilmektedir.
(B) puanı, bahsi geçen yönetmeliğin dağıtım esasları başlıklı 5 inci maddesinin (3) numaralı bendinde “(B) Bireysel gelir getirici faaliyet puanı, Kurum içinde bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1) ve mesai dışı (B2) puanlarının toplamından oluşan puandır. Her bir döner sermaye birimi için Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre kişinin ürettiği hizmetlerden elde edilen puanlar kullanılarak hesaplanır. Bu puan aşağıdaki şekilde hesaplanır.(B) = “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre alınan toplam puan.” Şeklinde tanımlanmıştır.
25.12.2012 tarih ve 110/3 sayılı … Üniversitesi Yönetim Kurulu Kararı ile …Üniversitesi Yaşam Boyu Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi faaliyetlerinden elde edilen döner sermaye gelirlerinin dağıtılmasında uygulanacak usul ve esaslar belirlenmiştir. Bu usul ve esasların ekinde de üniversite yönetim kurulu tarafından belirlenen gelir getirici faaliyetler ve bu faaliyetler için belirlenmiş işlem puanlarının yer aldığı “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli” bulunmaktadır.
… Üniversitesi Yaşam Boyu Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi Gelir Getirici Faaliyet Cetveli’nin incelenmesinden, faaliyetlerin kurs faaliyetleri ve diğer faaliyetler olmak üzere 2 ana başlığa ayrıldığı, kurs faaliyetlerinin de rehberlik hizmetleri, program yürütümü, program denetimi, koordinasyon hizmeti, teknik destek hizmeti ve danışmanlık hizmeti olmak üzere toplam 6 kalem faaliyetten oluşan A grubu faaliyetler ve öğretim elemanının unvanına göre değişen ders sunumu (ders anlatımı) faaliyetlerinden oluşan B grubu faaliyetler olarak ikiye ayrıldığı anlaşılmaktadır.
18.02.2011 tarih ve 27850 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumlarının Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin “Yasaklar” başlıklı 9 uncu maddesinde “ (1) Kurumlarda gelir getirici işlemleri ve diğer faaliyetleri yapmadığı hâlde yapmış gibi gösterenler ve gerekmediği hâlde işlemleri artıranlar hakkında genel hükümlere göre işlem yapılır.(2) Haksız olarak ek ödeme aldıkları tespit edilenlerden, haksız olarak yapılan ek ödemeler geri alınır…” denilmektedir. Ayrıca 09.07.2005 tarih ve 25870 sayılı resmi gazetede yayımlanan 18 Seri Nolu Yükseköğretim Kanunu ve Yükseköğretim Personel Kanunu Genel Tebliğinde “…..Üniversite veya yüksek teknoloji enstitüleri ile bunlara bağlı birimlerde faaliyette bulunan döner sermaye işletmelerinin birleştirilerek tek döner sermaye işletmesi haline dönüştürülmesi ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (a) fıkrasında yapılan değişiklikler nedeniyle döner sermaye payının dağıtımında oluşan tereddütlerin giderilmesi ve uygulamada birliğin sağlanması amacıyla aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür…….3)Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerde usulüne uygun olarak görevlendirilenlere, görevlendirildikleri birimlerin döner sermaye gelirlerinden döner sermaye payı ödenecek, kadrolarının bulunduğu birim dışındaki bir birimde usulüne uygun olarak görevlendirilmemiş olanlara, görevlendirildikleri birimde elde edilen döner sermaye gelirlerinden döner sermaye payı ödenmeyecektir. Ancak, döner sermaye gelirlerinin elde edildiği birimlere yapılacak görevlendirilmelerde, görevlendirilecek personelin anılan birimlerin görev alanıyla ilgili olmaları, görevlendirmenin süresi, gerekliliği, yerindeliği ve kamu hizmetlerinde etkinlik ve verimliliğin sağlanması hususlarına özen gösterilecek ve asli görevlerini yürütürken sadece döner sermaye payı ödemesinden yararlandırılması amacıyla personel, döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerde görevlendirilmeyecektir….” denilmektedir.
… Üniversitesi Yaşam Boyu Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi Yönetim Kurulu aylık dönemler itibariyle aile danışmanlığı sertifika eğitim programında kimlerin hangi faaliyetleri yapacağı ile ilgili kararlar almakta ve ilgili ayda aile danışmanlığı eğitim programında görevlendirilen kişilerin ne tutarda ücret alacağı ile ilgili merkez müdürü tarafından da döner sermaye ek ödeme dağıtım cetveli adlı aylık hesap cetvelleri düzenlenmektedir. Söz konusu merkez yönetim kurulu kararlarına ve döner sermaye ek ödeme dağıtım cetvellerine dayalı olarak aile danışmanlığı eğitim programında ders anlatımı, program yürütme hizmeti ve koordinasyon hizmeti gibi faaliyetlerde bulunduğu belirtilen kişilere Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bütçesinden ödemeler yapılmıştır.
Yukarıda 1.1. alt bendinde belirtildiği gibi Aile Danışmanlığı eğitim faaliyetinin 300 saatlik teorik kısmı, daha önceki yıllarda canlı olarak anlatılan derslerin video kayıtlarının kursiyerler tarafından izlenmesi, 150 saatlik uygulama kısmı ise kursiyerler tarafından hazırlanan “staj defteri” adlı bir belgenin posta yoluyla merkeze gönderilmesi şeklinde gerçekleştirilmiştir. Savunmalarda ders anlatımı adı altında yapılan ödemelerin, eğitimin uygulama kısmını oluşturan staj defterlerinin incelenmesi karşılığında yapıldığı belirtilmektedir. … Üniversitesi Yaşam Boyu Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi Gelir Getirici Faaliyet Cetvelinde gelir getirici faaliyet olarak öğretim elemanının unvanına göre değişen ders sunumu (ders anlatımı) faaliyeti yer almaktadır. Posta yoluyla gönderilen “staj defteri” olarak adlandırılan dokümanın incelenmesinin ders sunumu (ders anlatımı) kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından, ders anlatımına ait ek ödemenin de yapılmaması gerekmektedir. Bunun yanı sıra, yine ders videoları aracılığıyla gerçekleştirilen bu eğitim programında, fiili olarak ders anlatımı gerçekleşmediği, ders anlatımı ile ilgili görevlendirme yapılmadığı, dolayısıyla program yürütme ve program koordinasyonu gibi hizmetlerden bahsedilemeyeceğinden, bu faaliyetlere ilişkin olarak da ödeme yapılmaması gerekmektedir.
… Üniversitesi Yaşam Boyu Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi Yönetim Kurulu …, … adlı kişilerden oluşmaktadır. Bu kişiler aynı zamanda aile danışmanlığı eğitimlerinin 150 saatlik uygulama kısmında ders anlatımı görevi ile de görevlendirilmişlerdir. Ders anlatımı ile görevlendirilen diğer kişiler de turizm ve otelcilik bölümü mezunudurlar.
Aile danışmanlığı hizmeti ilgili yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinde aile danışmanlığı, “Bu Yönetmelikte geçen,…c)Aile danışmanlığı: Aile bireylerinin içinde geliştikleri veya işlevlerini yerine getirdikleri aile sistemini veya ilişkide bulundukları diğer sosyal çevreleri değerlendirmeye dayanan ve bu anlayıştan yola çıkarak bireylere, çiftlere veya ailelere sorunlarının çözümüne dönük değişim ve gelişime yönelik özel teknik ve stratejileri içeren hizmeti,…ifade eder” şeklinde tanımlanmıştır.
“Aile danışmanının görevleri” başlıklı 16 ncı maddesinde de “ (1) Aile danışmanının görev ve yetkileri şunlardır: a) Aile sistemi içerisinde işlev bozulmalarına neden olan, aile ve bireylerin, bireysel gelişimlerini ve yetiştirilmelerini olumsuz yönde etkileyen, aile yaşam döngüsü ve gelişimsel farklılıklar ile eşler arasında ilişki ve iletişim sorunlarına yol açan, anne baba olarak rol ve sorumluluklarını sağlıklı bir biçimde yerine getirmelerini güçleştiren ve aile üyelerinin psiko-sosyal ve ekonomik yapılarını tehdit eden sorunların oluşmadan önce engellenmesi ve ortaya çıkan sorunların çözümlenmesinde birey ve aile ile çalışmak, b) Kişilerin içinde geliştikleri veya işlevlerini yerine getirdikleri aile sistemini veya ilişkide bulundukları diğer sosyal çevreyi değerlendirmeye dayanan ve bu anlayıştan yola çıkarak bireylere, çiftlere veya ailelere sorunlarının çözümüne dönük değişim ve gelişime yönelik hizmetler sunmak, c) Aile üyelerinin oturumlardaki etkileşim sürecinin içeriğini raporlaştırmak, ç) Aile kurma niyetinde olan bireylere rehberlik ve danışma hizmetleri vermek, d) Anne ve babaların çocuk eğitiminde daha bilgili olması, bu bilgilerini hayata geçirmesi, çocuğuyla ve eşiyle ilişkisini geliştirmesi için anne ve babalara yönelik çalışmalar gerçekleştirmek, e) Boşanma öncesinde ailelere psiko-sosyal süreç ve dinamikleri de dahil ederek arabuluculuk hizmetleri planlamak ve uygulamak, f) Boşanmış bireylere ve çocuklarına bu durumdan olumsuz etkilenmemeleri için boşanma sonrası uyum programları planlamak ve uygulamak, g) Tek ebeveynli ailelere danışmanlık ve destek hizmeti vermek, ğ) Aile içi şiddetin önlenmesine yönelik rehberlik ve danışmanlık hizmetlerini vermek, h) Gerektiğinde aile üyelerini ihtiyaçlarına yönelik olarak ruh sağlığı ve hastalıkları hizmeti veren kurum ve kuruluşlara yönlendirmek.” denilmektedir.
Yukarıda yer alan yönetmelik hükümlerinden, aile danışmanlığı eğitimlerinin içerik olarak yönetmelikte sayılan hizmetlerin yerine getirilebilmesini sağlayacak nitelikteki akademik eğiticiler tarafından verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu nedenle uzaktan eğitim yöntemiyle (önceki yıllarda kaydedilen ders videoları vasıtasıyla) gerçekleştirilen aile danışmanlığı eğimlerinden elde edilen gelirlerin, yönetim kurulu kararları ile, akademik açıdan aile danışmanlığı ile ilgili alanlardan olmayan kişilere ders anlatımında da bulunmamış olmalarına rağmen ders anlatımı, program yürütücülüğü ve koordinasyon hizmeti gibi adlar altında ödenmesi nedeniyle … yılında oluşan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL kamu zararının … Üniversitesi Yaşam Boyu Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi Yönetim Kurulu üyeleri, …, …, ve …’ya müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ve temyiz yolu açık olmak üzere ödettirilmesine,
(Üye …’nün, “… Üniversitesinde yürütülmekte olan uzaktan eğitim faaliyetlerinin daha etkin ve verimli yürütülmesini temin etmek, uzaktan eğitim ile ilgili araştırma-geliştirme ve uygulama çalışmaları yapmak, kurum ve kuruluşların uzaktan eğitim ihtiyaç ve isteklerine yardımcı olmak, yetişkin eğitiminde e-öğrenme temelli ders ve programları geliştirmek, Üniversite bünyesinde e-öğrenme yoluyla verilecek olan sertifika programlarının açılması, yürütülmesi ve koordinasyonunu sağlamak, kamu ve özel sektör kurumlarının eğitim programlarının e-öğrenmeye uyarlanması ve uzaktan eğitim sistemlerinin geliştirilmesine katkıda bulunmak, bilgi birikimini ilgili kurum ve kuruluşlara aktarmak ve yayınlar yapmak amacıyla, uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi kurulduğu ve merkezin faaliyet alanı içerisinde, uzaktan eğitim yoluyla yürütülmekte olan diploma ve sertifika programlarının standartlarını belirleme, ders içeriklerini hazırlama, paydaşlara gerekli eğitimleri verme, öğretim yönetim sistemi ve sunucu altyapılarını hazırlamanın da yer aldığı görülmektedir.
