… işinde mevzuat gereği yüklenici tarafından karşılanması gereken koruma ve güvenliğe yönelik tedbirlerden kaynaklanan giderlerin idarece ödendiği tespit edilmiştir.
Söz konusu işe ait sözleşmenin “Sözleşmenin Ekleri” başlıklı 8.2’nci maddesinde,
“İhale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir:
1. Uygulama İşleri Genel Şartnamesi
2. İdari Şartname
3. Sözleşme Tasarısı
4. Birim Fiyat Tarifleri
5. Mahal Listeleri
6. Özel Teknik Şartname
7. Genel Teknik Şartname
8. Ön / Kesin Projeler
9. Açıklamalar (varsa)
10. Diğer Ekler” hükmü yer almaktadır.
Uygulama İşleri Genel Şartnamesi’nin (UİGŞ) “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin son iki fıkrasında,
“…
İşyeri ve çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması sebebiyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gerekli bütün tedbirleri almak ve yapı denetim görevlileri tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatlara uymak zorundadır. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan araç, gereç ve makinelerle patlayıcı maddelerin yol açabileceği kazalardan korunma usullerini ve tedbirlerini çalışanlara öğretmek zorundadır.
Bu konularda gerek yapı denetimi görevlileri tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.” denilmektedir.
İşe ait idari şartnamenin ”İşin Yapılacağı Yerin Görülmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde,
“13.1- İşin yapılacağı yeri ve çevresini gezmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar isteklilere aittir.
13.2- İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini gezmekle, işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş, teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır.
…
13.4- Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir.” hükümleri bulunmaktadır.
İşe ait sözleşmenin “ İşin ve İş Yerinin Korunması ve Sigortalanması” başlıklı 17.2’nci maddesi ise,
“Yüklenicinin iş ve iş yerinin korunması ve sigortalanması ile ilgili sorumlulukları konusunda Uygulama İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümler uygulanır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Hakediş ödemelerine esas belgeler incelendiğinde, “Analiz 02: Cami ve şantiye çevresinin galvanizli sac ile çevrilmesi”, “Analiz 03:… cephesine renkli vinil branda baskı yapılması” iş kalemlerine ait bedellerin yeni birim fiyat yapılmak suretiyle yükleniciye ödendiği görülmüştür. Söz konusu iş kalemleri, işyerinin ve çevrenin korunması ve güvenliğine yönelik olup bunlarla ilgili giderlerin Uygulama İşleri Genel Şartnamesi gereğince idare bütçesinden ödenmemesi gerekmektedir.
Bu itibarla, koruma ve güvenliğe ilişkin tedbirlerden kaynaklanan giderlerin idare tarafından karşılanması sonucu oluşan … TL kamu zararının sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de söz konusu tutar … tarih ve … numaralı Muhasebe İşlem Fişi ile tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.