Çeşitli nedenlerle geçici olarak görevlendiren Belediye Başkanı, Belediye Başkan Yardımcıları, Belediye Meclis Üyesi ve bazı Belediye personelinin konaklama bedellerinin ödenmesinde Harcırah Kanunu’na uyulmadığı görülmüştür.
6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Harcırah verilecek kimseler” başlıklı 4’üncü maddesinde,
“Bu Kanunda belirtilen hallerde:
1. Bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara”
…
harcırah verilir” denilmektedir.
Aynı Kanun’un “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinde,
“c. Memur: Personel kanunları hükümlerine göre aylık alan kimseleri (Yardımcı hizmetler sınıfına dahil personel hariç),
d. Hizmetli: Personel kanunlarına göre yardımcı hizmetler sınıfına dahil personeli, kurumlarda yalnız ödenek mukabili çalışanlarla kurumlarda çalıştırılan tarım ve orman işçilerini ve iş kanunlarına göre işçi sayılan kimseleri,
…
İfade eder.” denilmek suretiyle bu Kanun’da adı geçen memur ve hizmetli personelin tanımı yapılmıştır.
Söz konusu Kanun’un “Harcırah hesabında esas tutulacak aylıklar” başlıklı 7’nci maddesinde de,
“Harcırahın verilmesinde memurun fiilen almakta olduğu aylık (Kurumların 1 - 4 ncü derecelerdeki kadrolarında bulunanlardan kazanılmış hak aylık dereceleri daha düşük olanların işgal etmekte oldukları kadro) derecesi esas alınır.
Hizmetlilerin harcırahı, aldıkları aylık ücret veya ödeneklerine, gündelik ile çalışanların harcırahı da gündeliklerinin 30 katına en yakın memur aylık tutarı üzerinden hesaplanır. Şu kadar ki (Ödenek mukabili çalışanlar hariç) bunların harcırahları hiçbir suretle 4 üncü derecedeki memurlara verilen miktarı geçemez.
Terfi suretiyle atananların harcırahı, terfi ettikleri aylık derecesi üzerinden ödenir.” hükümleri yer almaktadır.
2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli (H) cetvelinin I. maddesinde yurtiçinde verilecek gündelik miktarları,
“…
B- Memur ve Hizmetlilerden, Gündelik Miktarı
a) Ek göstergesi 8000 ve daha yüksek olan kadrolarda bulunanlar (1) 51,60
b) Ek göstergesi 5800 (dahil) - 8000 (hariç) olan kadrolarda bulunanlar 48,15
c) Ek göstergesi 3000 (dahil) - 5800 (hariç) olan kadrolarda bulunanlar 45,20
d) Aylık/kadro derecesi 1-4 olanlar 39,85
e) Aylık/kadro derecesi 5-15 olanlar 38,75”
olarak belirlenmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca Belediye Başkanı …’ın gündelik miktarının 51,60 TL, Belediye Başkan Yardımcısı …, … ve … ile Belediye Meclis Üyesi …’in gündelik miktarının 39,85 TL, memur personelin gündelik miktarının kadro derecesine denk gelen tutar üzerinden, işçi personelin gündelik miktarının ise gündelik ücretlerinin 30 katına en yakın memur aylık tutarı üzerinden hesaplanması gerekmektedir.
Harcırah Kanunu’nun 33’üncü maddesinde,
“a) Bu Kanun gereğince verilecek yurtiçi gündeliklerinin miktarı her yıl bütçe kanunları ile tespit olunur.
…
d) Bu Kanun hükümlerine göre gündelik ödenenlerden ( (b) fıkrasına göre gündelik ödenenler hariç) yurt içinde yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri belgelendirenlere, belge bedelini aşmamak üzere gündeliklerinin tamamına kadar olan kısmı ayrıca ödenir.” denilmektedir.
2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli (H) cetvelinin I. maddesinin dipnotunda da,
“6245 sayılı Harcırah Kanununun 33 üncü maddesinin (b) fıkrasına göre yatacak yer temini için ödenecek ücretlerin hesabında gündeliklerinin %50 artırımlı miktarı, (d) fıkrasına göre yapılacak ödemelerde ise görevlendirmenin ilk 10 günü için gündeliklerinin %50 artırımlı miktarı, takip eden 80 günü için gündeliklerinin %50 si, müteakip 90 günü için ise müstehak oldukları gündeliklerinin %40’ı esas alınır.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca, görevlendirmenin ilk 10 gününde yatacak yer temini için ödenecek ücretlerin, Belediye Başkanı için gündeliğinin %50 artırımlı miktarı olan 51,60 x 1,5= 77,40 TL’yi, Belediye Başkan Yardımcıları ve Belediye Meclis Üyesi için gündeliğinin %50 artırımlı miktarı olan 39,85 x 1,5= 59,78 TL’yi, diğer Belediye personelinin ise gündelik miktarlarının %50 artırımlı miktarına denk gelen tutarı geçmemesi gerekmektedir.
Ancak bu tutarların üzerinde konaklama bedeli ödenmek suretiyle kamu zararına neden olunduğu anlaşılmaktadır.
Savunmalarda, konaklama bedeli ödemelerinin temsil, ağırlama ve tören giderleri kapsamında yapıldığı belirtilmekte ise de, İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi’nin “Ağırlama Giderleri” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan,
“Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan,
Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkam, Başbakan ve Bakanlar Kurulu üyeleri,
Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokolüne dahil kişiler,
Yabancı ülke temsilcileri veya konuklar,
Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler,
Basın mensupları,
Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şümulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır” hükmü uyarınca fuar organizasyonuna katılım amacıyla il dışında geçici görevlendirilen belediye personelinin konaklama bedelleri Temsil, Tören, Ağırlama ve Tanıtım Giderleri kapsamında değildir dolayısıyla belediye bütçesinden bu maksatla ödeme yapılması da mümkün değildir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde, giderlerin gerçekleştirilmesinin, harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanacağı, gerçekleştirme görevlilerinin, harcama talimatı üzerine işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütecekleri ve bu görevlerinden dolayı sorumlu oldukları belirtilmektedir. Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı kararında da aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğine karar verilmiştir. Bu nedenle, Gerçekleştirme Görevlisi olarak ödeme emri belgelerinde imzası bulunan işçi … da Harcama Yetkilisiyle birlikte kamu zararından sorumludur.
Bu itibarla, oluşan … TL kamu zararının … TL’sinin tahsil edildiği anlaşıldığından bu tutar için ilişilecek husus kalmadığına,
Geriye kalan … TL’sinin Harcama Yetkilisi … ve Gerçekleştirme Görevlisi …’ya,
Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanunun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.