Yine, örgün, uzaktan ve karma olmak üzere ön lisans, lisans ve lisansüstü programları dışında verilecek tüm eğitim programları, ulusal ve uluslararası alanlarda her türlü belgelendirme, danışmanlık hizmeti, seminerler, konferanslar, kongreler, çalıştaylar, alan araştırmaları, sınav organizasyonları ve personel belgelendirme, her türlü eserlerin yayını, ulusal ve uluslararası düzeyde meslek standartları ve yeterliliklerini geliştirmeye yönelik çalışmaları düzenlemek, Üniversitenin kamu, özel sektör ve uluslararası kuruluşlarla işbirliğini geliştirmesini desteklemek ve işçi sağlığı ve iş güvenliği alanında üniversite ile kamu ve özel sektör kuruluşları için gerekli eğitim, sağlık, güvenlik ve koordinasyon faaliyetlerini desteklemek amacıyla Sürekli Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezi kurulduğu, … tarih ve … Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelikle, özel sektör ve uluslararası kuruluş ve kişilere ihtiyaç duydukları alanlarda, ulusal ve uluslararası düzeyde, sertifika ve eğitim programları, kurslar, seminerler, konferanslar, sempozyumlar, çalıştaylar, kongreler, düzenlemek veya düzenletmek, belgelendirmek, gerektiğinde bu kursları uzaktan eğitim biçiminde vermek ve bu faaliyetleri desteklemek, hayat boyu öğrenme çerçevesinde eğitim programlarını her türlü yöntemle düzenlemek, İnternet veya karma eğitim yoluyla her yaş ve gruplara yönelik elektronik eğitim programları sunmak, Ulusal ve uluslararası kurs veya sertifikasyon eğitimlerini düzenlemek, sınavlar yapmak, belge, sertifika veya katılım belgesi vermek görevlerinin verildiği anlaşılmaktadır. Tüm bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, aile danışmanlığı eğitimi ile ilgili özel düzenlemeler ve bu eğitimle ilgili kurallar gereği verilen sertifikaların geçerliliği Sayıştay’ın görev alanına girmediği göz önünde bulundurulduğunda üniversitenin kendi mevzuatı çerçevesinde verilen görevi ifa ettiği anlaşılmaktadır.
2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinde, “d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.
e) Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir” denilmek suretiyle hizmet karşılığı ve hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak, üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına katkı payı ödenebilmesine imkân tanınmıştır.
Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte döner sermaye geliri, ilgili mevzuatı uyarınca mesai saatleri içinde ve mesai saatleri dışında döner sermaye faaliyetleri sonucunda elde edilen gelir olarak tarif edilmiştir. Üniversitenin kendi mevzuatı çerçevesinde bir gelir elde ettiği açıktır.
