a) … yılında döner sermaye gelirlerinden yapılan ek ödemelerin ödenme tarihi itibariyle maaş gelir vergisi matrah toplamlarına dahil edilmemesi nedeniyle … Fakültesinde görevli bazı öğretim üyelerinin maaş ödemelerinden eksik gelir vergisi kesildiği anlaşılmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun,
“Ücretin tarifi” başlıklı 61’inci maddesinde,
“Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.
(…)” denilmektedir.
Aynı Kanun’un “Vergi tevkifatı” başlıklı 94’üncü maddesinin 1’inci bendiyle, hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61’inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 193 sayılı Kanun’un 103 ve 104’üncü maddelerine göre vergi tevkifatı yapılması öngörülmüştür.
Yine aynı Kanun’un “Esas tarife” başlıklı 103’üncü maddesinde,
“(296 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2017 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki tutarlar belirlenmiştir.) Gelir vergisine tabi gelirler,
13.000 TL'ye kadar %15
30.000 TL'nin 13.000 TL'si için 1.950 TL, fazlası %20
70.000 TL'nin 30.000 TL'si için 5.350 TL, (ücret gelirlerinde 110.000 TL'nin 30.000 TL'si için 5.350 TL), fazlası %27
70.000 TL'den fazlasının 70.000 TL'si için 16.150 TL, (ücret gelirlerinde 110.000 TL'den fazlasının 110.000 TL'si için 26.950 TL), fazlası %35
oranında vergilendirilir.” ve
160 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nin birinci kısmında,
“(…)
Müstakâr hâl alan Danıştay kararları karşısında, bakanlıklar, bağlı kuruluşlar ve üniversiteler ile bu kuruluşlar bünyesindeki döner sermaye işletmelerinin, 1/1/1990 tarihinden geçerli olmak üzere, tek işveren olarak kabul edilmesi uygun görülmüştür.
Bu çerçevede,
a) Bakanlıklar, bağlı kuruluşlar ve üniversitelerde bulunan tahakkuk birimlerinin, bu kuruluşlar bünyesinde kurulmuş olan döner sermaye işletmelerindeki tahakkuk birimleri ile koordineli olarak çalışmaları,
b) Bu kuruluşlar tarafından bir ay içinde yapılan ücret ödemeleri ile döner sermaye işletmeleri tarafından yapılan ücret ödemelerinin toplanarak, 128 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde yer alan esaslar çerçevesinde vergilendirilmesi,
gerekmektedir.
Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun 104’üncü maddesinde, yıllık gelir vergisinin, vergiye tabi gelirlerin yıllık toplamından 31. maddedeki indirimler düşüldükten sonra 103’üncü maddedeki nispetler uygulanmak suretiyle hesaplanacağı hükme bağlanmıştır. Bu hüküm ve 128 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılan açıklamalara göre, aynı işveren tarafından aynı vergilendirme dönemi içinde yapılan ücret ödemelerinin toplamı, yürürlükte olan gelir vergisi tarifesinin aynı gelir dilimi içinde kaldığı sürece, bu dilime ait vergi nispeti bu gelir dilimini aşması halinde ise aşan kısmın vergisi bir üst dilime ait vergi nispeti esas alınarak hesaplanacaktır.”
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince Üniversite özel bütçesinden ve döner sermaye işletmesinden çalışanlara yapılan ve ücret kapsamında bulunan ödemelere ait gelir vergisi matrahlarının ödenme tarihleri itibariyle birleştirilerek hesaplanması, bu suretle elde edilen matrah toplamına yine yukarıda belirtilen gelir vergisi oranlarının uygulanması suretiyle ödemelerin vergilendirilmesi gerekmektedir.
Ancak … Fakültesinde görevli bazı öğretim üyelerine döner sermaye gelirlerinden yapılan ek ödemelerin gelir vergisine tabi matrah toplamında dikkate alınmaması nedeniyle gelir vergisi oranı olması gerekenden daha düşük oranda uygulanmış ve dolayısıyla eksik gelir vergisi kesintisi yapılmıştır.
Bu suretle eksik gelir vergisi kesintisi yapılmasından kaynaklanan … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de, bu tutar tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle,
b) Döner sermaye ek ödemesi
Aynı zamanda … Yüksekokulu Müdürü olan ve Döner Sermaye İşletmesinden yönetici payı alan … Fakültesi öğretim üyesi …’na Üniversite özel bütçesinden de ek ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (f) ve (i) bentlerinde,
“ f) (…)
Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.
i) (…)
(Değişik üçüncü paragraf: 11/10/2011-KHK-666/5 md.) Üniversitelerin (c) ve (f) fıkra-ları kapsamındaki personeline bu madde uyarınca her ay yapılacak ek ödemenin net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödemenin net tutarından az olamaz. Bu kapsamda ek ödemeden yararlanan personele, ayrıca 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca ödeme yapılmaz.”
375 sayılı KHK’nin ek 9’uncu maddesinde, “Aylıklarını (…) 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, (…), mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.
(…)
Birinci fıkra kapsamına giren personelden, (…), 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (f) fıkraları ve 14/4/1982 tarihli ve 2659 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi kapsamında döner sermayeden ek ödeme yapılan personele, (…) söz konusu mevzuat hükümlerine göre ödeme yapılmaya devam olunur ve bunlara bu maddeye göre ayrıca ek ödeme yapılmaz. (…)”
hükümleri yer almaktadır.
Buna göre 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) ve (f) fıkraları uyarınca kendilerine döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılan personele 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen ek ödemenin yapılmaması gerekmektedir.
Anılan Kanun’un 58’inci maddesinin (f) fıkrasında, döner sermayeden yönetici payı ödenecek kişiler arasında yüksekokul müdürleri de yer almaktadır. … Yüksekokulu Müdürü olan … Fakültesi öğretim üyesi …’na “koordinatör yönetici” olması nedeniyle döner sermaye gelirlerinden yapılan ek ödeme yöneticilik görevinin yerine getirilmesi ile ilgili olduğundan, bu ödemenin yönetici payı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, ilgiliye döner sermaye gelirlerinden ek ödemenin yapıldığı aylarda ayrıca Üniversite özel bütçesinden 375 sayılı KHK’nin ek 9’uncu maddesi kapsamında ek ödeme yapılması mümkün değildir.
Bu itibarla, ayrıntısı aşağıdaki tabloda yazılı … TL kamu zararının Harcama Yetkilisi …. ile Gerçekleştirme Görevlisi …’a müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle,