… sayılı ilamın … inci maddesi ile tazminine hükmolunan konuyla ilgili olarak Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak numaralı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
… İl Özel İdaresi … yılı hesabına ilişkin olarak düzenlenen … tarihli ve … sayılı ilamın … inci maddesiyle, … İl Özel İdaresine ait bazı yapım işlerinde statik projelerde öngörülen beton sınıfından düşük dozda hazır beton kullanılması nedeniyle oluşan … TL kamu zararı için tazmin hükmü verilmişti. Sorumlularca bu hükmün temyiz edilmesi neticesinde Temyiz Kurulunca verilen … tarihli ve … tutanak sayılı kararda,
Sorumluluk itirazına ilişkin olarak, Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı kararında da belirtildiği üzere, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile birlikte, kamu zararının kişiler açısından gerçekleşebilmesi için kusur sorumluluğu ilkesinin benimsendiği, zararın kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda oluşması bir başka ifadeyle illiyet bağının bulunması gerektiği, ilamda, düzenlenen ödeme emri belgesinde imzası bulunan ve ödeme emrine ekli evraklar üzerinden ilam konusu edilen kusurlu ve eksik imalatları tespit etmesi mümkün olmayan harcama yetkilisinin ve gerçekleştirme görevlisinin de sorumlu olarak tayin edildiğinin görüldüğü, fakat, bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata aykırı harcama talimatı olmayan, hatalı işleme yönelik bir evrak düzenlemeyen, ödeme emri belgesi üzerinde kontrol işlemi yapma görevi bulunmayan, böyle bir görevi bulunsa bile, kusurlu ve eksik imalatı ödeme emri belgesi ve eki belgelerden tespit etme imkânı bulunmayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı,
Ayrıca ilamda, C30 sınıfı beton kullanılması gerekirken C25 Sınıfı beton kullanılması sonucu ortaya çıkan kamu zararının hesabında maddi hata olduğu, … İnşaatı için hesaplanan KDV dâhil kamu zararı tutarının … TL yerine … TL olması gerektiği, bu sebeple toplam kamu zararı tutarının … TL yerine … TL olması gerektiği, kamu zararının hesaplanma şeklinde bunun dışında farklı bir hata bulunmadığı,
belirtilerek söz konusu tazmin hükmünün Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin uhdesinden kaldırılmasını ve tazmin hükmedilen kamu zararı tutarının yeniden belirlenmesini teminen dosyanın daireye tevdiine karar verilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun,
“Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31 inci maddesinde, “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.
…” hükmü,
“Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde, “Bütçelerden harcama yapılabilmesi harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.
Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü ve
“Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde, “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi, harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.
Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine, işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
…
Gerçekleştirme Görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.
…”
hükmü yer almaktadır.
Bu düzenlemelere göre, harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden, gerçekleştirme görevlileri de, işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerinin yürütülmesinden sorumludurlar.
Nitekim, Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı kararında da, harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlilerinin kamu zararından birlikte sorumlu olduklarına karar verilmiştir.
Diğer taraftan, aynı kararda, 5018 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesi ile birlikte, kamu zararının sorumlulara ödettirilmesinde kusur sorumluluğu ilkesinin benimsendiği, zararın kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda oluşması, bir başka ifadeyle illiyet bağının bulunması gerektiği hususu da açıkça belirtilmiştir.
İlamda tazminine hükmedilen kamu zararı … İl Özel İdaresinin çeşitli yapım işlerinin statik projelerinde öngörülen beton sınıfından düşük dozda hazır beton kullanılması sonucu ortaya çıkmış olup söz konusu yapım işleri ile ilgili olarak görevli teknik personel tarafından düzenlenip onaylanan hakediş raporuna istinaden düzenlenen ödeme emri belgesi ve eklerinden bu hususu tespit etme imkanı bulunmayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin oluşan kamu zararından sorumlu tutulmamaları gerekmektedir.
Bunun yanı sıra ilamda yer alan kamu zararı tablosunda, söz konusu yapım işlerinden … yapım işinde oluşan kamu zararı miktarı hesaplanırken maddi hata oluştuğu ve bu maddi hata nedeniyle kamu zararının genel toplamının hatalı olduğu anlaşılmış olup, söz konusu işe ait kamu zararı tutarı … TL yerine … TL olarak ve kamu zararı genel toplamı da … TL yerine … TL olarak yeniden belirlenmiştir.
Açıklanan nedenlerle, … İl Özel İdaresinin çeşitli yapım işlerinin statik projelerinde öngörülen beton sınıfından düşük dozda hazır beton kullanılması sonucu oluşan kamu zararından Harcama Yetkilisi … ve Gerçekleştirme Görevlisi … in sorumluluğunun bulunmadığına,
… TL olarak yeniden belirlenen kamu zararının Hakediş Raporunu Düzenleyen … ile Hakediş Raporunu Onaylayan …’e müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine,
(Üye …’in, “5018 sayılı Kanun ve 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararı uyarınca, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri düzenlenen ödeme emri belgesi ve harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan birlikte sorumlu olduğundan, oluşan kamu zararının Harcama Yetkilisi, Gerçekleştirme Görevlisi ve diğer sorumlulardan müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmesi gerekir.” şeklindeki görüşüne karşın),
Anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
oy çokluğuyla,