Üniversite her türlü sorumluluğu üzerine alarak kendi mevzuatı çerçevesinde bir program yürütmekte ve bunu kendisinin sertifikalandırdığı anlaşılmaktadır. Üniversite, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan, fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur. Üniversiteler örgün, açık, dışarıdan (ekstern) ve yaygın eğitim yapabilmektedir. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun eğitilmesini sağlamak 2547 sayılı Kanunda yükseköğretim kurumlarının görevleri arasında sayılmıştır. Sorumlular merkezde düzenlenen eğitimlerin uzaktan eğitim şeklinde düzenlendiğini, organize ettikleri eğitimleri daha geniş kitlelere ulaştırmak amacıyla büyük illerdeki firmalar ile beraber çalıştıklarını, eğer öğrencilere … Üniversitesi sertifikası verecekler ise öğrencilerin mutlaka üniversite uzaktan eğitim portalı üzerinden eğitim alması gerektiğini belirtmiştir. Kaldı ki benzer uygulamaların diğer üniversitelerce de yürütüldüğü bilinmektedir. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, … üniversitesi tarafından eğitimi sertifikalandırılmış kişilerin eğitim sertifikalarının hukuken geçersiz olduğu, söz konusu eğitim sertifikalarının üniversite tarafından geri çağrılarak iptal edilmesi ve kayıt dışı eğitim faaliyeti yürüten şirketler tarafından sertifika ücreti olarak üniversite hesabına yatırılan paraların iade edilmesi gerektiği söylenemeyeceği gibi yapılan bu iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden, gelirin elde edilmesine bir şekilde katkısı bulunanlara yapılan ödemelere de, ders anlatımı ile görevlendirilen kişilerin eğitim durumu itibariyle aile danışmanlığı eğitim programlarında eğitici olabilecek nitelikte bir akademik eğitime sahip olmadıkları veya verilen hizmet hukuken yok hükmünde bir işe katkı olduğu gerekçesiyle de kamu zararı denilemez.
Öte yandan 6085 sayılı Kanunun 35 inci maddesi gereği “Kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin mali nitelikteki tüm hesap ve işlemlerinin denetiminde, yetkili merci ve organlar tarafından usulüne uygun olarak alınan karar veya yapılan iş ve işlemlerin mevzuata ve idarelerce belirlenen hedef ve göstergelere uygun olmasına rağmen, yönetsel bakımdan gerekliliği, ölçülülüğü, uygun bulunmadığı yönünde görüş ve öneri içeren yerindelik denetimi sayılabilecek denetim raporu düzenlenemez. Denetim raporlarında, kamu idaresinin yerine geçerek belirli bir iş ve işlemin yapılmasını veya belirli bir politikanın uygulanmasını zorunlu kılacak, kamu idaresinin takdir yetkisini sınırlayacak veya ortadan kaldıracak görüş ve talep içeren rapor düzenlenemez” dolayısıyla bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip üniversitenin yeterli gördüğü ve sertifikalandırdığı, eğitim faaliyetlerinin hukuken geçersiz olduğunu, Üniversite tarafından bu şekilde düzenlenen eğitim sertifikalarının geri çağrılarak iptal edilmesini ve sertifika ücreti adı altında üniversite hesabına yatırılan paraların da para yatıran kişilere iade edilmesi gerektiğini söylemek uygun olmaz.
Bu nedenlerle, elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunanlara yapılan ek ödemeler hakkında da tazmin hükmü vermek uygun olmaz.”) şeklindeki görüşüne karşın,
Oy çokluğuyla,
… Üniversitesi Yaşam Boyu Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin aile danışmanlığı eğitim programının uzaktan eğitim şeklinde gerçekleştirilmesi hususunun Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına ve … Üniversitesi Rektörlüğüne yazılmasına ilamın 1 inci maddesinin 1 alt bendinde karar verildiğinden, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 53 üncü maddesi uyarınca konunun Cumhuriyet Savcılığına ayrıca yazılmasına gerek bulunmadığına,
(Üye …’in, “Gerek denetçi tarafından düzenlenen sorgu ve raporda gerek ilamın “denetçi görüşü” kısmında yer alan gerekçeler doğrultusunda, raporda belirtilen sorumlular hakkında kamu davası açılması için … Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.) şeklindeki görüşüne karşın,
Oy çokluğuyla,